Sosyal Hizmetin Temelleri: Bilgi ve Beceri Temeli

Aysel Tekgöz Obuz

doi:10.37609/akya.3262

Yazarlar

Aysel Tekgöz Obuz

https://orcid.org/0000-0002-6738-5449

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3262.c9436

Özet

Çevresi içinde birey anlayışından hareket eden sosyal hizmet, temelde bireylerin yaşam koşullarını iyileştirmek ve psiko-sosyal işlevselliğin arttırmayı esas alır. Öznesi insan olan bir meslek olarak sosyal hizmet, mesleki uygulamalarda hem birey ve topluma hem de alana özgü bilgi ve beceriye sahip olmayı gerekli görmektedir. İnsanın refahını odağa alan ve buna yönelik çalışmalar yürüten bir meslek elemanı olarak sosyal hizmet uzmanının da mesleki yetkinliğini arttırmak ve profesyonel kimliğini geliştirmek için alanına özgü bilgi ve becerilerle donatılmış olması önemli olmaktadır. Çünkü insan sorun ve ihtiyaçları, çok çeşitli ve karmaşıktır. Bu çeşitlilik ve karmaşa, gerekli bilgilere sahip olmayı ve bu bilgileri, gereken zaman ve şekilde kullanma becerisini zorunlu kılmaktadır. Nitekim sosyal hizmet uzmanı, “hayat boyu öğrenme” ilkesinden yola çıkarak, mesleği için gerekli olan eğitimleri almalı ve kendini geliştirmeye yönelik çabayı göstermelidir. Kurama, uygulamaya ve mesleğe dair bilgisi olan sosyal hizmet uzmanı, etkili bir müdahale gerçekleştirirken sahip olduğu beceriler aracılığıyla müracaatçısının hayatında olumlu ve kalıcı bir dönüşüm yaratabilecektir. İşte bu noktadan hareketle, sosyal hizmetin üç temel bileşeni olarak bilinen “bilgi-beceri-değer” in ilk iki düzeyini ele alan kitabın bu bölümünde, “sosyal hizmet uzmanı neyi bilmelidir” ve “hangi becerilere sahip olmalıdır” şeklindeki sorulara cevap verilmeye çalışılmaktadır.

Referanslar

Adams, R., Dominelli, L. ve Payne, M. (2015). Sosyal hizmet temel alanlar ve eleştirel tartışmalar. T. Tuncay (Ed.), Ankara: Nika Yayınevi.

Artan, T. ve Kumbasar, B. (2017). Sosyal hizmet mesleğinde etkili iletişim. Sosyal Çalışma Dergisi, 1(2), 51-63.

Bacanlı, H. (2004). Gelişim ve öğrenme. Ankara: Nobel Yayınları.

Berk, Y. ve Yıldırım, K. (2015). Yapısalcılık ile post-yapısalcılık bağlamında dil ve metinden anlam kurma, Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 3(2), 39-45.

Cılga, İ. (2004). Bilim ve meslek olarak Türkiye’de sosyal hizmet. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Yüksekokulu Yayını.

Coulshed, V. ve Orme, J. (1998). Social work practice: an ıntroduction. London: Macmillan International Higher Education.

Çakıl Güney, P. (2023). Sosyal hizmet mesleği, kültür ve kültürel yeterlilik standartları. Toplumsal Politika Dergisi, 4(1), 66-78.

Duyan, V. (2010). Sosyal hizmet temelleri yaklaşımları müdahale yöntemleri. Ankara: Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Yayınları.

Edwards, J. B. (2016). Cultural ıntelligence for clinical social work practice. Clinical Social Work Journal, 44, 211–220.

Erbay, E. (2019). Güç ve güçlendirme kavramları bağlamında sosyal hizmet uygulaması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19 (42), 41-64.

Ercan, F.Z ve Tekgöz Obuz, A. (2016). Sosyal hı̇zmet uygulamalarında reflektı̇f düşüncenı̇n önemı̇. The Journal of Academic Social Science Studies, 49, 457-465.

Gökçearslan Çifci, E. ve Uzunaslan, Ş. (2019). Sosyal hizmet uygulamalarında kültürel yetkinliği geliştirmenin önemi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 213-230.

Hicks, S. (2016). Theory and social work: a conceptual review of the literature. International Journal of Social Welfare. 25(4), 399-414.

Johnson, L.C. (1998). Social work practice: A generalist approach. USA: Allyn and Bacon.

Kadushin, A. ve Kadushin, G. (1997). The social work interview: A guide for human service professionals. New York: Columbia University Press.

Kara, Y. (2020). Ekolojı̇k sosyal hı̇zmet bağlamında türcülük. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(20), 82-94.

Kaya Kılıç, A. ve Tekin, H.H. (2020). Sosyal hizmet eğitiminde iletişim becerilerini kazandırmaya yönelik uygulamalar: Beceri laboratuvarı. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(4), 1809-1826.

Kirst Ashman, K. (2017). Introduction to social work & social welfare: Critical thinking perspectives. Australlia: Boston, MA: Cengage Learning.

Kirst Ashman, K. ve Hull, G.H. (2017). Understanding generalist practice. Chicago: Nelson Hall Publishers.

Kuruhalil, İ ve İpek, M. (2022). Sosyal hizmette kuram ve uygulama: Sosyal çalışmacıların uygulamada kuramsal bilgi kullanımları. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(4), 1183-1208.

Milne, D. (2009). Evidence-Based Clinical Supervision: Principles and Practice, British Psychological Society and Blackwell Publishing Ltd.

NASW (National Association Of Social Workers), (2001). Standards for cultural competence. Washington, DC: NASW.

Öngen, Ç. (2014). Aile ve sosyal politikalar bakanlığı’na bağlı sosyal hizmet kuruluşlarının sosyal hizmet uygulamalarında bilişim teknolojilerinin kullanımı: Ankara ili örneği. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal. Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Payne, M. (2020). Modern sosyal hizmet kuramı. K. Karataş (Çev. Ed. ), Ankara: Nika Yayınevi.

Raines, J. (1990) Empathy in clinical social work. Clinical Social Work Journal, 18(1), 57-72.

Serpen, A.S. ve Hasgül, E. (20159. Sosyal hı̇zmet uygulamalarında empatinin önemi ve yardım ı̇lı̇şkı̇sı̇ üzerı̇ndekı̇ etkı̇sı̇. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 35, 37-52.

Sheafor, B. W. ve Horejsi, C. R. (2016). Sosyal hizmet uygulaması: temel teknikler ve ilkeler. D. Baran Çiftci (Çev. Ed. ), Ankara: Nika Yayınevi.

Thompson, N. (2005). Understanding social work. New York: Palgrave

Thompson, N. (2017). Kuram ve uygulamada sosyal hizmeti anlamak. Ankara: Dipnot Yayınları.

Tomanbay, İ. (1999). Sosyal çalışma sözlüğü. Ankara: Selvi Yayınları.

Trevithick, P. (2008). Revisiting the knowledge base of social work: a framework for practice. British Journal of Social Work, 38 (6), 1212–1237.

Tuncay, T. ve İl, S. (2009). Sosyal hı̇zmet uygulamasında empatı̇yı̇ yenı̇den düşünmek. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(2), 39-56.

Tuncay, T. ve Tekin, H.H. (2021). Sosyal hizmetin abc’si temel kavramlar sosyal sorunlar. Çalışma alanları müdahale ölçekleri. Ankara: Nika Yayınevi.

Walker, J. (2008). Communication and social work from an attachment perspective. Journal of Social Work Practice, 22(1), 5–13.

Waterson J, Morris, K, 2005. Training in 'social' work: Exploring ıssues of ınvolving users in teaching social work degree programmes. Social Work Education, 24(6), 653-675.

Yeşilkayalı, E. (2016). Sosyal çalışmada maneviyata duyarlı müdahale. The Journal of Academic Social Science Studies, 53, 227-237.

Yıldırım, F., Abukan, B., Öztürk, H. ve Eker,H. (2020). Sosyal hizmette teknoloji kullanımı ve sosyal hizmet uzmanlarının dijital yapabilirlikleri: Covid-19 salgını odağında bir değerlendirme. Turkish Studies, 15(8), 3899- 3916.

Zastrow, C. (2015). Sosyal hizmete giriş. D. Baran Çiftçi (Ed.), 3. Basım, Ankara: Nika Yayıncılık.

Zengin, O. (2012). Uygulamalı bir bilim olarak sosyal hizmet. İ. Cılga, O. Zengin ve Ö. Altındağ (Ed.). Sosyal hizmet yazıları derleme kitabı içinde (215-236 ss.), Ankara: SABEV Yayınları.