Komplike İntrakraniyal Hipotansiyon Yönetimi

Özet

Spontan intrakraniyal hipotansiyon (SİH), beyin omurilik sıvısı (BOS) kaçakları nedeniyle gelişen nadir bir durumdur. BOS-venöz fistüller (BVF), SİH'nin nadir ancak önemli bir nedeni olup, tanı için ileri görüntüleme gerektirir. Tedavi genellikle endovasküler embolizasyon gibi minimal invaziv yöntemleri içerir. Bununla birlikte çeşitli sebeplerle tedavi süreci karmaşık hale gelebilir. 52 yaşında bir kadın hasta, uzun süreli SİH semptomları ile başvurdu. Başlangıçta C6-C7 seviyesindeki kalsifiye disk hernisine bağlı bir BOS kaçağı tespit edildi. Daha sonra BVF gelişimi görüldü. Lomber kan yamalarına rağmen semptomlar devam etti. BVF, endovasküler embolizasyon ile kapatıldı. Ancak sekonder intrakraniyal hipertansiyon gelişti ve asetazolamid tedavisine yanıt alınamayınca ventriküloperitoneal şant (VPŞ) yerleştirildi. Hastanın semptomları VPŞ sonrasında tamamen düzeldi. Bu olgu, SİH'nin karmaşık yönetimini ve BVF'nin tanı ve tedavisindeki zorlukları vurgulamaktadır. Serebellar tonsiller herniasyon gibi komplikasyonların erken fark edilmesi ve tedavi edilmesi büyük önem taşır. Sekonder intrakraniyal hipertansiyonun yönetimi de tedavi sürecinin kritik bir parçasıdır.

Spontaneous intracranial hypotension (SIH) is a rare condition caused by cerebrospinal fluid (CSF) leaks. CSF-venous fistulas (CVF) represent an uncommon but significant cause of SIH, often requiring advanced imaging for diagnosis. Treatment frequently involves minimally invasive techniques such as endovascular embolization. However, rebound intracranial hypertension can complicate the treatment after CSF leak closure. A 52-year-old female presented with a prolonged history of SIH. Initially, an anterior epidural CSF collection due to a calcified C6-C7 disc herniation was detected. Later, a CVF was identified. Despite lumbar blood patches, the symptoms persisted. The CVF was successfully treated with endovascular embolization. However, rebound intracranial hypertension developed, and the patient did not respond to acetazolamide. As a result, a ventriculoperitoneal shunt (VPS) was placed, leading to significant symptom improvement. The patient has been symptom-free since the procedure. This case illustrates the complexities of managing SIH and the challenges associated with CVF diagnosis and treatment. Early recognition and management of secondary complications, such as cerebellar tonsillar herniation, are crucial. The management of rebound intracranial hypertension, especially when it requires a VPS, also represents a critical component in the treatment process.

Referanslar

Callen AL, Han L, Pisani Petrucci SL, Andonov N, Lennarson P, Birlea M, et al. Patterns of clinical and imaging presentations in patients with spontaneous intracranial hypotension due to spinal cerebrospinal fluid venous fistula: A single-center retrospective cross-sectional study. Headache 2024;64. https://doi.org/10.1111/HEAD.14805.

Cagnazzo F, Ducros A, Risi G, Charif M, Corti L, Rapido F, et al. Safety and efficacy of transvenous embolization of cerebrospinal fluid-venous fistula in patients with spontaneous intracranial hypotension. Interv Neuroradiol 2024. https://doi.org/10.1177/15910199241247698.

Dobrocky T, Nicholson P, Häni L, Mordasini P, Krings T, Brinjikji W, et al. Spontaneous intracranial hypotension: searching for the CSF leak. Lancet Neurol 2022;21:369–80. https://doi.org/10.1016/S1474-4422(21)00423-3.

Farb RI, Nicholson PJ, Peng PW, Massicotte EM, Lay C, Krings T, et al. Spontaneous Intracranial Hypotension: A Systematic Imaging Approach for CSF Leak Localization and Management Based on MRI and Digital Subtraction Myelography. AJNR Am J Neuroradiol 2019;40:745–53. https://doi.org/10.3174/AJNR.A6016.

Wu JW, Wang SJ. Spontaneous Intracranial Hypotension: Clinical Presentation, Diagnosis, and Treatment Strategies. Neurol Clin 2024;42:473–86. https://doi.org/10.1016/J.NCL.2024.02.002.

Robbins MS, Wang SJ. Spontaneous Intracranial Hypotension. Continuum (Minneap Minn) 2021;27:746–66. https://doi.org/10.1212/CON.0000000000000979.

Carlton Jones L, Butteriss D, Scoffings D. Spontaneous intracranial hypotension: the role of radiology in diagnosis and management. Clin Radiol 2022;77:e181–94. https://doi.org/10.1016/J.CRAD.2021.11.007.

Schievink WI, Maya MM, Jean-Pierre S, Nuño M, Prasad RS, Moser FG. A classification system of spontaneous spinal CSF leaks. Neurology 2016;87:673–9. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000002986.

Schievink WI. Spontaneous Intracranial Hypotension. N Engl J Med 2021;385:2173–8. https://doi.org/10.1056/NEJMRA2101561.

Chan SM, Chodakiewitz YG, Maya MM, Schievink WI, Moser FG. Intracranial Hypotension and Cerebrospinal Fluid Leak. Neuroimaging Clin N Am 2019;29:213–26. https://doi.org/10.1016/J.NIC.2019.01.002.

Martineau P, Chakraborty S, Faiz K, Shankar J. Imaging of the Spontaneous Low Cerebrospinal Fluid Pressure Headache: A Review. Can Assoc Radiol J 2020;71:174–85. https://doi.org/10.1177/0846537119888395.

Luetzen N, Dovi-Akue P, Fung C, Beck J, Urbach H. Spontaneous intracranial hypotension: diagnostic and therapeutic workup. Neuroradiology 2021;63:1765–72. https://doi.org/10.1007/S00234-021-02766-Z.

Lützen N, Barvulsky Aleman E, Fung C, Beck J, Urbach H. Prone Dynamic CT Myelography in Spontaneous Intracranial Hypotension : Diagnostic Need and Radiation Doses. Clin Neuroradiol 2023;33:739–45. https://doi.org/10.1007/S00062-023-01269-Z.

Roytman M, Salama G, Robbins MS, Chazen JL. CSF-Venous Fistula. Curr Pain Headache Rep 2021;25. https://doi.org/10.1007/S11916-020-00921-4.

Shlobin NA, Shah VN, Chin CT, Dillon WP, Tan LA. Cerebrospinal Fluid-Venous Fistulas: A Systematic Review and Examination of Individual Patient Data. Neurosurgery 2021;88:931–41. https://doi.org/10.1093/NEUROS/NYAA558.

Kranz PG, Gray L, Malinzak MD, Houk JL, Kim DK, Amrhein TJ. CSF-Venous Fistulas: Anatomy and Diagnostic Imaging. AJR Am J Roentgenol 2021;217:1418–30. https://doi.org/10.2214/AJR.21.26182.

Aljuboori Z, McGrath M, Essibayi MA, Zaidi S, Hallam D, Ghodke B. Spontaneous spinal cerebrospinal fluid venous-fistula treated with transvenous embolization: A case report. Surg Neurol Int 2021;12. https://doi.org/10.25259/SNI_878_2021.

Lützen N, Fung C, Beck J, Urbach H. Multiple Bilateral CSF-venous Fistulas in Spontaneous Intracranial Hypotension : A Therapeutic Challenge. Clin Neuroradiol 2023;33:251–4. https://doi.org/10.1007/S00062-022-01234-2.

Urbach H, Fung C, Dovi-Akue P, Lützen N, Beck J. Spontaneous Intracranial Hypotension. Dtsch Arztebl Int 2020;117:480–7. https://doi.org/10.3238/ARZTEBL.2020.0480.

Mamlouk MD, Shen PY, Sedrak MF. Spontaneous Intracranial Hypotension in the Critical Patient. J Intensive Care Med 2022;37:618–24. https://doi.org/10.1177/08850666211024886.

Schievink WI, Moser FG, Maya MM. CSF-venous fistula in spontaneous intracranial hypotension. Neurology 2014;83:472–3. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000000639.

Callen AL, Timpone VM, Schwertner A, Zander D, Grassia F, Lennarson P, et al. Algorithmic Multimodality Approach to Diagnosis and Treatment of Spinal CSF Leak and Venous Fistula in Patients With Spontaneous Intracranial Hypotension. AJR Am J Roentgenol 2022;219:292–301. https://doi.org/10.2214/AJR.22.27485.

Amrhein TJ, Kranz PG. Spontaneous Intracranial Hypotension: Imaging in Diagnosis and Treatment. Radiol Clin North Am 2019;57:439–51. https://doi.org/10.1016/J.RCL.2018.10.004.

Galvan J, Maya M, Prasad RS, Wadhwa VS, Schievink W. Spinal Cerebrospinal Fluid Leak Localization with Digital Subtraction Myelography: Tips, Tricks, and Pitfalls. Radiol Clin North Am 2024;62:321–32. https://doi.org/10.1016/J.RCL.2023.10.004.

Schievink WI, Moser FG, Maya MM, Prasad RS. Digital subtraction myelography for the identification of spontaneous spinal CSF-venous fistulas. J Neurosurg Spine 2016;24:960–4. https://doi.org/10.3171/2015.10.SPINE15855.

Schievink WI, Tache RB, Maya MM. Surgical Ligation of Spinal CSF-Venous Fistulas after Transvenous Embolization in Patients with Spontaneous Intracranial Hypotension. AJNR Am J Neuroradiol 2022;43:1073–6. https://doi.org/10.3174/AJNR.A7558.

Konovalov A, Gadzhiagaev V, Vinogradov E, Nikitin N, Eliava S, Konovalov N. Surgical Treatment Efficacy of CSF-Venous Fistulas: Systematic Review. World Neurosurg 2022;161:91–6. https://doi.org/10.1016/J.WNEU.2022.02.036.

Kranz PG, Amrhein TJ, Gray L. CSF Venous Fistulas in Spontaneous Intracranial Hypotension: Imaging Characteristics on Dynamic and CT Myelography. AJR Am J Roentgenol 2017;209:1360–6. https://doi.org/10.2214/AJR.17.18351.

Clark MS, Diehn FE, Verdoorn JT, Lehman VT, Liebo GB, Morris JM, et al. Prevalence of hyperdense paraspinal vein sign in patients with spontaneous intracranial hypotension without dural CSF leak on standard CT myelography. Diagn Interv Radiol 2018;24:54–9. https://doi.org/10.5152/DIR.2017.17220.

Perez-Vega C, Robles-Lomelin P, Robles-Lomelin I, Garcia Navarro V. Spontaneous intracranial hypotension: key features for a frequently misdiagnosed disorder. Neurol Sci 2020;41:2433–41. https://doi.org/10.1007/S10072-020-04368-8.

Ellens NR, Schartz D, Ismail R, Kessler A, Ellika S, Akkipeddi SMK, et al. Efficacy of transvenous embolization of CSF-venous fistula in spontaneous intracranial hypotension: Case-series. Interv Neuroradiol 2023. https://doi.org/10.1177/15910199231221449.

Orscelik A, Senol YC, Musmar B, Kobeissi H, Bilgin GB, Zandpazandi S, et al. Endovascular embolization of cerebrospinal fluid-venous fistula: a comprehensive systematic review on its efficacy and safety for the management of spontaneous intracranial hypotension. Neurosurg Rev 2024;47. https://doi.org/10.1007/S10143-023-02264-1.

Orscelik A, Cutsforth-Gregory JK, Madhavan A, Senol YC, Kobeissi H, Belge Bilgin G, et al. Endovascular Embolization Techniques for Cerebrospinal Fluid-Venous Fistula in the Treatment of Spontaneous Intracranial Hypotension. Radiol Clin North Am 2024;62:345–54. https://doi.org/10.1016/J.RCL.2023.10.006.

Houk JL, Kranz PG, Amrhein TJ. Percutaneous Treatment and Post-treatment Management of CSF Leaks and CSF-Venous Fistulas in Spontaneous Intracranial Hypotension. Radiol Clin North Am 2024;62:333–43. https://doi.org/10.1016/J.RCL.2023.09.003.

Kranz PG, Luetmer PH, Diehn FE, Amrhein TJ, Tanpitukpongse TP, Gray L. Myelographic Techniques for the Detection of Spinal CSF Leaks in Spontaneous Intracranial Hypotension. AJR Am J Roentgenol 2016;206:8–19. https://doi.org/10.2214/AJR.15.14884.

Referanslar

Callen AL, Han L, Pisani Petrucci SL, Andonov N, Lennarson P, Birlea M, et al. Patterns of clinical and imaging presentations in patients with spontaneous intracranial hypotension due to spinal cerebrospinal fluid venous fistula: A single-center retrospective cross-sectional study. Headache 2024;64. https://doi.org/10.1111/HEAD.14805.

Cagnazzo F, Ducros A, Risi G, Charif M, Corti L, Rapido F, et al. Safety and efficacy of transvenous embolization of cerebrospinal fluid-venous fistula in patients with spontaneous intracranial hypotension. Interv Neuroradiol 2024. https://doi.org/10.1177/15910199241247698.

Dobrocky T, Nicholson P, Häni L, Mordasini P, Krings T, Brinjikji W, et al. Spontaneous intracranial hypotension: searching for the CSF leak. Lancet Neurol 2022;21:369–80. https://doi.org/10.1016/S1474-4422(21)00423-3.

Farb RI, Nicholson PJ, Peng PW, Massicotte EM, Lay C, Krings T, et al. Spontaneous Intracranial Hypotension: A Systematic Imaging Approach for CSF Leak Localization and Management Based on MRI and Digital Subtraction Myelography. AJNR Am J Neuroradiol 2019;40:745–53. https://doi.org/10.3174/AJNR.A6016.

Wu JW, Wang SJ. Spontaneous Intracranial Hypotension: Clinical Presentation, Diagnosis, and Treatment Strategies. Neurol Clin 2024;42:473–86. https://doi.org/10.1016/J.NCL.2024.02.002.

Robbins MS, Wang SJ. Spontaneous Intracranial Hypotension. Continuum (Minneap Minn) 2021;27:746–66. https://doi.org/10.1212/CON.0000000000000979.

Carlton Jones L, Butteriss D, Scoffings D. Spontaneous intracranial hypotension: the role of radiology in diagnosis and management. Clin Radiol 2022;77:e181–94. https://doi.org/10.1016/J.CRAD.2021.11.007.

Schievink WI, Maya MM, Jean-Pierre S, Nuño M, Prasad RS, Moser FG. A classification system of spontaneous spinal CSF leaks. Neurology 2016;87:673–9. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000002986.

Schievink WI. Spontaneous Intracranial Hypotension. N Engl J Med 2021;385:2173–8. https://doi.org/10.1056/NEJMRA2101561.

Chan SM, Chodakiewitz YG, Maya MM, Schievink WI, Moser FG. Intracranial Hypotension and Cerebrospinal Fluid Leak. Neuroimaging Clin N Am 2019;29:213–26. https://doi.org/10.1016/J.NIC.2019.01.002.

Martineau P, Chakraborty S, Faiz K, Shankar J. Imaging of the Spontaneous Low Cerebrospinal Fluid Pressure Headache: A Review. Can Assoc Radiol J 2020;71:174–85. https://doi.org/10.1177/0846537119888395.

Luetzen N, Dovi-Akue P, Fung C, Beck J, Urbach H. Spontaneous intracranial hypotension: diagnostic and therapeutic workup. Neuroradiology 2021;63:1765–72. https://doi.org/10.1007/S00234-021-02766-Z.

Lützen N, Barvulsky Aleman E, Fung C, Beck J, Urbach H. Prone Dynamic CT Myelography in Spontaneous Intracranial Hypotension : Diagnostic Need and Radiation Doses. Clin Neuroradiol 2023;33:739–45. https://doi.org/10.1007/S00062-023-01269-Z.

Roytman M, Salama G, Robbins MS, Chazen JL. CSF-Venous Fistula. Curr Pain Headache Rep 2021;25. https://doi.org/10.1007/S11916-020-00921-4.

Shlobin NA, Shah VN, Chin CT, Dillon WP, Tan LA. Cerebrospinal Fluid-Venous Fistulas: A Systematic Review and Examination of Individual Patient Data. Neurosurgery 2021;88:931–41. https://doi.org/10.1093/NEUROS/NYAA558.

Kranz PG, Gray L, Malinzak MD, Houk JL, Kim DK, Amrhein TJ. CSF-Venous Fistulas: Anatomy and Diagnostic Imaging. AJR Am J Roentgenol 2021;217:1418–30. https://doi.org/10.2214/AJR.21.26182.

Aljuboori Z, McGrath M, Essibayi MA, Zaidi S, Hallam D, Ghodke B. Spontaneous spinal cerebrospinal fluid venous-fistula treated with transvenous embolization: A case report. Surg Neurol Int 2021;12. https://doi.org/10.25259/SNI_878_2021.

Lützen N, Fung C, Beck J, Urbach H. Multiple Bilateral CSF-venous Fistulas in Spontaneous Intracranial Hypotension : A Therapeutic Challenge. Clin Neuroradiol 2023;33:251–4. https://doi.org/10.1007/S00062-022-01234-2.

Urbach H, Fung C, Dovi-Akue P, Lützen N, Beck J. Spontaneous Intracranial Hypotension. Dtsch Arztebl Int 2020;117:480–7. https://doi.org/10.3238/ARZTEBL.2020.0480.

Mamlouk MD, Shen PY, Sedrak MF. Spontaneous Intracranial Hypotension in the Critical Patient. J Intensive Care Med 2022;37:618–24. https://doi.org/10.1177/08850666211024886.

Schievink WI, Moser FG, Maya MM. CSF-venous fistula in spontaneous intracranial hypotension. Neurology 2014;83:472–3. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000000639.

Callen AL, Timpone VM, Schwertner A, Zander D, Grassia F, Lennarson P, et al. Algorithmic Multimodality Approach to Diagnosis and Treatment of Spinal CSF Leak and Venous Fistula in Patients With Spontaneous Intracranial Hypotension. AJR Am J Roentgenol 2022;219:292–301. https://doi.org/10.2214/AJR.22.27485.

Amrhein TJ, Kranz PG. Spontaneous Intracranial Hypotension: Imaging in Diagnosis and Treatment. Radiol Clin North Am 2019;57:439–51. https://doi.org/10.1016/J.RCL.2018.10.004.

Galvan J, Maya M, Prasad RS, Wadhwa VS, Schievink W. Spinal Cerebrospinal Fluid Leak Localization with Digital Subtraction Myelography: Tips, Tricks, and Pitfalls. Radiol Clin North Am 2024;62:321–32. https://doi.org/10.1016/J.RCL.2023.10.004.

Schievink WI, Moser FG, Maya MM, Prasad RS. Digital subtraction myelography for the identification of spontaneous spinal CSF-venous fistulas. J Neurosurg Spine 2016;24:960–4. https://doi.org/10.3171/2015.10.SPINE15855.

Schievink WI, Tache RB, Maya MM. Surgical Ligation of Spinal CSF-Venous Fistulas after Transvenous Embolization in Patients with Spontaneous Intracranial Hypotension. AJNR Am J Neuroradiol 2022;43:1073–6. https://doi.org/10.3174/AJNR.A7558.

Konovalov A, Gadzhiagaev V, Vinogradov E, Nikitin N, Eliava S, Konovalov N. Surgical Treatment Efficacy of CSF-Venous Fistulas: Systematic Review. World Neurosurg 2022;161:91–6. https://doi.org/10.1016/J.WNEU.2022.02.036.

Kranz PG, Amrhein TJ, Gray L. CSF Venous Fistulas in Spontaneous Intracranial Hypotension: Imaging Characteristics on Dynamic and CT Myelography. AJR Am J Roentgenol 2017;209:1360–6. https://doi.org/10.2214/AJR.17.18351.

Clark MS, Diehn FE, Verdoorn JT, Lehman VT, Liebo GB, Morris JM, et al. Prevalence of hyperdense paraspinal vein sign in patients with spontaneous intracranial hypotension without dural CSF leak on standard CT myelography. Diagn Interv Radiol 2018;24:54–9. https://doi.org/10.5152/DIR.2017.17220.

Perez-Vega C, Robles-Lomelin P, Robles-Lomelin I, Garcia Navarro V. Spontaneous intracranial hypotension: key features for a frequently misdiagnosed disorder. Neurol Sci 2020;41:2433–41. https://doi.org/10.1007/S10072-020-04368-8.

Ellens NR, Schartz D, Ismail R, Kessler A, Ellika S, Akkipeddi SMK, et al. Efficacy of transvenous embolization of CSF-venous fistula in spontaneous intracranial hypotension: Case-series. Interv Neuroradiol 2023. https://doi.org/10.1177/15910199231221449.

Orscelik A, Senol YC, Musmar B, Kobeissi H, Bilgin GB, Zandpazandi S, et al. Endovascular embolization of cerebrospinal fluid-venous fistula: a comprehensive systematic review on its efficacy and safety for the management of spontaneous intracranial hypotension. Neurosurg Rev 2024;47. https://doi.org/10.1007/S10143-023-02264-1.

Orscelik A, Cutsforth-Gregory JK, Madhavan A, Senol YC, Kobeissi H, Belge Bilgin G, et al. Endovascular Embolization Techniques for Cerebrospinal Fluid-Venous Fistula in the Treatment of Spontaneous Intracranial Hypotension. Radiol Clin North Am 2024;62:345–54. https://doi.org/10.1016/J.RCL.2023.10.006.

Houk JL, Kranz PG, Amrhein TJ. Percutaneous Treatment and Post-treatment Management of CSF Leaks and CSF-Venous Fistulas in Spontaneous Intracranial Hypotension. Radiol Clin North Am 2024;62:333–43. https://doi.org/10.1016/J.RCL.2023.09.003.

Kranz PG, Luetmer PH, Diehn FE, Amrhein TJ, Tanpitukpongse TP, Gray L. Myelographic Techniques for the Detection of Spinal CSF Leaks in Spontaneous Intracranial Hypotension. AJR Am J Roentgenol 2016;206:8–19. https://doi.org/10.2214/AJR.15.14884.

Gelecek

22 Ekim 2024

Lisans

Lisans