Din Siyaset İlişkisi Bağlamında II. Meşrutiyet Dönemi Şeyhülislamları

Afyoncu, Erhan, “Defterhâne” , DİA, İstanbul 1994.

Akal, Emel, Milli Mücadele Başlangıcında Mustafa Kemal, İttihat ve Terakki ve Bolşevizm. Tüstav Yayınları, İstanbul 2002.

Akbulut, Ahmed, “Şeyhülislam Mustafa Sabri ve Görüşleri”, İslam Araştırmaları Dergisi, Ankara 1996.

Akgündüz, Murat, Osmanlı Devletinde Şeyhülislamlık, Beyan Yayıncılık, İstanbul 2002.

………, Klasik Dönem Osmanlı Devlet Teşkilatında Şeyhülislamlık, Yeni Türkiye Yayınları, c. 9, Ankara 2002,

Akpınar, Hakan, Sultan II. Abdülhamid ve Bir Devrin Hikâyesi, ‎ Mola Kitap, İstanbul 2017.

Aksoy, A. Şerif, İttihat ve Terakki, Nokta Yayınlar, İstanbul 2008.

Akşin, Sinan,100 Soruda Jön Türkler ve İttihat ve Terakki, Gerçek Yayınevi, İstanbul 1980.

.…….., Jön Türkler ve İttihat ve Terakki, 5. Baskı, İmge Kitapevi, Ankara 2009.

………,İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele 1 (Mutlakıyete Dönüş 1918-1919), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2021.

………, İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele 2, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2021.

Akyıldız, Ali, Osmanlı Bürokrasisi ve Modernleşme, İletişim Yayınları, İstanbul 2009

Ahmet Lütfi Efendi Tarihi, Yapı Kredi Yayınları, c.13, Ankara 1990.

Albayrak, Sadık, “Dârü’l-Hikmeti’l-İslâmiyye”, DİA, c. 8, İstanbul 1973.

………,Son Devir Osmanlı uleması , İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Dâire Başkanlığı Yayınları, c. 1-5, İstanbul 1996.

Altunsu, Abdulkadir, Osmanlı Şeyhülislamları, Ayyıldız Matbaası, Ankara 1972.

Altuntaş, Halil, Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu Tarihçe, Oluşum, İşleyiş ve Faaliyetleri, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2020.

Atasoy, Osman, Şeyhülislâm Haydarîzâde İbrâhim Efendi’nin Hayatı ve Eserleri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul 2020.

Arı, Mehmet Salih, “Osmanlılar ‘da Şeyhülislamlık Müessesesi”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1/1, ss.170-179, Van 1994.

Armaoğlu, Fahir, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi, T.T.K. Yayınları, Ankara 1997.

……...,20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Timaş Yayınları, 19. Baskı, İstanbul 2017.

Arslan, Emir Şekip, İttihatçı Bir Arap Aydınının Anıları, Arapların Gözüyle Osmanlı, çev. Halit Özkan, Klasik Yayınlar, İstanbul 2005.

Asarkaya, Halis Turgut, Tokat Meşhurları, Aksiseda Matbaası, Samsun 1949.

Aşkın, Deniz, “Osmanlı Devleti’nin Son Dönemlerinde Medrese Eğitim Sistemi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Yıllarında Eğitimin Konjonktürel Boyutu”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6/2, ss. 977-995, Eskişehir 2017.

Ayar, Talip, Osmanlı Devletinde Fetva Eminliği(1826-1922), (Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2011.

Aydın, Bilgin, Osmanlı Yenileşmesi Döneminde Babı Meşihâtın Bürokratik Yapısı ve Evrak İdaresi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul 1996.

Aydın, Mahir, “Hüseyin Hilmi Paşa”,DİA, c.18, İstanbul, 1998.

Aydın, Mehmet Akif, “Mahkeme”, DİA, c. 27, Ankara 2003.

Baltacı, Cahit, XV. ve XVI. Asırlarda Osmanlı medreseleri, İrfan Matbaası, İstanbul 1976.

Bakırcı, Selami, “Arşiv Belgeleriyle Şeyhülislam Musa Kazım Efendi”, Erzurumlu Şeyhulislam Musa Kazım Efendi Sempozyumu, Atatürk Üniversitesi Yayınları, ed. Ömer Kara, Erzurum 2014.

Bayrak, M. Orhan, İstanbul’da Gömülü Meşhur Adamlar, Milenyum Yayınları, İstanbul 1979.

Bayur, Hilmi Kâmil, Sadrazam Kamil Paşa Siyasi Hayatı, Sanat Kitapevi, Ankara 1954.

Berkes, Niyazi, Türkiye’de çağdaşlaşma, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 201.

Beydilli, Kemal, Küçük Kaynarca’dan Yıkılışa, Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi, İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi, İstanbul 1994.

………, “Ahmed Tevfik Paşa”, DİA, İstanbul 1989.

Bildirici, Yusuf Ziya, Ermeni Soykırımı Aldatmacası ve 1919-1920 Adana Katliamları, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002.

Birinci, Ali, 31 Mart Vakasının Bir Yorumu, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002.

Bozarslan, Mehmed Emin, Hilafet ve Ümmetçilik Sorunu,Ant Yayınları, İstanbul 1969.

Carter, V. Findley, Osmanlı İmparatorluğu’nda Bürokratik Reform: Bâb-ı Âlî 1789-1922, (çev. Ercan Ertürk), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2014.

Cemal Paşa, Hatıralar, (Çev. Alpay Kabacalı), Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2001.

Cemâleddin Efendi, Siyasî Hâtıralarım, İstanbul Tercüman Gazetesi, 1001 Temel Eser, İstanbul 1978.

Cihan, Ahmet, Modernleşme Döneminde Osmanlı Uleması, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1994.

Çabuk, Mustafa, “Cihan Harbi’nde Sudan’daki Osmanlı Faaliyetleri ve Şeyhülislam’ın Cihat Mektubu”, Türkiyat Mecmuası, 27/1, ss. 101-120, İstanbul 2017.

Çelebioğlu, Sarım Hüsnü, Şeyhülislam Erzurumi Çelebizâde Hüseyin Hüsnü Efendi'nin Hal Tercümesi, Dizerkonca Matbaası, İstanbul 1958.

Çetinkaya, Bayram Ali, “Mûsâ Kâzım Efendinin Dini Siyasi ve Felsefi Düşüncesi”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11/2, ss.140-160, Sivas 2007.

Danişmend, İsmail Hami, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, Türkiye Yayınevi, İstanbul 1972.

………,31 Mart Vak’ası, İstanbul Kitabevi, İstanbul 1974.

Dilaver, Hasan Hüseyin, Şeyhülislam ve Evkaf Nazırı Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi, Sincan Matbaası, Ankara 2014.

Doğan, Hüseyin, “Şeyhu’l-İslâm Mustafa Sabri’nin ‘Mevkîfu’l-Beşer Tahte Sultâni’l-Kader’ İsimli Eserinin Kelâm Açısından Bir Tahlili”, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2018.

Döğer, Yakup, Modernleşme ve Ulema Elmalılı Hamdi Yazır, Tashih Yayınları, İstanbul 2109.

Duzdağ, M. Ertuğrul, Üstat Ali Ulvi Kurucu Hatıralar, Kaynak Yayınları, İstanbul 2010.

Ebuzziya, Tevfik, Yeni Osmanlılar Tarihi, Kapı Yayınları, İstanbul 2019

Ekinci, Ekrem Buğra, Tanzimat ve Sonrası Osmanlı Mahkemeleri, Arı Sanat Yayınları, İstanbul 2017,

Ekizoğlu, Bilal Osman, II. Abdülhamid Han Dönemi Şeyhülislamları ve Yönetimi Üzerinde Etkileri, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana 2020.

Engin, Vahdettin, Bir Devrin Son Sultanı II. Abdülhamid, Yeditepe Yayınevi, 1. Baskı, İstanbul 2017

Eraslan, Sadık, Şeyhülislamlık Kurumu ve Ceride-i İlmiye, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 1989

Eraslan, Cezmi, I. Dünya Savaşı ve Türkiye, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002,

Erdoğru, M. Akif, Türkiye Tarihi ve uygarlıklar-4- Osmanlı Tarihi(1299-1922), Lilith Yayıncılık, 10. Baskı, İzmir 2017.

Ergün, Mustafa, “II. Meşrutiyet Döneminde Medreselerin Durumu ve Islah Çalışmaları”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 30/1-2, ss. 59-60, Ankara 2017.

Erk, Hasan Basri, Meşhur Türk Hukukçuları, Şahıs Yayını, İstanbul 1958.

Eroğlu, Nazmi, İttihatçıların Ünlü Maliye Nazırı Cavid Bey, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2008

Ertan, Veli, Tarihte Meşihât Makamı İlmiye Sınıfı ve Meşhur Şeyhülislamlar, Bahar Yayınları, İstanbul 1969.

Feroz, Ahmet, İttihat ve Terakki Cemiyeti (1908-1914), çev. Nuran Ülker, Sander Yayınları, İstanbul 2010.

Feyyûmî, Ebü’l-Abbâs Hatîbüddehşe Ahmed b. Muhammed el-Hamevî, el-Miṣbâḥu’l-münîr fî ġarîbi’ş-şerḥi’l-kebîr, el-Mektebetü’l-ilmiyye, Beyrut, ts.

Furgaç, Ahmed İzzet, Feryadım, Timaş Yayınları, İstanbul 2017.

Göztepe, Tarık Mümtaz, Osmanoğulları’nın Son Padişahı Vahdeddin Mütareke Gayyasında, Sebil Yayınları, İstanbul 1994.

Göztepe, Yüksel “Şeyhülislam Mûsâ Kâzım Efendi’nin ‘Süre-i İhlâs ve Süre-i Alak Tefsiri’ Adlı Çalışmasındaki Vahdet Anlayışı”, Gök Medrese İlahiyat Araştırmaları-1, ss.113-136, İstanbul 2019.

Gül, Mustafa Fırat, “II. Meşrutiyet’ten Birinci Dünya Savaşı Başlangıcına Devrin Siyasi Olaylarına Genel Bir Bakış”, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 7/2, Haziran 2020.

Güllüce, Hüseyin, “Erzurumlu Şeyhülislam Musa Kâzım ve Kur’an’ın İcazı Hakkındaki Görüşleri”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 1/19, ss.220-227,Erzurum 2002.

Gülsoy, Ufuk, Hicaz Demiryolu, Eren Yayıncılık, İstanbul 1994

Gündüz, Esra, Osmanlı Devletinde Şeyhülislamlık Kurumu, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir 1992.

Güneş, Osman, Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi’nin Hayatı, Fetvaları ve Dönemin Siyasi Olayları, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi S.B.E, İstanbul 2019

Gürer, Ahmed Şamil, Gelenekle Modernite arasında bir Meşrutiyet Şeyhülislamı: Mûsâ Kâzım Efendi, (Doktora Tezi), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2003.

Halaçoğlu, Ahmet, Balkan Savaşları, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002.

Hanioğlu, M. Şükrü, “Meşrutiyet”, DİA, Ankara 2004.

………, “Talat Paşa”, DİA, İstanbul 2010.

Hasekioğlu, Ferda Esengün, Osmanlı’nın Son Döneminde Kadı Yetiştiren Bir Okul: Medresetü’l-Kudât, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2019.

Işık, Ayhan, “Nakibüleşraflık Müessesesinin Tarihi Serüveni”, İstanbul Müftülüğü Din ve Hayat Dergisi, 23, İstanbul 2014.

……...Şeyhülislâmlık Belgeleri Işığında Osmanlı Devleti'nin Son Şeyhülislâmı Mehmed Nûri Medenî Efendi . İstanbul Müftülüğü Din ve Hayat Dergisi, İstanbul 2009.

İlmiye Salnamesi,( ed. A. Nezih Galitekin), İşaret Yayınları, İstanbul 1998.

İmzaoğlu, Beytullah, Şeyhülislam Cemâleddin Efendi, Marmara Üniversitesi Türk Tarihi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2019.

İnal, Mahmut Kemal, Son Sadrazamlar, 3. Baskı, Dergâh Yayınlar,c.1-4, İstanbul 1982.

İnan, Yusuf Ziya, Jön Türklerden İttihat Terakki Cemiyetine, Bayramaşık Yayınevi, İstanbul 1978.

İpşirli, Mehmet,“Dürrîzâde Abdullah BeyEfendi”, DİA, İstanbul 1994.

……...,“Huzur Dersleri”, DİA, İstanbul 1998.

………,“Hüseyin Hüsnü Efendi”, DİA, İstanbul 1998.

………,“Mustafa Hayri Efendi”, DİA, İstanbul 1998.

………, “Haydarîzâde İbrâhim Efendi”, DİA, İstanbul 2000.

….......,“İstanbul Kadılığı”, DİA, İstanbul 2001.

...........,“Kazasker”, DİA, Ankara 2002.

...........,“Medresetü’l-Kudât”, DİA, Ankara 2003.

………, “Şeyhülislam”, DİA, İstanbul 2010.

Kaan, Oğuz, II. Meşrutiyet Döneminde Muhalefet: Ahrar Fırkası, İstanbul Doktora Tezi, Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2008.

Kandemir, Feridun, “Boğazlıyan Kaymakamı Nasıl Asıldı”, Tarih Hazinesi Dergisi, 1/12, ss. 575-621, Temmuz 1951.

Kapcı, Hikmet Zeki , Yetimlere Yönelik Bir Eğitim Kurumu Darülhayr-ı Âli, Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri 2012.

Kara, İsmail, Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi, Risale Yayınları, İstanbul 1986.

Kara, Muhammet, Lale Devrinde Şeyhülislamlık ve Yenişehirli Abdullah Efendi, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir 2017.

Karabekir, Kazım , İttihat ve Terakki Cemiyeti, 2. Baskı, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2011.

Karal, Enver Ziya, Büyük Osmanlı Tarihi, 3. Baskı, Hikmet Yayınları, c.IX, Ankara 1999.

Kavak, Abdulcebbar, “Safevîlerin Şiîleştirme Siyasetinin mağduru Olan Bir Aile: Haydarîler ve Irak’taki Faaliyetleri. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, s.38-53. Konya 2018.

Kazıcı, Ziya, İslam Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, M. Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul 2020.

………,Osmanlılarda Şeyhülislamlık Müessesesi, İslam Medeniyeti Mecmuası, İstanbul 1981.

Kazım, Musa, İslâm’da Usul-i Meşveret ve Hürriyet, Evkaf-ı İslamiye Matbaası, İstanbul 1324.

………, Külliyat-ı Şeyhülislam Musa Kazım-Dini İçtimai Makaleler, Evkaf-ı İslamiye Matbaası, İstanbul 1336,

Kenanoğlu, M. Macit,“Nizâmiye Mahkemeleri”, DİA, İstanbul 2007.

Keskin, Şahin, Son Osmanlı Şeyhülislamlarından Musa Kâzım Efendi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun 1993.

Kılınç, Kadir, Osmanlı Devleti’nde II. Meşrutiyet Dönemi Şeyhülislâmlık (1908-1918), Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa 2021, s.39.

Kılıç, Yusuf, Şeyhülislam Tokatlı Mustafa Sabri Efendi, Hayatı-İlmî Şahsiyeti-Eserlerinin Tahlilî Tenkidi, Türk Tarihinde ve Kültüründe Tokat Sempozyumu 2-6 Temmuz 1986, Tokat Valiliği Şeyhulislam İbn Kemal Araştırma Merkezi Yayınları, Tokat 1987.

Koca, Ferhat, “Fetvahane”, DİA, c. 12, İstanbul 1993.

…….., “Mûsâ Kâzım Efendi”, DİA, Ankara 2008.

……..,“Osmanlılar ’da Meşihât Dâiresi İçinde Müstakil Bir Birim Olarak Fetvahane”, İlam Araştırma Dergisi, 2/1, 1997.

Kocahanoğlu, Osman Selim, Rauf Orbay'ın Hatıraları (1914 - 1945), Temel Yayınları, İstanbul 2005

Koçu, Reşat Ekrem, “Bilâd-ı Selâse Kadılıkları”, İstanbul Ansiklopedisi, Neşriyat Kolektif, İstanbul 1961.

………,Şeyhülislâm-ı Esbak Merhum Sâhib Bey, 1327 Sene-i Mâliyesine Mahsus Musavver Nevsâl-i Osmânî. İstanbul 1329.

Kodaman, Bayram, II. Meşrutiyet Dönemi, Türkler, Yeni Türkiye Yayınları, c.13, Ankara 2002.

Kozan, Ali, Bir Türk İslam mütefekkiri; Elmalılı Hamdi Yazır, TTK Yayınları, Ankara 2014.

Kramers, Johannes Heindrik, “Şeyhülislam”, DİA, M.E.B. Yayınları, Ankara 1978.

Kuran, Ahmed Bedevi, Osmanlı İmparatorluğunda İnkılâp Hareketleri ve Millî Mücadele, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2012.

Kurucu, Ali Ulvi, Hatıralar, Kaynak Yayınları, İstanbul 2007.

Küçük, Cevdet, “Mehmet V”, DİA, c.28, Ankara 2003.

……….,“Damad Ferid Paşa”, DİA, İstanbul 1993, c. 8, s.439.

Kütükoğlu, Mübühat S., “Dârü’l-Hilâfeti’l-Aliyye Medresesi”, DİA, İstanbul 1993.

Mardin, Ebü’l-Ulâ, Huzur Dersleri, İsmail Akgün Matbaası, İstanbul 1951.

Mardin, Şerif, Türkiye’de din ve siyaset, İletişim Yayınları, İstanbul 1993.

Mehmed Ali Paşa, Takvim-i Vekayi, Nr. 1759, Milli Kütüphane, Ankara, 1920.

Mehmed Said Paşa’nın Hatırat, Ketebe Yayınevi, Der. Mustafa Gündüz, İstanbul 2019

Meriç, Ümit, Cevdet Paşanın Cemiyet ve Devlet Görüşü, Ötüken Yayınları, İstanbul 1979.

Muhtar, Ahmed, İntihak-ı Hak, Hamit Matbaası, İstanbul 1930.

Mahmud Celaleddin Paşa, Mir’at-ı Hakikat, Tercüman Gazetesi Yayınları, İstanbul 1979.

Mustafa Sabri Efendi, Huzûr-ı Hümâyûn Dersleri, Beyanül-Hak, 1/2, İstanbul 1326.

……….,en-Nekîr alâ Munkiri’n-Ni’meti mine’d-Dinî ve’l-Hilâfati ve’l-Ummeti, Dâru’l-Kâdirî, Beyrut 1991.

………,Hilafetin İlgasının Arka Planı Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi, İnsan Yayınları, Çev. Yılmaz Oktay, İstanbul 1998.

Nam, Mehmet. “Tarihin Kırılma Noktasında Son Şeyhülislamlardan Mustafa Sabri Efendi”, Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 23, Şanlıurfa 2010.

Nazım, Rahmi, Fırsattan İstifade, Tanin Yayınları, İstanbul 1909.

Okyar, Ali Fethi, Sultan II. Abdülhamid Han ile 113 Gün, Akıl Fikir Yayınları, İstanbul 2017.

Öcal, Mustafa, Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Din Eğitim, Dergâh Yayınları, İstanbul 2015.

Örsten, Seda, Osmanlı Hukukunda Fetva, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2005.

Özcan, Azmi, “Otuz Bir Mart Vakası”, DİA, İstanbul 2007.

Özcan, Mehmed Tevfik, “İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinin Kurumsallaşmasının Tarihçesi”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası Dergisi, 61/1-2, İstanbul 2003.

Özcan, Tahsin, “Mehmed Nûri Efendi”, DİA, Ankara 2003.

……….,“Ömer Hulûsi Efendi”, DİA, İstanbul 2007.

……….,”Ziyâeddin Efendi”, DİA, İstanbul 2013.

Özler, Mevlut, “Şeyhülislam Mûsâ Kâzım Efendinin Hayatı ve Fetvaları”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 41, ss. 446, Erzurum 2014.

Öztuna, Yılmaz, Başlangıcından Zamanımıza Kadar Türkiye Tarihi, Ötüken Yayınevi, İstanbul 1983.

Pakalın, Mehmet Zeki, Sicill-i Osmani Zeyli, Son Devir Osmanlı Meşhurları Ansiklopedisi, Ankara 2008.

………., Son Başvekiller ve sadrazamlar, Ahmed Sait Matbaası, İstanbul 1948.

Sakaoğlu, Necdet, Bu Mülkün Sultanları 36 Osmanlı Padişahı, Oğlak Bilimsel Kitaplar, İstanbul 1999.

Sancaktar, Fatih Mehmed, ΙΙ. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Milli Hâkimiyet Düşüncesinin Gelişimi Hüseyin Cahit Yalçın Örneği (1908-1925), Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara 2009.

Sarıhan, Zeki, Kurtuluş Savaşı Günlüğü II, Öğretmen Dünyası, Ankara 1986.

Sarıkaya, Yaşar, “II. Meşrutiyet ve Medreseler: Geleneksel Bir Kurumun Modernleşme Sürecinde var Olma Mücadelesi”, Disiplinler arası Çalışmalar Dergisi, 13/25, ss. 37-73, Viyana 2008.

Sarıyıldız, Gülden, “Sicilli Ahvâl Defterleri”, DİA,İstanbul 2009.

Serin, Rahmi, “Osmanlı Şeyhülislamları”, Türk Tarihinde ve Kültüründe Tokat Sempozyumu, Tokat Valiliği Şeyhülislâm İbn Kemal Araştırma Merkezi Yayınlar, ss. 505, Tokat 1987.

Simavi, Lütfi, Osmanlı Sarayının Son Günleri, Hürriyet Yayınları, İstanbul 1975.

………, Sultan Mehmed Reşat Han’ın ve Halifenin Sarayında Gördüklerim, Şehir Yayınları, İstanbul 2008.

Sonyel, Salahi R., Gizli Belgelerde Mustafa Kemal Vahdeddin ve Kurtuluş Savaşı, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara 2010.

………, Kurtuluş Savaşı ve Dış Politika, Türk Tarih Kurumu, Ankara 1987.

Sucu, Nurgül, “Ürgüplü Bir Şeyhülislam: Ürgübi Mustafa Hayri Efendi”, I. Uluslararası Nevşehir Tarih ve Kültür Sempozyumu Bildirileri, Nevşehir Üni. Yayınları, c.6, ss. 101-110, Ankara 2012.

Şakir, Ziya, 1914-1918 Cihan Harbini Nasıl İdare Ettik?, ATK Deposu, İstanbul 1944.

Şerif Paşa, Bir Muhalifin Hatıraları, Nehir Yayınları, İstanbul 1990.

Şen, İsmail, Kıbrıslı Kamil Paşa, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 1995.

Şentop, Mustafa, Şer’iyye Mahkemelerinde Temyiz ve İstinaf 19. ve 20. Yüzyıl, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1995.

Şentürk, Elif Yılmaz, Osmanlı Belgeleri İçin Bir Üst veri Standarttı Çalışması: Meşihât Arşivi Örneği, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 2017.

Şeyhülislamı Cemâleddin Efendi, Siyasi Hatıralarım, Haz. Selami Kutsal, Nehir Yayınları, İstanbul 2005.

Şimşek, Muttalip, “Osmanlı Devleti’nde Nakibüleşraflık Müessesesi ve Bu Müesseseye Bağlı Kaymakamlıklar (19.Yüzyılı)”, Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19, Almanya 2018.

Tahir, Mehmed, Osmanlı müellifleri, Matbaa-i Amire, İstanbul 1918.

Tahsin Paşa, Abdülhamid ve Yıldız Hatıraları, Milliyet Matbaası, İstanbul 1931.

Tansel, Selahattin, Mondros’tan Mudanya’ya Kadar, Milli Eğitim Bakanlığı, c. 3, İstanbul 1991.

Taş, Kemaleddin, “Osmanlı yönetim Sisteminde Şeyhülislamlık Kurumu-Sosyolojik Bir Çözümleme”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1/1, ss.81-101, Isparta 2005.

Tehânevî, Muhammed A‘lâ b. Alî b. el-Fârûkī, Keşşafü Istılahati’l-fünun ve’l-ulum, thk. Ali Dahrûc, Mektebetü Lübnan, Beyrut, 1996.

Tiryaki, Yunus Emre, Hatıratlarda II. Meşrutiyet’in İlanı ve 31 Mart Vakası, (Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Ankara 2016.

Topal, Hasan Fehmi, 19. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğunda Şeyhülislamlık Kurumu Babı Meşihât, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 2015.

Topuzlu, Cemil, İstibdat-Meşrutiyet-Cumhuriyet Devirlerinde 80 Yıllık Hatıralarım, der. Cemâleddin Topuzlu, Topuzlu Yayınları, İstanbul 2002.

Tunay, Tarık Zafer, Türkiye’de Siyasal Partiler, Hürriyet Vakfı Yayınları, İstanbul 1984.

Tuncer, Polat, İttihatçı Cavit Bey, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2010.

Turan, M. Fatih, Erzurum'un Yüzleri "Şeyhülislam Çelebizâde Hüseyin Hüsnü Efendi", Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum 2015.

Tursun, Soner, II. Meşrutiyet’in İlanı ve 31 Mart Olayı, (Yüksek Lisans Tezi), Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne 2013.

Türkgeldi, Ali Fuat, Görüp İşittiklerim, TTK Yayınları, Ankara 1987.

Türkmen, Zekeriya, Hareket Ordusu ve Mahmut Şevket Paşa, (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1989.

Uca, Alaattin, “Ürgüplü Şeyhülislâm Mustafa Hayri Efendi”, I. Uluslararası Nevşehir Tarih ve Kültür Sempozyumu Bildirileri’ ’Nevşehir Üniversitesi Yayınları, ss. 140-175, Ankara 2012.

Uçarol, Rıfat, Siyasi Tarih (1789-2001), Der Yayınevi, İstanbul 2006.

Unat, Faik Reşit, İkinci Meşrutiyetin İlanı ve Otuz bir Mart Hadisesi II. Abdülhamid’in son Mabeyn Başkâtibi Ali Cevat Bey’in Fezleke ’si, TTK Yayınları Yayınları, İstanbul 1985.

Uzun, Efkan, “Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi(1867-1922)’’, I. Uluslararası Nevşehir Tarih ve Kültür Sempozyumu Bildirileri, Nevşehir Üniversitesi Yayınları, c. 2, ss. 374-389, Ankara 2012.

Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, Osmanlı Devletinin İlmiye Teşkilâtı, TTK Yayınları, Ankara 1965.

Ünal, Uğur, Meclis-İ Kebir-İ Maarif (1869-1922), TTK Yayınları, Ankara: 2008

Ürgüplü, Ali Suat, Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi'nin Meşrutiyet, Büyük Harp ve Mütareke Günlükleri (1909-1922), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2015.

Yahya, Tevfik İslam, Şeyhülislam Mustafa Sabri, Çizgi Kitabevi, Amman 2017.

Yakut, Esra, Şeyhülislamlık / Yenileşme Döneminde Devlet ve Din, Kitap Yayınevi, İstanbul 2014.

Yavuz, Yusuf Şevki, Mustafa Sabri Efendi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi, 2006

Yıldırır, Mehmed-Kadıoğlu, Songül, Defterhane’den Tapu ve Kadastro’ya, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü, Ankara 2010.

Yıldız, Hasan, Osmanlı Medrese Eğitim Sisteminde Karar Organı: Meclis-i Mesâlih-i Talebe ve Müfredat Programlarını Hazırlama Sürecindeki Rolü (II. Meşrutiyet Dönemi Örneği), Türkiyat Mecmuası, İstanbul 2018.

Yurdakul, İlhami, Osmanlı Devleti’nde Şer’i Temyiz Kurumları Fetvahane-i Ali, Meclis-i Tedkikat-ı Şer’iyye ve Mahkeme-i Temyiz-i Şer’iyye Dâiresi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul 1996.