Güncel Video Sanatı Örneklerinde Sosyo-Kültürel Yansımalar
Özet
1960’lı yıllarda çağdaş sanat ortamında yeni bir medyum olarak Video Sanatı (Video Art), çağdaş toplumun kültürel ve sanatsal dinamiklerini yansıtan önemli bir alanı temsil etmektedir. Bu çerçevede, sanatçılar video teknolojisini kullanarak toplumsal konuları, ideolojik meseleleri, kişisel deneyimleri ve çevresel faktörleri ele alarak çeşitli sanatsal ifade biçimleri oluşturmuşlardır. “Güncel Video Sanatı Örneklerinde Sosyo-Kültürel Yansımalar” adlı bu araştırma kapsamında video sanatının ne olduğu, tarihi, hangi sanatçılar tarafından öncülük edilerek hangi sanat akımı içerisinde çıktığı, zaman içinde geçirdiği değişimleri, sanat içindeki konumu, kültürel yansımalarını ve izlerini incelenmiş olup; bu sanat disiplininin toplumsal ve kültürel bağlamlardaki rolünü belirli birkaç sanatçı ve eserleri üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, sosyo-kültürel kimlik ve etkileşim bağlamında özellikle, 1990’lı yıllardan itibaren günümüze kadar geçen süreçte, Batılı sanatçıların yanı sıra Batı kökenli olmayan sanatçıların video sanatı eserlerini belirlemek ve yorumlamaktır. Bu araştırma literatür tarama modeline göre betimlenmiş nitel bir çalışmadır.
Referanslar
Altuğ, E. (2007). Halil Altındere ile söyleşi. Sanat Dünyamız Dergisi. Sayı 104. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Yayınları.
Arslantaş, H. A. (2008). Kültür-Kişilik ve Kimlik. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 7(1), 105-112. (Erişim tarihi: 15.06.2024)
Avcı Tuğal, S. (2018). Oluşum Süreci İçinde Dijital Sanat. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
Berger, L. P. ve Luckmann, T. (2008). Gerçekliğin Sosyal İnşası: Bir Bilgi Sosyolojisi İncelemesi. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
Clair, R. N. St. (2008). The Social Construction of Culture. https://commcourses.com/iic/wp-content/uploads/2010/08/The-Social-Construction-of-Culture.pdf (Erişim tarihi: 08.07.2024).
Demirci, F. S. (2010). Kurum kültürünün halkla ilişkiler çalışmalarına etkisi halkla ilişkiler ve kurum kültürü arasındaki etkileşim. Verimlilik Dergisi (3), 65-103. (Erişim tarihi: 15.07.2024).
Eagleton, T. (2016). Kültür Yorumları. (Ö. Çelik, Çev.). 3.Baskı. Baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Fener, S. (2017). Video Sanat (Video Art). https://www.antraktsinema.com/makale.php?id=779 (Erişim tarihi: 08.07.2024).
Godfrey, T. (2024). Çağdaş Sanatın Öyküsü. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
Gotman, Y. ve Wüstenberg, J. (2023). The Routledge Handbook of Memory Activism. London: Routledge Taylor&Francis Publishes.
Hall, S. (2001). “Cultural Studies” New Dimensions of Culture and the Impact of the “Structuralisms”, (Ed: Jeffrey, C., Alexander, Steven Seidman) The New Social Theory Reader. London: Routledge.
Hayden, M., H., (2015). Video Art Historicized: Traditions and Negotiations. Burlington USA: Ashgate Publishing Company.
Kongar, E. (1981). Toplumsal Değişme. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Meigh-Andrews, C. (2014). A History of Video Art. 2nd Edit. London: Bloomsbury Publishing.
Moles, A. A. (1983). Kültürün Toplumsal Dinamiği. (Çev: Nuri Bilgin), İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Oğuz, E. S. (2011). Toplum bilimlerinde kültür kavramı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28(2).
Özlem, D. (2000). Kültür Bilimleri ve Kültür Felsefesi. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Rush, M., (2007). Video Art. London: Thames and Hudson.
Shanken, E. A. (2012). Sanat ve Elektronik Medya. (Çev. Osman Akınhay). İstanbul: Akbank Kültür ve Sanat Dizisi: 79.
Storey, J. (2023). Kültürel Teori ve Popüler Kültüre Giriş. (Çev. Sait Gülsoy ve İsmail Öz). İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayıncılık
Smith, O., F. (2021). Speaking Personally: Some Topics of Correspondence Between Fluxus Artists on Fluxus. https://www.on-curating.org/issue-51-reader/speaking-personally-some-topics-of-correspondence-between-fluxus-artists-on-fluxus.html (Erişim tarihi: 11.07.2024).
Uluocak, Ş. (2011). Sosyo-Kültürel Yapı ve Kültür Coğrafyası Kavramları Üzerine Yapılandırıcı Bakış Açısından Model Önerileri. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), 14(14), 253-278. (Erişim tarihi: 28.05.2024).
Bağlantı-1: https://www.moussemagazine.it/magazine/dara-birnbaum -hito -steyerl - stuart-comer-2023/ (Erişim tarihi: 28.05.2024).
Bağlantı-2: https://en.wikipedia.org/wiki/Video_art#cite_note-1(Erişim tarihi: 26.05.2024).
Bağlantı-3: https://tr.wikipedia.org/wiki/Video_sanat%C4%B1#Kaynak%C3%A7a (Erişim tarihi: 23.05.2024).
Bağlantı-4: https://www.karar.com/karar-nedir/ video-art-video -sanati-nedir -iste-tarihcesi-1624548(Erişim tarihi: 25.05.2024).
Bağlantı-5: https://en.wikipedia.org/wiki/Video_art#cite_note-7(Erişim tarihi: 15.05.2024).
Bağlantı-6: https://metropolism.com/nl/feature/40893 _archival_activations_ writings_of_ nam_june_paik (Erişim tarihi: 15.06.2024).
Bağlantı-7: https://en.wikipedia.org/wiki/Kuleshov _effect#:~:text=The% 20Kuleshov % 20 effect % 20is %20a,a % 20 single % 20 shot % 20in % 20 isolation. (Erişim tarihi: 15.06.2024).
Bağlantı-8: https://www.sineplusakademi.com/alfred-hitchcock-sinemasi/(Erişim tarihi: 15.06.2024).
Bağlantı-9: https://youtu.be/0xGLOQCTFKU?si=0zlSIbq9tLQ6XP_7 /(Erişim tarihi: 17.06.2024).
Bağlantı-10: https://www.davidzwirner.com/artists/francis-alys /(Erişim tarihi: 17.06.2024).
Bağlantı-11: https://www.artnet.com/artists/francis-al%C3%BFs//(Erişim tarihi: 19.06.2024).
Bağlantı-12: https: // francisalys.com/childrens- game- 11- wolf- and- lamb / (Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Bağlantı-13: https://halilaltindere.com/about/ (Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Bağlantı-14: https: // www. Tate . org .uk / whats – on / tate-liverpool / candice-breitz-love-story (Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Bağlantı-15: https://copenhagencontemporary.org/en/basel-abbas-ruanne-abou-rahme/(Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Bağlantı-16: https: // www.hma.org.il/eng/Exhibitions/6259/Hannan_ Abu-Hussein % 3A _ Body_ Fragments (Erişim Tarihi:20.06.2024.)
Bağlantı-17: https://en.wikipedia.org/wiki/Hannan_Abu-Hussein#cite_note-7 (Erişim Tarihi:20.06.2024.)
Bağlantı-18: https://en.wikipedia.org/wiki/Dana_Awartani#cite_note-4 (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-19: https://www.independent.co.uk /arts-entertainment /art/ saudi- cultural- days-phillips- auction -house- review- london- art- mohammed- siam- muhannad- shono-a8249311.html (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-20: http://edgeofarabia.com/artists/dana-awrtani (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-21: https://www.harpersbazaararabia.com/culture/art/artists/towards-a-sublime-art (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-22: https://en.wikipedia.org/wiki/Dana_Awartani#cite_note-auto-6 (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-23: https://danaawartani.com/artwork/i-went-away-and-forgot-you-2/(Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-24: https://artdaily.cc/news/35982/ New- Paintings- and- Oil- Barrels- by- Shiva-Ahmadi-at-Leila-Taghinia-Milani-Helle (Erişim Tarihi: 22.06.2024.)
Bağlantı-25: https://en.wikipedia.org/wiki/Shiva_Ahmadi#cite_note-Villarreal-8 (Erişim Tarihi: 22.06.2024.)
Bağlantı-26: https://www.metmuseum.org/articles/closer-look-shiva-ahmadi-pipes (Erişim Tarihi: 22.06.2024.)
Görsel 1: AV-3400 Portapak Sony firmasının taşınabilir kompakt video kamera seti, 1965. https://en.wikipedia.org/wiki/Video_art#/media/File:Sony_AV-3400_Porta_Pak_Camera.jpg, (Ekran Görüntüsü, ErişimTarihi:18.05.2024.)
Görsel 2: Valie Export “Facing a Family”, 1971. https://www.moma.org / collection /works / 109929 (Ekran Görüntüsü, ErişimTarihi:18.05.2024.)
Görsel 3: Wolf Vostel, “Transmigration II”, 1958. https://zkm.de/en/media/videos/wolf-vostell-transmigracion-ii (Ekran Görüntüsü, ErişimTarihi:18.05.2024.)
Görsel 4: Nam June Paik, “Magnet Tv”, 1965. https://whitney.org/collection/works/6139 (Ekran Görüntüsü, ErişimTarihi:19.05.2024.)
Görsel 5: Salvador Dali ve Luis Buñuel, “Un Perro Andaluz”, 1929. https: //es. wikipedia. org/ wiki / Un_perro_andaluz (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.05.2024.)
Görsel 6: Jonathas de Andrade, “O Peixe”, 2016. https: // youtu. Be /0x GLOQCTFKU?s i= 0zlSIbq9tLQ6XP_7 (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 15.06.2024).
Görsel 7: Shirin Neshat “Passage” adlı videodan bir sahne, 2001. https://www.guggenheim.org/artwork/10229 (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 15.06.2024).
Görsel 8: Francis Alÿs, “Paradox of Praxis 1” videodan bir sahne 1997, Mexico City, 5:00 https://francisalys.com/sometimes-making-something-leads-to-nothing/(Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Görsel 9: Francis Alÿs, Çocuk Oyunları serisinden (11) Afganistan 2011, 4:13 https://francisalys.com/childrens-game-11-wolf-and-lamb/ (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Görsel 10: Halil Altındere, “Mezopotamya Üçlemesi Dengbejler” adlı videodan bir sahne, 2007, 15:30 https://halilaltindere.com/project/mesopotamia-triology/(Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Görsel 11: Candice Breitz, “Aşk Hikayesi”, 2016. https://youtu.be/atjeJhTQBuo?si= Y71G4sG-AKE4GnES (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Görsel 12: Basel Abbas ve Ruanne Abou-Rahme, “Collapse”, 2009. https: // baselandruanne . com / Collapse (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 20.06.2024.)
Görsel 13: Hannan Abu-Hussein, “Tılsım”, 2018. 1:51 https://art2021. rackmancenter.com / hannan-abu-hussein / (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 20.06.2024.)
Görsel 14: Dana Awartani, “Gittim ve Seni Unuttum” adlı videodan bir sahne, 2017. https://danaawartani.com/artwork/i-went-away-and-forgot-you-2/(Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 20.06.2024.)
Görsel 15: Shiva Ahmedi, “Lotus”, tek kanallı sesli video animasyonu, 2014. http://www.shivaahmadistudio.com/animation (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 22.06.2024.)
Referanslar
Altuğ, E. (2007). Halil Altındere ile söyleşi. Sanat Dünyamız Dergisi. Sayı 104. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Yayınları.
Arslantaş, H. A. (2008). Kültür-Kişilik ve Kimlik. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 7(1), 105-112. (Erişim tarihi: 15.06.2024)
Avcı Tuğal, S. (2018). Oluşum Süreci İçinde Dijital Sanat. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
Berger, L. P. ve Luckmann, T. (2008). Gerçekliğin Sosyal İnşası: Bir Bilgi Sosyolojisi İncelemesi. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
Clair, R. N. St. (2008). The Social Construction of Culture. https://commcourses.com/iic/wp-content/uploads/2010/08/The-Social-Construction-of-Culture.pdf (Erişim tarihi: 08.07.2024).
Demirci, F. S. (2010). Kurum kültürünün halkla ilişkiler çalışmalarına etkisi halkla ilişkiler ve kurum kültürü arasındaki etkileşim. Verimlilik Dergisi (3), 65-103. (Erişim tarihi: 15.07.2024).
Eagleton, T. (2016). Kültür Yorumları. (Ö. Çelik, Çev.). 3.Baskı. Baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Fener, S. (2017). Video Sanat (Video Art). https://www.antraktsinema.com/makale.php?id=779 (Erişim tarihi: 08.07.2024).
Godfrey, T. (2024). Çağdaş Sanatın Öyküsü. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
Gotman, Y. ve Wüstenberg, J. (2023). The Routledge Handbook of Memory Activism. London: Routledge Taylor&Francis Publishes.
Hall, S. (2001). “Cultural Studies” New Dimensions of Culture and the Impact of the “Structuralisms”, (Ed: Jeffrey, C., Alexander, Steven Seidman) The New Social Theory Reader. London: Routledge.
Hayden, M., H., (2015). Video Art Historicized: Traditions and Negotiations. Burlington USA: Ashgate Publishing Company.
Kongar, E. (1981). Toplumsal Değişme. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Meigh-Andrews, C. (2014). A History of Video Art. 2nd Edit. London: Bloomsbury Publishing.
Moles, A. A. (1983). Kültürün Toplumsal Dinamiği. (Çev: Nuri Bilgin), İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Oğuz, E. S. (2011). Toplum bilimlerinde kültür kavramı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28(2).
Özlem, D. (2000). Kültür Bilimleri ve Kültür Felsefesi. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Rush, M., (2007). Video Art. London: Thames and Hudson.
Shanken, E. A. (2012). Sanat ve Elektronik Medya. (Çev. Osman Akınhay). İstanbul: Akbank Kültür ve Sanat Dizisi: 79.
Storey, J. (2023). Kültürel Teori ve Popüler Kültüre Giriş. (Çev. Sait Gülsoy ve İsmail Öz). İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayıncılık
Smith, O., F. (2021). Speaking Personally: Some Topics of Correspondence Between Fluxus Artists on Fluxus. https://www.on-curating.org/issue-51-reader/speaking-personally-some-topics-of-correspondence-between-fluxus-artists-on-fluxus.html (Erişim tarihi: 11.07.2024).
Uluocak, Ş. (2011). Sosyo-Kültürel Yapı ve Kültür Coğrafyası Kavramları Üzerine Yapılandırıcı Bakış Açısından Model Önerileri. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), 14(14), 253-278. (Erişim tarihi: 28.05.2024).
Bağlantı-1: https://www.moussemagazine.it/magazine/dara-birnbaum -hito -steyerl - stuart-comer-2023/ (Erişim tarihi: 28.05.2024).
Bağlantı-2: https://en.wikipedia.org/wiki/Video_art#cite_note-1(Erişim tarihi: 26.05.2024).
Bağlantı-3: https://tr.wikipedia.org/wiki/Video_sanat%C4%B1#Kaynak%C3%A7a (Erişim tarihi: 23.05.2024).
Bağlantı-4: https://www.karar.com/karar-nedir/ video-art-video -sanati-nedir -iste-tarihcesi-1624548(Erişim tarihi: 25.05.2024).
Bağlantı-5: https://en.wikipedia.org/wiki/Video_art#cite_note-7(Erişim tarihi: 15.05.2024).
Bağlantı-6: https://metropolism.com/nl/feature/40893 _archival_activations_ writings_of_ nam_june_paik (Erişim tarihi: 15.06.2024).
Bağlantı-7: https://en.wikipedia.org/wiki/Kuleshov _effect#:~:text=The% 20Kuleshov % 20 effect % 20is %20a,a % 20 single % 20 shot % 20in % 20 isolation. (Erişim tarihi: 15.06.2024).
Bağlantı-8: https://www.sineplusakademi.com/alfred-hitchcock-sinemasi/(Erişim tarihi: 15.06.2024).
Bağlantı-9: https://youtu.be/0xGLOQCTFKU?si=0zlSIbq9tLQ6XP_7 /(Erişim tarihi: 17.06.2024).
Bağlantı-10: https://www.davidzwirner.com/artists/francis-alys /(Erişim tarihi: 17.06.2024).
Bağlantı-11: https://www.artnet.com/artists/francis-al%C3%BFs//(Erişim tarihi: 19.06.2024).
Bağlantı-12: https: // francisalys.com/childrens- game- 11- wolf- and- lamb / (Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Bağlantı-13: https://halilaltindere.com/about/ (Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Bağlantı-14: https: // www. Tate . org .uk / whats – on / tate-liverpool / candice-breitz-love-story (Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Bağlantı-15: https://copenhagencontemporary.org/en/basel-abbas-ruanne-abou-rahme/(Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Bağlantı-16: https: // www.hma.org.il/eng/Exhibitions/6259/Hannan_ Abu-Hussein % 3A _ Body_ Fragments (Erişim Tarihi:20.06.2024.)
Bağlantı-17: https://en.wikipedia.org/wiki/Hannan_Abu-Hussein#cite_note-7 (Erişim Tarihi:20.06.2024.)
Bağlantı-18: https://en.wikipedia.org/wiki/Dana_Awartani#cite_note-4 (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-19: https://www.independent.co.uk /arts-entertainment /art/ saudi- cultural- days-phillips- auction -house- review- london- art- mohammed- siam- muhannad- shono-a8249311.html (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-20: http://edgeofarabia.com/artists/dana-awrtani (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-21: https://www.harpersbazaararabia.com/culture/art/artists/towards-a-sublime-art (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-22: https://en.wikipedia.org/wiki/Dana_Awartani#cite_note-auto-6 (Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-23: https://danaawartani.com/artwork/i-went-away-and-forgot-you-2/(Erişim Tarihi: 21.06.2024.)
Bağlantı-24: https://artdaily.cc/news/35982/ New- Paintings- and- Oil- Barrels- by- Shiva-Ahmadi-at-Leila-Taghinia-Milani-Helle (Erişim Tarihi: 22.06.2024.)
Bağlantı-25: https://en.wikipedia.org/wiki/Shiva_Ahmadi#cite_note-Villarreal-8 (Erişim Tarihi: 22.06.2024.)
Bağlantı-26: https://www.metmuseum.org/articles/closer-look-shiva-ahmadi-pipes (Erişim Tarihi: 22.06.2024.)
Görsel 1: AV-3400 Portapak Sony firmasının taşınabilir kompakt video kamera seti, 1965. https://en.wikipedia.org/wiki/Video_art#/media/File:Sony_AV-3400_Porta_Pak_Camera.jpg, (Ekran Görüntüsü, ErişimTarihi:18.05.2024.)
Görsel 2: Valie Export “Facing a Family”, 1971. https://www.moma.org / collection /works / 109929 (Ekran Görüntüsü, ErişimTarihi:18.05.2024.)
Görsel 3: Wolf Vostel, “Transmigration II”, 1958. https://zkm.de/en/media/videos/wolf-vostell-transmigracion-ii (Ekran Görüntüsü, ErişimTarihi:18.05.2024.)
Görsel 4: Nam June Paik, “Magnet Tv”, 1965. https://whitney.org/collection/works/6139 (Ekran Görüntüsü, ErişimTarihi:19.05.2024.)
Görsel 5: Salvador Dali ve Luis Buñuel, “Un Perro Andaluz”, 1929. https: //es. wikipedia. org/ wiki / Un_perro_andaluz (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.05.2024.)
Görsel 6: Jonathas de Andrade, “O Peixe”, 2016. https: // youtu. Be /0x GLOQCTFKU?s i= 0zlSIbq9tLQ6XP_7 (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 15.06.2024).
Görsel 7: Shirin Neshat “Passage” adlı videodan bir sahne, 2001. https://www.guggenheim.org/artwork/10229 (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 15.06.2024).
Görsel 8: Francis Alÿs, “Paradox of Praxis 1” videodan bir sahne 1997, Mexico City, 5:00 https://francisalys.com/sometimes-making-something-leads-to-nothing/(Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Görsel 9: Francis Alÿs, Çocuk Oyunları serisinden (11) Afganistan 2011, 4:13 https://francisalys.com/childrens-game-11-wolf-and-lamb/ (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Görsel 10: Halil Altındere, “Mezopotamya Üçlemesi Dengbejler” adlı videodan bir sahne, 2007, 15:30 https://halilaltindere.com/project/mesopotamia-triology/(Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Görsel 11: Candice Breitz, “Aşk Hikayesi”, 2016. https://youtu.be/atjeJhTQBuo?si= Y71G4sG-AKE4GnES (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi:19.06.2024.)
Görsel 12: Basel Abbas ve Ruanne Abou-Rahme, “Collapse”, 2009. https: // baselandruanne . com / Collapse (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 20.06.2024.)
Görsel 13: Hannan Abu-Hussein, “Tılsım”, 2018. 1:51 https://art2021. rackmancenter.com / hannan-abu-hussein / (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 20.06.2024.)
Görsel 14: Dana Awartani, “Gittim ve Seni Unuttum” adlı videodan bir sahne, 2017. https://danaawartani.com/artwork/i-went-away-and-forgot-you-2/(Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 20.06.2024.)
Görsel 15: Shiva Ahmedi, “Lotus”, tek kanallı sesli video animasyonu, 2014. http://www.shivaahmadistudio.com/animation (Ekran Görüntüsü, Erişim Tarihi: 22.06.2024.)
