Paraziter Etkenler

Özet

Referanslar

Savi S, Vidic B, Grgi Z, Potkonjak A, Spasojevic L. Emerging vector-borne diseases incidence through vectors. Front Public Health 2014; 2:267.

Torto B, Tchouassi DP. Grand challenges in vector-borne disease control targeting vectors. Front Trop Dis 2021;1:635356.

World Health Organization. Vector-borne diseases. Available from: https:// www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/vector-borne-diseases (Erişim tarihi: 25.01.2024).

World Health Organization. Malaria. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/malaria (Erişim tarihi: 25.01.2024).

World Health Organization. Leishmaniasis. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/leishmaniasis (Erişim tarihi: 25.01.2024).

Centre for Research on the Epidemiology of Disasters—United Nations Office for Disaster Risk ReductionHuman Cost of Disasters: An Overview of the Last 20 Years (2000–2019). Available from: https://www.preventionweb.net/files/74124_humancostofdisasters20002019reportu.pdf (Erişim tarihi: 25.01.2024).

Mavrouli M, Mavroulis S, Lekkas E, Tsakris A. The Impact of Earthquakes on Public Health: A Narrative Review of Infectious Diseases in the Post-Disaster Period Aiming to Disaster Risk Reduction. Microorganisms 2023; 11: 419.

Kouadio IK, Aljunid S, Kamigaki T, Hammad K, Oshitani H. Infectious diseases following natural disasters: Prevention and control measures. Expert Rev Anti-Infect Ther 2012; 10: 95-104.

Zhang S, Lu Z, Liu H, Xiao X, Zhao Z, Bao G, et al. Incidence of Japanese encephalitis, visceral leishmaniasis and malaria before and after the Wenchuan earthquake, in China. Acta Trop 2013; 128: 85-89.

Lifson AR. Mosquitoes, models, and dengue. Lancet 1996; 347: 1201-1202.

World Health Organization. World malaria report 2017. Available from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/259492/9789241565523-eng.pdf? sequence=1 (Erişim tarihi: 27.01.2024).

World Health Organization. World Malaria Report 2020. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240015791 (Erişim tarihi: 27.01.2024).

World Malaria Day 2024. Available from: https://www.awarenessdays.com/awareness-days-calendar/world-malaria-day-2024/ (Erişim tarihi: 27.01.2024).

Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2022 Haber Bülteni. Available from: https://sbsgm.saglik.gov.tr (Erişim tarihi: 27.01.2024).

Yıldız Zeyrek F, Yakut S, Korkmaz M. Vector-borne parasitic infections after the earthquake. Microbiol Aust 2023; 44(4): 197-201.

Cömert Aksu M. Mersin ilinde 2012 ile 2017 Yılları arasındaki sıtma vakalarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg 2018;11(3):258-266.

Sáenz R, Bissell RA, Paniagua F. Post-disaster malaria in Costa Rica. Prehosp. Disaster Med 1995; 10: 154-160.

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Malaria acquired in Haiti—2010. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2010; 59: 217-219.

Centers for Disease Control and Prevention. Malaria. Available from: https://www.cdc.gov/dpdx/malaria/index.html (Erişim tarihi: 27.01.2024).

Mpina M, Stabler TC, Schindler T, Raso J, Deal A, Pupu LA, et al. Diagnostic performance and comparison of ultrasensitive and conventional rapid diagnostic test, thick blood smear and quantitative PCR for detection of low-density Plasmodium falciparum infections during a controlled human malaria infection study in Equatorial Guinea. Malar J 2022; 21: 99.

Lynch E, Jensen TO, Assao B, Chihana M, Turuho T, Nyehangane D, et al. Evaluation of HRP2 and pLDH-based rapid diagnostic tests for malaria and prevalence of pfhrp2/3 deletions in Aweil, South Sudan. Malar J 2022; 21: 261.

Tangpukdee N, Duangdee C, Wilairatana P, Krudsood S. Malaria diagnosis: a brief review. Korean J Parasitol 2009; 47(2):93-102.

Moody A. Rapid diagnostic test for malaria parasites. Clin Microbiol 2002; 15:66-78.

Berzosa P, de Lucio A, Romay-Barja M, Herrador Z, González V, García L, et al. Comparison of three diagnostic methods (microscopy, RDT, and PCR) for the detection of malaria parasites in representative samples from Equatorial Guinea. Malar J 2018; 17(1): 333.

Centers for Disease Control and Prevention. Malaria. Available from: https://www.cdc.gov/malaria/travelers/index.html (Erişim tarihi: 27.01.2024).

Center for Disease control and Prevention. Parasites Leismaniasis. Available from: https://www.cdc.gov/parasites/leishmaniasis/ (Erişim tarihi:: 27.01.2024).

Alvar J, Vélez ID, Bern C, Herrero M, Desjeux P, Cano J, et al. Leishmaniasis Worldwide and Global Estimates of Its Incidence. PLoS ONE 2012; 7(5): e35671.

Torres-Guerrero E, Quintanilla-Cedillo MR, Ruiz-Esmenjaud J, Arenas R. Leishmaniasis: a review. F1000Res 2017;6:750.

Özbel Y, Töz S, Muñoz C, Ortuño M, Jumakanova Z, Pérez-Cutillas P, et al. The current epidemiology of leishmaniasis in Turkey, Azerbaijan and Georgia and implications for disease emergence in European countries. Zoonoses Public Hlth 2022; 69: 395-407.

Özbilgin A, Harman M, Karakuş M, Bart A, Töz S, Kurt Ö, et al. Leishmaniasis in Turkey: Visceral and cutaneous leishmaniasis caused by Leishmania donovani in Turkey. Acta Tropica 2017; 173: 90-96.

Zeyrek FY, Gürses G, Uluca N, Yentür Doni N, Toprak Ş, Yeşilova Y, et al. Is the agent of cutaneous leishmaniasis in Sanliurfa changing? First cases of Leishmania major. Turkiye Parazitol Derg 2014; 38(4):270-4.

Zeyrek FY, Töz S, Uluca N, Doni N, Toprak Ş, Özbel Y. Cutaneous Leishmaniasis Cases Caused by Leishmania infantum in Şanlıurfa Province, Turkey. Mikrobiyol Bul 2020; 54(4): 647-656.

Toprak S, Ozer N. Sandfly species of Sanliurfa province in Turkey. Med Vet Entomol 2005; 19: 107-110.

Nikonahad A, Khorshidi A, Ghaffari HR, Aval HE, Miri M, Amarloei A, et al. A time series analysis of environmental and metrological factors impact on cutaneous leishmaniasis incidence in an endemic area of Dehloran, Iran. Environ Sci Pollut Res Int 2017; 24(16):14117-14123.

Fakoorziba MR, Baseri A, Eghbal F, Rezaee S, Azizi K, Moemenbellah-Fard MD. Post-earthquake outbreak of cutaneous leishmaniasis in a rural region of southern Iran. Ann Trop Med Parasitol 2011; 105: 217-224.

Sharifi I, Poursmaelian S, Aflatoonian MR, Ardakani RF, Mirzaei M, Fekri AR, et al. Emergence of a new focus of anthroponotic cutaneous leishmaniasis due to Leishmania tropica in rural communities of Bam district after the earthquake, Iran. Trop Med Int Health 2011; 16: 510-513.

Aflatoonian MR, Sharifi I, Aflatoonian B, Shirzadi MR, Gouya MM, Kermanizadeh A. A Review of Impact of Bam Earthquake on Cutaneous Leishmaniasis and Status: Epidemic of Old Foci, Emergence of New Foci and Changes in Features of the Disease. J Arthropod Borne Dis 2016; 10: 271-280.

Bamorovat M, Sharifi I, Shafiei Bafti M, Kuchak Afshari SA, Aflatoonian MR, Karamoozian A, et al. Cutaneous Leishmaniasis Hampers COVID-19: A Controlled Cross-Sectional Study in High-Burden Endemic Areas of Iran. J Epidemiol Glob Health 2024.

Miman Ö, Saygı G. Temel Tıbbi Parazitoloji. 2018, 1. baskı. İstanbul Medikal Sağlık ve Yayıncılık Hiz. Tic. Ltd. Şti, İstanbul.

Toz SO, Chang KP, Ozbel Y, Alkan MZ. Diagnostic value of rK39 dipstick in zoonotic visceral leishmaniasis in Turkey. J Parasitol 2004; 90(6):1484-6.

World Health Organization. Epidemiology and Management of Common Skin Diseases in Children in Developing Countries. WHO; Geneva, Switzerland: 2005. Available from: whqlibdoc.who.int/hq/2005/WHO_FCH_CAH_05.12_ eng.pdf (Erişim tarihi: 30.01.2024).

World Health Organization. Scabies. Available from: https://www.who.int/health-topics/scabies#tab=tab_1 (Erişim tarihi: 30.01.2024).

Centers for Disease Control and Prevention. Parasites-Scabies. Available from: https://www.cdc.gov/parasites/scabies/prevent.html (Erişim tarihi: 30.01.2024).

Shah N, Abro MA, Abro MA, Khan A, Anwar W, Akhtar H. Disease pattern in earthquake affected areas of Pakistan: data from Kaghan valley. J Ayub Med Coll Abbottabad 2010; 22: 81-86.

Enbiale W, Ayalew A. Investigation of a Scabies Outbreak in Drought-Affected Areas in Ethiopia. Trop Med Infect Dis 2018;3(4):114.

Karaca Ural Z, Çatak B, Ağaoğlu E. Prevalence of Scabies in the Covid-19 Pandemic Period and Determination of Risk Factors for Scabies: a Hospital-Based Cross-Sectional Study in Northeast Turkey. Acta Parasit 2022; 67: 802-808.

Akaslan TÇ, Mert Ö, Su Küçük Ö. Scabies increase during the COVID-19 pandemic: should we change our treatment strategy during the pandemic? Ann Parasitol 2022; 68(1):35-38.

Ergönül Ö, Keske Ş, Ksinzik A, Güldan M, Özbek L, Azap A, et al. The challenges in the monitoring of infectious diseases after the earthquake in Türkiye in 2023. Lancet Infect Dis 2023; 23(11): 482-488.

Centers for Disease Control and Prevention. Lice. Available from: https://www.cdc.gov/parasites/lice/head/diagnosis.html (Erişim tarihi: 30.01.2024).

Referanslar

Savi S, Vidic B, Grgi Z, Potkonjak A, Spasojevic L. Emerging vector-borne diseases incidence through vectors. Front Public Health 2014; 2:267.

Torto B, Tchouassi DP. Grand challenges in vector-borne disease control targeting vectors. Front Trop Dis 2021;1:635356.

World Health Organization. Vector-borne diseases. Available from: https:// www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/vector-borne-diseases (Erişim tarihi: 25.01.2024).

World Health Organization. Malaria. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/malaria (Erişim tarihi: 25.01.2024).

World Health Organization. Leishmaniasis. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/leishmaniasis (Erişim tarihi: 25.01.2024).

Centre for Research on the Epidemiology of Disasters—United Nations Office for Disaster Risk ReductionHuman Cost of Disasters: An Overview of the Last 20 Years (2000–2019). Available from: https://www.preventionweb.net/files/74124_humancostofdisasters20002019reportu.pdf (Erişim tarihi: 25.01.2024).

Mavrouli M, Mavroulis S, Lekkas E, Tsakris A. The Impact of Earthquakes on Public Health: A Narrative Review of Infectious Diseases in the Post-Disaster Period Aiming to Disaster Risk Reduction. Microorganisms 2023; 11: 419.

Kouadio IK, Aljunid S, Kamigaki T, Hammad K, Oshitani H. Infectious diseases following natural disasters: Prevention and control measures. Expert Rev Anti-Infect Ther 2012; 10: 95-104.

Zhang S, Lu Z, Liu H, Xiao X, Zhao Z, Bao G, et al. Incidence of Japanese encephalitis, visceral leishmaniasis and malaria before and after the Wenchuan earthquake, in China. Acta Trop 2013; 128: 85-89.

Lifson AR. Mosquitoes, models, and dengue. Lancet 1996; 347: 1201-1202.

World Health Organization. World malaria report 2017. Available from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/259492/9789241565523-eng.pdf? sequence=1 (Erişim tarihi: 27.01.2024).

World Health Organization. World Malaria Report 2020. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240015791 (Erişim tarihi: 27.01.2024).

World Malaria Day 2024. Available from: https://www.awarenessdays.com/awareness-days-calendar/world-malaria-day-2024/ (Erişim tarihi: 27.01.2024).

Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2022 Haber Bülteni. Available from: https://sbsgm.saglik.gov.tr (Erişim tarihi: 27.01.2024).

Yıldız Zeyrek F, Yakut S, Korkmaz M. Vector-borne parasitic infections after the earthquake. Microbiol Aust 2023; 44(4): 197-201.

Cömert Aksu M. Mersin ilinde 2012 ile 2017 Yılları arasındaki sıtma vakalarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg 2018;11(3):258-266.

Sáenz R, Bissell RA, Paniagua F. Post-disaster malaria in Costa Rica. Prehosp. Disaster Med 1995; 10: 154-160.

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Malaria acquired in Haiti—2010. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2010; 59: 217-219.

Centers for Disease Control and Prevention. Malaria. Available from: https://www.cdc.gov/dpdx/malaria/index.html (Erişim tarihi: 27.01.2024).

Mpina M, Stabler TC, Schindler T, Raso J, Deal A, Pupu LA, et al. Diagnostic performance and comparison of ultrasensitive and conventional rapid diagnostic test, thick blood smear and quantitative PCR for detection of low-density Plasmodium falciparum infections during a controlled human malaria infection study in Equatorial Guinea. Malar J 2022; 21: 99.

Lynch E, Jensen TO, Assao B, Chihana M, Turuho T, Nyehangane D, et al. Evaluation of HRP2 and pLDH-based rapid diagnostic tests for malaria and prevalence of pfhrp2/3 deletions in Aweil, South Sudan. Malar J 2022; 21: 261.

Tangpukdee N, Duangdee C, Wilairatana P, Krudsood S. Malaria diagnosis: a brief review. Korean J Parasitol 2009; 47(2):93-102.

Moody A. Rapid diagnostic test for malaria parasites. Clin Microbiol 2002; 15:66-78.

Berzosa P, de Lucio A, Romay-Barja M, Herrador Z, González V, García L, et al. Comparison of three diagnostic methods (microscopy, RDT, and PCR) for the detection of malaria parasites in representative samples from Equatorial Guinea. Malar J 2018; 17(1): 333.

Centers for Disease Control and Prevention. Malaria. Available from: https://www.cdc.gov/malaria/travelers/index.html (Erişim tarihi: 27.01.2024).

Center for Disease control and Prevention. Parasites Leismaniasis. Available from: https://www.cdc.gov/parasites/leishmaniasis/ (Erişim tarihi:: 27.01.2024).

Alvar J, Vélez ID, Bern C, Herrero M, Desjeux P, Cano J, et al. Leishmaniasis Worldwide and Global Estimates of Its Incidence. PLoS ONE 2012; 7(5): e35671.

Torres-Guerrero E, Quintanilla-Cedillo MR, Ruiz-Esmenjaud J, Arenas R. Leishmaniasis: a review. F1000Res 2017;6:750.

Özbel Y, Töz S, Muñoz C, Ortuño M, Jumakanova Z, Pérez-Cutillas P, et al. The current epidemiology of leishmaniasis in Turkey, Azerbaijan and Georgia and implications for disease emergence in European countries. Zoonoses Public Hlth 2022; 69: 395-407.

Özbilgin A, Harman M, Karakuş M, Bart A, Töz S, Kurt Ö, et al. Leishmaniasis in Turkey: Visceral and cutaneous leishmaniasis caused by Leishmania donovani in Turkey. Acta Tropica 2017; 173: 90-96.

Zeyrek FY, Gürses G, Uluca N, Yentür Doni N, Toprak Ş, Yeşilova Y, et al. Is the agent of cutaneous leishmaniasis in Sanliurfa changing? First cases of Leishmania major. Turkiye Parazitol Derg 2014; 38(4):270-4.

Zeyrek FY, Töz S, Uluca N, Doni N, Toprak Ş, Özbel Y. Cutaneous Leishmaniasis Cases Caused by Leishmania infantum in Şanlıurfa Province, Turkey. Mikrobiyol Bul 2020; 54(4): 647-656.

Toprak S, Ozer N. Sandfly species of Sanliurfa province in Turkey. Med Vet Entomol 2005; 19: 107-110.

Nikonahad A, Khorshidi A, Ghaffari HR, Aval HE, Miri M, Amarloei A, et al. A time series analysis of environmental and metrological factors impact on cutaneous leishmaniasis incidence in an endemic area of Dehloran, Iran. Environ Sci Pollut Res Int 2017; 24(16):14117-14123.

Fakoorziba MR, Baseri A, Eghbal F, Rezaee S, Azizi K, Moemenbellah-Fard MD. Post-earthquake outbreak of cutaneous leishmaniasis in a rural region of southern Iran. Ann Trop Med Parasitol 2011; 105: 217-224.

Sharifi I, Poursmaelian S, Aflatoonian MR, Ardakani RF, Mirzaei M, Fekri AR, et al. Emergence of a new focus of anthroponotic cutaneous leishmaniasis due to Leishmania tropica in rural communities of Bam district after the earthquake, Iran. Trop Med Int Health 2011; 16: 510-513.

Aflatoonian MR, Sharifi I, Aflatoonian B, Shirzadi MR, Gouya MM, Kermanizadeh A. A Review of Impact of Bam Earthquake on Cutaneous Leishmaniasis and Status: Epidemic of Old Foci, Emergence of New Foci and Changes in Features of the Disease. J Arthropod Borne Dis 2016; 10: 271-280.

Bamorovat M, Sharifi I, Shafiei Bafti M, Kuchak Afshari SA, Aflatoonian MR, Karamoozian A, et al. Cutaneous Leishmaniasis Hampers COVID-19: A Controlled Cross-Sectional Study in High-Burden Endemic Areas of Iran. J Epidemiol Glob Health 2024.

Miman Ö, Saygı G. Temel Tıbbi Parazitoloji. 2018, 1. baskı. İstanbul Medikal Sağlık ve Yayıncılık Hiz. Tic. Ltd. Şti, İstanbul.

Toz SO, Chang KP, Ozbel Y, Alkan MZ. Diagnostic value of rK39 dipstick in zoonotic visceral leishmaniasis in Turkey. J Parasitol 2004; 90(6):1484-6.

World Health Organization. Epidemiology and Management of Common Skin Diseases in Children in Developing Countries. WHO; Geneva, Switzerland: 2005. Available from: whqlibdoc.who.int/hq/2005/WHO_FCH_CAH_05.12_ eng.pdf (Erişim tarihi: 30.01.2024).

World Health Organization. Scabies. Available from: https://www.who.int/health-topics/scabies#tab=tab_1 (Erişim tarihi: 30.01.2024).

Centers for Disease Control and Prevention. Parasites-Scabies. Available from: https://www.cdc.gov/parasites/scabies/prevent.html (Erişim tarihi: 30.01.2024).

Shah N, Abro MA, Abro MA, Khan A, Anwar W, Akhtar H. Disease pattern in earthquake affected areas of Pakistan: data from Kaghan valley. J Ayub Med Coll Abbottabad 2010; 22: 81-86.

Enbiale W, Ayalew A. Investigation of a Scabies Outbreak in Drought-Affected Areas in Ethiopia. Trop Med Infect Dis 2018;3(4):114.

Karaca Ural Z, Çatak B, Ağaoğlu E. Prevalence of Scabies in the Covid-19 Pandemic Period and Determination of Risk Factors for Scabies: a Hospital-Based Cross-Sectional Study in Northeast Turkey. Acta Parasit 2022; 67: 802-808.

Akaslan TÇ, Mert Ö, Su Küçük Ö. Scabies increase during the COVID-19 pandemic: should we change our treatment strategy during the pandemic? Ann Parasitol 2022; 68(1):35-38.

Ergönül Ö, Keske Ş, Ksinzik A, Güldan M, Özbek L, Azap A, et al. The challenges in the monitoring of infectious diseases after the earthquake in Türkiye in 2023. Lancet Infect Dis 2023; 23(11): 482-488.

Centers for Disease Control and Prevention. Lice. Available from: https://www.cdc.gov/parasites/lice/head/diagnosis.html (Erişim tarihi: 30.01.2024).

Yayınlanan

11 Kasım 2024

Lisans

Lisans