Gebeliğin Oluşumu
Özet
Gebelik, yeni bir canlının meydana gelmesinde kadın ve erkek üreme hücrelerinin birleşmesi sonucu başlayan ve doğumla sona eren bir olaydır. Gebelik, obstetrik olarak 40, embriyolojik olarak 38 haftalık bir süreçtir ve obstetrik olarak son adet tarihinin ilk gününden itibaren, embriyolojik olarak ise fertilizasyon ile başlar. Fertilizasyonla birlikte iki haftalık evre, ikinci haftanın sonundan sekizinci haftaya kadar devam eden embriyonik evre ve sekinci haftanın sonundan doğuma kadar fetal evre aşamaları gerçekleşir. Gebelikte fizyolojik, biyokimyasal ve anatomik pek çok değişiklik meydana gelir. Gebelikte bu değişiklikler, fetüsün gelişimi için gerekli olan normal adaptasyon mekanizmalarıdır. Fetüsün gelişimi devam ederken, yetişkin sağlığını etkileyen mekanizmalar da olgunlaşmaya başlar. Fetüsün intrauterin dönemde yaşadığı olumlu veya olumsuz tüm deneyimleri, gelecekteki sağlık durumunu etkileyebilmektedir.
Referanslar
Taşkın L. Gebeliğin oluşumu ve fetüsün fizyolojisi. Taşkın L (ed.) Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği içinde Ankara: Akademisyen Kitabevi, 2016. p. 69-85.
Karahan N, Göncü Serhatlıoğlu S. Gebeliğin fizyolojisi. Arslan Özkan H (ed.) Hemşirelik ve Ebelik için Kadın Sağlığı ve Hastalıkları içinde Ankara: Akademisyen Kitabevi, 2019. p. 135-170.
Rathfisch G. İnsan Üreme Fizyolojisi. Kızılkaya Beji N (ed.) Kadın Sağlığı ve Hastalıkları içinde İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2016. p. 255-272.
Saitou M, Hayashi K. Mammalian in vitro gametogenesis. Science, 2021;374 (6563):eaaz6830.
Konaç A. Menstruel siklus, ovulasyon ve fertilizasyon. Akkuş M (ed.) Sağlık & Bilim Genel Embriyoloji-I içinde İstanbul: Efeakademi Yayınları, 2023. P. 1-7.
Karakoç Sökmensüer L. Klinik Jinekolojik Endokrinoloji ve İnfertilite. Günalp S (ed.) Over-Embriyoloji ve Gelişim içinde İstanbul: Güneş Tıp Kitabevleri, 2020. p. 243-268.
Siu KK, Serrão VHB, Ziyyat A, et al. The cell biology of fertilization: Gamete attachment and fusion. Journal of Cell Biology. 2021;220(10):e202102146.
Atwood CS, Vadakkadath Meethal S. The spatiotemporal hormonal orchestration of human folliculogenesis, early embryogenesis and blastocyst implantation. Molecular Cellular Endocrinology. 2016;430:33-48. https://doi.org/10.1016/j.mce.2016.03.039
Costa MA. The endocrine function of human placenta: an overview. Reproductive biomedicine online. 2016;32(1):14-43
Dalbies-Tran R, Cadoret V, Desmarchais A, et al. A comparative analysis of oocyte development in mammals. Cells. 2020;9:E1002. https://doi.org/10.3390/cells9041002
Gupta SK. Human zona pellucida glycoproteins: binding characteristics with human spermatozoa and ınduction of crosome reaction. Frontiers Cell and Developmental Biology. 2021;9:619868. https://doi.org/10.33 89/fcell.2021.619868
Lamas-Toranzo I, Hamze JG, Bianchi E, et al. TMEM95 is a sperm membrane protein essential for mammalian fertilization. eLife. 2020;9:e53913. https://doi.org/10.7554/eLife.53913
Mani S, Ghosh J, Coutifaris C, et al. Epigenetic changes and assisted reproductive technologies. Epigenetics. 2020;15:12-25. https://doi.org/10.1080/15592294.2019.1646572
Erdoğan M, Şahin E, Dinçel S. Embriyo implantasyonunun moleküler mekanizması. Journal of Human Rhythm. 2019;5(4),311-322.
Burton GJ, Jauniaux E. The cytotrophoblastic shell and complications of pregnancy. Placenta. 2017;60:134-139.
Soysal C, Şişman Hİ, Bıyık İ, et al. Umbilikal kord ve yenidoğan sonuçları arasındaki ilişki. Perinatal Journal/Perinatoloji Dergisi. 2021;29(3).
Velicky P, Meinhardt G, Plessl K, et al. Genome amplification and cellular senescence are hallmarks of human placenta development. PLoS Genet. 2018;14(10):e1007698.
Demir N. Umbilikusun embriyolojik gelişimi. Türkiye Klinikleri Pediatric Surgery-Special Topics. 2016;6(3):9-14.
Soysal C, Şişman Hİ, Bıyık İ, et al. Umbilikal kord ve yenidoğan sonuçları arasındaki ilişki. Perinatal Journal/Perinatoloji Dergisi. 2021;29(3):225-230.
Açar G, Karaoğlu N. Fetal gelişim, plasenta fizyolojisi ve patolojisi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2017;9(1):9-15.
Kavukçu G, Yılmazer YÇ. Fetüs dışı değerlendirme: Plasenta, umbilikal kord, amniyon, serviks. Türk Radyoloji Seminerleri. 2017;5(2),299-312.
Guyton AC, Hall JE. Tıbbi Fizyoloji. (Hayrünnisa Çavuşoğlu, Berrak Çağlayan Yeğen Çev. Ed.). İstanbul: Nobel Matbaacılık; 2017. p: 1027-1042.
Kavgacı A, Tunaoğlu FS. Fötal ve neonatal dolaşım. Türkiye Klinikleri Pediatric Cardiology-Special Topics. 2022;3(2):1-9.
Lee CQ, Gardner L, Turco M, et al. What ıs trophoblast? A combination of criteria define human first-trimester trophoblast. Stem Cell Reports. 2016;6(2):257-272.
Gedikli S, Özbek E, Demirci T. Fertilizasyonun Moleküler Temeli. Van Tıp Dergisi. 2013;20(4):294-301
Whitworth M, Bricker L, Mullan C. Ultrasound for fetal assessment in early pregnancy. The Cochrane database of systematic reviews. 2015(7):70-78.
James JL, Chamley LW, Clark AR. Feeding Your Baby In Utero: How the uteroplacental circulation impacts pregnancy. Physiology. 2017;32(3):234-245
Referanslar
Taşkın L. Gebeliğin oluşumu ve fetüsün fizyolojisi. Taşkın L (ed.) Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği içinde Ankara: Akademisyen Kitabevi, 2016. p. 69-85.
Karahan N, Göncü Serhatlıoğlu S. Gebeliğin fizyolojisi. Arslan Özkan H (ed.) Hemşirelik ve Ebelik için Kadın Sağlığı ve Hastalıkları içinde Ankara: Akademisyen Kitabevi, 2019. p. 135-170.
Rathfisch G. İnsan Üreme Fizyolojisi. Kızılkaya Beji N (ed.) Kadın Sağlığı ve Hastalıkları içinde İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2016. p. 255-272.
Saitou M, Hayashi K. Mammalian in vitro gametogenesis. Science, 2021;374 (6563):eaaz6830.
Konaç A. Menstruel siklus, ovulasyon ve fertilizasyon. Akkuş M (ed.) Sağlık & Bilim Genel Embriyoloji-I içinde İstanbul: Efeakademi Yayınları, 2023. P. 1-7.
Karakoç Sökmensüer L. Klinik Jinekolojik Endokrinoloji ve İnfertilite. Günalp S (ed.) Over-Embriyoloji ve Gelişim içinde İstanbul: Güneş Tıp Kitabevleri, 2020. p. 243-268.
Siu KK, Serrão VHB, Ziyyat A, et al. The cell biology of fertilization: Gamete attachment and fusion. Journal of Cell Biology. 2021;220(10):e202102146.
Atwood CS, Vadakkadath Meethal S. The spatiotemporal hormonal orchestration of human folliculogenesis, early embryogenesis and blastocyst implantation. Molecular Cellular Endocrinology. 2016;430:33-48. https://doi.org/10.1016/j.mce.2016.03.039
Costa MA. The endocrine function of human placenta: an overview. Reproductive biomedicine online. 2016;32(1):14-43
Dalbies-Tran R, Cadoret V, Desmarchais A, et al. A comparative analysis of oocyte development in mammals. Cells. 2020;9:E1002. https://doi.org/10.3390/cells9041002
Gupta SK. Human zona pellucida glycoproteins: binding characteristics with human spermatozoa and ınduction of crosome reaction. Frontiers Cell and Developmental Biology. 2021;9:619868. https://doi.org/10.33 89/fcell.2021.619868
Lamas-Toranzo I, Hamze JG, Bianchi E, et al. TMEM95 is a sperm membrane protein essential for mammalian fertilization. eLife. 2020;9:e53913. https://doi.org/10.7554/eLife.53913
Mani S, Ghosh J, Coutifaris C, et al. Epigenetic changes and assisted reproductive technologies. Epigenetics. 2020;15:12-25. https://doi.org/10.1080/15592294.2019.1646572
Erdoğan M, Şahin E, Dinçel S. Embriyo implantasyonunun moleküler mekanizması. Journal of Human Rhythm. 2019;5(4),311-322.
Burton GJ, Jauniaux E. The cytotrophoblastic shell and complications of pregnancy. Placenta. 2017;60:134-139.
Soysal C, Şişman Hİ, Bıyık İ, et al. Umbilikal kord ve yenidoğan sonuçları arasındaki ilişki. Perinatal Journal/Perinatoloji Dergisi. 2021;29(3).
Velicky P, Meinhardt G, Plessl K, et al. Genome amplification and cellular senescence are hallmarks of human placenta development. PLoS Genet. 2018;14(10):e1007698.
Demir N. Umbilikusun embriyolojik gelişimi. Türkiye Klinikleri Pediatric Surgery-Special Topics. 2016;6(3):9-14.
Soysal C, Şişman Hİ, Bıyık İ, et al. Umbilikal kord ve yenidoğan sonuçları arasındaki ilişki. Perinatal Journal/Perinatoloji Dergisi. 2021;29(3):225-230.
Açar G, Karaoğlu N. Fetal gelişim, plasenta fizyolojisi ve patolojisi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2017;9(1):9-15.
Kavukçu G, Yılmazer YÇ. Fetüs dışı değerlendirme: Plasenta, umbilikal kord, amniyon, serviks. Türk Radyoloji Seminerleri. 2017;5(2),299-312.
Guyton AC, Hall JE. Tıbbi Fizyoloji. (Hayrünnisa Çavuşoğlu, Berrak Çağlayan Yeğen Çev. Ed.). İstanbul: Nobel Matbaacılık; 2017. p: 1027-1042.
Kavgacı A, Tunaoğlu FS. Fötal ve neonatal dolaşım. Türkiye Klinikleri Pediatric Cardiology-Special Topics. 2022;3(2):1-9.
Lee CQ, Gardner L, Turco M, et al. What ıs trophoblast? A combination of criteria define human first-trimester trophoblast. Stem Cell Reports. 2016;6(2):257-272.
Gedikli S, Özbek E, Demirci T. Fertilizasyonun Moleküler Temeli. Van Tıp Dergisi. 2013;20(4):294-301
Whitworth M, Bricker L, Mullan C. Ultrasound for fetal assessment in early pregnancy. The Cochrane database of systematic reviews. 2015(7):70-78.
James JL, Chamley LW, Clark AR. Feeding Your Baby In Utero: How the uteroplacental circulation impacts pregnancy. Physiology. 2017;32(3):234-245
