Liderlik ve Sağlık Politikaları
Özet
Günümüzde nüfusun artması, ortalama yaşam süresinin uzaması, sağlık bakım hizmetlerinin maliyetinin fazla olması, kaynak kısıtlılığı ve sağlık kurumları arasında yaşanan rekabet, sağlık bakım kaynaklarının yönetimini zorunlu kılmıştır. Sağlık bakım kaynaklarının yönetimi için etkin liderlere ihtiyaç duyulmaktadır. Toplum refahını artırmayı amaçlayan ebelik bakımının lider kişiler tarafından sunulması, bakımın kalitesini artıracak, bakım maliyetini azaltacak ve ebelik mesleğinin güçlenmesine olanak sağlayacaktır. Ayrıca kanıt temelli uygulamaların sağlık bakım sistemlerine entegre edilmesinde lider ebelerin önemli rol ve sorumlulukları bulunmaktadır. Bu doğrultuda lider ebelerin sağlık bakım kaynakları, kanıt temelli uygulamalar ile bakımın kalitesinin artırılması ve sağlık politikaları hakkında bilgi sahibi olması oldukça önemlidir. Bu bölümde liderlik ve sağlık politikalarına yer verilmiştir.
Referanslar
Adeniran RK, Bhattacharya A, Adeniran AA. Professional excellence and career advancement in nursing: A conceptual framework for clinical leadership development. Nursing Administration Quarterly. 2012;36(1): 41-51. doi: 10.1097/NAQ.0b013e31823b0fec
Akbolat M, Işık O, Yılmaz A. Dönüşümcü liderlik davranışının motivasyon ve duygusal bağlılığa etkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi. 2013;(11): 35-50. doi: 10.18092/ijeas.54064
Akdoğan M. Avrupa Birliği-Türkiye ilişkilerinde sağlığın korunması: ilerleme raporlarına bakış. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi. 2020;5(2): 308-335. doi: 10.30784/epfad.751871
Aktel M, Altan Y, Kerman U, et al. Türkiye'de sağlık politikalarının dönüşümü: Sağlık Bakanlığı'nın taşra örgütlenmesi üzerinden bir analiz. Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences. 2013;15(2): 33-62.
Atabey SE. Türkiye’de 1980 sonrası sağlıkta dönüşüm politikaları, sağlık sistemindeki sorunlar ve çözüm önerileri. Sarıkaya D (ed.) Sağlık Sistemleri ve Sağlık Politikası içinde. Ankara: Gazi Kitabevi; 2012. p. 118.
Aydın AH, Gürbüz M. Zaman kavramı ve yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2012;9(2): 1-20.
Bayin G, Akbulut Y. Kanıta dayalı yaklaşım ve sağlık politikası. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012;1(2): 115-132. doi: 10.1501/Asbd_0000000022
Çalışkaner D. Hemşirelik hizmetleri yönetiminde profesyonellik, etik davranışlar, liderlik ve teknolojinin etkisi. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2021;3(2): 134-148.
Çıtak Bilgin N, Coşkuner Potur D. Doğum sonu dönem kanıt temelli yaklaşımlar ve hemşirelik. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010;3(3): 80-87.
Çopur EÖ, Kuru N, Seyman ÇC. Hemşirelikte kanıta dayalı uygulamalara genel bakış. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2015;1(2): 51-55. doi:10.5222/SHYD.2015.051
Covey SR. Önemli işlere öncelik. (Osman DENİZTEKİN, Çev. Ed.). İstanbul: Varlık Yayınları;2009.
Demirbilek N. Üniversite öğrencilerinin bakış açısından zaman yönetimi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021;17(2): 375-391. doi: 10.17860/mersinefd.935488
Edmonstone J. Clinical leadership: the elephant in the room. The International Journal of Health Planning and Management. 2009;24(4): 290-305. doi: 10.1002/hpm.959
Espinosa-González AB, Delaney BC, Marti J, et al. The impact of governance in primary health care delivery: a systems thinking approach with a European panel. Health Research Policy and Systems. 2019;17(1): 1-16. doi: 10.1186/s12961-019-0456-8
Gökçe O, Bulduklu Y. Sağlık hizmetlerinin sunumunda “müşteri hasta” ve etik sorunlar. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2015;15(29): 38-61. doi: 10.30976/susead.302189
Gökkaya D, Erdem R. Sağlık hizmetleri kullanımına etki eden faktörlerin hastalık şiddeti algısıyla değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017;(26): 149-184.
Göriş S, Kılıç Z, Ceyhan Ö, et al. Hemşirelerin profesyonel değerleri ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2014;5(3): 137-42. doi: 10.5505/phd.2014.74046
Gün İ, Aslan Ö. Liderlik kuramları ve sağlık işletmelerinde liderlik. Journal of Health and Nursing Management. 2018;5(3): 217-226. doi:10.5222/SHYD.2018.217
İleri H, Seçer B, Ertaş H. Sağlık politikasi kavramı ve Türkiye’de sağlık politikalarının incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi. 2016;(12): 176-186. doi: 10.20493/birtop.742637
Işık A. Türkiye’de sağlık politikalarında güncel gelişmeler: Sağlıkta dönüşüm programından günümüze bazı değerlendirme ve öneriler. International Anatolian Academic Online Journal Dergisi. 2015;2: 1-26.
Jeon YH, Conway J, Chenoweth L, et al. Validation of a clinical leadership qualities framework for managers in aged care: a Delphi study. Journal of Clinical Nursing. 2015;24(7-8): 999-1010. doi: 10.1111/jocn.12682
Karabulut U. Cumhuriyetin ilk yıllarında sağlık hizmetlerine toplu bir bakış: Dr. Refik Saydam’ın sağlık bakanlığı ve hizmetleri (1925-1937). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi. 2007;15: 151-160.
McSherry R, Pearce P. What are the effective ways to translate clinical leadership into health care quality improvement? Journal of Healthcare Leadership. 2016;8(11): 11-17. doi: 10.2147/JHL.S46170
Nieuwboer MS, van der Sande R, van der Marck MA, et al. Clinical leadership and integrated primary care: a systematic literature review. European Journal of General Practice. 2019;25(1): 7-18. doi: 10.1080/13814788.2018.1515907
Özdemir HNÇ, Çakır R, Küçükali R. Sağlık yöneticilerinin liderlik özellikleri. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. 2019;13(19): 2893-2907. doi: 10.26466/opus.555047
Özdemir YE. Cumhuriyet dönemi sağlık politikaları-Cumhuriyet’in kuruluşundan 1980’li yıllara sağlık politikaları. Yeni Türkiye. 2001;7(39): 257-275.
Sağlık Bakanlığı. Sağlık Bakanlığı’nın Tarihçesi 2015. [Online] https://www.saglik.gov.tr/TR,11492/tarihce.html [Accessed: 17th January 2023]
Sargutan AE. Sağlık sektörü ve sağlık sistemlerinin yapısı. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2005;8(3): 400-428.
Shakarishvili G, Atun R, Berman P, et al. Converging health systems frameworks: Towards a conceptsto-actions roadmap for health systems strengthening in lowand middle income countries. Global Health Governance. 2010;3(2): 1-17.
Stanley D. Clinical leadership characteristics confirmed. Journal of Research in Nursing. 2014;19(2): 118-128. doi: 10.1177/1744987112464630
Sungur C. Sağlık sistemlerinin sınıflandırılması ve performans analizi üzerine kavramsal bir inceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;18(3): 2274-2201. doi: 10.33437/ksusbd.956240
Tengilimoğlu D, Tutar H, Altınöz M, et al. Zaman yönetimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2003.
TÜİK. Dünya Nüfus Günü 2022. [Online] https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dunya-Nufus-Gunu-2022-45552 [Accessed: 15th January 2023]
Uluşen M, Uzun B. Ebelik öğrencilerinin kanıta dayalı uygulamalara ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;5(2): 300-310. doi: 10.26453/otjhs.590548
Yücel U, Kurt A, Cansever SM. Ebelikte yönetim ve liderlik. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018;7(3): 93-100.
Yurtsever S, Altıok M. Kanıta dayalı uygulamalar ve hemşirelik. F.Ü. Sağlık Bil. Dergisi. 2006;20(2):159-166.
Referanslar
Adeniran RK, Bhattacharya A, Adeniran AA. Professional excellence and career advancement in nursing: A conceptual framework for clinical leadership development. Nursing Administration Quarterly. 2012;36(1): 41-51. doi: 10.1097/NAQ.0b013e31823b0fec
Akbolat M, Işık O, Yılmaz A. Dönüşümcü liderlik davranışının motivasyon ve duygusal bağlılığa etkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi. 2013;(11): 35-50. doi: 10.18092/ijeas.54064
Akdoğan M. Avrupa Birliği-Türkiye ilişkilerinde sağlığın korunması: ilerleme raporlarına bakış. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi. 2020;5(2): 308-335. doi: 10.30784/epfad.751871
Aktel M, Altan Y, Kerman U, et al. Türkiye'de sağlık politikalarının dönüşümü: Sağlık Bakanlığı'nın taşra örgütlenmesi üzerinden bir analiz. Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences. 2013;15(2): 33-62.
Atabey SE. Türkiye’de 1980 sonrası sağlıkta dönüşüm politikaları, sağlık sistemindeki sorunlar ve çözüm önerileri. Sarıkaya D (ed.) Sağlık Sistemleri ve Sağlık Politikası içinde. Ankara: Gazi Kitabevi; 2012. p. 118.
Aydın AH, Gürbüz M. Zaman kavramı ve yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2012;9(2): 1-20.
Bayin G, Akbulut Y. Kanıta dayalı yaklaşım ve sağlık politikası. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012;1(2): 115-132. doi: 10.1501/Asbd_0000000022
Çalışkaner D. Hemşirelik hizmetleri yönetiminde profesyonellik, etik davranışlar, liderlik ve teknolojinin etkisi. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2021;3(2): 134-148.
Çıtak Bilgin N, Coşkuner Potur D. Doğum sonu dönem kanıt temelli yaklaşımlar ve hemşirelik. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010;3(3): 80-87.
Çopur EÖ, Kuru N, Seyman ÇC. Hemşirelikte kanıta dayalı uygulamalara genel bakış. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2015;1(2): 51-55. doi:10.5222/SHYD.2015.051
Covey SR. Önemli işlere öncelik. (Osman DENİZTEKİN, Çev. Ed.). İstanbul: Varlık Yayınları;2009.
Demirbilek N. Üniversite öğrencilerinin bakış açısından zaman yönetimi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021;17(2): 375-391. doi: 10.17860/mersinefd.935488
Edmonstone J. Clinical leadership: the elephant in the room. The International Journal of Health Planning and Management. 2009;24(4): 290-305. doi: 10.1002/hpm.959
Espinosa-González AB, Delaney BC, Marti J, et al. The impact of governance in primary health care delivery: a systems thinking approach with a European panel. Health Research Policy and Systems. 2019;17(1): 1-16. doi: 10.1186/s12961-019-0456-8
Gökçe O, Bulduklu Y. Sağlık hizmetlerinin sunumunda “müşteri hasta” ve etik sorunlar. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2015;15(29): 38-61. doi: 10.30976/susead.302189
Gökkaya D, Erdem R. Sağlık hizmetleri kullanımına etki eden faktörlerin hastalık şiddeti algısıyla değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2017;(26): 149-184.
Göriş S, Kılıç Z, Ceyhan Ö, et al. Hemşirelerin profesyonel değerleri ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2014;5(3): 137-42. doi: 10.5505/phd.2014.74046
Gün İ, Aslan Ö. Liderlik kuramları ve sağlık işletmelerinde liderlik. Journal of Health and Nursing Management. 2018;5(3): 217-226. doi:10.5222/SHYD.2018.217
İleri H, Seçer B, Ertaş H. Sağlık politikasi kavramı ve Türkiye’de sağlık politikalarının incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi. 2016;(12): 176-186. doi: 10.20493/birtop.742637
Işık A. Türkiye’de sağlık politikalarında güncel gelişmeler: Sağlıkta dönüşüm programından günümüze bazı değerlendirme ve öneriler. International Anatolian Academic Online Journal Dergisi. 2015;2: 1-26.
Jeon YH, Conway J, Chenoweth L, et al. Validation of a clinical leadership qualities framework for managers in aged care: a Delphi study. Journal of Clinical Nursing. 2015;24(7-8): 999-1010. doi: 10.1111/jocn.12682
Karabulut U. Cumhuriyetin ilk yıllarında sağlık hizmetlerine toplu bir bakış: Dr. Refik Saydam’ın sağlık bakanlığı ve hizmetleri (1925-1937). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi. 2007;15: 151-160.
McSherry R, Pearce P. What are the effective ways to translate clinical leadership into health care quality improvement? Journal of Healthcare Leadership. 2016;8(11): 11-17. doi: 10.2147/JHL.S46170
Nieuwboer MS, van der Sande R, van der Marck MA, et al. Clinical leadership and integrated primary care: a systematic literature review. European Journal of General Practice. 2019;25(1): 7-18. doi: 10.1080/13814788.2018.1515907
Özdemir HNÇ, Çakır R, Küçükali R. Sağlık yöneticilerinin liderlik özellikleri. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. 2019;13(19): 2893-2907. doi: 10.26466/opus.555047
Özdemir YE. Cumhuriyet dönemi sağlık politikaları-Cumhuriyet’in kuruluşundan 1980’li yıllara sağlık politikaları. Yeni Türkiye. 2001;7(39): 257-275.
Sağlık Bakanlığı. Sağlık Bakanlığı’nın Tarihçesi 2015. [Online] https://www.saglik.gov.tr/TR,11492/tarihce.html [Accessed: 17th January 2023]
Sargutan AE. Sağlık sektörü ve sağlık sistemlerinin yapısı. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2005;8(3): 400-428.
Shakarishvili G, Atun R, Berman P, et al. Converging health systems frameworks: Towards a conceptsto-actions roadmap for health systems strengthening in lowand middle income countries. Global Health Governance. 2010;3(2): 1-17.
Stanley D. Clinical leadership characteristics confirmed. Journal of Research in Nursing. 2014;19(2): 118-128. doi: 10.1177/1744987112464630
Sungur C. Sağlık sistemlerinin sınıflandırılması ve performans analizi üzerine kavramsal bir inceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;18(3): 2274-2201. doi: 10.33437/ksusbd.956240
Tengilimoğlu D, Tutar H, Altınöz M, et al. Zaman yönetimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2003.
TÜİK. Dünya Nüfus Günü 2022. [Online] https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dunya-Nufus-Gunu-2022-45552 [Accessed: 15th January 2023]
Uluşen M, Uzun B. Ebelik öğrencilerinin kanıta dayalı uygulamalara ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;5(2): 300-310. doi: 10.26453/otjhs.590548
Yücel U, Kurt A, Cansever SM. Ebelikte yönetim ve liderlik. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018;7(3): 93-100.
Yurtsever S, Altıok M. Kanıta dayalı uygulamalar ve hemşirelik. F.Ü. Sağlık Bil. Dergisi. 2006;20(2):159-166.
