Spor Bilimleri Öğrencilerinin Beğenilme Arzusu ve Beslenme Davranışlarının İncelenmesi
Özet
Spor bireysel bir fiziksel aktivite olduğu kadar kişinin sosyalleşme imkanını arttıran ve aidiyet duygusunu destekleyen bir kavramdır Spor bilimleri öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları hem fiziksel performanslarını hem de genel sağlıklarını doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. Sporcular ve spor bilimleri öğrencileri arasında ideal vücut kompozisyonuna sahip olma ve fiziksel görünüşe yönelik sosyal beklentiler, beslenme alışkanlıklarını etkileyebilir. Bu bağlamda, spor bilimleri öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarını etkileyen faktörler ve beğenilme arzusu arasındaki ilişkiyi incelemek hem öğrencilerin sağlığını korumak hem de spor performanslarını artırmak açısından önemli bir araştırma alanı sunmaktadır. Bu çalışma, spor bilimleri öğrencilerinde beslenme davranışlarının nasıl şekillendiğini ve beğenilme arzusunun bu alışkanlıklar üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak katılımcılara cinsiyet, yaş, boy, kilo, sınıf ve aktif olarak spor yapıp yapmadıkları gibi benzer demografik bilgilere ulaşmak için kişisel bilgi formu, Sağlıklı Beslenmeye Yönelik Tutum Ölçeği ve Beğenilme Arzusu Ölçeği uygulanmıştır. Cinsiyet, yaş ve spor yapma durumuna göre ölçek sonuçları incelendiğinde ölçek sonuçlarına göre istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Beslenmeye Yönelik Duygu alt boyutunda kadınların puanları erkeklere göre anlamlı derecede yüksektir dolayısıyla kadınların daha sağlıklı bir tutuma sahip olduğu söylenebilir. Katılımcıların spor yapma durumuna göre SBİTÖ puanları incelendiğinde spor yapanların lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Erkek katılımcıların beğenilme arzusu puanlarının kadın katılımcıların puanlarına kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir. 23-25 yaş aralığındaki katılımcıların beğenilme arzusu puanlarının, 18-22 yaş aralığındaki katılımcıların puanlarına kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, yaşın beğenilme arzusu üzerinde etkili bir faktör olabileceğini göstermektedir.
Referanslar
Akıl, M., Gürbüz, Ü. (2010). Atletizm atma branşlarıyla uğraşan sporcuların beslenme bilgi düzeylerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(1).
Akpolat, İ. (2021). Elit genç atletlerin beslenme durumu, vücut bileşimi ve kuvvet ölçümleri arasindaki ilişkinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Biruni Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Alkafaween, S., Erzeybek, M.S. (2022). Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nin farklı bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin spor yapma durumuna göre beslenme alışkanlıklarının araştırılması. International Sport Science Student Studies, 4(1), 15-21.
Ayhan C. (2017). Aktif sporcuların rekreatif etkinliklere katılımlarına engel oluşturabilecek faktörlerin yaşam tatmini ve yaşam kalitesi üzerine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Azizi, M., Rahmani-Nia, F., Malaee, M., Malaee, M., Khosravi, N. (2010). A study of nutritional knowledge and attitudes of elite college Athletes In Iran. Brazilian Journal of Biomotricity, 4(2), 105–112.
Çın, A., Akkan, T., Dağdeviren, M., Şengezer, T., & Altay, M. (2022). Obezite hastalarında sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı beslenme tutumu ilişkisinin değerlendirilmesi. Türkiye Aile Hekimliği, 154.
Elik, T. (2017). Güneydoğu Anadolu bölgesi futbol takımlarında amatör olarak futbol oynayan sporcuların sportmenlik yönelimleri ve empatik eğilim düzeyleri (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
Ertürk Yaşar, H., Gökçe Şen, K., & Karagöz, Ş. (2024). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutumlarının İncelenmesi. Gümüshane Üniversitesi Saglik Bilimleri Dergisi, 13(1), 424–432.
Filiz, K. (2002). Sporun tanımlanması ve kapsamının belirlenmesi üzerine bir çalışma. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2).
Göral, K., Yıldırım, D. (2022). Spor Bilimleri Fakültesi'nin Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının branş farklılıklarına göre araştırılması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17 (1) , 58-69.
Güvenç, B. (2022). Yetişkinlerin Beğenilme Arzusu İle Sanal Ortam Yalnızlık ve Yetersizlik Duygusu İlişkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul
Kahraman, N. (2021). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının beğenilme arzusu ile ilişkisinin incelenmesi (Yüksek Lisan Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
Kaşıkara, G., & Doğan, U. (2017). Beğenilme Arzusu: Ölçek Geliştirme, Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 51-60. https://doi.org/10.21666/muefd.345573
Rodriguez, N. R., Di Marco, N. M., & Langley, S. (2009). Position of the American Dietetic Association, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine: Nutrition and athletic performance. Journal of the American Dietetic Association, 109(3), 509-527
Sadık, R., & Kardaş, N. T. (2018). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin sosyal medya kullanımı ve beğenilme arzusunun incelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, 2(Özel Sayı 1), 39-46.
Şahin, M. A. (2020). Yelken Sporcularının Beslenme Bilgisi ve Alışkanlıklarının İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gedik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Şahin, M., Baş, M., & Çelik, A. (2015). Öznel iyi oluş ve spor. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 23-31
Sandıkçı, M. B., Bilgin, S., Koç, H., Turhan, M.Ö. (2022). E amination of the relationship of exercise addictions and orthorexia ner-vosa (obsession with healthy eating) of sports center members, International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 7(20), 2287-2312.
Sargın, K., Güleşce, M. (2022). Öğretmenlerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Van ili örneği) . Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 1-11.
Sarıgül, U. (2019). Psikoloji Öğrencilerinin Akıllı Telefon Bağımlılığı Düzeyleri İle Beğenilme Arzusu Ve Yalnızlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: İzmir Örneği ( Yüksek Lisans Tezi). Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
Taşdelen, V. (2021). Farklı Branşlardaki Genç Sporcuların Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sinop Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı, Sinop.
Tekkurşun Demir, G., Namlı, S., Cicioğlu, H. İ. (2021). Takım ve bireysel sporlarda sosyal görünüş kaygısı sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumun belirleyicisi midir? . Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19 (4) , 124-134.
Tekkurşun-Demir, G., & Cicioğlu, H. İ. (2019). Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği (SBİTÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 256-274.
Uluç, S., & Durukan, E. (2021). Spor Yönetimi Bölümünde Öğrenim Gören Öğrencilerin Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Düzeylerinin İncelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 438-446.
Vohs, K. D., & Finkel, E. J. (2006). Self and relationships: Connecting intrapersonal and interpersonal processes. Psychological Review, 113(3), 470-490.
Referanslar
Akıl, M., Gürbüz, Ü. (2010). Atletizm atma branşlarıyla uğraşan sporcuların beslenme bilgi düzeylerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(1).
Akpolat, İ. (2021). Elit genç atletlerin beslenme durumu, vücut bileşimi ve kuvvet ölçümleri arasindaki ilişkinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Biruni Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Alkafaween, S., Erzeybek, M.S. (2022). Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nin farklı bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin spor yapma durumuna göre beslenme alışkanlıklarının araştırılması. International Sport Science Student Studies, 4(1), 15-21.
Ayhan C. (2017). Aktif sporcuların rekreatif etkinliklere katılımlarına engel oluşturabilecek faktörlerin yaşam tatmini ve yaşam kalitesi üzerine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Azizi, M., Rahmani-Nia, F., Malaee, M., Malaee, M., Khosravi, N. (2010). A study of nutritional knowledge and attitudes of elite college Athletes In Iran. Brazilian Journal of Biomotricity, 4(2), 105–112.
Çın, A., Akkan, T., Dağdeviren, M., Şengezer, T., & Altay, M. (2022). Obezite hastalarında sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı beslenme tutumu ilişkisinin değerlendirilmesi. Türkiye Aile Hekimliği, 154.
Elik, T. (2017). Güneydoğu Anadolu bölgesi futbol takımlarında amatör olarak futbol oynayan sporcuların sportmenlik yönelimleri ve empatik eğilim düzeyleri (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
Ertürk Yaşar, H., Gökçe Şen, K., & Karagöz, Ş. (2024). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutumlarının İncelenmesi. Gümüshane Üniversitesi Saglik Bilimleri Dergisi, 13(1), 424–432.
Filiz, K. (2002). Sporun tanımlanması ve kapsamının belirlenmesi üzerine bir çalışma. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2).
Göral, K., Yıldırım, D. (2022). Spor Bilimleri Fakültesi'nin Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının branş farklılıklarına göre araştırılması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17 (1) , 58-69.
Güvenç, B. (2022). Yetişkinlerin Beğenilme Arzusu İle Sanal Ortam Yalnızlık ve Yetersizlik Duygusu İlişkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul
Kahraman, N. (2021). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının beğenilme arzusu ile ilişkisinin incelenmesi (Yüksek Lisan Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
Kaşıkara, G., & Doğan, U. (2017). Beğenilme Arzusu: Ölçek Geliştirme, Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 51-60. https://doi.org/10.21666/muefd.345573
Rodriguez, N. R., Di Marco, N. M., & Langley, S. (2009). Position of the American Dietetic Association, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine: Nutrition and athletic performance. Journal of the American Dietetic Association, 109(3), 509-527
Sadık, R., & Kardaş, N. T. (2018). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin sosyal medya kullanımı ve beğenilme arzusunun incelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, 2(Özel Sayı 1), 39-46.
Şahin, M. A. (2020). Yelken Sporcularının Beslenme Bilgisi ve Alışkanlıklarının İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gedik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Şahin, M., Baş, M., & Çelik, A. (2015). Öznel iyi oluş ve spor. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 23-31
Sandıkçı, M. B., Bilgin, S., Koç, H., Turhan, M.Ö. (2022). E amination of the relationship of exercise addictions and orthorexia ner-vosa (obsession with healthy eating) of sports center members, International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 7(20), 2287-2312.
Sargın, K., Güleşce, M. (2022). Öğretmenlerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Van ili örneği) . Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 1-11.
Sarıgül, U. (2019). Psikoloji Öğrencilerinin Akıllı Telefon Bağımlılığı Düzeyleri İle Beğenilme Arzusu Ve Yalnızlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: İzmir Örneği ( Yüksek Lisans Tezi). Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
Taşdelen, V. (2021). Farklı Branşlardaki Genç Sporcuların Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sinop Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı, Sinop.
Tekkurşun Demir, G., Namlı, S., Cicioğlu, H. İ. (2021). Takım ve bireysel sporlarda sosyal görünüş kaygısı sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumun belirleyicisi midir? . Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19 (4) , 124-134.
Tekkurşun-Demir, G., & Cicioğlu, H. İ. (2019). Sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği (SBİTÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 256-274.
Uluç, S., & Durukan, E. (2021). Spor Yönetimi Bölümünde Öğrenim Gören Öğrencilerin Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Düzeylerinin İncelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 438-446.
Vohs, K. D., & Finkel, E. J. (2006). Self and relationships: Connecting intrapersonal and interpersonal processes. Psychological Review, 113(3), 470-490.
