Laboratuvar İçi Atık Yönetimi

Nevgün Sepin Özen

doi:10.37609/akya.3281

Yazarlar

Nevgün Sepin Özen

https://orcid.org/0000-0002-2485-6765

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3281.c11609

Özet

Afetler, doğalarına ve ciddiyetlerine bağlı olarak büyük miktarlarda enkaz ve atık oluşturabilir. Doğal afetler, kimyasal sızıntılar, yangınlar, diğer acil durumlar laboratuvar ortamında da büyük riskler oluşturur. Afet durumlarında laboratuvar atık yönetimi, insan güvenliğini ve çevre sağlığını korumak için kritik öneme sahiptir. Sağlık kurumlarında en riskli atıkların oluştuğu alanlardan biri mikrobiyoloji laboratuvarlarıdır. Özellikle kültür ve moleküler birimlerinde ortaya çıkan atıklarda, yüksek düzeyde mikroorganizma bulunmaktadır. Bu nedenle bu birimlerdeki çalışmalarda herhangi bir afet durumu için atık yönetimi politikaları oluşturulmalı ve atıkların uzaklaştırılmasında hem çalışanın hem de ortamın korunmasına yönelik yüksek düzeyde önlemler alınması gereklidir.

Disasters can generate large amounts of debris and waste, depending on their nature and severity. Natural disasters, chemical spills, fires, other emergencies also pose great risks in the laboratory environment. Laboratory waste management in disaster situations is critical to protect human safety and environmental health. One of the areas where the most risky medical waste is generated in health institutions is microbiology laboratories. Especially the wastes generated in culture and molecular units contain high levels of microorganisms. For this reason, waste management policies should be established for any disaster situation in these units and high level measures should be taken to protect both the employee and the environment in the removal of wastes.

Referanslar

Miley K. Global health biosecurity in a vulnarable world – An evaluation of emerging threats and current disaster preparedness strategies for the future. Pp:79-102. In: Masys AJ, Izurieta R, Ortiz MR. Global Health Security. Advanced Sciences and Technologies for Security Applications. Springer Nature 2020, Switzerland, AG.

Wahyuni RD, Pasinringi SA, Palutturi S, Sabir M, Mutiarasari D. Rasyid M et al. Hospital laboratory management in dealing with disaster. Gaceta Sanitaria 2021; 35:180-2.

Brown C, Milke M, Seville E. Disaster waste management: A review article. Waste Manag 2011; 31(6):1085-98.

Joseph L, Paul H, Premkumar J, Paul R, Michael JS. Biomedical waste management: Study on the awareness and practice among healthcare workers in a tertiary teaching hospital. Indian J Med Microbiol 2015; 33(1):129-31.

CLSI. Clinical Laboratory Waste Management; Approved Guideline Third Edition, CLSI document GP05-A3. Wayne PA. Clinical and Laboratory Standarts Institute. 2011, USA.

Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Klinik Mikrobiyoloji Laboratuvarları Kalite Yönetimi Rehberi. Erişim linki: https://shgmkalitedb.saglik.gov.tr/TR-12638/sks-rehberleri.html. (Yayınlanma tarihi: Ocak 2014).

Çevre ve Orman Bakanlığı: Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği. Erişim linki: https://yon-29959taky-rev2022-20220927130717.pdf(csb.gov.tr). (Yayınlanma tarihi: 25.01.2017, Resmî Gazete Sayısı: 29959).

Çevre ve Orman Bakanlığı: Atık Yönetimi Yönetmeliği. Erişim linki: Atik_Yonetimi_Yonetmeligi-2017.docx (live.com). (Yayınlanma Tarihi :2/04/2015, Resmî Gazete Sayısı: 29314).

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu. Erişim linki: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40404&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5. Radyoaktif Atık Yönetimi Yönetmeliği. (Yayınlanma Tarihi: 9 Mart 2013, Resmî Gazete Sayısı: 28582).

T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Laboratuvar güvenliği el kitabı. Erişim linki: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/halk-sagligi-referans-laboratuvarlari-db/Dokumanlar/Yayinlarimiz/Labaratuvar_Guvenigi_El_Kitabi.pdf (Yayınlanma tarihi: 2019).

CLSI. Planning for Laboratory Operations During a Disaster; Approved Guideline. CLSI document GP36-A. Wayne PA. Clinical and Laboratory Standarts Institute 2014, USA.

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Sağlık Kuruluşları Sıfır Atık Yönetim Sistemi Uygulama Kılavuzu. İnternet İndirilme adresi: https://sifiratik.gov.tr/content/files/uploads/24/SAGLIKKURULUS.pdf.

WHO. Health laboratory facilities in emergency and disaster situations. Available from: https://iris.who.int/handle/10665/327297. (Erişim tarihi:2017).

Marra AR, Martino MDV, Ribas MR, Rodriguez-Taveras C, Dos Santos OFP. Microbiological findings from the Haiti disaster. Trav Med Infect Dis 2012; 10(3): 157-61.

Stephen WMS. Emergency Management for the Laboratory. Florida Health 2017; 15(4):1-7.

Carey RB, Bhattacharyya S, Kehl SC, Matukas LM, Pentella MA, Salfinger M et al. Implementing a quality management system in the medical microbiology laboratory. Clin Microbiol Rev 2018; 31:1-77.

Bowolaksono A, Lestari F, Satyawardhani SA, Kadir A, Maharani CF, Paramitasari D. Analysis of bio-risk management system implementation in indonesian higher education laboratory. Int J Environ Res Public Health 2021; 18(10): 1-14.

Zhang F, Cao C, Li C, Liu Y, Huisingh D. A systematic review of recent developments in disaster waste management. Journal of Cleaner Production 2019; 235: 822-40.

Capoor MR, Bhowmik KT. Current perspectives on biomedical waste management: Rules, conventions and treatment technologies. Indian J Med Microbiol 2017; 35(2): 157-64.

Chitnis V, Vaidya K, Chitnis DS. Biomedical waste in laboratory medicine: Audit and management. Indian J Med Microbiol 2005; 23(1): 6-13.

Franz DR. Facilities, equipment and procedures: An historic glimpse at high-containment lab safety and security. Journal of Biosafety and Biosecurity 2019; 1(2): 98-9.