Üniversite Öğrencilerinin Duygusal Yeme ve Brunel Ruh Halinin İncelenmesi:sağlık Bilimleri Üniversitesi Örneği
Özet
Üniversite öğrencileri, akademik baskılar, sosyal ilişkiler ve yetişkinliğe geçiş süreci nedeniyle önemli duygusal ve psikolojik zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu ruh hali değişimleri, stres veya olumsuz duygularla başa çıkma mekanizması olarak duygusal yeme davranışına yol açabilmektedir. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin ruh hali değişimleri ile duygusal yeme arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve bu davranışlara katkıda bulunan faktörleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Kişisel Bilgi formu,Brunel Ruh Hali Ölçeği ve Duygusal Yeme Ölçeği kullanılmıştır. Kişisel bilgi formunda katılımcılara cinsiyeti, yaşı ve egzersiz yapma süreleri sorulmuştur. Katılımcıların Duygusal Yeme Ölçek toplam puanları cinsiyetine göre anlamlı farklılık göstermektedir Ortalamalara bakıldığında kadınların puanları (20,67±4,95) erkeklerin puanlarına (16,5±4,32)göre anlamlı şekilde daha yüksektir. Brunel Ruh Hali Ölçeğin Şaşkınlık ve gerginlik alt boyut toplam puanları katılımcıların cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ortalamalara bakıldığında kadınların şaşkınlık ve gerginlik puanları erkeklere göre anlamlı şekilde daha yüksektir. Brunel ruh hali ölçek sonuçları yaşa göre anlamlı bir fark göstermezken katılımcıların duygusal yeme ölçek sonuçlarının yaşa göre anlamlı bir fark gösterdiği ortaya konulmuştur. Bu fark 18-24 yaş grubunun lehinedir.Yapılan korelasyon analizleri sonucunda Brunel Ruh Hali ölçek puanı ile Duygusal Yeme ölçek puanı ile Duygusal Yeme ölçeğinin Yeme isteğini engelleyememe ve Suçluluk hissi boyut puanları arasında pozitif yönde zayıf ilişki (sırası ile r:0,377, r:0,325, r:0,266 p<0,01), Yiyeceğin türü alt boyut puanı ile arasında ise pozitif yönde çok zayıf ilişki vardır (r:0,136 p<0,01).
Referanslar
Akyol Mutlu, A., İnce, N., & Gökensel Okta, P. (2022). Voleybolcuların Yeme Davranışlarının Belirlenmesi. Research in Sport Education and Sciences, 24(3), 87-92. https://doi.org/10.5152/JPESS.2022.22714
Aktüre, K., Bulgan, Ç., Başar, M.A., Odabaşı, S. (2020). Kuvvet Gelişim Oranının Sportif Performans Sırasındaki Fiziki Ve Morfolojik Yönü. Antrenman Bilimleri. Akademisyen Yayınevi Kitabevi. Ankara.
Arhire, L. I., Niță, O., Popa, A. D., Gal, A. M., Dumitrașcu, O., Gherasim, A., Mihalache, L., & Graur, M., & Graur, M. (2021). Validation of the Dutch eating behavior questionnaire in a Romanian adult population. Nutrients, 13(11), 3890
Arslan Kabasakal, S., Güvendi̇, B., Kaya, S., & Keski̇n, B. (2024). Emotional Eating and Social Physique Anxiety in Weight-Class Athletes. Electronic Journal of Social Sciences, 23(91), 1069–1084. https://doi.org/10.17755/esosder.1434338
Arslantaş, H., Dereboy, F., Yüksel, R., ve İnalkaç, S. (2019). Duygusal yeme ölçeği’nin türkçe çevirisinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 30, 1-10. https://doı.org/ 10.5080/u23520.
Atar, Ö. (2017). Türkiye tenis federasyonu sınavına bağlı antrenörlerin ruh hali profilleri. Uluslararası Kalkınma Araştırmaları Dergisi.
Bal E, Malkoç N, Baş Mustafa(2022) Spor endüstrisi ve teknoloji sürecinin futbolda kullanım etkileri. (Ed.) Prof. Dr. Zeynep Filiz DİNÇ. Spor Bilimleri IV.Ankara,Akademisyen Kitabevi.
Bal E, Bulgan Ecrin Ç, Malkoç N, et al., (2022). Farklı ısınma türlerinin post aktivasyon potansiyeline etkisi. Zeynep Filiz DİNÇ (Ed.), Spor Bilimleri IV, (259 -271), Ankara, Akademisyen Kitabevi.
Bal E, Malkoç N, Aydemir Aman E. (2023). Su egzersizleri ve iştah mekanizması. Fatih ÖZGÜL (Ed.). Spor Bilimlerinde Uluslararası Çalışmalar. Ankara, Serüven Yayınevi.
Blascovich, J., ve Mendes, W. B. (2000). Challenge and threat appraisals: The role of affective cues. In J.P. Forgas, (Ed.), Feeling and thinking: The role of affect in social cognition (pp. 59-82). Paris: Cambridge University Press
Bruffaerts, R., Mortier, P., Kiekens, G., Auerbach, R. P., Cuijpers, P., Demyttenaere, K., Green, J. G., Nock, M. K., & Kessler, R. C. (2018). Mental health problems in college freshmen: Prevalence and academic functioning. Journal of affective disorders, 225, 97–103.
Bulgan Ercin, Ç., Baş, M. (2022). 18-40 Yaş Grubu Kadınların 8 Haftalık Pilates Egzersizleri Sonrası Depresyon Durumlarının İncelenmesi. Spor Bilimlerinde Uluslararası Araştırmalar. (Edt.Doç.Dr.Mustafa Altınkçk), Serüven Yayınevi, İzmir.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri: Ankara, Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Şener. (2010) Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, 11. Baskı, Ankara:Pegem Akademi.
Dixon, S.K.; Kurpius, S.E.R. (2008). Depression and College Stress Among University Undergraduates: Do Mattering and Self-Esteem Make a Difference? J. Coll. Stud. Dev., 49, 412–424.
Fairclough, Stuart, and Gareth Stratton. "Physical activity levels in middle and high school physical education: a review." Pediatric exercise science 17.3 (2005): 217-236.
Janssen, I., & Leblanc, A. G. (2010). Systematic review of the health benefits of physical activity and fitness in school-aged children and youth. The international journal of behavioral nutrition and physical activity, 7, 40. https://doi.org/10.1186/1479-5868-7-40
Kruisselbrink Flatt, A. (2013). A Suffering Generation: Six Factors Contributing to the Mental Health Crisis in North American Higher Education. Coll. Q., 16, n1.
Kumaraswamy, N. (2013). Academic stress, anxiety and depression among college students—A brief review. Int. Rev. Soc. Sci. Hum. 5, 135–143.
Larsen, J. K., van Strien, T., Eisinga, R., Engels, R. C. (2006). Gender differences in the association between alexithymia and emotional eating in obese individuals. Journal of Psychosomatic Research, 60(3), 237–243.
Lowther, J., ve Lane, A. M. (2002). Relationships between mood, cohesion and satisfaction with performance among soccer players. Athletic İnsight:The Online Journal Sport Pyschology, 4(3), 57-69.
Malkoç N. (2020). Egzersiz Bilimi: Anatomik Sistem Yaklaşımı. Zeynep Filiz Dinç (Ed.). Egzersiz Spor ve Sağlık. Ankara, Akademisyen Kitabevi.
Martınsen M, Bahr R, Børresen R, Holme I, Pensgaard AM, Sundgot-Borgen J. Preventing eating disorders among young elite athletes: a randomized controlled trial. Med Sci Sports Exerc. 2014; 46(3): 435-47
Öcal, T., & Göncü, B. S. 2023. Sporda Mücadele ve Tehdit Algısı ile Brunel Ruh Hali Arasındaki İlişki. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(1-Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı), 215-224. https://doi.org/10.38021/asbid.1344630
Özdamar K. Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi-1. 4. Baskı. Eskişehir: Kaan Kitabevi, 2002.
Ramón-Arbués, E., Gea-Caballero, V., Granada-López, J. M., Juárez-Vela, R., Pellicer-García, B., & Antón-Solanas, I. (2020). The Prevalence of Depression, Anxiety and Stress and Their Associated Factors in College Students. International journal of environmental research and public health, 17(19), 7001. https://doi.org/10.3390/ijerph17197001
Sarokhani, D., Delpisheh, A., Veisani, Y. et al. Prevalence of Depression among University Students: A Systematic Review and Meta-Analysis Study. Depress. Res. Treat. 2013, 2013, 373857.
Seçer, İ. SPSS ve LISREL ile Pratik Veri Analizi: Analiz ve Raporlaştırma, 2.bs., Ankara: Anı Yayıncılık, 2015.
Soylu, Y., Arslan, E., & Kilit, B. (2022). Yetişkin ve Ergen Sporcular İçin Brunel Ruh Hali Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(2), 56-67. https://doi.org/10.33689/spormetre.1060329
Soylu, Y., Turgut, M., Canikli, A., ve Kargün, M. (2021). Fiziksel aktivite, duygusal yeme ve ruh hali ilişkisi: kovid-19 ve üniversite öğrencileri. Spor Eğitim Dergisi, 5(2), 88-97.
Sundgot-Borgen, J., Torstveit, M. K. (2004). Prevalence of eating disorders in elite athletes is higher than in the general population. Clinical Journal of Sport Medicine, 14(1), 25-32.
Tosevski, D.L., Milovancevic, M.P., Gajic, S.D. Personality and psychopathology of university students. Curr. Opin. Psychiatry 2010, 23, 48–52.
Taşpınar, H. A. (2019). Farklı liglerde oynayan futbolcuların ruh halleri ile motivasyonları arasında ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
van Strien, T. (2005). Handleiding Nederlandse Vragenlijst voor Eetgedrag [Manual Dutch Eating Behavior Questionnaire]. Amsterdam: Boom Test Publishers.
Yol, Y, Bal E, Malkoç N. (2023). Raket sporlarında besinsel ergojenik yardımcılar. Fatih ÖZGÜL (Ed.). Spor Bilimlerinde Uluslararası Çalışmalar. Ankara, Serüven Yayınevi.
Referanslar
Akyol Mutlu, A., İnce, N., & Gökensel Okta, P. (2022). Voleybolcuların Yeme Davranışlarının Belirlenmesi. Research in Sport Education and Sciences, 24(3), 87-92. https://doi.org/10.5152/JPESS.2022.22714
Aktüre, K., Bulgan, Ç., Başar, M.A., Odabaşı, S. (2020). Kuvvet Gelişim Oranının Sportif Performans Sırasındaki Fiziki Ve Morfolojik Yönü. Antrenman Bilimleri. Akademisyen Yayınevi Kitabevi. Ankara.
Arhire, L. I., Niță, O., Popa, A. D., Gal, A. M., Dumitrașcu, O., Gherasim, A., Mihalache, L., & Graur, M., & Graur, M. (2021). Validation of the Dutch eating behavior questionnaire in a Romanian adult population. Nutrients, 13(11), 3890
Arslan Kabasakal, S., Güvendi̇, B., Kaya, S., & Keski̇n, B. (2024). Emotional Eating and Social Physique Anxiety in Weight-Class Athletes. Electronic Journal of Social Sciences, 23(91), 1069–1084. https://doi.org/10.17755/esosder.1434338
Arslantaş, H., Dereboy, F., Yüksel, R., ve İnalkaç, S. (2019). Duygusal yeme ölçeği’nin türkçe çevirisinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 30, 1-10. https://doı.org/ 10.5080/u23520.
Atar, Ö. (2017). Türkiye tenis federasyonu sınavına bağlı antrenörlerin ruh hali profilleri. Uluslararası Kalkınma Araştırmaları Dergisi.
Bal E, Malkoç N, Baş Mustafa(2022) Spor endüstrisi ve teknoloji sürecinin futbolda kullanım etkileri. (Ed.) Prof. Dr. Zeynep Filiz DİNÇ. Spor Bilimleri IV.Ankara,Akademisyen Kitabevi.
Bal E, Bulgan Ecrin Ç, Malkoç N, et al., (2022). Farklı ısınma türlerinin post aktivasyon potansiyeline etkisi. Zeynep Filiz DİNÇ (Ed.), Spor Bilimleri IV, (259 -271), Ankara, Akademisyen Kitabevi.
Bal E, Malkoç N, Aydemir Aman E. (2023). Su egzersizleri ve iştah mekanizması. Fatih ÖZGÜL (Ed.). Spor Bilimlerinde Uluslararası Çalışmalar. Ankara, Serüven Yayınevi.
Blascovich, J., ve Mendes, W. B. (2000). Challenge and threat appraisals: The role of affective cues. In J.P. Forgas, (Ed.), Feeling and thinking: The role of affect in social cognition (pp. 59-82). Paris: Cambridge University Press
Bruffaerts, R., Mortier, P., Kiekens, G., Auerbach, R. P., Cuijpers, P., Demyttenaere, K., Green, J. G., Nock, M. K., & Kessler, R. C. (2018). Mental health problems in college freshmen: Prevalence and academic functioning. Journal of affective disorders, 225, 97–103.
Bulgan Ercin, Ç., Baş, M. (2022). 18-40 Yaş Grubu Kadınların 8 Haftalık Pilates Egzersizleri Sonrası Depresyon Durumlarının İncelenmesi. Spor Bilimlerinde Uluslararası Araştırmalar. (Edt.Doç.Dr.Mustafa Altınkçk), Serüven Yayınevi, İzmir.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri: Ankara, Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Şener. (2010) Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, 11. Baskı, Ankara:Pegem Akademi.
Dixon, S.K.; Kurpius, S.E.R. (2008). Depression and College Stress Among University Undergraduates: Do Mattering and Self-Esteem Make a Difference? J. Coll. Stud. Dev., 49, 412–424.
Fairclough, Stuart, and Gareth Stratton. "Physical activity levels in middle and high school physical education: a review." Pediatric exercise science 17.3 (2005): 217-236.
Janssen, I., & Leblanc, A. G. (2010). Systematic review of the health benefits of physical activity and fitness in school-aged children and youth. The international journal of behavioral nutrition and physical activity, 7, 40. https://doi.org/10.1186/1479-5868-7-40
Kruisselbrink Flatt, A. (2013). A Suffering Generation: Six Factors Contributing to the Mental Health Crisis in North American Higher Education. Coll. Q., 16, n1.
Kumaraswamy, N. (2013). Academic stress, anxiety and depression among college students—A brief review. Int. Rev. Soc. Sci. Hum. 5, 135–143.
Larsen, J. K., van Strien, T., Eisinga, R., Engels, R. C. (2006). Gender differences in the association between alexithymia and emotional eating in obese individuals. Journal of Psychosomatic Research, 60(3), 237–243.
Lowther, J., ve Lane, A. M. (2002). Relationships between mood, cohesion and satisfaction with performance among soccer players. Athletic İnsight:The Online Journal Sport Pyschology, 4(3), 57-69.
Malkoç N. (2020). Egzersiz Bilimi: Anatomik Sistem Yaklaşımı. Zeynep Filiz Dinç (Ed.). Egzersiz Spor ve Sağlık. Ankara, Akademisyen Kitabevi.
Martınsen M, Bahr R, Børresen R, Holme I, Pensgaard AM, Sundgot-Borgen J. Preventing eating disorders among young elite athletes: a randomized controlled trial. Med Sci Sports Exerc. 2014; 46(3): 435-47
Öcal, T., & Göncü, B. S. 2023. Sporda Mücadele ve Tehdit Algısı ile Brunel Ruh Hali Arasındaki İlişki. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(1-Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı), 215-224. https://doi.org/10.38021/asbid.1344630
Özdamar K. Paket Programlarla İstatistiksel Veri Analizi-1. 4. Baskı. Eskişehir: Kaan Kitabevi, 2002.
Ramón-Arbués, E., Gea-Caballero, V., Granada-López, J. M., Juárez-Vela, R., Pellicer-García, B., & Antón-Solanas, I. (2020). The Prevalence of Depression, Anxiety and Stress and Their Associated Factors in College Students. International journal of environmental research and public health, 17(19), 7001. https://doi.org/10.3390/ijerph17197001
Sarokhani, D., Delpisheh, A., Veisani, Y. et al. Prevalence of Depression among University Students: A Systematic Review and Meta-Analysis Study. Depress. Res. Treat. 2013, 2013, 373857.
Seçer, İ. SPSS ve LISREL ile Pratik Veri Analizi: Analiz ve Raporlaştırma, 2.bs., Ankara: Anı Yayıncılık, 2015.
Soylu, Y., Arslan, E., & Kilit, B. (2022). Yetişkin ve Ergen Sporcular İçin Brunel Ruh Hali Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(2), 56-67. https://doi.org/10.33689/spormetre.1060329
Soylu, Y., Turgut, M., Canikli, A., ve Kargün, M. (2021). Fiziksel aktivite, duygusal yeme ve ruh hali ilişkisi: kovid-19 ve üniversite öğrencileri. Spor Eğitim Dergisi, 5(2), 88-97.
Sundgot-Borgen, J., Torstveit, M. K. (2004). Prevalence of eating disorders in elite athletes is higher than in the general population. Clinical Journal of Sport Medicine, 14(1), 25-32.
Tosevski, D.L., Milovancevic, M.P., Gajic, S.D. Personality and psychopathology of university students. Curr. Opin. Psychiatry 2010, 23, 48–52.
Taşpınar, H. A. (2019). Farklı liglerde oynayan futbolcuların ruh halleri ile motivasyonları arasında ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
van Strien, T. (2005). Handleiding Nederlandse Vragenlijst voor Eetgedrag [Manual Dutch Eating Behavior Questionnaire]. Amsterdam: Boom Test Publishers.
Yol, Y, Bal E, Malkoç N. (2023). Raket sporlarında besinsel ergojenik yardımcılar. Fatih ÖZGÜL (Ed.). Spor Bilimlerinde Uluslararası Çalışmalar. Ankara, Serüven Yayınevi.
