Dünya'da ve Türkiye'de Sigortacılığın Gelişimi
Özet
Sigorta uygulamaları Dünya’da M.Ö. ki yıllarda ortaya çıkmıştır. İlk resmi poliçe ise 1347 yılında Santa Clara isimli gemideki yükler için İtalya’da yapılmıştır. Yüklerin sigortalanması, kişilerin de sigortalanması durumunu ortaya çıkarmış ve hayat sigortaları doğmuştur. İlk hayat sigorta şirketi de İtalya’da kurulmuştur. Ortaya çıkan sigortacılık, birçok kanunun da gerekliliğini doğurmuş, önemli kanunlar, anlaşmazlık, hasar ödemesi vb. ilgili durumları çözümlemek için ortaya çıkmıştır. 1666 yılında meydana gelen Londra Yangını, sigortanın önemini göstererek, sigortanın geniş alanlara yayılmasını sağlamıştır. Bu yangından sonra yangın ofisi ve yangın sigorta şirketleri İngiltere’de kurulmaya başlamıştır. 1800’lü yıllara gelindiğinde, deniz ticareti ile ilgili fikir alışverişi yapılan, Edward Lloyd’a ait olan kahvehane, 1871 yılında İngiltere Parlamentosu tarafından Birlik haline getirilmiştir. Aynı yıllarda Türkiye’de de sigortacılık önemli yer tutmaya başlamıştır. 1870 yılında meydana gelen Beyoğlu Yangını bunun önemli nedenidir. 1872 yılında Türkiye’de ilk acenteler açılmıştır. Merkezi İngiltere’de bulunan, Imperial Sun, Northern ve North British isimli üç şirket Türkiye’de ofis açmış, Fransız ve Alman şirketler de bu şirketleri takip etmiştir. Bu şirketler kendi lisanlarıyla yazılan poliçeleri müşterilere sunmuş, primleri kendi ülke hesaplamalarına, hasar durumunda nasıl sonuçlanması gerektiğini kendi kurallarına göre belirlemiş ve anlaşmazlık durumunda kendi ülke mahkemelerine başvurmuştur. Poliçelerden elde edilen primler merkezlerinin bulunduğu ülkelere gitmiştir. 1893 yılında Türkiye’de Osmanlı Sigorta Şirketi isimli ilk yerli sigorta şirketi kurulmuştur. 1900 yılında faaliyette bulunan yabancı şirketler ile Osmanlı Sigorta Şirketi bir araya gelerek sabit bir yangın tarifesi kabul etmişlerdir. Bu tarife Türkiye’deki ilk tarife olarak kabul edilmektedir. Ayrıca bu tarifeye ek ahşap yasağı da getirilmiştir. 1918 yılında İttihad-i Milli Sigorta Şirketi Türk Kanunu’na göre kurulmuştur. Cumhuriyet’in ilanından sonra 1924 yılında poliçelerin Türkçe olarak düzenlenmesine dair bir yasa çıkartılmıştır. 1925 yılında kurulan Anadolu Sigorta Şirketi Cumhuriyet sonrası sigortacılıktaki gelişmelerin başlamasını sağlamıştır. 1929 yılında kurulan Milli Reasürans Şirketi sigortacılığın ulusallaşmasına, yerli istihdam yetiştirilmesine, primlerin ülke içinde kalmasına, anlaşmazlık durumunda Türkiye mahkemelerinin karar vermesine olanak sağlamıştır. Birçok yerli şirket 1930’lu yıllardan itibaren faaliyete geçmeye başlamıştır. 1939 yılında sigorta şirketleri Ticaret Bakanlığı’na bağlanmış, 1959 yılında da 7397 sayılı ‘Sigorta Şirketlerinin Murakabesi Hakkında Kanunu’ yürürlüğe girmiştir. 1970’lerde yerli şirketlerin ağırlığı görülmüş, sigorta sektöründeki pozitif ivme günümüze kadar yükselişini sürdürmüştür.
Referanslar
Acınan, Hilmi. (2005). Sigorta’nın Temel Prensipleri. Güneş Sigorta.
Allianz Sigorta A.Ş. Tarihçe. https://www.allianz.com.tr/tr_TR/hakkimizda/kurumsal-yapi/tarihce.html
Alma, Cihat. (n.d.). Teknik Personel Eğitim Kitabı ve Sigorta Acenteleri Yönetmeliği (e-kitap). https://books.google.com.tr/books?id=Z7jSBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=tr#v=onepage&q&f=false
Arseven, Haydar. (1987). Sigortanın Tarihçesi ve Geri Kalmışlığımızın Sebepleri, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası C.43, s. 415-431. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/8539
Atlas Magazine Insurance News Around The World, History of French Insurance. (n.d.). History of French Insurance. https://www.atlas-mag.net/en/article/history-of-french-insurance,
AXA. (2006). Türk Sigortacılık Tarihi Belgeseli "İş bu Poliçe" 1. Bölüm - Insurance History in Turkey [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=xRFA2zSXFDk
Collins Dictionary. (n.d.). Word of Tontine. from https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/tontine
Çeker, Mustafa. (2017). Sigorta Hukuku, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununa Göre. Karahan Kitabevi.
Gri Sigorta. (2023, Ekim 24). Sigortanın Serüveni: Tarih Boyunca Süre Gelen Güven Arayışının Öyküsü. https://grisigorta.com.tr/sigortanin-seruveni-tarih-boyunca-sure-gelen-guven-arayisinin-oykusu/
Insurance Handbook A Guide to Insurance: What It Does and How It Works. (2010). Insurance Information Institute.
İstanbul Sigorta Acenteleri Derneği (İSAD 1962). Avrupa Birliği Tek Sigorta Piyasası. https://isad.org.tr/sigorta-hakkinda/avrupa-birligi-tek-sigorta-piyasasi/#:~:text=Tek%20bir%20sigorta%20piyasas%C4%B1%20i%C3%A7erisinde,bir%20%C3%BCye%20devlet%20sigortac%C4%B1s%C4%B1na%20ba%C5%9Fvurabilmektedir.
John, A. H. (1958). The London Assurance Company and the Marine Insurance Market of the Eighteenth Century, Economica, New Series, Vol. 25, No. 98, p.126-141. https://doi.org/10.2307/2551021
Nomer, Cahit ve Yunak, Hüseyin. (2000). Sigortanın Genel Prensipleri. Milli Reasürans T. A. Ş. Ceyma Matbaacılık.
Özger, Yunus. (2018). Geç Osmanlı Dönemi’nde Kurulan Bir Sosyal Güvenlik Şirketi: İttihad-ı Milli Sigorta, Tarih Okulu Dergisi (TOD), Sayı XXXVII-2, s. 656-680. http://dx.doi.org/10.14225/Joh1459
Rawlings, Philip. (2016). Bubbles, Taxes and Interests: Another History of Insurance Law, 1720-1825. Oxford Journal of Legal Studies.
Swiss Re Corporate History, Histoire de l’assurance en France. (2017). Swiss Re.
Trennery, Charles Farley. (2009). The Origin and Early History of Insurance Including the Contract of Bottomry. The Lawbook Exchange, LTD.
The World Bank. (2017). Realising The Value Proposition Of The Takaful Industry For A Stable and Inclusive Financial System. https://www.ifsb.org/wp-content/uploads/2023/10/IFSB-World-Bank-Joint-Publication-on-Realising-The-Value-Proposition-of-the-Tak257ful-Industry-for-a-Stable-and-Inclusive-Financial-System_En-1.pdf
Trivelato, Francesca. (2016). Usages and Customs of the Sea’: Étienne Cleirac and the Making of Maritime Law in Seventeenth-Century France. Legal History Review.
Referanslar
Acınan, Hilmi. (2005). Sigorta’nın Temel Prensipleri. Güneş Sigorta.
Allianz Sigorta A.Ş. Tarihçe. https://www.allianz.com.tr/tr_TR/hakkimizda/kurumsal-yapi/tarihce.html
Alma, Cihat. (n.d.). Teknik Personel Eğitim Kitabı ve Sigorta Acenteleri Yönetmeliği (e-kitap). https://books.google.com.tr/books?id=Z7jSBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=tr#v=onepage&q&f=false
Arseven, Haydar. (1987). Sigortanın Tarihçesi ve Geri Kalmışlığımızın Sebepleri, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası C.43, s. 415-431. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/8539
Atlas Magazine Insurance News Around The World, History of French Insurance. (n.d.). History of French Insurance. https://www.atlas-mag.net/en/article/history-of-french-insurance,
AXA. (2006). Türk Sigortacılık Tarihi Belgeseli "İş bu Poliçe" 1. Bölüm - Insurance History in Turkey [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=xRFA2zSXFDk
Collins Dictionary. (n.d.). Word of Tontine. from https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/tontine
Çeker, Mustafa. (2017). Sigorta Hukuku, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununa Göre. Karahan Kitabevi.
Gri Sigorta. (2023, Ekim 24). Sigortanın Serüveni: Tarih Boyunca Süre Gelen Güven Arayışının Öyküsü. https://grisigorta.com.tr/sigortanin-seruveni-tarih-boyunca-sure-gelen-guven-arayisinin-oykusu/
Insurance Handbook A Guide to Insurance: What It Does and How It Works. (2010). Insurance Information Institute.
İstanbul Sigorta Acenteleri Derneği (İSAD 1962). Avrupa Birliği Tek Sigorta Piyasası. https://isad.org.tr/sigorta-hakkinda/avrupa-birligi-tek-sigorta-piyasasi/#:~:text=Tek%20bir%20sigorta%20piyasas%C4%B1%20i%C3%A7erisinde,bir%20%C3%BCye%20devlet%20sigortac%C4%B1s%C4%B1na%20ba%C5%9Fvurabilmektedir.
John, A. H. (1958). The London Assurance Company and the Marine Insurance Market of the Eighteenth Century, Economica, New Series, Vol. 25, No. 98, p.126-141. https://doi.org/10.2307/2551021
Nomer, Cahit ve Yunak, Hüseyin. (2000). Sigortanın Genel Prensipleri. Milli Reasürans T. A. Ş. Ceyma Matbaacılık.
Özger, Yunus. (2018). Geç Osmanlı Dönemi’nde Kurulan Bir Sosyal Güvenlik Şirketi: İttihad-ı Milli Sigorta, Tarih Okulu Dergisi (TOD), Sayı XXXVII-2, s. 656-680. http://dx.doi.org/10.14225/Joh1459
Rawlings, Philip. (2016). Bubbles, Taxes and Interests: Another History of Insurance Law, 1720-1825. Oxford Journal of Legal Studies.
Swiss Re Corporate History, Histoire de l’assurance en France. (2017). Swiss Re.
Trennery, Charles Farley. (2009). The Origin and Early History of Insurance Including the Contract of Bottomry. The Lawbook Exchange, LTD.
The World Bank. (2017). Realising The Value Proposition Of The Takaful Industry For A Stable and Inclusive Financial System. https://www.ifsb.org/wp-content/uploads/2023/10/IFSB-World-Bank-Joint-Publication-on-Realising-The-Value-Proposition-of-the-Tak257ful-Industry-for-a-Stable-and-Inclusive-Financial-System_En-1.pdf
Trivelato, Francesca. (2016). Usages and Customs of the Sea’: Étienne Cleirac and the Making of Maritime Law in Seventeenth-Century France. Legal History Review.
