Ders Dışı Etkinlikler ve Katkıları

Şenel Elaldı

doi:10.37609/akya.3319

Yazarlar

Şenel Elaldı

https://orcid.org/0000-0003-0780-4207

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3319.c9058

Özet

Ders dışı etkinlikler, geleneksel öğretim yöntemlerindeki eksiklikleri gidermek için öğrenmeyi sınıf dışına taşıyarak öğrencileri öğretimde desteklemede önemli yardımcılardır. Öğrencilerin akademik ve kişisel yaşamlarını dengelemelerine yardımcı olan bu etkinlikler okulun sorumluluklarına ek olarak, boş zaman ve rahatlama olanakları da sunmaktadır. Böylece hem dengeli ve sağlıklı bir hayata katkıda bulunduğunu hem de öğrencilerin dünyaya bakış açılarını genişleten deneyimler kazanmalarına olanak tanıdığını söylemek mümkündür. Ancak okullarda yönetmeliklerle zorunlu kılınmış olsa da bu etkinliklerin amacına uygun, planlı ve programlı bir şekilde yürütülmesinde sıkıntı yaşanmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada ders dışı etkinlikler genel bir çerçevede ele alınarak etkililiğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bu etkinliklerin sağladığı katkıları ortaya koyan çalışmaların sonuçlarına yer verilmiştir. Bu sonuçlar ders dışı etkinliklerin öğrencilerin sosyal, zihinsel ve duygusal düzeyde gelişmelerine yardımcı olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlara göre ders dışı etkinliklere katılım öğrencilerin akademik başarısını artırmaya ve not ortalamalarını yükseltmelerine yardımcı olmaktadır. Öğrencilerin disiplin suçu işleme oranlarının düşmesine, okuldan sonra oluşabilecek tehlikeli durumlardan uzak kalmalarına, okula yönelik güçlü aidiyet duygusu geliştirmelerine, ulusal bilinç, kişilik, yurtseverlik kazanmalarına, yüksek özgüven ve özsaygıya sahip olmalarına da katkı sağlamaktadır. Bu etkinlikler sayesinde öğrencilerin ilerideki yaşamlarında bu etkinliklere yönelik mesleki seçimler yapma şansı yakalayabilmektedirler. Dolayısıyla okulların öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları çerçevesinde bu etkinlikleri düzenleyerek planlamasını yapmaları önerilmektedir.

Referanslar

Akos, P. (2006). Extracurricular participation and the transition to middle school. Research in Middle Level Education, 29(9), 1-9.

Ara, I., Vicente-Rodriguez, G., Perez-Gomez, J., Jimenez-Ramirez, J., Serrano-Sanchez, J. A., Dorado, C., & Calbet, J. A. L. (2006). Influence of extracurricular sport activities on body composition and physical fitness in boys: A 3-year longitudinal study. International Journal of Obesity, 30(7), 1062-1071.

Bakoban, R. A., & Aljarallah, S. A. (2015). Extracurricular activities and their effect on the student's grade point average: Statistical study. Educational Research and Reviews, 10(20), 2737–2744.

Bartkus, K. R., Nemelka, B., Nemelka, M., & Gardner, P. (2012). Clarifying the meaning of extracurricular activity: A literature review of definitions. American Journal of Business Education, 5(6), 693-704.

Bayrakdar, A., Ekici, S., & Uğur, A. O. (2009). Ortaöğretim kurumlarındaki yöneticilerin ve öğrencilerin ders dışı etkinliklere bakış açılarının incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 1, 432-444.

Binbaşıoğlu, C. (2000). Okulda ders dışı etkinlikler. MEB Öğretmen Kitapları Dizisi, Milli Eğitim Basımevi.

Blomfield, C. J., & Barber, B. L. (2009). Brief report: Performing on the stage, the field, or both? Australian adolescent extracurricular activity participation and self-concept. Journal of Adolescence, 32, 733-739.

Boatwright, T. C. (2009). Comparison of grade point averages and dropout rates of students who participate in extracurricular activities and students who do not participate (Doktora Tezi). Lindenwood Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Missouri, ABD. https://digitalcommons.lindenwood.edu/dissertations/558

Broh, B. A. (2002). Linking extracurricular programming to academic achievement: Who benefits and why? Sociology of Education, 75, 69-95. https://doi.org/10.2307/3090254

Chan, T. M. K., & Ng, S. W. (2015). Management of outsourcing extra-curricular activities in primary schools: Issues and considerations. International Studies in Educational Administration, 43(1), 49-63.

Coleman, J. C., & Hendry, L. B. (2000). The nature of adolescence (3rd ed.). Routledge.

Çalık, S. U. (2017). Ders dışı egzersizlerden atletizm modülünün örneklem okul öğrencilerinin akademik başarı ve benlik saygısına etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Demir, A. (2009). The effects of global climate change on biodiversity and ecosystems resources. Journal of Ankara University Ecology, 1(2), 37-54.

Eccles, J. S., Barber, B. L., Stone, M., & Hunt, J. (2003). Extracurricular activities and adolescent development. Journal of Social Issues, 59(4), 865-889.

Ergül, O. K., Alp, H., & Çamlıyer, H. (2018). Ders dışı etkinlikler kapsamında uygulanan fiziksel aktivite programının ilköğretim öğrencilerinin yaşam kalitesi üzerindeki etkileri. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 208-222.

Ersoy, M., & Topçu, I. (2021). Teachers’ views on the extracurricular activities in schools within the scope of classroom management in Turkey. International Online Journal of Educational Sciences, 13(1), 290-301. https://doi.org/10.15345/iojes.2021.01.019

Franklin, J. (2004). It takes a community: Keeping extracurricular activities available for at-risk students. Education Update, 46(8). http://www.ascd.org/publications/newsletters/education-update/

Fredricks, J. A., & Eccles, J. S. (2006). Is extracurricular participation associated with beneficial outcomes? Concurrent and longitudinal relations. Developmental Psychology, 42(4), 698-713.

Fujita, K. (2006). The effects of extracurricular activities on the academic performance of junior high students. Undergraduate Research Journal for the Human Sciences, 5(1). https://publications.kon.org/urc/v5/fujita.html

Gacar, A. (2001). Elazığ il merkezindeki ilköğretim okulları ve liselerde görev yapan beden eğitimi öğretmenleri ve öğrencileri açısından ders dışı egzersiz faaliyetlerinin değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Elazığ.

Gilman, R., Meyers, J., & Perez, L. (2004). Structured extracurricular activities among adolescents: Findings and implications for school psychologists. Psychology in the Schools, 41(1), 31-41.

Guest, A. M., & McRee, N. (2009). A school-level analysis of adolescent extracurricular activity, delinquency, and depression: The importance of situational context. Journal of Youth and Adolescence, 38(1), 51-62.

Heath, R. D., Anderson, C., Turner, A. C., & Payne, C. M. (2018). Extracurricular activities and disadvantaged youth: A complicated but promising story. Urban Education, 57(8), 1415–1449. https://doi.org/10.1177/0042085918805797

Holloway, J. H. (2000). Extracurricular activities: The path to academic success. Educational Leadership, 57(4), 87-88. https://ascd.org/el/articles/extracurricular-activities-the-path-to-academic-success

Karslı, A. (2006). İlköğretim okullarında sosyal kulüp çalışmalarının öğrencilerin yöneticilik niteliklerinin gelişmesine katkısı (Beypazarı ilçesinde bir araştırma) (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İşletme Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara.

Keser, F., Akar, H., & Yıldırım, A. (2011). Role of extracurricular activities in active citizenship education. Journal of Curriculum Studies, 44, 809-837.

Kocayiğit, A., & Ekinci, N. (2020). Ortaöğretim okullarında uygulanan program dışı etkinliklerin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 16(29), 1810-1848. https://doi.org/10.26466/opus.749109

Köksal, N. (2019). Okulda program dışı etkinliklerin önemi ve uygulamadaki güçlükler. In N. Köksal & Z. Ayvaz Tuncel (Eds.), Eğitimde program dışı etkinlikler. Pegem Akademi.

Köse, E. (2003). İlköğretim düzeyinde ders dışı etkinliklerin akademik başarıya ve okul kültürünü algılamaya etkisi (Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.

Kravchenko, Z., & Nygård, O. (2022). Extracurricular activities and educational outcomes: Evidence from high-performing schools in St Petersburg, Russia. International Studies in Sociology of Education, 1-20. https://doi.org/10.1080/09620214.2021.2014933

Kumartaşlı, M. (2020). Spora ve sosyal etkinliklere katılımın özgüven üzerine etkisinin araştırılması. International Social Sciences Studies Journal, 6(71), 4400-4404. https://doi.org/10.26449/sssj.2725

Lawhorn, B. (2008). Extracurricular activities: The afterschool connection. Occupational Outlook Quarterly, 16-21.

Mahoney, J. L., & Cairns, R. B. (1997). Do extracurricular activities protect against early school dropout? Developmental Psychology, 33(2), 241-253.

Marsh, H. W., & Kleitman, S. (2002). Extracurricular school activities: The good, the bad, and the nonlinear. Harvard Educational Review, 72, 464–514.

Massoni, E. (2011). Positive effects of extracurricular activities on students. Essai, 9(1), 84-87.

McGaha, V., & Fitzpatrick, J. (2010). Employment, academic and extracurricular contributors to college aspirations. Journal of College Admission, 207, 22-29.

Miller, D. G. (2016). The impact of formal extracurricular activities on satisfaction and attitudes-toward-school among at-risk adolescents (MA IDS Thesis). Concordia University-Portland, ABD. http://commons.cu-portland.edu/gradproj/39

Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği (8 Haziran 2017). Resmi Gazete (Sayı: 30090). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23639&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

Özkaptan, E. (2007). Okullardaki sosyal kulüp etkinliklerinin rekreasyonel açıdan değerlendirilmesi (Adapazarı ortaöğretim kurumları örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Pehlivan, Z. (1998). Ders dışı okul spor etkinlikleri ve yeniden örgütlenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 9(3), 11-31.

Selçuk, T. (2006). Ortaöğretim öğrencilerinin ders dışı spor faaliyetlerine katılımı ve sorunları (Mersin İli Örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Mersin.

Sezen, G. (2007). Sosyo-ekonomik yapısı düşük öğrencilere yönelik ders dışı etkinliklerin sağlanması (Intel öğrenci programı-İstanbul ili örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Schaefer, D. R., Simpkins, S. D., Vest, A. E., & Price, C. D. (2011). The contribution of extracurricular activities to adolescent friendships: New insights through social network analysis. Developmental Psychology, 47(4), 1141–1152. https://doi.org/10.1037/a0024091

Shulruf, B. (2010). Do extracurricular activities in schools improve educational outcomes? A critical review and meta-analysis of the literature. International Review of Education, 56(1), 591–612.

Silliker, S., & Quirk, J. (1997). The effect of extracurricular activity participation on the academic performance of male and female high school students. School Counselor, 44(4), 288-294.

Stearns, E., & Glennie, E. J. (2010). Opportunities to participate: Extracurricular activities' distribution across and academic correlates in high schools. Social Science Research, 39, 296-309.

Turkson, D., Britwum, F., & Yeboah, A. (2021). The influence of structured and unstructured after-school activities on academic performance of junior high school students in Cape Coast Metropolis in the Central Region of Ghana. Creative Education, 12, 356-378. https://doi.org/10.4236/ce.2021.122025

Uzun, F., & Bolat, Y. (2023). Program dışı etkinliklerin öğrenci gelişimine etkisi. Harran Maarif Dergisi, 8(1), 14-35. https://doi.org/10.22596/hej.1244118

Yıldırım, Y. (2019). Okul dışı etkinlik temelli değerler eğitimi programının öğrencilerin etkin vatandaşlık değerlerine etkisi (Doktora Tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.