Antikoagulan Ve Antiagregan İlaçların Tarihsel Gelişimi ve Etki Mekanizmaları
Özet
Antiagregan ve antikoagülan ajanlar, 1930'lardan beri tıbbi tedavide önemli bir yer tutmaktadır. 1916'da unfraksiyone heparinin keşfi ile başlayan süreç, günümüzde yeni nesil oral antikoagülanların da kullanılmasıyla, trombotik olayların tedavisi ve önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Antikoagülanlar, venöz tromboembolide hem tedavi hem de profilaksi amacıyla kullanılırken, antiagreganlar daha çok vasküler hastalıkların sekonder korunmasında kullanılır. Heparin, varfarin ve yeni nesil oral antikoagülanlar gibi çeşitli ilaçlar, farklı etki mekanizmalarıyla tromboz riskini azaltmak için kullanılır. Özellikle yeni nesil oral antikoagülanların kullanım kolaylığı ve monitörizasyon gerektirmemesi, bu ilaçların tercih edilmesini sağlamaktadır. Bu ajanların etkin ve güvenli kullanımı, hastaların tedavi süreçlerinde önemli bir yer tutmaktadır.
Referanslar
Heestermans M, Poenou G, Hamzeh-Cognasse H, Cognasse F, Bertoletti L. Anticoagulants: A Short History, Their Mechanism of Action, Pharmacology, and Indications. Cells [Internet]. 01 Ekim 2022 [a.yer 06 Nisan 2024];11(20). Erişim adresi: /pmc/articles/PMC9600347/
Onishi A, St Ange K, Dordick JS, Linhardt RJ. Heparin and anticoagulation. Frontiers in Bioscience - Landmark [Internet]. 01 Haziran 2016 [a.yer 06 Nisan 2024];21(7):1372-92. Erişim adresi: https://www.imrpress.com/journal/FBL/21/7/10.2741/4462
Holzheimer RG. Low-molecular-weight heparin (LMWH) in the treatment of thrombosis. Eur J Med Res [Internet]. 2004 [a.yer 07 Nisan 2024];9(4):225-39. Erişim adresi: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15210403/
Li X, Li D, Wu JC, Liu ZQ, Zhou HH, Yin JY. Precision dosing of warfarin: open questions and strategies. Pharmacogenomics J [Internet]. 2019 [a.yer 07 Nisan 2024];19:219-29. Erişim adresi: https://doi.org/10.1038/s41397-019-0083-3
Kuruvilla M, Gurk-Turner C. A Review of Warfarin Dosing and Monitoring. 2001 [a.yer 08 Nisan 2024];14(3):305-6. Erişim adresi: https://www.tandfonline.com/action/journalInformation?journalCode=ubmc20
Blair HA, Keating GM. Dabigatran Etexilate: A Review in Nonvalvular Atrial Fibrillation. Drugs [Internet]. 01 Mart 2017 [a.yer 14 Nisan 2024];77(3):331-44. Erişim adresi: https://link.springer.com/article/10.1007/s40265-017-0699-z
Agrawal A, Kerndt CC, Manna B. Apixaban. Intervencni a Akutni Kardiologie [Internet]. 19 Nisan 2023 [a.yer 15 Nisan 2024];13(4):196-201. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507910/
Singh R, Emmady PD. Rivaroxaban. Krankenhauspharmazie [Internet]. 17 Nisan 2023 [a.yer 15 Nisan 2024];28(7):289-91. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557502/
Špinarová L, Špinar J, Lábrová R. Edoxaban. Interni Medicina pro Praxi [Internet]. 25 Ağustos 2023 [a.yer 15 Nisan 2024];20(4):207-10. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK565876/
Meher S. Aspirin. Maternal Hemodynamics [Internet]. 27 Temmuz 2017 [a.yer 17 Nisan 2024];161-70. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548900/
Beavers CJ, Naqvi IA. Clopidogrel. Antiplatelet Therapy in Cardiovascular Disease [Internet]. 10 Temmuz 2023 [a.yer 17 Nisan 2024];160-5. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470539/
Ticagrelor. LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [Internet]. 25 Eylül 2020 [a.yer 17 Nisan 2024]; Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548529/
Valgimigli M, Cangiano E. Glycoprotein IIb/IIIa Inhibitors. Therapeutic Advances in Thrombosis, Second Edition [Internet]. 25 Temmuz 2023 [a.yer 17 Nisan 2024];87-110. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554376/
Referanslar
Heestermans M, Poenou G, Hamzeh-Cognasse H, Cognasse F, Bertoletti L. Anticoagulants: A Short History, Their Mechanism of Action, Pharmacology, and Indications. Cells [Internet]. 01 Ekim 2022 [a.yer 06 Nisan 2024];11(20). Erişim adresi: /pmc/articles/PMC9600347/
Onishi A, St Ange K, Dordick JS, Linhardt RJ. Heparin and anticoagulation. Frontiers in Bioscience - Landmark [Internet]. 01 Haziran 2016 [a.yer 06 Nisan 2024];21(7):1372-92. Erişim adresi: https://www.imrpress.com/journal/FBL/21/7/10.2741/4462
Holzheimer RG. Low-molecular-weight heparin (LMWH) in the treatment of thrombosis. Eur J Med Res [Internet]. 2004 [a.yer 07 Nisan 2024];9(4):225-39. Erişim adresi: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15210403/
Li X, Li D, Wu JC, Liu ZQ, Zhou HH, Yin JY. Precision dosing of warfarin: open questions and strategies. Pharmacogenomics J [Internet]. 2019 [a.yer 07 Nisan 2024];19:219-29. Erişim adresi: https://doi.org/10.1038/s41397-019-0083-3
Kuruvilla M, Gurk-Turner C. A Review of Warfarin Dosing and Monitoring. 2001 [a.yer 08 Nisan 2024];14(3):305-6. Erişim adresi: https://www.tandfonline.com/action/journalInformation?journalCode=ubmc20
Blair HA, Keating GM. Dabigatran Etexilate: A Review in Nonvalvular Atrial Fibrillation. Drugs [Internet]. 01 Mart 2017 [a.yer 14 Nisan 2024];77(3):331-44. Erişim adresi: https://link.springer.com/article/10.1007/s40265-017-0699-z
Agrawal A, Kerndt CC, Manna B. Apixaban. Intervencni a Akutni Kardiologie [Internet]. 19 Nisan 2023 [a.yer 15 Nisan 2024];13(4):196-201. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507910/
Singh R, Emmady PD. Rivaroxaban. Krankenhauspharmazie [Internet]. 17 Nisan 2023 [a.yer 15 Nisan 2024];28(7):289-91. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557502/
Špinarová L, Špinar J, Lábrová R. Edoxaban. Interni Medicina pro Praxi [Internet]. 25 Ağustos 2023 [a.yer 15 Nisan 2024];20(4):207-10. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK565876/
Meher S. Aspirin. Maternal Hemodynamics [Internet]. 27 Temmuz 2017 [a.yer 17 Nisan 2024];161-70. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548900/
Beavers CJ, Naqvi IA. Clopidogrel. Antiplatelet Therapy in Cardiovascular Disease [Internet]. 10 Temmuz 2023 [a.yer 17 Nisan 2024];160-5. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470539/
Ticagrelor. LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [Internet]. 25 Eylül 2020 [a.yer 17 Nisan 2024]; Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548529/
Valgimigli M, Cangiano E. Glycoprotein IIb/IIIa Inhibitors. Therapeutic Advances in Thrombosis, Second Edition [Internet]. 25 Temmuz 2023 [a.yer 17 Nisan 2024];87-110. Erişim adresi: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554376/