Edmund Husserl ve Felsefesinde Gelişen Kavramlar
Özet
Edmund Husserl; matematik, psikoloji ve pozitif bilimlerle sıkı ilgilenmiş olup fenomenoloji olarak bilinen bir okulun kurucusu ve çağdaş felsefe alanında da önemli bir isimdir. Felsefe tarihinde sistematikliği ve yeni bir metod anlayışı ile ön planda olmuştur. Felsefenin ve yaşamın logosunu anlamak noktasında görünüşler, gerçekler ve görünüşün arkasındaki gerçekleri anlamaya dair yeni bir felsefe inşa etme çabası içerisinde olmuştur. Husserl için bilimlerin uğradığı krizler, bilimlerin özne kaynaklı modern ve postmodern bir etkiyle uğradığı anlaşılma metodundaki sorunlar, bilimselciliğin sınırları hatta bilimselciliğin ahlakına yönelik analiz ve eleştiriler fenomenolojik bir tavırdır. Fenomenoloji, görmek, aydınlatmak, anlam belirlemek, anlam ayrımı yapmak, ilişki kurmak, parçalamak, indirgeme yapmak kritizelerle kendine özgü felsefi bir yöntemi ifade eder. Husserl, yeni bir felsefe anlayışı kurarak düşüncelerini sistematikleştirir. Onun için felsefe bilimlerin bilimi olmalıdır. Öznenin özne ile öznenin nesne ile olan ilişkilerinde objektif bir dünya algısı, yaşam tecrübesi sunarak rasyonel olana aykırı olmadan düşünce ufkunun oluşmasına imkân tanır. Pozitif bilimlerin nasıl bir metotla ele alınmasını inceleyen teorik ve pratik her türlü çabanın analitiğini yapan Husserl fenomenolojik bir indirgeme ile öze ve şeylerin kendisine dönme bilincini harekete geçirir. Bilimi ve düşünceyle ilgili her şeyi özellikle felsefeyi nesnelleştirmekten kurtarma eğilimi görülmektedir. Yaşam deneyimlerinin, modernitenin çıkmazlarının, kültür dünyasındaki çözülmezliklerin, tarihsel süreçlerin unutulmuş ya da ihmal edilmiş ruhlarını çözme gayreti Husserl’in fenomenolojisinin özünü yansıtır.
Referanslar
Aydın, A. (2009). Felsefe Düşünce Tarihi, Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Cevizci, A. (2005). Paradigma Felsefe Sözlüğü, İstanbul: Paradigma Yayınları.
Cevizci, A. (2010). Bilgi Felsefesi, İstanbul: Say Yayınları.
Cevizci, A. (2019). Felsefe Tarihi, İstanbul: Say Yayınları.
Çağlıyan, Çağdaş E. “Ortak Bir Anlam Zemini Kurmaya Yönelik Bir Çaba Olarak Edmund Husserl’in Fenomenolojik Yöntemi,” Kaygı, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 31/2018.
Çüçen, A. K. (2021). Bilgi Felsefesi, Bursa: Asa Kitabevi.
Folscheid, D. (2005). Felsefe Akımları, (M. Cedden, Çev.) Ankara: Dost Yayınları.
Gibson, P. (2021). Felsefenin Kısa Tarihi, (N. Mercan, Çev.). İstanbul: Ketebe Yayınları.
Hegel, G.W. F. (2014). Tarihte Akıl, (Ö. Sözer, Çev.), İstanbul: Kabalcı Yayınları.
Husserl, E. (1995). Kesin Bir Bilim Olarak Felsefe, (T. Mengüşoğlu, Çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Husserl, E. (1997). Fenomenoloji Üzerine Beş Ders, (H. Tepe, Çev.), Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Koçak, İ., Akbel, M. (2023). Edmund Husserl’in Fenomenolojik Yönteminde Yönelimsellik, Kırıkkale Üniversitesi İslami İlimler Üniversitesi İslami İlimler Dergisi, 8(16), 503-513. Aralık 2023 tarihinde alındı.
Küçükalp, K. (2006). Husserl, İstanbul: Say Yayınları.
Michael, L., Staehler, T. (2019). Fenomenoloji, (O. B. Kaplan, Çev.), Ankara: Fol Kitap Yayınları.
Nermi, U. (2016). Edmund Husserl’de Başkasının Ben’i Sorunu, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Sözer, Ö. (1976). Edmund Husserl’in Fenomenolojisi ve Nesnelerin Varlığı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Türer, C. (2019). Felsefe Tarihi, Ankara: Bilimsel Araştırma Yayınları.
West, D. (2016). Kıta Avrupası Felsefesine Giriş, (A. Cevizci, H. Arslan, Çev.), İstanbul: Paradigma Yayınları.
Zahavi, D. (2018). Husserl’in Fenomenolojisi, (S. Bayezıt, Çev.), İstanbul: Say Yayınları.
Referanslar
Aydın, A. (2009). Felsefe Düşünce Tarihi, Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Cevizci, A. (2005). Paradigma Felsefe Sözlüğü, İstanbul: Paradigma Yayınları.
Cevizci, A. (2010). Bilgi Felsefesi, İstanbul: Say Yayınları.
Cevizci, A. (2019). Felsefe Tarihi, İstanbul: Say Yayınları.
Çağlıyan, Çağdaş E. “Ortak Bir Anlam Zemini Kurmaya Yönelik Bir Çaba Olarak Edmund Husserl’in Fenomenolojik Yöntemi,” Kaygı, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 31/2018.
Çüçen, A. K. (2021). Bilgi Felsefesi, Bursa: Asa Kitabevi.
Folscheid, D. (2005). Felsefe Akımları, (M. Cedden, Çev.) Ankara: Dost Yayınları.
Gibson, P. (2021). Felsefenin Kısa Tarihi, (N. Mercan, Çev.). İstanbul: Ketebe Yayınları.
Hegel, G.W. F. (2014). Tarihte Akıl, (Ö. Sözer, Çev.), İstanbul: Kabalcı Yayınları.
Husserl, E. (1995). Kesin Bir Bilim Olarak Felsefe, (T. Mengüşoğlu, Çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Husserl, E. (1997). Fenomenoloji Üzerine Beş Ders, (H. Tepe, Çev.), Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Koçak, İ., Akbel, M. (2023). Edmund Husserl’in Fenomenolojik Yönteminde Yönelimsellik, Kırıkkale Üniversitesi İslami İlimler Üniversitesi İslami İlimler Dergisi, 8(16), 503-513. Aralık 2023 tarihinde alındı.
Küçükalp, K. (2006). Husserl, İstanbul: Say Yayınları.
Michael, L., Staehler, T. (2019). Fenomenoloji, (O. B. Kaplan, Çev.), Ankara: Fol Kitap Yayınları.
Nermi, U. (2016). Edmund Husserl’de Başkasının Ben’i Sorunu, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Sözer, Ö. (1976). Edmund Husserl’in Fenomenolojisi ve Nesnelerin Varlığı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Türer, C. (2019). Felsefe Tarihi, Ankara: Bilimsel Araştırma Yayınları.
West, D. (2016). Kıta Avrupası Felsefesine Giriş, (A. Cevizci, H. Arslan, Çev.), İstanbul: Paradigma Yayınları.
Zahavi, D. (2018). Husserl’in Fenomenolojisi, (S. Bayezıt, Çev.), İstanbul: Say Yayınları.
