İmmobil Geriatrik Hastalarda Pasif Egzersizlerin Önemi
Özet
İmmobil geriatrik hastalarda pasif egzersizlerin önemi ayrıntılı bir şekilde bu bölümde ele alınmıştır. İmmobil hasta, çeşitli sağlık sorunları nedeniyle en az üç gün boyunca bağımsız hareket edemeyen ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştiremeyen bireyler olarak tanımlanır. Bu durum, nörolojik, solunum, kas-iskelet sistemi hastalıkları gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. İmmobil hastalarda görülen yaygın sorunlar arasında kas atrofisi, eklem kontraktürleri, cilt lezyonları, solunum problemleri ve psikolojik rahatsızlıklar yer almaktadır. Bu sorunları hafifletmek amacıyla pasif egzersizler önemli bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır. Pasif egzersizler, özellikle hareket yeteneğini kaybetmiş hastalarda eklem hareket açıklığını (ROM) koruyarak kontraktürleri önler, kas gücünü destekler ve venöz dolaşımı iyileştirir. Böylelikle, immobil hastaların yaşam kalitesi artırılır ve bası yarası gibi komplikasyonlar en aza indirilir. Egzersizler genellikle uzman sağlık profesyonelleri tarafından uygulanmalı ve hastanın ağrı eşiğine dikkat edilerek gerçekleştirilmelidir. Literatür, erken dönemde başlanan pasif egzersizlerin hastaların bağımsızlığını artırdığını ve iyileşme sürecini hızlandırdığını göstermektedir. Pasif egzersizlerin etkinliği, multidisipliner bir yaklaşım gerektiren kapsamlı bakımın bir parçası olarak vurgulanmaktadır.
The importance of passive exercises in immobile geriatric patients is discussed in detail in this section. Immobile patients are defined as individuals who, due to various health conditions, are unable to independently perform daily living activities for at least three days. This immobility may result from neurological, respiratory, or musculoskeletal disorders, among other causes. Common complications in such patients include muscle atrophy, joint contractures, skin lesions, respiratory difficulties, and psychological disturbances. Passive exercises are utilized as a therapeutic intervention to mitigate these issues. In particular, passive exercises help maintain the range of motion (ROM) in joints, prevent contractures, enhance muscle strength, and improve venous circulation, thereby reducing the risk of complications such as pressure ulcers. Consequently, the quality of life for immobile patients is improved. These exercises should be administered by trained healthcare professionals, with careful attention to the patient’s pain threshold. The literature suggests that early initiation of passive exercises enhances patient independence and accelerates the recovery process. The effectiveness of passive exercises is underscored as part of a multidisciplinary approach to comprehensive care, highlighting their role in improving functional outcomes in immobile geriatric patients.
Referanslar
Laksmi PW, Harimurti K, Setiati S,et al. Management of immobilization and its complication for elderly. Acta Med Indones. 2008;40(4): 233-240.
Júnior FFUS, Nonato DTT, Cavalcante FSÁ, et al. Consequences of immobilization and disuse: A short review. International Journal of Basic and Applied Sciences. 2013);2(4): 297-302
Akdemir N, Bostanoğlu H, Yurtsever S, et al. Yatağa bağımlı hastaların evde yaşadıkları sağlık sorunlarına yönelik evde bakım hizmet gereksinimleri. Dicle Tıp Dergisi. 2011;38(1): 57-65
Bilgili N, Gözüm S. İnmeli hastaların evde bakımı: bakım verenler için rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2014;7(2): 128- 150.
Kutlu AK, Dıramalı A, Temiz C, Onur E, et al. Yatağa bağımlı hastalarda egzersizin kan değerleri ve yaşam bulguları üzerine etkisi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2011;27(1): 25-36
Korkmaz P, Naz H, Naz C, et al. Evde sağlık hizmeti birimi tarafından takip edilen hastalarda gelişen infeksiyonlar. Klimik Dergisi. 2018;31(1): 41-45.
Demirlek, Ş. Yatağa Bağımlı Olan Hastalara Bakım Veren Kişilerin Depresyon Düzeyi, Bakım Yükü ve Bakım Yükünü Etkileyen Faktörler. Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı;2015.
Yılmaz M, Sametoğlu F, Akmeşe G, et al. Sağlık hizmetinin alternatif bir sunum şekli olarak evde hasta bakımı. İstanbul Tıp Dergisi. 2010;11: 125-132.
Akpınar NB, Ceran MA, Şafak Ş, et al. Hemodiyalız hastalarının öz yeterlilik durumu, bakım gereksinimi ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirebilme düzeyleri. Hemşirelik Bilimi Dergisi 2019;2(1): 5-10.
Tanrıkulu F. Yatağa bağımlı hastalara bakım veren bireylere yönelik hemşire liderliğinde vaka yönetimi modeline temellendirilmiş aile destek programının geliştirilmesi ve etkisinin değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Sakarya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı, Sakarya;2021.
Soner S, Aykut S. Alzheimer hastalık sürecinde bakım veren aile üyelerinin yaşadıkları güçlükler ve sosyal hizmet. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017;3(2): 375-387.
TUİK. İstatistiklerle Yaşlılar 2023. (26/07/2024 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710 adresinden ulaşılmıştır).
Karataş, Z. Evde bakım hizmeti sunan aile bireyi bakıcıların moral ve manevi değerlerinin başa çıkmadaki etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Rize Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü/Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı/Din Psikolojisi Bilim Dalı, Rize;2011.
Kayaarslan S. Evde Bakım Hizmeti Kapsamındaki Engelli Bakıcılarının Sosyal İlişkileri Ve Sosyal Destek Durumları. Kesit Akademi Dergisi. 2020;6.24:145-172.
Ural Z, Ayyıldız M. Evde Bakım Vericilerin Bakım Vermedeki Yeterlilik Düzeyleri İle Bakım Yüklerinin Karşılaştırılması. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;6.1:163-172.
Sürme Y, Topan H, Albayrak E. Unmet Requırements: Caregıvers Of Patıents Wıth Alzheımer's Dısease And Related Dementıa Undergoıng Surgery In The Covıd-19 Pandemıc. Sağlık Bilimleri Dergisi, 2023;32.2:182-190.
Yakar B, Sertdemir Batbaş C, Pirinçci E. Palyatif Bakım ve Hospis. Sürekli Tıp Eğitim Dergisi. 2021;30(2):136-43.
Balta G, Bekiroğlu S. Palyatif Bakım Merkezleri Kapsamında Verilen Psikososyal Destek Hizmetleri: Sosyal Hizmet Uzmanları ve Psikologların Gözünden Nitel Bir Değerlendirme. 2021;0:130–54.
Gutierrez Espinoza HJ, Pavez F, Guajardo C, et al. Glenohum-eral posterior mobilization versus conventional physiotherapy for primary adhesive capsulitis: a randomized clinical trial. Medwave. 2015;5:e6267.
Rawat P, Eapen C, Seema KP. Effect of rotator cuff strengthening as an adjunct to standard care in subjects with adhesive capsulitis: a randomized controlled trial. J Hand Ther. 2017;30:235–41.
Kumar G, Sudhakar S, Sudhan S, et al. Subscapularis muscle spray and stretch technique with conventional physical therapy for the management of adhesive capsulitis. Biomed India. 2017;37:511–7.
Akoumianaki E, Dousse N, Lyazidi A, et al. Can proportional ventilation modes facilitate exercise in critically ill patients? A physiological cross-over study: Pressure support versus proportional ventilation during lower limb exercise in ventilated critically ill patients. Annals of intensive care. 2017; 7(1). https://doi.org/10.1186/s13613-017-0289-y.
Jang M H, Shin M J, Shin Y B. Pulmonary and Physical Rehabilitation in Critically Ill Patients. Acute and critical care. 2019;34(1), 1–13. https://doi.org/10.4266/acc.2019.00444
Meawad M, Abd El Aziz A, Obaya H, et al. Effect of Chest Physical Therapy Modalities on Oxygen Saturațion and Partial Pressure of Arterial Oxygen in Mechanically Ventilated Patients. The Egyptian Journal of Hospital Medicine. 2018;72(8), 5005-5008. doi: 10.21608/ejhm.2018.10278
Medrinal C, Combret Y, Prieur G, et al. Comparison of exercise intensity during four early rehabilitation techniques in sedated and ventilated patients in ICU: a randomized crossover trial. Critical care (London, England). 2018;22(1), 110. https://doi.org/10.1186/s13054-018-2030-0
Trinity J D, Richardson R S. Physiological Impact and Clinical Relevance of Passive Exercise/Movement. Sports medicine (Auckland, N.Z.). 2019;49(9), 1365-1381.https://doi.org/10.1007/s40279-019-01146-1
Yue M, Ma Z, Lei M, et al. Early mobilization for mechanically ventilated patients in the intensive care unit: a systematic review and meta-analysis, Frontiers of Nursing. 2018;5(4), 301-310: https://doi.org/10.1515/fon-2018-0039.
Mohamed M M S, Sayed S E, Elsaadany H M, et al. Effect of Passive Muscle Exercises on Acquired Muscle Weakness among Critically Ill Patients. Tanta Scientific Nursing Journal. 2024;32(1).
Rezaeikia R, Najafi Doulatabad S, Afrasiabifar A, et al. Effect of Passive Movements of Lower Extremity on Hemodynamic Parameters of the Patients under Ventilator. Journal of Clinical Care and Skills. 2019;1(1), 37-42. Retrieved from: http://jccs.yums.ac.ir/article-1-29-en.html
Wiles L, Stiller K. Passive limb movements for patients in an intensive care unit: a survey of physiotherapy practice in Australia. J Crit Care. 2010;25(3):501–8. Epub 2009/10/13. https://doi.org/10.1016/j.jcrc.2009.07.003 PMID: 19819105.
Zhang W, Wang L, Zhang X, et al. Manual passive rehabilitation program for geriatric distal radius fractures. Medicine, 2021;100(3), e24074.
Andone I, Popescu C, Spinu A, et al. Current aspects regarding “smart homes”/ambient assisted living (AAL) including rehabilitation specific devices, for people with disabilities/special needs. Balneo Res. Journal. 2020;444–449
Campos A, Cortés E, Martins D, et al. Development of a flexible rehabilitation system for bedridden patients. Journal of the Brazilian Society of Mechanical Sciences and Engineering . 2021;43, 361
Baer M, Neuhaus V, Pape HC, et al. Influence of mobilization and weight bearing on in-hospital outcome in geriatric patients with hip fractures. Sicot-Journal. 2019;5(1).
Aprisunadi Nursalam N, Mustikasari M, Ifadah E, et al. Effect of Early Mobilization on Hip and Lower Extremity Postoperative: A Literature Review. SAGE Open Nursing. 2023;9.
Vollenweider R, Manettas AI, Häni N, et al. Passive motion of the lower extremities in sedated and ventilated patients in the ICU – a systematic review of early effects and replicability of Interventions. PLoS ONE. 2022;17(5May):1–21.
Referanslar
Laksmi PW, Harimurti K, Setiati S,et al. Management of immobilization and its complication for elderly. Acta Med Indones. 2008;40(4): 233-240.
Júnior FFUS, Nonato DTT, Cavalcante FSÁ, et al. Consequences of immobilization and disuse: A short review. International Journal of Basic and Applied Sciences. 2013);2(4): 297-302
Akdemir N, Bostanoğlu H, Yurtsever S, et al. Yatağa bağımlı hastaların evde yaşadıkları sağlık sorunlarına yönelik evde bakım hizmet gereksinimleri. Dicle Tıp Dergisi. 2011;38(1): 57-65
Bilgili N, Gözüm S. İnmeli hastaların evde bakımı: bakım verenler için rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2014;7(2): 128- 150.
Kutlu AK, Dıramalı A, Temiz C, Onur E, et al. Yatağa bağımlı hastalarda egzersizin kan değerleri ve yaşam bulguları üzerine etkisi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2011;27(1): 25-36
Korkmaz P, Naz H, Naz C, et al. Evde sağlık hizmeti birimi tarafından takip edilen hastalarda gelişen infeksiyonlar. Klimik Dergisi. 2018;31(1): 41-45.
Demirlek, Ş. Yatağa Bağımlı Olan Hastalara Bakım Veren Kişilerin Depresyon Düzeyi, Bakım Yükü ve Bakım Yükünü Etkileyen Faktörler. Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı;2015.
Yılmaz M, Sametoğlu F, Akmeşe G, et al. Sağlık hizmetinin alternatif bir sunum şekli olarak evde hasta bakımı. İstanbul Tıp Dergisi. 2010;11: 125-132.
Akpınar NB, Ceran MA, Şafak Ş, et al. Hemodiyalız hastalarının öz yeterlilik durumu, bakım gereksinimi ve günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirebilme düzeyleri. Hemşirelik Bilimi Dergisi 2019;2(1): 5-10.
Tanrıkulu F. Yatağa bağımlı hastalara bakım veren bireylere yönelik hemşire liderliğinde vaka yönetimi modeline temellendirilmiş aile destek programının geliştirilmesi ve etkisinin değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Sakarya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı, Sakarya;2021.
Soner S, Aykut S. Alzheimer hastalık sürecinde bakım veren aile üyelerinin yaşadıkları güçlükler ve sosyal hizmet. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017;3(2): 375-387.
TUİK. İstatistiklerle Yaşlılar 2023. (26/07/2024 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710 adresinden ulaşılmıştır).
Karataş, Z. Evde bakım hizmeti sunan aile bireyi bakıcıların moral ve manevi değerlerinin başa çıkmadaki etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Rize Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü/Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı/Din Psikolojisi Bilim Dalı, Rize;2011.
Kayaarslan S. Evde Bakım Hizmeti Kapsamındaki Engelli Bakıcılarının Sosyal İlişkileri Ve Sosyal Destek Durumları. Kesit Akademi Dergisi. 2020;6.24:145-172.
Ural Z, Ayyıldız M. Evde Bakım Vericilerin Bakım Vermedeki Yeterlilik Düzeyleri İle Bakım Yüklerinin Karşılaştırılması. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;6.1:163-172.
Sürme Y, Topan H, Albayrak E. Unmet Requırements: Caregıvers Of Patıents Wıth Alzheımer's Dısease And Related Dementıa Undergoıng Surgery In The Covıd-19 Pandemıc. Sağlık Bilimleri Dergisi, 2023;32.2:182-190.
Yakar B, Sertdemir Batbaş C, Pirinçci E. Palyatif Bakım ve Hospis. Sürekli Tıp Eğitim Dergisi. 2021;30(2):136-43.
Balta G, Bekiroğlu S. Palyatif Bakım Merkezleri Kapsamında Verilen Psikososyal Destek Hizmetleri: Sosyal Hizmet Uzmanları ve Psikologların Gözünden Nitel Bir Değerlendirme. 2021;0:130–54.
Gutierrez Espinoza HJ, Pavez F, Guajardo C, et al. Glenohum-eral posterior mobilization versus conventional physiotherapy for primary adhesive capsulitis: a randomized clinical trial. Medwave. 2015;5:e6267.
Rawat P, Eapen C, Seema KP. Effect of rotator cuff strengthening as an adjunct to standard care in subjects with adhesive capsulitis: a randomized controlled trial. J Hand Ther. 2017;30:235–41.
Kumar G, Sudhakar S, Sudhan S, et al. Subscapularis muscle spray and stretch technique with conventional physical therapy for the management of adhesive capsulitis. Biomed India. 2017;37:511–7.
Akoumianaki E, Dousse N, Lyazidi A, et al. Can proportional ventilation modes facilitate exercise in critically ill patients? A physiological cross-over study: Pressure support versus proportional ventilation during lower limb exercise in ventilated critically ill patients. Annals of intensive care. 2017; 7(1). https://doi.org/10.1186/s13613-017-0289-y.
Jang M H, Shin M J, Shin Y B. Pulmonary and Physical Rehabilitation in Critically Ill Patients. Acute and critical care. 2019;34(1), 1–13. https://doi.org/10.4266/acc.2019.00444
Meawad M, Abd El Aziz A, Obaya H, et al. Effect of Chest Physical Therapy Modalities on Oxygen Saturațion and Partial Pressure of Arterial Oxygen in Mechanically Ventilated Patients. The Egyptian Journal of Hospital Medicine. 2018;72(8), 5005-5008. doi: 10.21608/ejhm.2018.10278
Medrinal C, Combret Y, Prieur G, et al. Comparison of exercise intensity during four early rehabilitation techniques in sedated and ventilated patients in ICU: a randomized crossover trial. Critical care (London, England). 2018;22(1), 110. https://doi.org/10.1186/s13054-018-2030-0
Trinity J D, Richardson R S. Physiological Impact and Clinical Relevance of Passive Exercise/Movement. Sports medicine (Auckland, N.Z.). 2019;49(9), 1365-1381.https://doi.org/10.1007/s40279-019-01146-1
Yue M, Ma Z, Lei M, et al. Early mobilization for mechanically ventilated patients in the intensive care unit: a systematic review and meta-analysis, Frontiers of Nursing. 2018;5(4), 301-310: https://doi.org/10.1515/fon-2018-0039.
Mohamed M M S, Sayed S E, Elsaadany H M, et al. Effect of Passive Muscle Exercises on Acquired Muscle Weakness among Critically Ill Patients. Tanta Scientific Nursing Journal. 2024;32(1).
Rezaeikia R, Najafi Doulatabad S, Afrasiabifar A, et al. Effect of Passive Movements of Lower Extremity on Hemodynamic Parameters of the Patients under Ventilator. Journal of Clinical Care and Skills. 2019;1(1), 37-42. Retrieved from: http://jccs.yums.ac.ir/article-1-29-en.html
Wiles L, Stiller K. Passive limb movements for patients in an intensive care unit: a survey of physiotherapy practice in Australia. J Crit Care. 2010;25(3):501–8. Epub 2009/10/13. https://doi.org/10.1016/j.jcrc.2009.07.003 PMID: 19819105.
Zhang W, Wang L, Zhang X, et al. Manual passive rehabilitation program for geriatric distal radius fractures. Medicine, 2021;100(3), e24074.
Andone I, Popescu C, Spinu A, et al. Current aspects regarding “smart homes”/ambient assisted living (AAL) including rehabilitation specific devices, for people with disabilities/special needs. Balneo Res. Journal. 2020;444–449
Campos A, Cortés E, Martins D, et al. Development of a flexible rehabilitation system for bedridden patients. Journal of the Brazilian Society of Mechanical Sciences and Engineering . 2021;43, 361
Baer M, Neuhaus V, Pape HC, et al. Influence of mobilization and weight bearing on in-hospital outcome in geriatric patients with hip fractures. Sicot-Journal. 2019;5(1).
Aprisunadi Nursalam N, Mustikasari M, Ifadah E, et al. Effect of Early Mobilization on Hip and Lower Extremity Postoperative: A Literature Review. SAGE Open Nursing. 2023;9.
Vollenweider R, Manettas AI, Häni N, et al. Passive motion of the lower extremities in sedated and ventilated patients in the ICU – a systematic review of early effects and replicability of Interventions. PLoS ONE. 2022;17(5May):1–21.
