Acile Başvuran Diz Çıkığı Bulunan Yaşlı Hastalara Tedavilerde Uygulanacak Etik Yaklaşımlar
Özet
Bu bölümde, tıp etiği temel ilkelerinden olan; yararlılık ilkesi, zarar vermeme ilkesi, adalet ilkesi ve özerklik ilkesi ve mahremiyet ilkesi bağlamında, geriatri hastalarında uygulanması gereken temel tedavi prosedürlerinin kliniğe uyarlamasının anlaşılabilmesi açısından, kurgulamış olduğumuz vaka özelinde, acile başvurmuş ve diz çıkığı bulunan geriatri hastası örneği baz alınarak, tedavide etik yaklaşımların açıklaması sağlanarak, günümüzde acilde yaşanan yaşlı tedavisi etik sorunlarına ışık tutmak hedeflenmiştir.
In this section, in order to understand the clinical adaptation of basic treatment procedures that should be applied to geriatric patients in the context of the basic principles of medical ethics; the principle of beneficence, the principle of non-maleficence, the principle of justice, the principle of autonomy and the principle of privacy, it is aimed to shed light on the ethical problems experienced in the treatment of the elderly in the emergency department today by providing an explanation of ethical approaches in treatment, based on the case example of a geriatric patient who applied to the emergency department and had a knee dislocation.
Referanslar
Bilgin, R. Küçükhazar, M. Türkiye’de kamu sağlık kuruluşlarında yaşanan etik dışı davranışlar ve uygulamaların genel görünümü, Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2018;7(13):1-24. e-ISSN: 2636-7815.
Sayan, İ. Mert, S. Sağlıkta etik ilkeler. AKETDER 2. Uluslararası Etik Araştırmaları Kongresi, 2023, https://acikerisim.kent.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12780/592. Erişim Tarihi: 19.08.2024.
Gordon, JS. Yaşlanmanın etiği, PMID: 29676500 DOI: 10.1111/bioe.12453
Elif, A. Önder, NT. Kayalı, S. ve ark., Kamu hastanelerinde branş bazında hasta başı maliyet analizi ( İstanbul eğitim ve araştırma hastanesi örneği), Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 2015; 2(1):40-52.
Özcömert, G.H. Özçelikay, G. Şar, S. Asil, E. Yararlılık ve zarar vermeme ilkelerinin eczacılık etiği açısından değerlendirilmesi, Turkiye Klinikleri J Med Ethics. 2000;8(2):101-104.
Thomasma, DC. Geriatri etiği, PMID: 3171033 DOI: 10.1111/j.1532-5415.1988.tb05791.x
Demir, R. Avrupa Biyotip Sözleşmesi’nde benimsenen özerklik ilkesini tıp, hukuk ve edebiyat ile yorumlamak. İzmir Barosu Dergisi, 2017;82(2): 107-125.
Taylan, S. Alan, S. Kadıoğlu, S. Hemşirelik rolleri ve özerklik. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 2012;14(3): 66-74.
Pak, M. Yaşlılara yönelik sosyal hizmetlerde yeni paradigma: yaşlı bireyleri güçlendirme, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 2020; 47:355-382.
Ersoy N, Aydın E., Tıbbi Etik’te “Yararlılık İlkesi”, Türkiye Klinikleri J Med Ethics. 1994;2(2):57-60.
Akpınar, A. Ersoy, N. Dağıtıcı Adalet ve Türkiye'de yoğun bakım hekimlerinin yoğun bakım yataklarını paylaştırmakla ilgili tutumları, Konuralp Tıp Dergisi.2013;5(2):4-11.
Özata, M. Özer, K. Sağlık çalışanlarının hasta mahremiyeti konusundaki tutumlarının incelenmesi, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 2017; 20(1): 1-21.
Gültekin, E. Bir kamu hastanesi örneğinde, acil servis hizmetlerinde karşılaşılan etik sorunlar, Turkiye Klinikleri J Med Ethics, 2016;24(2):55-9.
Referanslar
Bilgin, R. Küçükhazar, M. Türkiye’de kamu sağlık kuruluşlarında yaşanan etik dışı davranışlar ve uygulamaların genel görünümü, Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2018;7(13):1-24. e-ISSN: 2636-7815.
Sayan, İ. Mert, S. Sağlıkta etik ilkeler. AKETDER 2. Uluslararası Etik Araştırmaları Kongresi, 2023, https://acikerisim.kent.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12780/592. Erişim Tarihi: 19.08.2024.
Gordon, JS. Yaşlanmanın etiği, PMID: 29676500 DOI: 10.1111/bioe.12453
Elif, A. Önder, NT. Kayalı, S. ve ark., Kamu hastanelerinde branş bazında hasta başı maliyet analizi ( İstanbul eğitim ve araştırma hastanesi örneği), Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 2015; 2(1):40-52.
Özcömert, G.H. Özçelikay, G. Şar, S. Asil, E. Yararlılık ve zarar vermeme ilkelerinin eczacılık etiği açısından değerlendirilmesi, Turkiye Klinikleri J Med Ethics. 2000;8(2):101-104.
Thomasma, DC. Geriatri etiği, PMID: 3171033 DOI: 10.1111/j.1532-5415.1988.tb05791.x
Demir, R. Avrupa Biyotip Sözleşmesi’nde benimsenen özerklik ilkesini tıp, hukuk ve edebiyat ile yorumlamak. İzmir Barosu Dergisi, 2017;82(2): 107-125.
Taylan, S. Alan, S. Kadıoğlu, S. Hemşirelik rolleri ve özerklik. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 2012;14(3): 66-74.
Pak, M. Yaşlılara yönelik sosyal hizmetlerde yeni paradigma: yaşlı bireyleri güçlendirme, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 2020; 47:355-382.
Ersoy N, Aydın E., Tıbbi Etik’te “Yararlılık İlkesi”, Türkiye Klinikleri J Med Ethics. 1994;2(2):57-60.
Akpınar, A. Ersoy, N. Dağıtıcı Adalet ve Türkiye'de yoğun bakım hekimlerinin yoğun bakım yataklarını paylaştırmakla ilgili tutumları, Konuralp Tıp Dergisi.2013;5(2):4-11.
Özata, M. Özer, K. Sağlık çalışanlarının hasta mahremiyeti konusundaki tutumlarının incelenmesi, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 2017; 20(1): 1-21.
Gültekin, E. Bir kamu hastanesi örneğinde, acil servis hizmetlerinde karşılaşılan etik sorunlar, Turkiye Klinikleri J Med Ethics, 2016;24(2):55-9.