Hemşirelik Bakımında Kuramların Önemi: Virjinia Henderson
Özet
Hemşirelik mesleğine yön kuramlar, hemşirelik bakım sürecine de yön vermektedir. Bakımda bireye özgü sorunların belirlenmesi, tanılanması, planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesinde ortak bir çerçeve oluşturmaktadır. Hemşireliği bilimsel bilgiyle temellendirilmiş bir disiplin olarak kabul eden Virjinia Henderson hemşirelik tanımı ortaya koymuştur. Günümüzde halen güncelliğini koruyan teori bireyin tüm gereksinimlerine karşı hemşire yardımıyla bağımsızlaşmasını hedeflemektedir. Sonuç olarak Virginia Henderson, hemşirelik mesleğinin bilimsel temellerini güçlendiren ve hemşirelerin hasta bakımındaki rollerini netleştiren önemli bir kuramcıdır.
Theories that guide the nursing profession also guide the nursing care process. They create a common framework for determining, diagnosing, planning, implementing and evaluating individual-specific problems in care. Virginia Henderson, who accepts nursing as a discipline based on scientific knowledge, has presented a definition of nursing. The theory, which is still up-to-date today, aims for the individual to become independent with the help of a nurse against all their needs. As a result, Virginia Henderson is an important theorist who strengthens the scientific foundations of the nursing profession and clarifies the roles of nurses in patient care.
Referanslar
Özsoy, S. A., & Çetinkaya, A. (2019). Hemşirelikte kuram geliştirme. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 35(2), 77-83.
Dağcı, M. (2019). Türkiye’de 2008-2018 yılları arasında model ve kuram kullanılmış hemşirelik araştırmaları: Sistematik inceleme. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, (9), 929-943.
Aydın, R., & Kukulu, K. (2020). The importance and process of using theory in nursing researches: Hemşirelik araştırmalarında kuram kullanımının önemi ve süreci. Journal of Human Sciences, 17(1), 389-403.
Şişman, H., & Arslan, S. (2020). Cerrahi hemşireliğinde hasta bakımında kullanılan kuram ve modeller. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 29(2), 150-161.
Balkan, E., & Oskay, Ü. (2023). Kolcaba’nın konfor kuramı doğrultusunda serviks kanserli bir hastanın hemşirelik bakımı. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 6(1), 166-173.
Kublay, Y., & Hallaç, S. (2022). Pamela G. Reed’in Öz Aşkınlık Kuramı Analiz ve Değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 15(3), 402-412.
Ede, B., & Uysal, N. (2021). Türkiye’de hemşirelik doktora programında teori/kuram ve modele dayalı yürütülen tezlerin incelenmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 91-98.
Pazarcıkcı, F., & Uçak, A. (2020). Hemşirelik eğitiminde hemşirelik kuram ve modellerinin kullanılmasının önemi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 4(2), 25-33.
Dağhan, Ş. (2017). “Halk Sağlığı Hemşireliği Felsefesiyle Hemşire Olmak” Anlamı Nedir?. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 10(2), 107-112.
Çakır, C., & Yıldız, H. (2023). HEMŞİRELİKTE BAKIM MODELİ GELİŞTİRME BASAMAKLARI. Sağlık Bilimleri Dergisi, 32(2), 306-315.
Kocademir, L., & Aksu, H. (2024). Histerektomi Ameliyatı Olan Kadının Konfor Kuramına Göre Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 10(1), 12-19.
AKKOÇ, C. P., YILDIRIM, Y., & TÜREYEN, A. (2021). Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı. BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ VE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, 3(2), 145-151.
Güngör, D. C., Yıldırım, Y., & Türeyen, A. (2023). Hemşirelikte kuram ve modele dayalı hasta eğitimi araştırmalarının eğilimleri: Betimsel bir içerik analizi. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 5(9), 423-442.
Çakı, B., & Güngörmüş, Z. (2022). ORLANDO’NUN HEMŞİRELİKTE ETKİLEŞİM KURAMI’NIN UYGULAMADA KULLANIMINA BİR ÖRNEK: OLGU SUNUMU. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(3), 324-336.
Berberoğlu, B. K., & Çalışır, H. (2020). Serebral palsili bir çocuğun orem öz-bakım eksikliği kuramı'na göre hemşirelik bakımı: olgu sunumu. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(2), 154-167.
Şahin, G., Buldak, C. İ., Kaya, V. İ. L. D. A. N., Güvenç, G. Ü. L. T. E. N., & İyigün, E. M. İ. N. E. (2020). Türkiye’de hemşirelikte model kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: sistematik derleme. Hemşirelik Eğitim ve Araştırma Dergisi, 17(2), 170-9.
Subaşı, T., & Güven, G. Ö. (2022). Hemşirelerin Profesyonel Değerleri ve Etkileyen Faktörler. USCEH Dergisi, 2(2), 20-27.
Yıldız, E., & Çaydam, Ö. D. (2019). Hemşirelik bakımının yönetiminde Henderson hemşirelik modeli’nin uygulanması: pankreas kanseri tanılı bir olgu. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 1(3), 239-248.
Smith, M. C., & Parker, M. E. (2015). Nursing theories and nursing practice. FA Davis. Fourth Edition, S:56-66.
Ahtisham, Y., & Jacoline, S. (2015). Integrating Nursing Theory and Process into Practice; Virginia's Henderson Need Theory. International Journal of Caring Sciences, 8(2).
Parker, M. E. (2001). Nursing theories and nursing practice, S:143-149.
Butts, J. B., & Rich, K. L. (2013). Philosophies and theories for advanced nursing practice. Jones & Bartlett Publishers, S:389-398.
Influentıal, V. A. O. (1996). Virginia Henderson and her timeless writings'. Journal of advanced nursing, 23, 17-24.
Pektekin, Ç. (2013). Hemşirelik felsefesi. Kuramlar-bakım modelleri ve politik yaklaşımlar. İstanbul medikal yayıncılık, S:47-52.
Henderson, V. A. (1980). Preserving the essence of nursing in a technological age. Journal of Advanced Nursing, 5(3), 245-260.
Kim, H., & Kollak, I. (2006). Nursing theories: Conceptual and philosophical foundations. Springer Publishing Company, S:21.
Mckenna H.P., Pajnkınar M., Murphy F. (2014). Fundamentals of Nursing Models, Theories and Practice, Second Edıtıon, S:93-94.
Fulton, J. S. (1987). Virginia Henderson: theorist, prophet, poet. Advances in Nursing science, 10(1), 1-9.
Doicela, R. P., & Concha, P. J. (2020). BÚSQUEDA DE LA AUTONOMÍA DE ENFERMERÍA DESDE LA MIRADA DE VIRGINIA HENDERSON. Enfermería Investiga, 5(4), 40-44.
Henderson, V. (1982). The nursing process–is the title right?. Journal of Advanced Nursing, 7(2), 103-109.
Alligood, M. R. (2017). Nursing Theorists and Their Work-E-Book. Elsevier Health Sciences, S:45-46.
Henderson, V. (1964). The nature of nursing. The American journal of nursing, 62-68.
Yılmaz, A. Ç., & Aygin, D. (2019). Bariatrik Cerrahi Uygulanan Bir Hastanın Virginia Henderson'ın Hemşirelik Kuramına Göre Erken Dönem Hemşirelik Bakımının İncelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(1), 50-61.
Soner, G. (2018). Virginia Avenel Henderson’un Hemşirelik Tanımı Çerçevesinde Wit Filmi’ndeki Hemşire Susie Monahan Karakterinin Analizi An Analysis Of The Characteristics Of Nurse Susie Monahan Character İn ‘Wit’film Within The Framework Of Nursing Definition Of Virginia Avenel Henderson, Turkish Bioethics Association, 5(4): 151-164.
Erol, F., Tanrıkulu, F., & Dikmen, Y. (2016). Serebrovasküler Olay Geçiren Bir Olgunun Henderson Hemşirelik Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu. Çağdaş Tıp Dergisi, 6(1-Ek (Olgu Sunumları)), 94-103.
Meleis A.İ. (2011). THEORETICAL NURSING Development and Progress, Fifth Edition, S:70-99.
McEwen, M., & Wills, E. M. (2017). Theoretical basis for nursing. Lippincott Williams & Wilkins, S:136-139.
Referanslar
Özsoy, S. A., & Çetinkaya, A. (2019). Hemşirelikte kuram geliştirme. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 35(2), 77-83.
Dağcı, M. (2019). Türkiye’de 2008-2018 yılları arasında model ve kuram kullanılmış hemşirelik araştırmaları: Sistematik inceleme. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, (9), 929-943.
Aydın, R., & Kukulu, K. (2020). The importance and process of using theory in nursing researches: Hemşirelik araştırmalarında kuram kullanımının önemi ve süreci. Journal of Human Sciences, 17(1), 389-403.
Şişman, H., & Arslan, S. (2020). Cerrahi hemşireliğinde hasta bakımında kullanılan kuram ve modeller. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 29(2), 150-161.
Balkan, E., & Oskay, Ü. (2023). Kolcaba’nın konfor kuramı doğrultusunda serviks kanserli bir hastanın hemşirelik bakımı. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 6(1), 166-173.
Kublay, Y., & Hallaç, S. (2022). Pamela G. Reed’in Öz Aşkınlık Kuramı Analiz ve Değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 15(3), 402-412.
Ede, B., & Uysal, N. (2021). Türkiye’de hemşirelik doktora programında teori/kuram ve modele dayalı yürütülen tezlerin incelenmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 91-98.
Pazarcıkcı, F., & Uçak, A. (2020). Hemşirelik eğitiminde hemşirelik kuram ve modellerinin kullanılmasının önemi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 4(2), 25-33.
Dağhan, Ş. (2017). “Halk Sağlığı Hemşireliği Felsefesiyle Hemşire Olmak” Anlamı Nedir?. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 10(2), 107-112.
Çakır, C., & Yıldız, H. (2023). HEMŞİRELİKTE BAKIM MODELİ GELİŞTİRME BASAMAKLARI. Sağlık Bilimleri Dergisi, 32(2), 306-315.
Kocademir, L., & Aksu, H. (2024). Histerektomi Ameliyatı Olan Kadının Konfor Kuramına Göre Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 10(1), 12-19.
AKKOÇ, C. P., YILDIRIM, Y., & TÜREYEN, A. (2021). Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı. BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ VE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, 3(2), 145-151.
Güngör, D. C., Yıldırım, Y., & Türeyen, A. (2023). Hemşirelikte kuram ve modele dayalı hasta eğitimi araştırmalarının eğilimleri: Betimsel bir içerik analizi. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 5(9), 423-442.
Çakı, B., & Güngörmüş, Z. (2022). ORLANDO’NUN HEMŞİRELİKTE ETKİLEŞİM KURAMI’NIN UYGULAMADA KULLANIMINA BİR ÖRNEK: OLGU SUNUMU. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(3), 324-336.
Berberoğlu, B. K., & Çalışır, H. (2020). Serebral palsili bir çocuğun orem öz-bakım eksikliği kuramı'na göre hemşirelik bakımı: olgu sunumu. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(2), 154-167.
Şahin, G., Buldak, C. İ., Kaya, V. İ. L. D. A. N., Güvenç, G. Ü. L. T. E. N., & İyigün, E. M. İ. N. E. (2020). Türkiye’de hemşirelikte model kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: sistematik derleme. Hemşirelik Eğitim ve Araştırma Dergisi, 17(2), 170-9.
Subaşı, T., & Güven, G. Ö. (2022). Hemşirelerin Profesyonel Değerleri ve Etkileyen Faktörler. USCEH Dergisi, 2(2), 20-27.
Yıldız, E., & Çaydam, Ö. D. (2019). Hemşirelik bakımının yönetiminde Henderson hemşirelik modeli’nin uygulanması: pankreas kanseri tanılı bir olgu. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 1(3), 239-248.
Smith, M. C., & Parker, M. E. (2015). Nursing theories and nursing practice. FA Davis. Fourth Edition, S:56-66.
Ahtisham, Y., & Jacoline, S. (2015). Integrating Nursing Theory and Process into Practice; Virginia's Henderson Need Theory. International Journal of Caring Sciences, 8(2).
Parker, M. E. (2001). Nursing theories and nursing practice, S:143-149.
Butts, J. B., & Rich, K. L. (2013). Philosophies and theories for advanced nursing practice. Jones & Bartlett Publishers, S:389-398.
Influentıal, V. A. O. (1996). Virginia Henderson and her timeless writings'. Journal of advanced nursing, 23, 17-24.
Pektekin, Ç. (2013). Hemşirelik felsefesi. Kuramlar-bakım modelleri ve politik yaklaşımlar. İstanbul medikal yayıncılık, S:47-52.
Henderson, V. A. (1980). Preserving the essence of nursing in a technological age. Journal of Advanced Nursing, 5(3), 245-260.
Kim, H., & Kollak, I. (2006). Nursing theories: Conceptual and philosophical foundations. Springer Publishing Company, S:21.
Mckenna H.P., Pajnkınar M., Murphy F. (2014). Fundamentals of Nursing Models, Theories and Practice, Second Edıtıon, S:93-94.
Fulton, J. S. (1987). Virginia Henderson: theorist, prophet, poet. Advances in Nursing science, 10(1), 1-9.
Doicela, R. P., & Concha, P. J. (2020). BÚSQUEDA DE LA AUTONOMÍA DE ENFERMERÍA DESDE LA MIRADA DE VIRGINIA HENDERSON. Enfermería Investiga, 5(4), 40-44.
Henderson, V. (1982). The nursing process–is the title right?. Journal of Advanced Nursing, 7(2), 103-109.
Alligood, M. R. (2017). Nursing Theorists and Their Work-E-Book. Elsevier Health Sciences, S:45-46.
Henderson, V. (1964). The nature of nursing. The American journal of nursing, 62-68.
Yılmaz, A. Ç., & Aygin, D. (2019). Bariatrik Cerrahi Uygulanan Bir Hastanın Virginia Henderson'ın Hemşirelik Kuramına Göre Erken Dönem Hemşirelik Bakımının İncelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(1), 50-61.
Soner, G. (2018). Virginia Avenel Henderson’un Hemşirelik Tanımı Çerçevesinde Wit Filmi’ndeki Hemşire Susie Monahan Karakterinin Analizi An Analysis Of The Characteristics Of Nurse Susie Monahan Character İn ‘Wit’film Within The Framework Of Nursing Definition Of Virginia Avenel Henderson, Turkish Bioethics Association, 5(4): 151-164.
Erol, F., Tanrıkulu, F., & Dikmen, Y. (2016). Serebrovasküler Olay Geçiren Bir Olgunun Henderson Hemşirelik Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu. Çağdaş Tıp Dergisi, 6(1-Ek (Olgu Sunumları)), 94-103.
Meleis A.İ. (2011). THEORETICAL NURSING Development and Progress, Fifth Edition, S:70-99.
McEwen, M., & Wills, E. M. (2017). Theoretical basis for nursing. Lippincott Williams & Wilkins, S:136-139.
