Çağdaş Sanatta Düzen ve Düzensizlik Bağlamında Entropi Yasası
Özet
Termodinamiğin ikinci yasası olan entropi, evrenin en temel yasalarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu yasaya göre, evrende düzensizlik sürekli olarak tek yönlü bir şekilde artmakta ve her şey bozulmaya, çürümeye, dağılmaya doğru gitmektedir. Entropi yasasının bulunması, çağdaş bilim, felsefe ve din algısını derinden sarsmış, yeni bakış açılarının doğmasına vesile olmuştur. Hayatın her alanında etkili olan bu yasanın, sanat alanında da varlığını göstermesi kaçınılmaz bir olgudur. Fakat bilim, felsefe ve din alanında derin araştırmalara vesile olan entropi yasasının sanattaki yeri ve önemi üzerinde çok durulmamış, geniş kapsamlı araştırmalar yapılmamıştır. Bu makalede, entropi yasasının sanata yansıması üç temel başlık sınıflandırılmıştır. Birincisi entropinin sanat malzemesi üzerindeki etkileri, ikincisi Modern ve Postmodern sanatın artan bir şekilde ‘ruhsal entropiye’ meyilli olması, üçüncüsü ise entropinin bilinçli bir şekilde sanatın konusu olarak kullanılmasıdır. Bu bağlamda özellikle üçüncü başlık olan çağdaş sanatta yapıbozum, düzensizlik, kaos gibi kavramların işleyişi üzerinde durulacaktır.
Referanslar
About. (t.y.). https://valeriehegarty.com/news.html Nisan 5, 2024 tarihinde adresinden alındı.
About. (t.y.). https://www.pettibone.co.uk/about Nisan 5, 2024 tarihinde adresinden alındı.
About the Work. (t.y.). https://www.liviamarin.com/new-page Mart 27, 2024 tarihinde adresinden alındı
Akkaş, Ş. Ş. (2022). Entropi Kavramının Sanattaki İfadesi. Sanat Yazıları. (47), s. 519-533.
Arnheim, R. (1971). Entropy and Art: An Essay on Disorder and Order. University of California Press.
Baydemir, E. (2022). Azerbaycan’ın Çağdaş Sanatçısı Faig Ahmed’in Sanat Anlayışı ve Eserlerinin Dokuma Sanatındaki Yeri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 9(3), s. 726-747.
Biography. (t.y.). https://www.tinguely.ch/en/tinguely-collection-coservation/tinguely-biographie.html Mart 7, 2024 tarihinde adresinden alındı
Brenner, L. (2019). The Banksy Effect. Harvard International Review, 40(2), s. 34-37.
Clausius, R. (1867). The Mechanical Theory of Heat with Its Applications to the Steam-Engine and to the Physical Properties of Bodies. Taylor and Francis. https://books.google.com.tr/books?id=8LIEAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=editions:PwR_Sbkwa8IC&hl=en&sa=X&ei=h6DgT5WnF46e8gSVvbynDQ&redir_esc=y#v=onepage&q=entropy&f=false adresinden alındı
Cushway, D. (t.y.). Bio / Statement. Mart 23, 2024 tarihinde https://www.davidcushway.com: https://www.davidcushway.com/bio-statement/ adresinden alındı
Cushway, D. (t.y.). Sublimation. Mart 23, 2024 tarihinde https://www.davidcushway.com: https://www.davidcushway.com/sublimation/ adresinden alındı
Eddington, A. S. (1929). The Nature of the Physical World. The University Press (Cambridge).
Fifkin, J., & Howard, T. (1989). Entropy: Into the Greenhouse World. Bantam Books.
Gris, J. (1969). On the Possibilities of Painting. D.-H. Kahnweiler içinde, Juan Gris His Life and Work (D. Cooper, Çev., s. 195-201). Harry N. Abrams, Inc.
Kavdarlı, G. (2002, Ekim). Entropi: Doğada Egemen Olan ve Her Şeyi Yöneten Yasa (Yeni Bir Dünya Görüşü). Mart 6, 2024 tarihinde http://www.historicalsense.com: https://web.archive.org/web/20160401163334if_/http://www.historicalsense.com/Archive/Fener60_3.htm adresinden alındı
Kuspit, D. (2018). Sanatın Sonu. (Y. Tezgiden, Çev.) Metis Yayınları.
Memmedov, H., Emiraslanov, i., Necefooğlu, H., & Mürseliyev, A. (1996). Nahışların Yaddaşı (Motiflerin Hafızası). TDAV Yayınları.
Osborne, P. (2021). Kavramdan Sonra: Çağdaş Sanatın Felsefesi. (N. Bingöl, Çev.) Tellekt.
Pettibone, L. (t.y.). Iceland. https://www.pettibone.co.uk/iceland Nisan 5, 2024 tarihinde adresinden alındı
Rad, S. B. (2018). Entropinin Görsel Sanattaki İzi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat Dalı (Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi).
Read, H. (2020). Modern Sanatta Gerçekçilik ve Soyutlama. Modern Sanatın Felsefesi (E. Kök, & H. Orgun, Çev.), Hayalperest Yayınevi, s. 97-116.
Sigaki, H. Y., Perc, M., & Ribeiro, H. V. (2018, August 2018). History of Art Paintings ThroughtThe Lens of Entropy and Complexity. PNAS, 115(37), s. E8585–E8594.
Smithson, R. (1966). Entropy and the New Monuments. https://holtsmithsonfoundation.org/entropy-and-new-monuments Şubat 23, 2024 tarihinde adresinden alındı
Table. (t.y.). https://www.gerhard-richter.com/en/art/paintings/photo-paintings/household-icons-39/table-4954?categoryid=19&p=1&sp=32aapg=1 Ağustos 15, 2024 tarihinde adresinden alındı
Taslaman, C. (2013). Big Bang ve Tanrı. İstanbul Yayınevi. https://www.canertaslaman.com/wp-content/uploads/2019/09/big-bang-tanri.pdf Mart 2024 tarihinde adresinden alındı
The Now Evening Auction / Lot 6. (2022). https://www.sothebys.com/: https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2022/the-now-evening-auction/girl-with-balloon-2 Nisan 3, 2024 tarihinde adresinden alındı
Turani, A. (2009). Ne Oldu Sanat Denilen O Büyüleyici Gizemli İşe? Art-E Sanat Dergisi, 1(1). doi:https://doi.org/10.21602/sgsfsd.35998
Uzunoğlu, M. (2019). Yapıbozumcu Çağdaş Sanat Pratikleri. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi(21), 21-31.
Görsel 1: https://jackwestin.com/resources/mcat-content/energy-changes-in-chemical-reactions/ second-law-concept-of-entropy
Görsel 2: Sigaki, Perc, & Ribeiro, 2018, s. E8587
Görsel 3: https://tr.pinterest.com/pin/56928382785093126/
Görsel 4: (Üstte) https://www.wikiart.org/en/diego-velazquez/the-rokeby-venus-1648; (Altta) https://en.wikipedia.org/wiki/File:Richardson-Venus.png
Görsel 5: https://www.wikiart.org/en/marcel-duchamp/bicycle-wheel-1913
Görsel 6: https://www.wikiart.org/en/pablo-picasso/bulls-head-1942
Görsel 7: https://www.wikiart.org/en/yoko-ono/cut-piece-1964
Görsel 8: https://www.wikiart.org/en/ana-mendieta/untitled-fetish-series-iowa-1977
Görsel 9: https://www.wikiart.org/en/jackson-pollock/mural-on-indian-red-ground-1950
Görsel 10, 11: https://vimeo.com/218619751
Görsel 15: https://www.davidcushway.com/sublimation/
Görsel 16: https://www.artsy.net/artwork/faig-ahmed-epiphany-1
Görsel 17: https://www.artsy.net/artwork/faig-ahmed-archive
Görsel 18: https://www.artsy.net/artwork/faig-ahmed-dragons-of-karabakh
Görsel 19, 20, 21: https://valeriehegarty.com
Görsel 22: https://www.pettibone.co.uk/iceland
Görsel 23: https://banksyexplained.com/issue/girl-with-balloon-graffiti-legend/
Görsel 25: https://en.wikipedia.org/wiki/Love_is_in_the_Bin
Görsel 26, 27: https://www.liviamarin.com/#/weite/
Referanslar
About. (t.y.). https://valeriehegarty.com/news.html Nisan 5, 2024 tarihinde adresinden alındı.
About. (t.y.). https://www.pettibone.co.uk/about Nisan 5, 2024 tarihinde adresinden alındı.
About the Work. (t.y.). https://www.liviamarin.com/new-page Mart 27, 2024 tarihinde adresinden alındı
Akkaş, Ş. Ş. (2022). Entropi Kavramının Sanattaki İfadesi. Sanat Yazıları. (47), s. 519-533.
Arnheim, R. (1971). Entropy and Art: An Essay on Disorder and Order. University of California Press.
Baydemir, E. (2022). Azerbaycan’ın Çağdaş Sanatçısı Faig Ahmed’in Sanat Anlayışı ve Eserlerinin Dokuma Sanatındaki Yeri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 9(3), s. 726-747.
Biography. (t.y.). https://www.tinguely.ch/en/tinguely-collection-coservation/tinguely-biographie.html Mart 7, 2024 tarihinde adresinden alındı
Brenner, L. (2019). The Banksy Effect. Harvard International Review, 40(2), s. 34-37.
Clausius, R. (1867). The Mechanical Theory of Heat with Its Applications to the Steam-Engine and to the Physical Properties of Bodies. Taylor and Francis. https://books.google.com.tr/books?id=8LIEAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=editions:PwR_Sbkwa8IC&hl=en&sa=X&ei=h6DgT5WnF46e8gSVvbynDQ&redir_esc=y#v=onepage&q=entropy&f=false adresinden alındı
Cushway, D. (t.y.). Bio / Statement. Mart 23, 2024 tarihinde https://www.davidcushway.com: https://www.davidcushway.com/bio-statement/ adresinden alındı
Cushway, D. (t.y.). Sublimation. Mart 23, 2024 tarihinde https://www.davidcushway.com: https://www.davidcushway.com/sublimation/ adresinden alındı
Eddington, A. S. (1929). The Nature of the Physical World. The University Press (Cambridge).
Fifkin, J., & Howard, T. (1989). Entropy: Into the Greenhouse World. Bantam Books.
Gris, J. (1969). On the Possibilities of Painting. D.-H. Kahnweiler içinde, Juan Gris His Life and Work (D. Cooper, Çev., s. 195-201). Harry N. Abrams, Inc.
Kavdarlı, G. (2002, Ekim). Entropi: Doğada Egemen Olan ve Her Şeyi Yöneten Yasa (Yeni Bir Dünya Görüşü). Mart 6, 2024 tarihinde http://www.historicalsense.com: https://web.archive.org/web/20160401163334if_/http://www.historicalsense.com/Archive/Fener60_3.htm adresinden alındı
Kuspit, D. (2018). Sanatın Sonu. (Y. Tezgiden, Çev.) Metis Yayınları.
Memmedov, H., Emiraslanov, i., Necefooğlu, H., & Mürseliyev, A. (1996). Nahışların Yaddaşı (Motiflerin Hafızası). TDAV Yayınları.
Osborne, P. (2021). Kavramdan Sonra: Çağdaş Sanatın Felsefesi. (N. Bingöl, Çev.) Tellekt.
Pettibone, L. (t.y.). Iceland. https://www.pettibone.co.uk/iceland Nisan 5, 2024 tarihinde adresinden alındı
Rad, S. B. (2018). Entropinin Görsel Sanattaki İzi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat Dalı (Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi).
Read, H. (2020). Modern Sanatta Gerçekçilik ve Soyutlama. Modern Sanatın Felsefesi (E. Kök, & H. Orgun, Çev.), Hayalperest Yayınevi, s. 97-116.
Sigaki, H. Y., Perc, M., & Ribeiro, H. V. (2018, August 2018). History of Art Paintings ThroughtThe Lens of Entropy and Complexity. PNAS, 115(37), s. E8585–E8594.
Smithson, R. (1966). Entropy and the New Monuments. https://holtsmithsonfoundation.org/entropy-and-new-monuments Şubat 23, 2024 tarihinde adresinden alındı
Table. (t.y.). https://www.gerhard-richter.com/en/art/paintings/photo-paintings/household-icons-39/table-4954?categoryid=19&p=1&sp=32aapg=1 Ağustos 15, 2024 tarihinde adresinden alındı
Taslaman, C. (2013). Big Bang ve Tanrı. İstanbul Yayınevi. https://www.canertaslaman.com/wp-content/uploads/2019/09/big-bang-tanri.pdf Mart 2024 tarihinde adresinden alındı
The Now Evening Auction / Lot 6. (2022). https://www.sothebys.com/: https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2022/the-now-evening-auction/girl-with-balloon-2 Nisan 3, 2024 tarihinde adresinden alındı
Turani, A. (2009). Ne Oldu Sanat Denilen O Büyüleyici Gizemli İşe? Art-E Sanat Dergisi, 1(1). doi:https://doi.org/10.21602/sgsfsd.35998
Uzunoğlu, M. (2019). Yapıbozumcu Çağdaş Sanat Pratikleri. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi(21), 21-31.
Görsel 1: https://jackwestin.com/resources/mcat-content/energy-changes-in-chemical-reactions/ second-law-concept-of-entropy
Görsel 2: Sigaki, Perc, & Ribeiro, 2018, s. E8587
Görsel 3: https://tr.pinterest.com/pin/56928382785093126/
Görsel 4: (Üstte) https://www.wikiart.org/en/diego-velazquez/the-rokeby-venus-1648; (Altta) https://en.wikipedia.org/wiki/File:Richardson-Venus.png
Görsel 5: https://www.wikiart.org/en/marcel-duchamp/bicycle-wheel-1913
Görsel 6: https://www.wikiart.org/en/pablo-picasso/bulls-head-1942
Görsel 7: https://www.wikiart.org/en/yoko-ono/cut-piece-1964
Görsel 8: https://www.wikiart.org/en/ana-mendieta/untitled-fetish-series-iowa-1977
Görsel 9: https://www.wikiart.org/en/jackson-pollock/mural-on-indian-red-ground-1950
Görsel 10, 11: https://vimeo.com/218619751
Görsel 15: https://www.davidcushway.com/sublimation/
Görsel 16: https://www.artsy.net/artwork/faig-ahmed-epiphany-1
Görsel 17: https://www.artsy.net/artwork/faig-ahmed-archive
Görsel 18: https://www.artsy.net/artwork/faig-ahmed-dragons-of-karabakh
Görsel 19, 20, 21: https://valeriehegarty.com
Görsel 22: https://www.pettibone.co.uk/iceland
Görsel 23: https://banksyexplained.com/issue/girl-with-balloon-graffiti-legend/
Görsel 25: https://en.wikipedia.org/wiki/Love_is_in_the_Bin
Görsel 26, 27: https://www.liviamarin.com/#/weite/
