Meslek Yüksekokullarında Eğitim-Öğretim ile İlgili Sorunlar ve Çözüm Önerilerinin Değerlendirilmesi
Özet
Bu çalışmanın amacı, meslek yüksekokullarındaki eğitim-öğretim ile ilgili sorunlar ve çözüm önerilerinin literatürden yararlanılarak belirlenmesidir. Araştırma, derleme türünde bir çalışma olup bu çalışmada meslek yüksekokullarındaki eğitim-öğretim ile ilgili; öğrenci hazır bulunuşlukları, teorik derslerin işlenmesi, uygulamalı derslerin işlenmesi, endüstri stajları, işletmede mesleki eğitim uygulamaları, eğitimi güncelleştirme, öğretim programları, öğretim elemanları ve meslek yüksekokulu-endüstri işbirliği ile ilgili sorunlar ve çözüm önerileri, bu konularda gerçekleştirilmiş olan araştırma çalışmalarından yararlanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Mesleki ve teknik eğitim liselerinden mezun olan öğrencilerin temel matematik ve Türkçe eğitimleri yönünden yeterli düzeyde olmadıkları, düz lise mezunlarının ise temel mesleki bilgi ve becerilerden yoksun oldukları görülmüştür. Derslerin işlenmesinde hazır bulunuşluğu yeterli olmayan öğrencilerin mevcut bilgi ve beceri düzeylerini geliştirmekte zorlandıkları ortaya konmuştur. Endüstri stajlarındaki ve işletmede mesleki eğitim uygulamalarında işyerlerinin stajyer öğrencinin bilgi ve becerilerini geliştirme konusuna yeterince önem vermedikleri tespit edilmiştir. Meslek yüksekokullarındaki eğitimin günlük hayat ile ilişkilendirilmesi ve eğitimin güncelleştirilmesi konusunda sorunların olduğu belirlenmiştir. Öğretim elemanlarının hazır bulunuşluğu ile bilgi ve beceri düzeylerinin geliştirilmesi konularında sorunların bulunduğu ortaya çıkmıştır. Meslek yüksekokulu- endüstri iş birliğinin yeterli düzeyde gerçekleştirilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu işbirliğinin sürdürülebilir bir şekilde geliştirilmesi sonucunda öğretim programlarının da sağlıklı bir şekilde güncellenebileceği önerilmektedir.
Referanslar
Alkan, C., Doğan, H., & Sezgin, İ. (1998). Mesleki ve teknik eğitimin esasları. Alkım Yayınları.
Alkan, R. M., Suiçmez, M., Aydınkal, M., & Şahin, M. (2014). Meslek yüksekokullarındaki mevcut durum: Sorunlar ve bazı çözüm önerileri. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 4(3), 133-140.
Bedük, A., Eşmen, O., & Ay, H. M. (2016, May). Türkiye’de meslek yüksekokullarında kalite: Mevcut sorunları ve çözüm önerileri. In UMYOS 2016 5th International Vocational Schools Symposium (Vol. 1, pp. 47-55).
Binici, H., & Arı, N. (2004). Mesleki ve teknik eğitimde arayışlar. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 383-396.
Can, E. (2020). Yükseköğretimde kalite için meslek yüksekokulu öğrencilerinin görüşleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 699-710. https://doi.org/10.18506/anemon.631558
Ceylan, H., Avan, M., & Elibol, H. (2009). Mesleki ve teknik eğitimde öğretim elemanı profili, sorunlar ve çözüm önerileri. 1. Uluslararası 5. Ulusal Meslek Yüksekokulları Sempozyumu, Selçuk Üniversitesi, 464-470.
Devlet Planlama Teşkilatı [DPT]. (2001). Nitelikli insan gücü meslek standartları düzeni ve sosyal sermaye birikimi özel ihtisas komisyonu raporu. Devlet Planlama Teşkilatı Yayınları.
Dokuzuncu Kalkınma Planı. (2006). https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/bitstream/handle/1/246/ekutuphane3.4.6.21.pdf?sequence=1&isAllowed=y (Erişim tarihi: 15.02.2024).
Donnelly, M. (2008). Vocational education. EBSCO Research Starters. EBSCO Publishing Inc.
Engin, İ. (2000). Mesleki ve teknik eğitimde program geliştirme. Nobel Yayınları.
Erdem, A., Uzal, G., Yamaç, M., & Hüyük, D. (2007, May). Meslek yüksekokullarının bazı sorunları ve çözüm önerileri. 4. Ulusal Meslek Yüksekokulları Sempozyumu, Bergama.
Ergin, A., & Yağcı, Ö. (2003). 4702 sayılı yasa çerçevesinde gerçekleştirilen MEB–YÖK meslek yüksekokulları projesine yönelik bir değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 256-264.
Eşme, İ. (2007). III. Ulusal Meslek Yüksekokulları Müdürler Toplantısı (s. 223). Çukurova Üniversitesi.
Göktürk, İ. E., Aktaş, M. A., & Göktürk, Ü. (2013). Sosyal bilimler meslek yüksekokullarının eğitim sürecinde uygulama açısından karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Electronic Journal of Vocational Colleges, 3(4), 1-8.
Haner, B., & Akarsu, V. (2018). Meslek yüksekokullarında mesleki eğitim sorunları ve çözüm önerileri. Mesleki Bilimler Dergisi, 7(3), 438-444.
Karakaş, H., & Çidem, İ. (2017). Akademisyenlere göre meslek yüksekokullarındaki sorunlar ve çözüm önerileri: Cumhuriyet Üniversitesi ve Gaziosmanpaşa Üniversitesi örneği. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(1).
Kaya, A. (2014). Meslek yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin eğitim öğretim ve geleceğe yönelik düşünceleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 349-356.
Kaysi, F., & Aydemir, E. (2018). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin stajlarda karşılaştıkları sorunların değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 119-133.
Oğan, E., Oğan, Y., & Kamacı, A. (2016). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin iş hayatına hazır bulunuşluklarının belirlenmesi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(4), 118-143.
Özgüler, Ö., Ulaş, O., & Özgüler, G. (2017). Teknolojik materyallerin kullanımı ve verimliliği: İnönü Üniversitesi Arapgir Meslek Yüksekokulu örneği. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 39-48.
Söyler, O., Çakır, M., & Kalpakçıoğlu, H. (2017). Meslek yüksekokullarında görev yapan öğretim elemanlarının karşılaştıkları sorunların tespiti ve çözümlerine yönelik bir araştırma. UMYOS 2017, May 18-20, Bosnia and Herzegovina, 178-184.
Tekbalkan, M., & Karataş, F. (2021). Turizm işletme yöneticilerinin meslek yüksekokullarında uygulanan 3+1 eğitim modelinden beklentilerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Turizm Çalışmaları Dergisi, 4(1), 31-40.
Uzmanoğlu, S., İşgören, N. Ç., Çınar, A., Tektaş, N., Oral, B., Büyükpehlivan, G., & Polat, Z. (2010). Evaluation of educational and technical structure at vocational schools. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 3447-3451.
Yıldırım, H., & Güroy, D. (2016, May). Türkiye’de meslek yüksekokullarının 2023 vizyonu. In UMYOS 2016 5th International Vocational Schools Symposium (Vol. 1).
Yıldırım, H., Sertel, E., & Akyol, S. Ö. (2017). Meslek yüksekokullarının güncel sorunlarına ilişkin öğretim elemanlarının görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(21), 287-300.
Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi [YBYS]. (2022). https://istatistik.yok.gov.tr/ (Erişim tarihi: 15.02.2024).
Referanslar
Alkan, C., Doğan, H., & Sezgin, İ. (1998). Mesleki ve teknik eğitimin esasları. Alkım Yayınları.
Alkan, R. M., Suiçmez, M., Aydınkal, M., & Şahin, M. (2014). Meslek yüksekokullarındaki mevcut durum: Sorunlar ve bazı çözüm önerileri. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 4(3), 133-140.
Bedük, A., Eşmen, O., & Ay, H. M. (2016, May). Türkiye’de meslek yüksekokullarında kalite: Mevcut sorunları ve çözüm önerileri. In UMYOS 2016 5th International Vocational Schools Symposium (Vol. 1, pp. 47-55).
Binici, H., & Arı, N. (2004). Mesleki ve teknik eğitimde arayışlar. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 383-396.
Can, E. (2020). Yükseköğretimde kalite için meslek yüksekokulu öğrencilerinin görüşleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 699-710. https://doi.org/10.18506/anemon.631558
Ceylan, H., Avan, M., & Elibol, H. (2009). Mesleki ve teknik eğitimde öğretim elemanı profili, sorunlar ve çözüm önerileri. 1. Uluslararası 5. Ulusal Meslek Yüksekokulları Sempozyumu, Selçuk Üniversitesi, 464-470.
Devlet Planlama Teşkilatı [DPT]. (2001). Nitelikli insan gücü meslek standartları düzeni ve sosyal sermaye birikimi özel ihtisas komisyonu raporu. Devlet Planlama Teşkilatı Yayınları.
Dokuzuncu Kalkınma Planı. (2006). https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/bitstream/handle/1/246/ekutuphane3.4.6.21.pdf?sequence=1&isAllowed=y (Erişim tarihi: 15.02.2024).
Donnelly, M. (2008). Vocational education. EBSCO Research Starters. EBSCO Publishing Inc.
Engin, İ. (2000). Mesleki ve teknik eğitimde program geliştirme. Nobel Yayınları.
Erdem, A., Uzal, G., Yamaç, M., & Hüyük, D. (2007, May). Meslek yüksekokullarının bazı sorunları ve çözüm önerileri. 4. Ulusal Meslek Yüksekokulları Sempozyumu, Bergama.
Ergin, A., & Yağcı, Ö. (2003). 4702 sayılı yasa çerçevesinde gerçekleştirilen MEB–YÖK meslek yüksekokulları projesine yönelik bir değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 256-264.
Eşme, İ. (2007). III. Ulusal Meslek Yüksekokulları Müdürler Toplantısı (s. 223). Çukurova Üniversitesi.
Göktürk, İ. E., Aktaş, M. A., & Göktürk, Ü. (2013). Sosyal bilimler meslek yüksekokullarının eğitim sürecinde uygulama açısından karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Electronic Journal of Vocational Colleges, 3(4), 1-8.
Haner, B., & Akarsu, V. (2018). Meslek yüksekokullarında mesleki eğitim sorunları ve çözüm önerileri. Mesleki Bilimler Dergisi, 7(3), 438-444.
Karakaş, H., & Çidem, İ. (2017). Akademisyenlere göre meslek yüksekokullarındaki sorunlar ve çözüm önerileri: Cumhuriyet Üniversitesi ve Gaziosmanpaşa Üniversitesi örneği. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(1).
Kaya, A. (2014). Meslek yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin eğitim öğretim ve geleceğe yönelik düşünceleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 349-356.
Kaysi, F., & Aydemir, E. (2018). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin stajlarda karşılaştıkları sorunların değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 119-133.
Oğan, E., Oğan, Y., & Kamacı, A. (2016). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin iş hayatına hazır bulunuşluklarının belirlenmesi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(4), 118-143.
Özgüler, Ö., Ulaş, O., & Özgüler, G. (2017). Teknolojik materyallerin kullanımı ve verimliliği: İnönü Üniversitesi Arapgir Meslek Yüksekokulu örneği. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 39-48.
Söyler, O., Çakır, M., & Kalpakçıoğlu, H. (2017). Meslek yüksekokullarında görev yapan öğretim elemanlarının karşılaştıkları sorunların tespiti ve çözümlerine yönelik bir araştırma. UMYOS 2017, May 18-20, Bosnia and Herzegovina, 178-184.
Tekbalkan, M., & Karataş, F. (2021). Turizm işletme yöneticilerinin meslek yüksekokullarında uygulanan 3+1 eğitim modelinden beklentilerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Turizm Çalışmaları Dergisi, 4(1), 31-40.
Uzmanoğlu, S., İşgören, N. Ç., Çınar, A., Tektaş, N., Oral, B., Büyükpehlivan, G., & Polat, Z. (2010). Evaluation of educational and technical structure at vocational schools. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 3447-3451.
Yıldırım, H., & Güroy, D. (2016, May). Türkiye’de meslek yüksekokullarının 2023 vizyonu. In UMYOS 2016 5th International Vocational Schools Symposium (Vol. 1).
Yıldırım, H., Sertel, E., & Akyol, S. Ö. (2017). Meslek yüksekokullarının güncel sorunlarına ilişkin öğretim elemanlarının görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(21), 287-300.
Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi [YBYS]. (2022). https://istatistik.yok.gov.tr/ (Erişim tarihi: 15.02.2024).
