Çocuk ve Gençlik Hizmetleri
Özet
Çocuklar ve gençler, istismar, yoksulluk, ayrımcılık ve diğer her türlü kötü muameleden en çok etkilenen toplumun en savunmasız grupları arasındadır. Çocuk Hakları Sözleşmesine üye devletler, çocukların yüksek yararını göz önünde bulundurarak, koruma, bakım sağlama, sağlıklı gelişim ve rehabilitasyonu sağlamaya yönelik hizmetler yürütmekle sorumludur. Türkiye'nin çocuk nüfus oranının daha yüksek olduğu göz önüne alındığında ülkemiz açısından çocuklara yönelik yapılan ya da yapılmayan her türlü uygulamanın daha fazla önemli olduğu anlaşılmaktadır.
Çocuk ve gençlik hizmetleri, ailenin ve psikososyal etkenlerin bütüncül olarak ele alındığı ve farklı hizmetlerin sunulduğu sosyal hizmetin en önemli alanlarından biridir. Öncelik çocuğun ailesi yanında bakımı ve korunmasıdır. Ailelerle çalışmak, sosyo-ekonomik yönden aileleri güçlendirmek, çocukların aile ortamında desteklenmeleri temel yaklaşımdır. Çocukların aile yanında kalamayacağı durumlarda ise bakım tedbir kararı alınır, kurum bakımı, koruyucu aile hizmeti, evlat edinme hizmetlerinden en uygun olan hizmet modellerinden çocuk yararlanır. Çocukla çalışırken temel ilke, çocuğa zarar vermeme ve yarar sağlama şeklinde iki bileşenli bir ilkedir. Çocuklar ve gençlerin, kendi kişilikleri olan, saygıyı hak eden ve katılım hakkı olan bireyler olduğu unutulmamalıdır.
Referanslar
Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Yönetmeliği (2021). 30/4/2021 Tarih ve 31470 Sayı. www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=38565&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5. Erişim tarihi: 10.07.2024
Akbaş, E. & Atasü Topçuoğlu, R. (2009). Modern çocukluk paradigmasının oluşumu- eleştirel bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 95-104.
Ankara Çocuk Eğitimevi (2024) https://ankarace.adalet.gov.tr/. Erişim tarihi: 01.08.2024
Batır, E. (2020). Çocuk işçi ölümleri: Yaşam ve eğitim hakkı. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Çevik, Y. (2020). Türkiye’de aileye yönelik sosyal hizmet ve aile danışmanlığı uygulamaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Ceza ve Tevfikevleri Genel Müdürlüğü (2023). Ceza İnfaz Kurumlarında Bulunan Tutuklu ve Hükümlülerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımları https://cte.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/6072023083806istatistik-5.pdf Erişim tarihi: 03.08.2024
Çocuk Hakları Sözleşmesi (1989). www.resmigazete.gov.tr/arsiv/22184.pdf Erişim tarihi: 01.08.2024
Çocuk Koruma Kanınu (2005) 15/7/2005 Tarih 5395 sayılı. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5395&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5. Erişim tarihi: 01.08.2024
Çok Disiplinli Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri Yönetmeliği (2022). 15 Aralık 2022 Tarih, 32044 Sayı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/12/20221215-9.htm. Erişim tarihi: 02.07.2024
CSWE (2018). https://www.cswe.org/about-cswe/. Erişim tarihi: 01.07.2024
ÇODEP (2020). Çocuk Destek, Gelişim ve Eğitim Programı El Kitabı. www.aile.gov.tr/media/91635/psikososyol-destek-kitabi.pdf. Erişim tarihi: 02.07.2024
Costello, E. J., Mustillo, S., Erkanli, A., Keeler, G., & Angold, A. (2003). Prevalence and development of psychiatric disorders in childhood and adolescence. Archives of general psychiatry, 60(8), 837‐844.
Crosnoe, R., Bonazzo, C.veWu, N. (2015). Healthy learners: A whole child approach to reducing disparities in early education. Columbia University:Teachers College Press.
Erol N, Şimsek Z, Münir K. M. (2008). Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Epidemiyolojisi. F. Çuhadaroğlu Çetin (ed.). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (1. baskı) . Ankara: Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Derneği Yayınları.
Erol N. (2004). Yuva, Yetiştirme Yurtları Sorunun mu Yoksa Çözümün mü Parçası? Koruma Altındaki Çocuklar, Prof. Dr. Mualla Öztürk Anısına XVII. Sempozyum Sunuları, Ankara, Sempozyum Bildiri Özetleri Kitabı: 33–140.
Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği, 10.11.2021 Tarih, 31655 Sayı. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=39039&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 Erişim tarihi: 02.08.2024
Dikmeer A.İ. & Aysev S.A. (2008). Grup Terapisi. F. Çuhadaroğlu Çetin(ed.). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (1. baskı içinde (s.687‐690).
Dünya Sağlık Örgütü (2006). Çocuklara Kötü Muamelenin Önlenmesi. who.int/bitstream/handle/10665/43499/9241594365_tur.pdf?sequence=21&isAllowed=y. Erişim tarihi: 31.07.2024
Holland, Sally (2004). Child and Family Assessment in Social Work Practice. London. Sage Publication Ltd.
Karadağ, F., Özdemir, D. F., Evinç, G., Var, E. Ç., & Özbesler, C. (2020). İhmal edilen çocukların annelerinin özellikleri: Ev gözlemi ile annelerin bakım düzeylerinin değerlendirilmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(3), 1080-1101.
Karadağ, F. (2023). Ruhsal ve davranışsal sorunları olan çocuklarda okul ziyaretleri ve okul sosyal hizmeti uygulamaları. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi(21), 72-88. https://doi.org/10.46218/tshd.1228909
National Association of Social Worker NASW , (2013), Standards for Social Work Practice in Child Welfare. Washington DC. Socialworker.org
Öktem, F. (2008). Oyun Terapi. F. Çuhadaroğlu Çetin(ed.). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (1. baskı içinde (s.679‐680).
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (2018). 07.07.2018 Tarih, 30471 Sayı. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24736&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 Erişim tarihi: 31.07.2024
Özdemir, D.F. & Karadag F. (2010). Çocuk İhmaline ve İstismarına Psikososyal Yaklaşım. Katlı Pediatri Dergisi, 32(5), 553-558.
Petr, C, G. (2004). Social Work with Children and Their Families. New York. Oxford University Press.
Polanczyk, G. V., Salum, G. A., Sugaya, L. S., Caye, A., & Rohde, L. A. (2015). Annual research review: A metaanalysis of the worldwide prevalence of mental disorders in children and adolescents. Journal of child psychology and psychiatry, 56(3), 345‐365.
Solaris, O. (2008). Bilişsel Davranışcı Terapi F. Çuhadaroğlu Çetin(ed.). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (1. baskı içinde (s.667‐670).
Ankara: Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Derneği Yayınları. Susilowati, E., Dewi, K., & Subardhini, M. (2017). The Implementation of Social Work Practice with Children in Indonesia. Asian Social Work Journal, 2(1), 28-38.
UNİCEF Türkiye Çocuk Araştırması (2022). https://www.unicef.org/turkiye/media/17591/file/2022%20T%C3%BCrkiye%20%C3%87ocuk%20Ara%C5%9Ft%C4%B1rmas%C4%B1%20.pdf Erişim tarihi: 30.07.2024
Unicef. (2016). Köklerinden Koparılanlar: Mülteci ve Göçmen Çocukların Maruz Kaldığı Giderek Büyüyen Kriz. https://www.unicef.org/turkiye/media/2291/file/TURmedia_Uprooted-ES-Turkish.pdf. Erişim tarihi: 02.07.2024
Taner, Y., & Gökler, B. (2004). Çocuk istismarı ve ihmali: Psikiyatrik yönleri. Acta Medica, 35(2), 82-86.
Tunçeli, H. İ., & Zembat, R. (2017). Erken çocukluk döneminde gelişimin değerlendirilmesi ve önemi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(3), 1-12.
TUİK (2022). Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese- Erişim tarihi: 14.07.2024
TÜİK (2023). İstatistiklerle Çocuk. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Cocuk-2022-49674 Erişim tarihi: 12.07.2024
TÜİK (2020). 2019 Çocuk İşgücü Anketi Sonuçları, 2019. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Child-Labour-Force-Survey-2019-33807 Erişim tarihi: 10.07.2024
TÜİK (2017). İstatistikler Aile. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2017-27597. Erişim tarihi: 10.07.2024
Yaman, F., & Tuncay, T. (2020). Ölümcül çocuk istismarları ve Türkiye çocuk koruma sistemine yönelik bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(3), 1370-1393.
Yolcuoğlu, İ. G. (2009). Sosyal çalışma ve çocuğun iyilik hali. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 85-94.
Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2028) www.aile.gov.tr/media/132816/turkiye-c-ocuk-haklari-strateji-belgesi-ve-eylem-plani-2023-2028-dijital.pdf Erişim tarihi: 10.07.2024
Waddell, C., McEwan, K., Shepherd, C. A., Offord, D. R., & Hua, J. M. (2005). A public health strategy to improve the mental health of Canadian children. The Canadian Journal of Psychiatr,50(4), 226‐233.
Wamboldt, M. Z., & Wamboldt, F. S. (2000). Role of the family in the onset and outcome of childhood disorders: Selected research findings. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 39(10), 1212-1219.
Referanslar
Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Yönetmeliği (2021). 30/4/2021 Tarih ve 31470 Sayı. www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=38565&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5. Erişim tarihi: 10.07.2024
Akbaş, E. & Atasü Topçuoğlu, R. (2009). Modern çocukluk paradigmasının oluşumu- eleştirel bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 95-104.
Ankara Çocuk Eğitimevi (2024) https://ankarace.adalet.gov.tr/. Erişim tarihi: 01.08.2024
Batır, E. (2020). Çocuk işçi ölümleri: Yaşam ve eğitim hakkı. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Çevik, Y. (2020). Türkiye’de aileye yönelik sosyal hizmet ve aile danışmanlığı uygulamaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Ceza ve Tevfikevleri Genel Müdürlüğü (2023). Ceza İnfaz Kurumlarında Bulunan Tutuklu ve Hükümlülerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımları https://cte.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/6072023083806istatistik-5.pdf Erişim tarihi: 03.08.2024
Çocuk Hakları Sözleşmesi (1989). www.resmigazete.gov.tr/arsiv/22184.pdf Erişim tarihi: 01.08.2024
Çocuk Koruma Kanınu (2005) 15/7/2005 Tarih 5395 sayılı. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5395&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5. Erişim tarihi: 01.08.2024
Çok Disiplinli Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri Yönetmeliği (2022). 15 Aralık 2022 Tarih, 32044 Sayı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/12/20221215-9.htm. Erişim tarihi: 02.07.2024
CSWE (2018). https://www.cswe.org/about-cswe/. Erişim tarihi: 01.07.2024
ÇODEP (2020). Çocuk Destek, Gelişim ve Eğitim Programı El Kitabı. www.aile.gov.tr/media/91635/psikososyol-destek-kitabi.pdf. Erişim tarihi: 02.07.2024
Costello, E. J., Mustillo, S., Erkanli, A., Keeler, G., & Angold, A. (2003). Prevalence and development of psychiatric disorders in childhood and adolescence. Archives of general psychiatry, 60(8), 837‐844.
Crosnoe, R., Bonazzo, C.veWu, N. (2015). Healthy learners: A whole child approach to reducing disparities in early education. Columbia University:Teachers College Press.
Erol N, Şimsek Z, Münir K. M. (2008). Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Epidemiyolojisi. F. Çuhadaroğlu Çetin (ed.). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (1. baskı) . Ankara: Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Derneği Yayınları.
Erol N. (2004). Yuva, Yetiştirme Yurtları Sorunun mu Yoksa Çözümün mü Parçası? Koruma Altındaki Çocuklar, Prof. Dr. Mualla Öztürk Anısına XVII. Sempozyum Sunuları, Ankara, Sempozyum Bildiri Özetleri Kitabı: 33–140.
Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği, 10.11.2021 Tarih, 31655 Sayı. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=39039&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 Erişim tarihi: 02.08.2024
Dikmeer A.İ. & Aysev S.A. (2008). Grup Terapisi. F. Çuhadaroğlu Çetin(ed.). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (1. baskı içinde (s.687‐690).
Dünya Sağlık Örgütü (2006). Çocuklara Kötü Muamelenin Önlenmesi. who.int/bitstream/handle/10665/43499/9241594365_tur.pdf?sequence=21&isAllowed=y. Erişim tarihi: 31.07.2024
Holland, Sally (2004). Child and Family Assessment in Social Work Practice. London. Sage Publication Ltd.
Karadağ, F., Özdemir, D. F., Evinç, G., Var, E. Ç., & Özbesler, C. (2020). İhmal edilen çocukların annelerinin özellikleri: Ev gözlemi ile annelerin bakım düzeylerinin değerlendirilmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(3), 1080-1101.
Karadağ, F. (2023). Ruhsal ve davranışsal sorunları olan çocuklarda okul ziyaretleri ve okul sosyal hizmeti uygulamaları. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi(21), 72-88. https://doi.org/10.46218/tshd.1228909
National Association of Social Worker NASW , (2013), Standards for Social Work Practice in Child Welfare. Washington DC. Socialworker.org
Öktem, F. (2008). Oyun Terapi. F. Çuhadaroğlu Çetin(ed.). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (1. baskı içinde (s.679‐680).
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (2018). 07.07.2018 Tarih, 30471 Sayı. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24736&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 Erişim tarihi: 31.07.2024
Özdemir, D.F. & Karadag F. (2010). Çocuk İhmaline ve İstismarına Psikososyal Yaklaşım. Katlı Pediatri Dergisi, 32(5), 553-558.
Petr, C, G. (2004). Social Work with Children and Their Families. New York. Oxford University Press.
Polanczyk, G. V., Salum, G. A., Sugaya, L. S., Caye, A., & Rohde, L. A. (2015). Annual research review: A metaanalysis of the worldwide prevalence of mental disorders in children and adolescents. Journal of child psychology and psychiatry, 56(3), 345‐365.
Solaris, O. (2008). Bilişsel Davranışcı Terapi F. Çuhadaroğlu Çetin(ed.). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı (1. baskı içinde (s.667‐670).
Ankara: Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Derneği Yayınları. Susilowati, E., Dewi, K., & Subardhini, M. (2017). The Implementation of Social Work Practice with Children in Indonesia. Asian Social Work Journal, 2(1), 28-38.
UNİCEF Türkiye Çocuk Araştırması (2022). https://www.unicef.org/turkiye/media/17591/file/2022%20T%C3%BCrkiye%20%C3%87ocuk%20Ara%C5%9Ft%C4%B1rmas%C4%B1%20.pdf Erişim tarihi: 30.07.2024
Unicef. (2016). Köklerinden Koparılanlar: Mülteci ve Göçmen Çocukların Maruz Kaldığı Giderek Büyüyen Kriz. https://www.unicef.org/turkiye/media/2291/file/TURmedia_Uprooted-ES-Turkish.pdf. Erişim tarihi: 02.07.2024
Taner, Y., & Gökler, B. (2004). Çocuk istismarı ve ihmali: Psikiyatrik yönleri. Acta Medica, 35(2), 82-86.
Tunçeli, H. İ., & Zembat, R. (2017). Erken çocukluk döneminde gelişimin değerlendirilmesi ve önemi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(3), 1-12.
TUİK (2022). Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese- Erişim tarihi: 14.07.2024
TÜİK (2023). İstatistiklerle Çocuk. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Cocuk-2022-49674 Erişim tarihi: 12.07.2024
TÜİK (2020). 2019 Çocuk İşgücü Anketi Sonuçları, 2019. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Child-Labour-Force-Survey-2019-33807 Erişim tarihi: 10.07.2024
TÜİK (2017). İstatistikler Aile. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2017-27597. Erişim tarihi: 10.07.2024
Yaman, F., & Tuncay, T. (2020). Ölümcül çocuk istismarları ve Türkiye çocuk koruma sistemine yönelik bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(3), 1370-1393.
Yolcuoğlu, İ. G. (2009). Sosyal çalışma ve çocuğun iyilik hali. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 85-94.
Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2028) www.aile.gov.tr/media/132816/turkiye-c-ocuk-haklari-strateji-belgesi-ve-eylem-plani-2023-2028-dijital.pdf Erişim tarihi: 10.07.2024
Waddell, C., McEwan, K., Shepherd, C. A., Offord, D. R., & Hua, J. M. (2005). A public health strategy to improve the mental health of Canadian children. The Canadian Journal of Psychiatr,50(4), 226‐233.
Wamboldt, M. Z., & Wamboldt, F. S. (2000). Role of the family in the onset and outcome of childhood disorders: Selected research findings. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 39(10), 1212-1219.
