Gelişen Bir Kavram Olarak Navigatör Hemşirelik
Özet
Günümüzde hemşirelik başta bakım olmak üzere farklı açılardan değişimlerden ve bilimsel-teknolojik gelişmelerden etkilenmektedir. Sosyal, çevresel yapılar ve sağlık politikaları değişmeye devam ettikçe meslek işlev ve rolleri de değişecektir. Modern hemşirelikte hemşirenin bakım verici, eğitici, araştırıcı, yönetici, karar verici, savunucu, kariyer geliştirici, özerk ve sorumluluk sahibi olma hemşire rolü yer almaktadır. Gelişen bir kavram olarak navigatör hemşirelik, hemşirenin danışman rolü, eğitimci ve yol gösterici rolüyle bütünleşmiştir. Hasta navigatörü, kronik hastalık tanısı olan veya şüphelenilen kişilere danışmanlık ederek, sağlık sistemi ve hizmetleri arasında yol gösterici olarak yardımcı olmaktadır. Bu bölümde; hemşirelik mesleğine yeni bir kavram olarak giren navigasyon programı ve navigatör hemşirelik konusuna değinilecektir.
Referanslar
Gedük EA. Hemşirelik mesleğinin gelişen rolleri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2018;5 (2):253-258.
Jenkins JE. Nursing roles in the health care delivery system. Professional nursing: Concepts&Challenges. 4th Ed. USA: Elsevier Saunders; 2005: Chapter 14.
Kızğut S, Ergöl Ş. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin hemşireliği algılayışı ve hemşirelik rollerine ve hemşireliğin geleceğine bakışı. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2011; 14(2): 10-15.
Güncel Hemşirelik Rolleri. (01/08/2024 tarihinde https://www.e-hemsire.com/blog/guncel-hemsirelik-rolleri adresinden ulaşılmıştır)
Baykal Tatar Ü, Türkmen Ercan E. Hemşirelik hizmetleri yönetimi. 1. Basım. İstanbul: Akademi Basın; 2014. p. 439.
Ünal Toprak F, Vural G. Jinekolojik onkolojide navigasyon ve navigatör. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016;19(1).
Freeman HP. The history, principles, and future of patient navigation: commentary. Semin Oncol Nurs. 2013;29(2):72-5. doi: 10.1016/j.soncn.2013.02.002. PMID: 23651676.
Freeman HP, Rodriguez RL. History and principles of patient navigation. Cancer. 2011;117(15):3539-42. Available from: https:// www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4557777/).
Pautasso FF, Zelmanowicz AM, Flores CD, Caregnato RCA. Role of the nurse navigator: integrative review. Rev Gaúcha Enferm; 2018;39:e2017-0102. doi: https://doi.org/10.1590/1983- 1447.2018.2017-0102
McMurray A, Cooper H. The nurse navigator: An evolving model of care. Collegian;2017; 24 (2): 205-212.
Carter N, Valaitis RK, Lam A, Feather J, Nicholl J, Cleghorn L. Navigation delivery models and roles of navigators in primary care: a scoping literature review. BMC Health Serv Res. 2018 Feb 8;18(1):96. doi: 10.1186/s12913-018-2889-0. PMID: 29422057; PMCID: PMC5806255.
Byrne AL, Hegney D, Harvey C, Baldwin A, Willis E, Heard D, et al. Exploring the nurse navigator role: a thematic analysis. J Nurs Manag. 2020;28(4):814-21. [Crossref] [pubMed].
Ünal Toprak F, Vural G. Navigatör Hemşire: Öğrenci Hemşirelerin Görüşlerinin Belirlenmesi. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi. . 2021;13(4):937-46.
Yurdagül G. Stomalı hastalarda hemşire navigasyon programının uyum, yaşam kalitesi ve komplikasyonların önlenmesine etkisinin incelenmesi. Doktora tezi. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gaziantep, 2022.
Pautasso, F. F., Lobo, T. C., Flores, C. D., & Caregnato, R. C. A. Nurse Navigator: development of a program for Brazil. Revista Latino-Americana de Enfermagem. 2020; 28, e3275.
Smith J. Patient navigator’s role definition. Boiling Springs: Hunt School of Nursing, Gardner-Webb University; 2014.Nursing theses and capstone projects. paper 37. Available from: http://digitalcommons.gardnerwebb.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1036&context=nursing_etd.
Farber, J., Deschamps, M., & Cameron, R. Analyse et évaluation de la fonction d’intervenant pivot en réponse aux besoins qu’éprouvent les Canadiennes atteintes d’un cancer du sein sur les plans de l’information, de l’éducation et de l’aide à la prise de décision. Rapport de recherche. 2002. Québec, QC: Initiative sur le cancer du sein, Santé Canada.
Fillion L, de Serres M, Lapointe-Goupil R, Bairati I, Gagnon P, Deschamps M, Savard J, Meyer F, Bélanger L, Demers G. Implementing the role of patient-navigator nurse at a university hospital centre. Can Oncol Nurs J. 2006;16(1):11-7, 5-10. English, French. doi: 10.5737/1181912x1611117. PMID: 17078346.
Fillion L, Cook S, Veillette AM, de Serres M, Aubin M, Rainville F, Fitch MI, Doll R. Professional navigation: a comparative study of two Canadian models. Can Oncol Nurs J. 2012:257–66.
Pedersen A, Hack TF. Pilots of oncology health care: a concept analysis of the patient navigator role. Oncol Nurs Forum. 2010;37(1):55–60.
Brant JM. Oncology Nurse Navigation in Underserved Communities: Opportunities and Future Directions. Seminars in Oncology Nursing, 2024; 40, 151586. https://doi.org/10.1016/j.soncn.2024.151586.
Coyne E., Carlini J., Doherty T., Harlow W., Mitchell ML., Grealish L. Partnership between nurse navigators and adult persons living with complex chronic disease-an exploratory study. J Clin Nurs. 2020; 29(15-16):2918–2926.
Spooner AJ., Booth N., Downer T-R., Gordon L., Hudson AP., Bradford NK., O’Donnell C., Geary A., Henderson R., Franks C., Conway A., Yates P., Chan RJ. Advanced practice profiles and work activities of nurse navigators: An earlystage evaluation. Collegian. 2019; 26(1):103–109.
Cantril C., Haylock PJ. Patient navigation in the oncology care setting. Seminars in Oncology Nursing. 2013; 29(2):76–90.
Coyne E, Carlini J, Doherty T, Harlow W, Mitchell ML, Grealish L. Partnership between Nurse Navigators and adult persons living with complex chronic disease-An exploratory study. J Clin Nurs. 2020;29(15-16):2918-2926. doi: 10.1111/jocn.15364. Epub 2020 Jun 14. PMID: 32498116.
Pruitt Z, Sportsman S. The presence and roles of nurse navigators in acute care hospitals. The Journal of Nursing Administration. 2013;43(11):592-6. doi: 10.1097/01.NNA.0000434510.74373.40.
Kubat B. Hemşirelikte Yeni Bir Rol: Navigasyon Programı/Navigatör Hemşireliği. Uluslararası Sterilizasyon Cerrahi Enfeksiyon Hemşireliği Dergisi, 2023; 3(1), 16-26.
Referanslar
Gedük EA. Hemşirelik mesleğinin gelişen rolleri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2018;5 (2):253-258.
Jenkins JE. Nursing roles in the health care delivery system. Professional nursing: Concepts&Challenges. 4th Ed. USA: Elsevier Saunders; 2005: Chapter 14.
Kızğut S, Ergöl Ş. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin hemşireliği algılayışı ve hemşirelik rollerine ve hemşireliğin geleceğine bakışı. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2011; 14(2): 10-15.
Güncel Hemşirelik Rolleri. (01/08/2024 tarihinde https://www.e-hemsire.com/blog/guncel-hemsirelik-rolleri adresinden ulaşılmıştır)
Baykal Tatar Ü, Türkmen Ercan E. Hemşirelik hizmetleri yönetimi. 1. Basım. İstanbul: Akademi Basın; 2014. p. 439.
Ünal Toprak F, Vural G. Jinekolojik onkolojide navigasyon ve navigatör. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016;19(1).
Freeman HP. The history, principles, and future of patient navigation: commentary. Semin Oncol Nurs. 2013;29(2):72-5. doi: 10.1016/j.soncn.2013.02.002. PMID: 23651676.
Freeman HP, Rodriguez RL. History and principles of patient navigation. Cancer. 2011;117(15):3539-42. Available from: https:// www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4557777/).
Pautasso FF, Zelmanowicz AM, Flores CD, Caregnato RCA. Role of the nurse navigator: integrative review. Rev Gaúcha Enferm; 2018;39:e2017-0102. doi: https://doi.org/10.1590/1983- 1447.2018.2017-0102
McMurray A, Cooper H. The nurse navigator: An evolving model of care. Collegian;2017; 24 (2): 205-212.
Carter N, Valaitis RK, Lam A, Feather J, Nicholl J, Cleghorn L. Navigation delivery models and roles of navigators in primary care: a scoping literature review. BMC Health Serv Res. 2018 Feb 8;18(1):96. doi: 10.1186/s12913-018-2889-0. PMID: 29422057; PMCID: PMC5806255.
Byrne AL, Hegney D, Harvey C, Baldwin A, Willis E, Heard D, et al. Exploring the nurse navigator role: a thematic analysis. J Nurs Manag. 2020;28(4):814-21. [Crossref] [pubMed].
Ünal Toprak F, Vural G. Navigatör Hemşire: Öğrenci Hemşirelerin Görüşlerinin Belirlenmesi. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi. . 2021;13(4):937-46.
Yurdagül G. Stomalı hastalarda hemşire navigasyon programının uyum, yaşam kalitesi ve komplikasyonların önlenmesine etkisinin incelenmesi. Doktora tezi. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gaziantep, 2022.
Pautasso, F. F., Lobo, T. C., Flores, C. D., & Caregnato, R. C. A. Nurse Navigator: development of a program for Brazil. Revista Latino-Americana de Enfermagem. 2020; 28, e3275.
Smith J. Patient navigator’s role definition. Boiling Springs: Hunt School of Nursing, Gardner-Webb University; 2014.Nursing theses and capstone projects. paper 37. Available from: http://digitalcommons.gardnerwebb.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1036&context=nursing_etd.
Farber, J., Deschamps, M., & Cameron, R. Analyse et évaluation de la fonction d’intervenant pivot en réponse aux besoins qu’éprouvent les Canadiennes atteintes d’un cancer du sein sur les plans de l’information, de l’éducation et de l’aide à la prise de décision. Rapport de recherche. 2002. Québec, QC: Initiative sur le cancer du sein, Santé Canada.
Fillion L, de Serres M, Lapointe-Goupil R, Bairati I, Gagnon P, Deschamps M, Savard J, Meyer F, Bélanger L, Demers G. Implementing the role of patient-navigator nurse at a university hospital centre. Can Oncol Nurs J. 2006;16(1):11-7, 5-10. English, French. doi: 10.5737/1181912x1611117. PMID: 17078346.
Fillion L, Cook S, Veillette AM, de Serres M, Aubin M, Rainville F, Fitch MI, Doll R. Professional navigation: a comparative study of two Canadian models. Can Oncol Nurs J. 2012:257–66.
Pedersen A, Hack TF. Pilots of oncology health care: a concept analysis of the patient navigator role. Oncol Nurs Forum. 2010;37(1):55–60.
Brant JM. Oncology Nurse Navigation in Underserved Communities: Opportunities and Future Directions. Seminars in Oncology Nursing, 2024; 40, 151586. https://doi.org/10.1016/j.soncn.2024.151586.
Coyne E., Carlini J., Doherty T., Harlow W., Mitchell ML., Grealish L. Partnership between nurse navigators and adult persons living with complex chronic disease-an exploratory study. J Clin Nurs. 2020; 29(15-16):2918–2926.
Spooner AJ., Booth N., Downer T-R., Gordon L., Hudson AP., Bradford NK., O’Donnell C., Geary A., Henderson R., Franks C., Conway A., Yates P., Chan RJ. Advanced practice profiles and work activities of nurse navigators: An earlystage evaluation. Collegian. 2019; 26(1):103–109.
Cantril C., Haylock PJ. Patient navigation in the oncology care setting. Seminars in Oncology Nursing. 2013; 29(2):76–90.
Coyne E, Carlini J, Doherty T, Harlow W, Mitchell ML, Grealish L. Partnership between Nurse Navigators and adult persons living with complex chronic disease-An exploratory study. J Clin Nurs. 2020;29(15-16):2918-2926. doi: 10.1111/jocn.15364. Epub 2020 Jun 14. PMID: 32498116.
Pruitt Z, Sportsman S. The presence and roles of nurse navigators in acute care hospitals. The Journal of Nursing Administration. 2013;43(11):592-6. doi: 10.1097/01.NNA.0000434510.74373.40.
Kubat B. Hemşirelikte Yeni Bir Rol: Navigasyon Programı/Navigatör Hemşireliği. Uluslararası Sterilizasyon Cerrahi Enfeksiyon Hemşireliği Dergisi, 2023; 3(1), 16-26.
