Liderliğin Tarihsel Gelişimi
Özet
Liderlik kavramı medeniyetin en eski kavramlarından birisi olup antik çağdan günümüze kadar gelen süreçte birçok anlamda değerlendirilerek toplumların gidişatına yön veren kavram olmuştur. Terimsel olarak ortaya çıktığı dönemlerde politik, siyasi ve dini olarak değerlendirilen liderlik kavramı günümüzde yerini daha çok bilgi ve yeteneğe bırakmıştır. Toplumların kaderini belirleyen liderlik kavramı sağlık sektöründe de hasta sağlığı, çalışan memnuniyeti, iş verimi gibi birçok konuyu derinden etkilemektedir. Bu kapsamda liderlik kavramının ebelik mesleği için oldukça önemli bir husus olduğu ve sağlıkta vazgeçilmez temel bir unsur olduğunu bilinmektedir. Bu bölümde liderliğin tarihçesinden bahsedilmiştir.
Referanslar
Adair J. Konfucyus ve liderlik. (Ozturk U. Çev. Ed.). İstanbul: Babiali Kultur; 2014.
Akbaba A, Erenler E. Otel işletmelerinde yöneticilerin liderlik yönelimleri ve işletme performansı ilişkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi. 2008; 19(1): 21-36.
Alireisoğlu A. Liderlik stilinin ve liderlik yoğunluğunun örgüt kültürüne etkisinin incelenmesi. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Doktora Tezi, 2020.
Alsaqqa H. Gazze Şeridi’ndeki hastanelerde örgüt kültürü, liderlik tarzı ve liderlik sonuçları arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi, 2020.
Al-Sawaı A. Leadership of healthcare professionals: Where do we stand? Oman Medical Journal. 2013; 28(4): 285.
Bass B.M. From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision. Organizational Dynamics. 1990; 18(3): 19-31.
Cohen W.A. Drucker ve liderlik. İstanbul: Optyimist Yayınları; 2010.
Erturgut R, Erturgut P. Transformasyonel lider karizmatik mi? Vizyoner mi? Sağlık örgütlerinde bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2010; 9: 223-239.
Frandsen, B. Nursing Leadership Management & Leadership Styles; AANAC, American Association of Nurse Assessment Coordination: Denver, CO, USA, 2014.
Garman A.N. Evidence update: linking leadership practices to organizational outcomes. In: Presentation to the NCHL Leadership Excellence Networks Web meeting, 2011.
Gilmartın M.J, D'aunno T.A. Leadership research in healthcare: a review and roadmap. The Academy of Management Annals. 2007; 1(1): 387-438.
Greig G, Entwislte V.A, Beech N. Addressing complex healthcare problems in diverse settings: insights from activity theory. Social Science & Medicine. 2012; 74(3): 305-312.
Hatch M.J, Kostera M, Kozminski A.K. The three faces of leadership: manager, artist, priest. Org Dyn. 2006; 35: 49-68.
Henry J.R, Gilkey R.W. Growing effective leadership in new organizations. The 21st century healthcare leader. San Francisco: Jossey-Bass; 1999.
Hoy, W. K, Miskel C.G. Eğitim yönetimi. (S. Turan, Çev. Ed.). Ankara: Nobel; 2010.
Koçel T. İşletme Yöneticiliği, İstanbul: Beta Basım Yayın; 2018.
Kotter J.P. What leaders really do? Business leadership. San Francisco: Jossey-Bass; 2003.
Kouzes J.M, Posner B.Z. The Leadership Challenge. John Wiley & Sons: 2006.
Kvıst T, Mantynen R, Turunen H, et al. How magnetic are finnish hospitals measured by transformational leadership and empirical quality outcomes? Journal of Nursing Management. 2013; 21(1): 152-164.
Leblebici D.N. Örgüt kuramının temelleri. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2008; 9(1): 111-129.
Sezgül I. Liderlik ve etik: geleneksel modern ve postmodern liderlik tanımları bağlamında bir değerlendirme. Toplum Bilimleri Dergisi. 2010; 4(7): 239-251.
Sfantou D.F, Laliotis A, Patelarou AE, et al. Importance of leadership style towards quality of care measures in healthcare settings: a systematic review. In Healthcare. 2017; 5(4): 73. MDPI.
Şahne B.S, Şar S. Liderlik kavramının tarihçesi ve Türkiye’de ilaç endüstrisinde liderliğin önemi. Marmara Pharmaceutical Journal. 2015; 19(2): 109-115.
Taşer A, Semiz T, Kanbay, T. Sağlık yönetiminde uygulanan liderlik modelleri üzerine bir inceleme. Sakarya İktisat Dergisi. 2022; 11(1): 33-45.
Tayyarlı F. Kamu yönetiminde liderlik bağlamında kamu çalışanlarının liderlik algıları: Azerbaycan asan hizmet kurumu üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, 2020.
West M, Armit K, Loewenthal L, et al. Leadership and Leadership Development in Healthcare: The Evidence Base. London: The Kings Fund; 2015.
Wong C.A, Cummings G.G. The relationship between nursing leadership and patient outcomes: a systematic review. Journal of Nursing Management. 2007; 15(5): 508- 521.
Wong C.A, Cummings G.G, Ducharme L. The relationship between nursing leadership and patient outcomes: a systematic review update. Journal of Nursing Management. 2013; 21(5): 709-724.
Wong C.A, Gialllonardo L. Authentic leadership and nurse‐assessed adverse patient outcomes. Journal of Nursing Management. 2013; 21(5): 740-752.
Wong C.A, Spence Laschınger H.K, Cummings G.G. Authentic leadership and nurses' voice behavior and perceptions of care quality. Journal of Nursing Management. 2010; 18(8): 889-900.
Xie Y, Xueb W, Lic L, et al. Leadership style andınnovation atmosphere in enterprises: an empirical study. Technological Forecasting and Social Change. 2018; 135: 257-265.
Yucel U, Kurt A, Moralılar Cansever S. Ebelikte Yönetim ve Liderlik. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018; 7(3): 93-100.
Yukl G. Örgütlerde Liderlik. (Şahin Çetin ve Resul Baltacı Çev. Ed.), Ankara: Nobel Yayıncılık; 2018.
Referanslar
Adair J. Konfucyus ve liderlik. (Ozturk U. Çev. Ed.). İstanbul: Babiali Kultur; 2014.
Akbaba A, Erenler E. Otel işletmelerinde yöneticilerin liderlik yönelimleri ve işletme performansı ilişkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi. 2008; 19(1): 21-36.
Alireisoğlu A. Liderlik stilinin ve liderlik yoğunluğunun örgüt kültürüne etkisinin incelenmesi. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Doktora Tezi, 2020.
Alsaqqa H. Gazze Şeridi’ndeki hastanelerde örgüt kültürü, liderlik tarzı ve liderlik sonuçları arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi, 2020.
Al-Sawaı A. Leadership of healthcare professionals: Where do we stand? Oman Medical Journal. 2013; 28(4): 285.
Bass B.M. From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision. Organizational Dynamics. 1990; 18(3): 19-31.
Cohen W.A. Drucker ve liderlik. İstanbul: Optyimist Yayınları; 2010.
Erturgut R, Erturgut P. Transformasyonel lider karizmatik mi? Vizyoner mi? Sağlık örgütlerinde bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2010; 9: 223-239.
Frandsen, B. Nursing Leadership Management & Leadership Styles; AANAC, American Association of Nurse Assessment Coordination: Denver, CO, USA, 2014.
Garman A.N. Evidence update: linking leadership practices to organizational outcomes. In: Presentation to the NCHL Leadership Excellence Networks Web meeting, 2011.
Gilmartın M.J, D'aunno T.A. Leadership research in healthcare: a review and roadmap. The Academy of Management Annals. 2007; 1(1): 387-438.
Greig G, Entwislte V.A, Beech N. Addressing complex healthcare problems in diverse settings: insights from activity theory. Social Science & Medicine. 2012; 74(3): 305-312.
Hatch M.J, Kostera M, Kozminski A.K. The three faces of leadership: manager, artist, priest. Org Dyn. 2006; 35: 49-68.
Henry J.R, Gilkey R.W. Growing effective leadership in new organizations. The 21st century healthcare leader. San Francisco: Jossey-Bass; 1999.
Hoy, W. K, Miskel C.G. Eğitim yönetimi. (S. Turan, Çev. Ed.). Ankara: Nobel; 2010.
Koçel T. İşletme Yöneticiliği, İstanbul: Beta Basım Yayın; 2018.
Kotter J.P. What leaders really do? Business leadership. San Francisco: Jossey-Bass; 2003.
Kouzes J.M, Posner B.Z. The Leadership Challenge. John Wiley & Sons: 2006.
Kvıst T, Mantynen R, Turunen H, et al. How magnetic are finnish hospitals measured by transformational leadership and empirical quality outcomes? Journal of Nursing Management. 2013; 21(1): 152-164.
Leblebici D.N. Örgüt kuramının temelleri. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2008; 9(1): 111-129.
Sezgül I. Liderlik ve etik: geleneksel modern ve postmodern liderlik tanımları bağlamında bir değerlendirme. Toplum Bilimleri Dergisi. 2010; 4(7): 239-251.
Sfantou D.F, Laliotis A, Patelarou AE, et al. Importance of leadership style towards quality of care measures in healthcare settings: a systematic review. In Healthcare. 2017; 5(4): 73. MDPI.
Şahne B.S, Şar S. Liderlik kavramının tarihçesi ve Türkiye’de ilaç endüstrisinde liderliğin önemi. Marmara Pharmaceutical Journal. 2015; 19(2): 109-115.
Taşer A, Semiz T, Kanbay, T. Sağlık yönetiminde uygulanan liderlik modelleri üzerine bir inceleme. Sakarya İktisat Dergisi. 2022; 11(1): 33-45.
Tayyarlı F. Kamu yönetiminde liderlik bağlamında kamu çalışanlarının liderlik algıları: Azerbaycan asan hizmet kurumu üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, 2020.
West M, Armit K, Loewenthal L, et al. Leadership and Leadership Development in Healthcare: The Evidence Base. London: The Kings Fund; 2015.
Wong C.A, Cummings G.G. The relationship between nursing leadership and patient outcomes: a systematic review. Journal of Nursing Management. 2007; 15(5): 508- 521.
Wong C.A, Cummings G.G, Ducharme L. The relationship between nursing leadership and patient outcomes: a systematic review update. Journal of Nursing Management. 2013; 21(5): 709-724.
Wong C.A, Gialllonardo L. Authentic leadership and nurse‐assessed adverse patient outcomes. Journal of Nursing Management. 2013; 21(5): 740-752.
Wong C.A, Spence Laschınger H.K, Cummings G.G. Authentic leadership and nurses' voice behavior and perceptions of care quality. Journal of Nursing Management. 2010; 18(8): 889-900.
Xie Y, Xueb W, Lic L, et al. Leadership style andınnovation atmosphere in enterprises: an empirical study. Technological Forecasting and Social Change. 2018; 135: 257-265.
Yucel U, Kurt A, Moralılar Cansever S. Ebelikte Yönetim ve Liderlik. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018; 7(3): 93-100.
Yukl G. Örgütlerde Liderlik. (Şahin Çetin ve Resul Baltacı Çev. Ed.), Ankara: Nobel Yayıncılık; 2018.
