Merakın İzinde: Okulöncesi Öğretmenlere Göre Merak Bilme İhtiyacı mı Yoksa Kolektif Bir Değişken mi?

Nurgül Oktay; Sibel Güzel Yüce

doi:10.37609/akya.3319

Yazarlar

Nurgül Oktay

https://orcid.org/0009-0005-4431-7573

Sibel Güzel Yüce

https://orcid.org/0000-0002-9816-1624

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3319.c9060

Özet

"Merakın İzinde: Okulöncesi Öğretmenlerine Göre Merak Bilme İhtiyacı mı Yoksa Kolektif Bir Değişken mi?" başlıklı bölüm, okulöncesi öğretmenlerinin merak algılarını ve bu önemli kavramı nasıl yorumladıklarını incelemektedir. Öğrenmenin itici gücü olarak kabul edilen merak, bilişsel, psikolojik ve eğitsel literatürde geniş bir araştırma konusu olmuştur. Grossnickle (2016) ve Kidd & Hayden (2015) gibi araştırmacıların çok katmanlı merak tanımları üzerine inşa edilen bu bölüm, okulöncesi öğretmenlerinin tanımlarını, metaforlarını ve sınıfta merakı teşvik etme yöntemlerini analiz etmektedir. Metafor analizi ve fenomenolojik yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma, öğretmenlerin merakı nasıl kavramsallaştırdıkları, öğrencilerin doğal meraklarını nasıl teşvik ettiklerini ve hangi öğretim stratejilerini kullandıklarını anlamayı amaçlamaktadır. Bulgular, öğretmenlerin merakı hem bir bilgi edinme ihtiyacı olarak gördüklerini hem de yaratıcılık, yenilik ve keşifle bağlantılı kolektif bir değişken olarak ele aldıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca, okulöncesi öğretmenlerin merak olgusuna ilişkin farkındalıklarının artırılması ve bu konudaki bilgi düzeylerinin derinleştirilmesi gerekliliği de ortaya çıkmaktadır. Bölüm, hem hizmet öncesi hem de hizmet içi öğretmen eğitimi programlarının öğretmenlerin merakla ilgili kavram şemalarının ve eğitsel deneyimlerinin zenginleştirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Referanslar

Abdelghani, R., Law, E., Desvaux, C., Oudeyer, P. Y. & Sauzéon, H. (2023a). Interactive environments for training children’s curiosity through the practice of metacognitive skills: a pilot study. In Proceedings of the 22nd Annual ACM Interaction Design and Children Conference (pp. 495-501). https://doi.org/10.1145/3585088.3593880

Abdelghani, R., Wang, Y. H., Yuan, X., Wang, T., Lucas, P., Sauzéon, H. & Oudeyer, P. Y. (2023b). Gpt-3-driven pedagogical agents to train children’s curious questionasking skills. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 1-36.

Alabay, E. , Akmane, B. & Çelik, M. V. (2015). Çocukların merak ettiği bilim sorularına okul öncesi öğretmenlerinin verdikleri cevapların incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (4), 65-81.

Line Bjerknes, A., Wilhelmsen, T. & Foyn-Bruun, E. (2024) A systematic review of curiosity and wonder in natural science and early childhood education research, Journal of Research in Childhood Education, 38 (1), 50-65.

Batrakova, I., Ushanov, A., & Иоселиани, А. (2021). Information technology and online resources in the professional activities of preschool teachers. Journal of Applied Research in Higher Education, 16(2), 675-689.

Bundgaard, P. (2019). The structure of our concepts: A critical assessment of Conceptual Metaphor Theory as a theory of concepts. Cognitive Semiotics, 12(1), 1-11.

Cervera RL, Wang MZ, Hayden BY. (2020). Systems neuroscience of curiosity. Curr. Opin. Behav. Sci. 35, 48–55.

Ceylan, Ş., Kahraman, Ö. & Ülker, P. (2015). Çocukların meraklarına ilişkin annelerin ve öğretmenlerin düşünceleri: Bilim kavramı. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (1) , 1-16.

Dann, R. (2013). Be curious: understanding ‘curiosity’in contemporary curriculum policy and practice. Education 3-13, 41(6), 557–561.

Engel, S. L. (2015). The hungry mind: The origins of curiosity in childhood. Cambridge: Harvard University Press.

Engle, S. (2013). The case for curiosity. Education Leadership, 70(5), 36–40.

Engle, S. (2021). The intellectual lives of children. Cambridge: Harvard University Press.

Evans, N. S., Burke, R., Vitiello, V., Zumbrunn, S. & Jirout, J. J. (2023). Curiosity in classrooms: An examination of curiosity promotion and suppression in preschool math and science classrooms. Thinking Skills and Creativity, 49, Article 101333.

Gottlieb, J., Oudeyer, P. Y., Lopes, M. & Baranes, A. (2013). Information-seeking, curiosity, and attention: Computational and neural mechanisms. Trends in Cognitive Sciences, 17(11), 585–593.

Grossnickle, E. M. (2016). Disentangling curiosity: Dimensionality, definitions, and distinctions from interest in educational contexts. Educational Psychology Review, 28 (1), 23–60.

Grossnickle, E. M. (2016). Disentangling curiosity: Dimensionality, definitions, and distinctions from interest in educational contexts. Educational Psychology Review, 28 (1), 23-60.

Gruber, M. J. & Ranganath, C. (2019). How curiosity enhances hippocampus dependent memory: The prediction, appraisal, curiosity and exploration (PACE) framework. Trends in Cognitive Sciences, 1–12.

Ha, V. (2023). Preschool stem activities and associated outcomes. International Journal of Engineering Pedagogy (Ijep), 13(8), 100-116.

Hardy, J. H., Ness, A. M. & Mecca, J. 2017. Outside the box: Epistemic curiosity as a predictor of creative problem solving and creative performance. Personality and Individual Differences, 104, 230-237.

Heggen, M. P. & Lynngård, A. M. (2021). Curious curiosity – reflections on how early childhood lecturers perceive children’s curiosity. In: Grindheim, L. T., Sørensen, H. V., Rekers, A. (eds) outdoor learning and play. International Perspectives on Early Childhood Education and Development, 34. Springer, Cham.

Hidi, S. E. & Renninger, K. A. (2019). Interest development and its relation to curiosity: Needed neuroscientifc research. Educational Psychology Review, 31(4), 833–852.

Ivancovsky, T., Baror, S. & Bar, M. (2024) A shared novelty-seeking basis for creativity and curiosity. Behavioral and Brain Sciences 47, e89, 1–76.

Idris, R., Govindasamy, P., Nachiappan, S. & Bacotang, J. (2023). Exploring the impact of cognitive factors on learning, motivation and career in malaysia's stem education. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 13(6), 1669 – 1684.

Jirout, J. J., Zumbrunn, S., Evans, N. S. & Vitiello, V. E. (2022). Development and testing of the curiosity in classrooms framework and coding protocol. Frontiers in Psychology, 13, 1-15

Jirout, J. & Klahr, D. (2012). Children’s scientific curiosity: in search of an operational definition of an elusive concept. Developmental Review, 32(2), 125-160.

Jovanovic, V. & Brdaric, D. (2012). Did curiosity kill the cat? Evidence from subjective well-being in adolescents. Personality and Individual Differences, 52(3), 380–384.

Kara, N. & Çağıltay, K. (2017). In-service preschool teachers’ thoughts about technology and technology use in early educational settings. Contemporary Educational Technology, 8(2), 119-141.

Kidd, C. & Hayden, B. Y. (2015). The psychology and neuroscience of Curiosity. Neuron, 88(3), 449–460.

Loewenstein, G. (1994). The psychology of curiosity: A review and reinterpretation. Psychological Bulletin, 116(1), 75–98.

Madhumathi, K. & Selvam, P. (2021). Learning through play - improving academic performance through play. https://doi.org/10.5772/intechopen.97740

Menning, S. (2018). Mapping the dilemmatic space of early childhood education and care practitioners when challenged by children’s curiosity. Journal of Early Childhood Research, 16(4), 349-362.

Menning, S. F. (2019). Why nurturing curiosity is an ethical endeavour: exploring practitioners’ reflections on the importance of curiosity. Int. J. Early Years Educ. 27, 34–51.

Menning, S. F. (2017). Tracing curiosity with a value perspective. Nordisk tidsskrift for pedagogikk og kritikk, 3(1), 1-16.

Özcan, B. (2024). Okul öncesi dönem çocuklarının epistemik merak düzeyleri ile mizaç özellikleri ve öğrenme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.

Peterson, E. G. (2020). Supporting curiosity in schools and classrooms. Current Opinion in Behavioral Sciences, 35, 7-13.

Scott-Barrett, J., Johnston, S. K., Denton-Calabrese, T., McGrane, J. A. & Hopfenbeck, T. N. (2023). Nurturing curiosity and creativity in primary school classrooms. Teaching and Teacher Education, 135, 104356. https://doi.org/10.1016/j.tate.2023.104356.

Shah, P. E., Hirsh-Pasek, K., Spinelli, M., Ozor, J., Weeks, H. M., McCaffery, H. & Kaciroti, N. (2023). Ecological contexts associated with early childhood curiosity: Neighborhood safety, home and parenting quality, and socioeconomic status. Frontiers in Psychology, 14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.986221

Shah, P. E., Weeks, H. M., Richards, B. & Kaciroti, N. (2018). Early childhood curiosity and kindergarten reading and math academic achievement. Pediatr. Res., 84, 380-386.

Shah, P. E., Hirsh-Pasek, K., Kashdan, T. B., Harrison, K., Rosenblum, K., Weeks, H. M., Singh, P. & Kaciroti, N. (2021). Daily television exposure, parent conversation during shared television viewing and socioeconomic status: Associations with curiosity at kindergarten. PLoS ONE, 16(10), e0258572. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0258572

Silvia, P. J. (2012). Curiosity and motivation. The Oxford Handbook of Human Motivation, 550 (7676), 354-359.

Smith, J. A., Jarman, M., & Osborn, M. (1999). Doing interpretative phenomenological analysis. In M. Murray & K. Chamberlaine (Eds.), Qualitative health psychology: Theories and methods (pp. 218–240). Sage.

Soydan, S. (2013). Çocuklarda merak duygusunu uyandırmada montessori öğretmenlerinin kullandıkları stratejiler. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1 (25) , 269-290.

Soydan, S. B. & Erbay, F. (2013). The methods applied by pre-school teachers to raise the curiosity of children and theirviews. Educational Research and Reviews, 8(13), 997–1008.

Suardi, M., Kurniawati, L. & Rachmawati, Y. (2021). Curiosity in young children. https://doi.org/10.2991/assehr.k.210322.048

Vardi, Ö. & Demiriz, S. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin çocukların meraklarına yönelik görüşleri. e-Kafkas Journal of Educational Research, 6. Uluslararası Okul Öncesi Eğitimi Kongresi Özel Sayısı, 44-56.