Kardiyovasküler Hastalıkların Sporla Önlenmesi

Yazarlar

Özet

Referanslar

Akdemir, N. ve Akyar İ. (2008). Aterosklerotik kalp hastalıklarından korunma ve hemşirenin sorumlulukları. İç Hastalıkları Dergisi, 15(3): 125-130.

Akpınar, N.B. ve Ceran, M.A. (2019). Kronik hastalıklar ve rehabilitasyon hemşireliği. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(2), 140-152.

Alves, A. J., Viana, J. L., Cavalcante, S. L., Oliveira, N. L., Duarte, J. A., Mota, J., ... & Ribeiro, F. (2016). Physical activity in primary and secondary prevention of cardiovascular disease: Overview updated. World Journal of Cardiology, 8(10), 575.

Brevetti, G., Giugliano, G., Brevetti, L. & Hiatt, W.R. (2010). Inflammation in peripheral artery disease. Circulation, 122(18), 1862-1875.

Brown, J.R. & O’Connor, G.T. (2010). Coronary heart disease and prevention in the United States. N Engl J Med, 362: 2150-2153 [Pmıd: 20558365 Doı: 10.1056/Nejmp1003880]

Collado-Mateo, D., Lavín-Pérez, A. M., Peñacoba, C., Del Coso, J., Leyton-Román, M., Luque-Casado, A., et al... & Amado-Alonso, D. (2021). Key factors associated with adherence to physical exercise in patients with chronic diseases and older adults: an umbrella review. International journal of environmental research and public health, 18(4), 2023.

Coşkun, F. Y., Yüce, M., ve Özer, H. O. (2014). İnme nedeni olarak aterosklerotik karotis arter hastalığı: Risk faktörlerinin kontrolünde medikal yaklaşım. Türkiye Klinikleri Radiology-Special Topics, 7(3), 6-11.

Çeviker, A., Ünlü, Ç., Kusan, M., & Eroglu, S. (2023). Examination of Attitudes towards Sport and Life Satisfaction of University Students Studying Sport Education. International Journal of Research in Education and Science, 9(3), 677-687.

Demirağ, S. A. (2015). Kronik hastalıklar ve yaşam kalitesi. Türkiye Klinikleri Family Medicine-Special Topics, 6(6), 6-9.

Demirel, C. ve Barmanpek, N. K. (2023). Spor aktivitelerinin kronik hastalıklarda yaşam kalitesine etkisi. Sağlık ve Spor Alanında Güncel Yaklaşımlar, 23.

Desa, U.N. (2019). World population prospects 2019: Highlights. New York (US): United Nations Department for Economic and Social Affairs, 11 (1), 125.

Diehm C, Lange S, Darius H, & et al… (2006). Association of low ankle brachial index with high mortality in primary care. European Heart Journal, 27:1743- 49.

Durstine, J. L., Gordon, B., Wang, Z., & Luo, X. (2013). Chronic disease and the link to physical activity. Journal of sport and health science, 2(1), 3-11.

Dülek, H., Vural, Z. T. ve Gönenç, I. (2018). Kardiyovasküler hastalıklarda risk faktörleri. The Journal of Turkish Family Physician, 9(2), 53-58.

Fak, A.S. (b.t.). Kalp sağlığı için egzersiz: nasıl ve ne kadar? https://tkv.org.tr/saglikli-bilgiler/makaleler/kalp-sagligi-icin-egzersiz-nasil-ve-ne-kadar Erişim tarihi:10.08.2024.

Galper, D.I., Trivedi, M.H., Barlow, C.E., Dunn, A.L. & Kampert, J.B. (2006). Inverse association between physical inactivity and mental health in men and women. Med Sci Sports Exerc, 38: 173-178 [Pmıd: 16394971 Doı: 10.1249/01.Mss.0000180883.32116.28].

Go A.S., Mozaffarian, D., Roger, V.L., Benjamin, E.J., Berry, J.D., Borden, W.B., Bravata, D.M., Dai, S. et al… (2013). Executive summary: Heart disease and stroke statistics-2013 update: a report from the American Heart Association. 127: 143-152 [PMID: 23283859 DOI: 10.1161/CIR.0b013e318282ab8f].

Golbidi, S. & Laher, I. (2012). Exercise and the cardiovascular system. Cardiology Research and Practice, 1-15. http://dx.doi.org/10.1155/2012/210852.

Güler, M. (2019). Kalp sağlığı ve spor. https://www.drmustafaguler.com/kalp-sagligi-ve-spor Erişim tarihi:10.08.2024.

Güngör, A. (2020). Aile hekimliği polikliniğine başvuran kardiyovasküler hastalığı olan hastaların kardiyovasküler risk faktörleri bilgi düzeyinin ilaç uyumuna etkisinin değerlendirilmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara: Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Kliniği.

Haffner, S.M, Letho, S., Ronnemaa, T., Pyorala, K. & Laakso, M. (1998). Mortality from coronary heart disease in subjects with type 2 diabetes and in nondiabetic subjects with and without prior myocardial infarction. N Eng J Med, 339:229-34.

Haghdoost, A.A. & Poorranjbar, M. (2009). The interaction between physical activity and fasting on the serum lipid profile during Ramadan. Singapore Med J, 50(9):897-901.

Haskell, W.L., Lee, I.M., Pate, R.R., Powell, K.E., Blair, S.N., Franklin, B.A., Macera, C.A., Heath, G.W., Thompson, P.D. & Bauman, A. (2007). Physical activity and public health: updated recommendation for adults from the American College of Sports Medicine and the American Heart Association. Med Sci Sports Exerc,39(8):1423–34.

Heidenreich, P.A., Trogdon, J.G., Khavjou, O.A., Butler, J., Dracup, K., Ezekowitz, M.D,, Finkelstein, E.A., Hong, Y., Johnston, S.C., et al… (2011). Forecasting the future of cardiovascular disease in the United States: a policy statement from the American Heart Association. Circulation 123: 933-944 [Pmıd: 21262990 Doı: 10.1161/Cır.0b013e31820a55f5].

Karakoç Kumsar, A. ve Taşkın Yılmaz, F. (2014). Kronik hastalıklarda yaşam kalitesine genel bakış. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(2), 62-70.

Karan, Ö., Koz, M. ve Ersöz, G. (2004). İstanbul ilindeki huzur evlerinde kalan 65 yaş üstündeki bireylerin fiziksel aktivite alışkanlıklarının incelenmesi. Türk Geriatri Dergisi, 7(3): 143–147.

Kasapoğlu, E. S., ve Enç, N. (2017). Koroner arter hastaları için bir rehber, Journal of Cardiovascular Nursing, 8(15), 1-7.

Keleşoğlu, A. (2018). Bir Araştırma hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran erişkin bireylerde kardiyovasküler riskin belirlenmesi kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyinin değerlendirilmesi: Mardin örneği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kayseri: Erciyes Üniversitesi.

Kocaman, S. (2022). Ratlarda deneysel olarak oluşturulacak kalp krizi ve hasarı modeli ile farklı tedavi yöntemlerinin karşılaştırmalı olarak test edilmesi, (Doktora Tezi), Afyon: Kocatepe Üniversitesi Sağlık Bilimler Enstitüsü.

Koloğlu S. (1996). Diabetes Mellitus. In: Koloğlu Temel ve Klinik Endokrinoloji. (ed). Erdoğan G.1. Baskı. Ankara: Medical Network ve Nobel,367-86.

Kozan, Ö. (Ed.). (2011). Temel Kardiyoloji, Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri.

Lavie, C. J., Ozemek, C., Carbone, S., Katzmarzyk, P. T., & Blair, S. N. (2019). Sedentary behavior, exercise, and cardiovascular health. Circulation research, 124(5), 799-815.

Libby, P., Ridker, P.M. & Hansson, G.K. (2009). Inflammation in atherosclerosis: from pathophysiology to practice. J Am Coll Cardiol, 54: 2129-2138 [PMID: 19942084 DOI: 10.1016/j.jacc.2009.09.009].

Manson, J.E., Greenland, P., LaCroix AZ, Stefanick, M.L., Mouton, C.P., Oberman, A., Perri, M.G., Sheps, D.S., Pettinger, M.B. & Siscovick, D.S. (2002). Walking compared with vigorous exercise for the prevention of cardiovascular events in women. N Engl J Med, 347: 716-725 [Pmıd: 12213942 Doı: 10.1056/Nejmoa021067].

Mendis, S., Puska, P., Norrving, B. E., & World Health Organization. (2011). Global atlas on cardiovascular disease prevention and control. World Health Organization.

Onat, A., Sansoy, V., Hergenç, G., Soydan, İ., & Adalet, K. (2009). Erişkinlerimizde kalp hastalıkları prevalansı, yeni koroner olaylar ve kalpten ölüm sıklığı. İstanbul: Figür Grafik ve Matbaacılık, 20-3.

Petersen, S., Peto, V., Rayner, M., Leal, J., Luengo-Fernández, R. & Gray A. (2008). European cardiovascular disease statistics. London: British Heart Foundation.

Reddy, K., Khaliq, A. & Henning, R. J. (2015). Recent advances in the diagnosis and treatment of acute myocardial infarction, Dünya J Cardiol, 26;7 (5):243-76., 10. 4330/wjc.v7. i5. 243.

Ribeiro, F., Oliveira, N. L., Silva, G., Campos, L., Miranda, F., Teixeira, M., et al... & Oliveira, J. (2017). Exercise-based cardiac rehabilitation increases daily physical activity of patients following myocardial infarction: Subanalysis of two randomised controlled trials. Physiotherapy, 103(1), 59-65.

Roth, G. (2018). Global burden of disease collaborative network. global burden of disease study 2017 (GBD 2017) results. Seattle, United States: Institute for health metrics and evaluation (IHME), The Lancet, 392, 1736-88.

Shaw, L.J., Bugiardini, R. & Merz, C.N. (2009). Women and ischemic heart disease: evolving knowledge. Journal of the American College of Cardiology, 54,1561-75.

Shiroma, E.J. & Lee, I.M. (2010). Physical activity and cardiovascular health: lessons learned from epidemiological studies across age, gender, and race/ethnicity. Circulation, 122: 743-752 [Pmıd: 20713909 Doı: 10.1161/Cırculatıonaha.109.914.

Tan, M., Dayapoğlu, N., Akgün Şahin, Z., Gürcani, M. ve Polat, H. (2013). Kırsal kesimde yaşayan kadınlarda kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyinin belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3); 332-341.

Thygesen, K., Alpert, J. S., Jaffe, A. S., Simoons, M. L., Chaitman, B. R. & White, H. D. (2013). Üçüncü Evrensel Miyokart Enfarktüsü Tanımı, Türk Kardiyol. Dern.Arş.Suppl. 3.

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. (2016). Diabetes Mellitus Ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu. Erişim tarihi: 15.08.2024 https://www.temd.org.tr/

Türkiye İstatistik Kurumu-TÜİK. (2024). Ölüm ve ölüm nedeni istatistikleri. Sayı: 53709, Erişim:17.08.2024 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-Istatistikleri-2023

Uçar, M. ve Aylaz, R. (2019). Correlation between quality of life and spirituality in geriatrics. Annals of medical research, 26(9), 1979-1985.

Uzun, M. (2016). Kardiyovasküler sistem ve egzersiz. Journal of Cardiovascular Nursing, 7(Sup 2), 48-53.

Van Der Ende, M. Y., Juarez-Orozco, L. E., Waardenburg, I., Lipsic, E., Schurer, R. A. J., Van Der Werf, H. W., Benjamin, E. J., Veldhuisen, D. J. V., Snieder, H., Harst, P. V. D. (2020). Sex-based differences in unrecognized myocardial ınfarction. J Am Heart Assoc, 9:e015519. 10. 1161/jaha. 119. 015519.

WHO. (2023). Noncommunicable diseases. Erişim tarihi: 11.08.2024 https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

Woods, S.L., Froelicher, E.S., Motzer, S.A. & Bridges, E.J. (2005). Cardiac Nursing, 5th Ed. Philadelphia: Lippincott Williams& Wilkins.

Yeşil, P. ve Altıok, M. (2012). Kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi ve kontrolünde fiziksel aktivitenin önemi. Türk Kardiyoloji Derneği Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 3(3), 39-48.

Zipes, D. P., Libby, P., Bonow, R. O. & Braunwald, E. (2008). Koroner kalp hastalığının primer ve sekonder profilaksisi. Braunwald Kalp Hastalıkları a Textbook of Cardiovascular Medicine, 2. 1.

Referanslar

Akdemir, N. ve Akyar İ. (2008). Aterosklerotik kalp hastalıklarından korunma ve hemşirenin sorumlulukları. İç Hastalıkları Dergisi, 15(3): 125-130.

Akpınar, N.B. ve Ceran, M.A. (2019). Kronik hastalıklar ve rehabilitasyon hemşireliği. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(2), 140-152.

Alves, A. J., Viana, J. L., Cavalcante, S. L., Oliveira, N. L., Duarte, J. A., Mota, J., ... & Ribeiro, F. (2016). Physical activity in primary and secondary prevention of cardiovascular disease: Overview updated. World Journal of Cardiology, 8(10), 575.

Brevetti, G., Giugliano, G., Brevetti, L. & Hiatt, W.R. (2010). Inflammation in peripheral artery disease. Circulation, 122(18), 1862-1875.

Brown, J.R. & O’Connor, G.T. (2010). Coronary heart disease and prevention in the United States. N Engl J Med, 362: 2150-2153 [Pmıd: 20558365 Doı: 10.1056/Nejmp1003880]

Collado-Mateo, D., Lavín-Pérez, A. M., Peñacoba, C., Del Coso, J., Leyton-Román, M., Luque-Casado, A., et al... & Amado-Alonso, D. (2021). Key factors associated with adherence to physical exercise in patients with chronic diseases and older adults: an umbrella review. International journal of environmental research and public health, 18(4), 2023.

Coşkun, F. Y., Yüce, M., ve Özer, H. O. (2014). İnme nedeni olarak aterosklerotik karotis arter hastalığı: Risk faktörlerinin kontrolünde medikal yaklaşım. Türkiye Klinikleri Radiology-Special Topics, 7(3), 6-11.

Çeviker, A., Ünlü, Ç., Kusan, M., & Eroglu, S. (2023). Examination of Attitudes towards Sport and Life Satisfaction of University Students Studying Sport Education. International Journal of Research in Education and Science, 9(3), 677-687.

Demirağ, S. A. (2015). Kronik hastalıklar ve yaşam kalitesi. Türkiye Klinikleri Family Medicine-Special Topics, 6(6), 6-9.

Demirel, C. ve Barmanpek, N. K. (2023). Spor aktivitelerinin kronik hastalıklarda yaşam kalitesine etkisi. Sağlık ve Spor Alanında Güncel Yaklaşımlar, 23.

Desa, U.N. (2019). World population prospects 2019: Highlights. New York (US): United Nations Department for Economic and Social Affairs, 11 (1), 125.

Diehm C, Lange S, Darius H, & et al… (2006). Association of low ankle brachial index with high mortality in primary care. European Heart Journal, 27:1743- 49.

Durstine, J. L., Gordon, B., Wang, Z., & Luo, X. (2013). Chronic disease and the link to physical activity. Journal of sport and health science, 2(1), 3-11.

Dülek, H., Vural, Z. T. ve Gönenç, I. (2018). Kardiyovasküler hastalıklarda risk faktörleri. The Journal of Turkish Family Physician, 9(2), 53-58.

Fak, A.S. (b.t.). Kalp sağlığı için egzersiz: nasıl ve ne kadar? https://tkv.org.tr/saglikli-bilgiler/makaleler/kalp-sagligi-icin-egzersiz-nasil-ve-ne-kadar Erişim tarihi:10.08.2024.

Galper, D.I., Trivedi, M.H., Barlow, C.E., Dunn, A.L. & Kampert, J.B. (2006). Inverse association between physical inactivity and mental health in men and women. Med Sci Sports Exerc, 38: 173-178 [Pmıd: 16394971 Doı: 10.1249/01.Mss.0000180883.32116.28].

Go A.S., Mozaffarian, D., Roger, V.L., Benjamin, E.J., Berry, J.D., Borden, W.B., Bravata, D.M., Dai, S. et al… (2013). Executive summary: Heart disease and stroke statistics-2013 update: a report from the American Heart Association. 127: 143-152 [PMID: 23283859 DOI: 10.1161/CIR.0b013e318282ab8f].

Golbidi, S. & Laher, I. (2012). Exercise and the cardiovascular system. Cardiology Research and Practice, 1-15. http://dx.doi.org/10.1155/2012/210852.

Güler, M. (2019). Kalp sağlığı ve spor. https://www.drmustafaguler.com/kalp-sagligi-ve-spor Erişim tarihi:10.08.2024.

Güngör, A. (2020). Aile hekimliği polikliniğine başvuran kardiyovasküler hastalığı olan hastaların kardiyovasküler risk faktörleri bilgi düzeyinin ilaç uyumuna etkisinin değerlendirilmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara: Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Kliniği.

Haffner, S.M, Letho, S., Ronnemaa, T., Pyorala, K. & Laakso, M. (1998). Mortality from coronary heart disease in subjects with type 2 diabetes and in nondiabetic subjects with and without prior myocardial infarction. N Eng J Med, 339:229-34.

Haghdoost, A.A. & Poorranjbar, M. (2009). The interaction between physical activity and fasting on the serum lipid profile during Ramadan. Singapore Med J, 50(9):897-901.

Haskell, W.L., Lee, I.M., Pate, R.R., Powell, K.E., Blair, S.N., Franklin, B.A., Macera, C.A., Heath, G.W., Thompson, P.D. & Bauman, A. (2007). Physical activity and public health: updated recommendation for adults from the American College of Sports Medicine and the American Heart Association. Med Sci Sports Exerc,39(8):1423–34.

Heidenreich, P.A., Trogdon, J.G., Khavjou, O.A., Butler, J., Dracup, K., Ezekowitz, M.D,, Finkelstein, E.A., Hong, Y., Johnston, S.C., et al… (2011). Forecasting the future of cardiovascular disease in the United States: a policy statement from the American Heart Association. Circulation 123: 933-944 [Pmıd: 21262990 Doı: 10.1161/Cır.0b013e31820a55f5].

Karakoç Kumsar, A. ve Taşkın Yılmaz, F. (2014). Kronik hastalıklarda yaşam kalitesine genel bakış. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(2), 62-70.

Karan, Ö., Koz, M. ve Ersöz, G. (2004). İstanbul ilindeki huzur evlerinde kalan 65 yaş üstündeki bireylerin fiziksel aktivite alışkanlıklarının incelenmesi. Türk Geriatri Dergisi, 7(3): 143–147.

Kasapoğlu, E. S., ve Enç, N. (2017). Koroner arter hastaları için bir rehber, Journal of Cardiovascular Nursing, 8(15), 1-7.

Keleşoğlu, A. (2018). Bir Araştırma hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran erişkin bireylerde kardiyovasküler riskin belirlenmesi kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyinin değerlendirilmesi: Mardin örneği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kayseri: Erciyes Üniversitesi.

Kocaman, S. (2022). Ratlarda deneysel olarak oluşturulacak kalp krizi ve hasarı modeli ile farklı tedavi yöntemlerinin karşılaştırmalı olarak test edilmesi, (Doktora Tezi), Afyon: Kocatepe Üniversitesi Sağlık Bilimler Enstitüsü.

Koloğlu S. (1996). Diabetes Mellitus. In: Koloğlu Temel ve Klinik Endokrinoloji. (ed). Erdoğan G.1. Baskı. Ankara: Medical Network ve Nobel,367-86.

Kozan, Ö. (Ed.). (2011). Temel Kardiyoloji, Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri.

Lavie, C. J., Ozemek, C., Carbone, S., Katzmarzyk, P. T., & Blair, S. N. (2019). Sedentary behavior, exercise, and cardiovascular health. Circulation research, 124(5), 799-815.

Libby, P., Ridker, P.M. & Hansson, G.K. (2009). Inflammation in atherosclerosis: from pathophysiology to practice. J Am Coll Cardiol, 54: 2129-2138 [PMID: 19942084 DOI: 10.1016/j.jacc.2009.09.009].

Manson, J.E., Greenland, P., LaCroix AZ, Stefanick, M.L., Mouton, C.P., Oberman, A., Perri, M.G., Sheps, D.S., Pettinger, M.B. & Siscovick, D.S. (2002). Walking compared with vigorous exercise for the prevention of cardiovascular events in women. N Engl J Med, 347: 716-725 [Pmıd: 12213942 Doı: 10.1056/Nejmoa021067].

Mendis, S., Puska, P., Norrving, B. E., & World Health Organization. (2011). Global atlas on cardiovascular disease prevention and control. World Health Organization.

Onat, A., Sansoy, V., Hergenç, G., Soydan, İ., & Adalet, K. (2009). Erişkinlerimizde kalp hastalıkları prevalansı, yeni koroner olaylar ve kalpten ölüm sıklığı. İstanbul: Figür Grafik ve Matbaacılık, 20-3.

Petersen, S., Peto, V., Rayner, M., Leal, J., Luengo-Fernández, R. & Gray A. (2008). European cardiovascular disease statistics. London: British Heart Foundation.

Reddy, K., Khaliq, A. & Henning, R. J. (2015). Recent advances in the diagnosis and treatment of acute myocardial infarction, Dünya J Cardiol, 26;7 (5):243-76., 10. 4330/wjc.v7. i5. 243.

Ribeiro, F., Oliveira, N. L., Silva, G., Campos, L., Miranda, F., Teixeira, M., et al... & Oliveira, J. (2017). Exercise-based cardiac rehabilitation increases daily physical activity of patients following myocardial infarction: Subanalysis of two randomised controlled trials. Physiotherapy, 103(1), 59-65.

Roth, G. (2018). Global burden of disease collaborative network. global burden of disease study 2017 (GBD 2017) results. Seattle, United States: Institute for health metrics and evaluation (IHME), The Lancet, 392, 1736-88.

Shaw, L.J., Bugiardini, R. & Merz, C.N. (2009). Women and ischemic heart disease: evolving knowledge. Journal of the American College of Cardiology, 54,1561-75.

Shiroma, E.J. & Lee, I.M. (2010). Physical activity and cardiovascular health: lessons learned from epidemiological studies across age, gender, and race/ethnicity. Circulation, 122: 743-752 [Pmıd: 20713909 Doı: 10.1161/Cırculatıonaha.109.914.

Tan, M., Dayapoğlu, N., Akgün Şahin, Z., Gürcani, M. ve Polat, H. (2013). Kırsal kesimde yaşayan kadınlarda kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyinin belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3); 332-341.

Thygesen, K., Alpert, J. S., Jaffe, A. S., Simoons, M. L., Chaitman, B. R. & White, H. D. (2013). Üçüncü Evrensel Miyokart Enfarktüsü Tanımı, Türk Kardiyol. Dern.Arş.Suppl. 3.

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. (2016). Diabetes Mellitus Ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu. Erişim tarihi: 15.08.2024 https://www.temd.org.tr/

Türkiye İstatistik Kurumu-TÜİK. (2024). Ölüm ve ölüm nedeni istatistikleri. Sayı: 53709, Erişim:17.08.2024 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-Istatistikleri-2023

Uçar, M. ve Aylaz, R. (2019). Correlation between quality of life and spirituality in geriatrics. Annals of medical research, 26(9), 1979-1985.

Uzun, M. (2016). Kardiyovasküler sistem ve egzersiz. Journal of Cardiovascular Nursing, 7(Sup 2), 48-53.

Van Der Ende, M. Y., Juarez-Orozco, L. E., Waardenburg, I., Lipsic, E., Schurer, R. A. J., Van Der Werf, H. W., Benjamin, E. J., Veldhuisen, D. J. V., Snieder, H., Harst, P. V. D. (2020). Sex-based differences in unrecognized myocardial ınfarction. J Am Heart Assoc, 9:e015519. 10. 1161/jaha. 119. 015519.

WHO. (2023). Noncommunicable diseases. Erişim tarihi: 11.08.2024 https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

Woods, S.L., Froelicher, E.S., Motzer, S.A. & Bridges, E.J. (2005). Cardiac Nursing, 5th Ed. Philadelphia: Lippincott Williams& Wilkins.

Yeşil, P. ve Altıok, M. (2012). Kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi ve kontrolünde fiziksel aktivitenin önemi. Türk Kardiyoloji Derneği Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 3(3), 39-48.

Zipes, D. P., Libby, P., Bonow, R. O. & Braunwald, E. (2008). Koroner kalp hastalığının primer ve sekonder profilaksisi. Braunwald Kalp Hastalıkları a Textbook of Cardiovascular Medicine, 2. 1.

Sayfalar

47-60

Yayınlanan

16 Ekim 2024

Lisans

Lisans