Roma Tarihi ve Uygarlığı
Özet
Efsaneye göre 21 Nisan MÖ 753 yılında kurulan Roma Devleti tarihin gördüğü en büyük imparatorluklardan biridir. Küçük bir kent devletinden kısa sürede tüm Akdeniz dünyasını kontrol eden büyük bir imparatorluğa dönüşmesinde yönetim sistemi, hukuk ve kurumlarının önemli bir payı vardır. Çalışmada, Roma tarihi krallık, cumhuriyet ve imparatorluk başlıkları altında ana hatlarıyla ele alınmıştır. Siyasi tarih ağırlıklı bu çalışmada sosyal ve ekonomik meselelere de değinilmiştir. İmparatorluğun çöküşünde askeri yetersizlikler, eyalet sistemindeki bozulmalar, salgın hastalıklar, ekonomik krizler, iç savaşlar, göçler vb. birçok etmenin etkili olduğunu söyleyebiliriz. Ancak Roma’nın yıkılması asıl olarak Germen göçleriyle ilişkilidir. Göçlerle gelen binlerce mültecinin neden olduğu ekonomik, siyasal ve demografik sorunlar Roma’nın sonunu getirmiştir. Batı bölümü MS 476 yılında yıkılırken Doğu Roma biçim değiştirerek 1453 yılına kadar ayakta kalmayı başarmıştır. Ancak bu çalışmada Batı Roma’nın yıkıldığı MS 476 yılına kadar olan süreç ele alınmaktadır. Bununla birlikte günümüzde Bizans olarak adlandırılan devletin aslında Roma İmparatorluğunun bizzat kendisi olduğunu da ifade etmemiz gerekir.
Referanslar
Akşit, O. (1970). Roma imparatorluk tarihi (M.S. 192-395). İstanbul: İÜ Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Akşit, O. (1976). Roma imparatorluk tarihi (M.Ö. 27-M.S. 192). İstanbul: İÜ Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Arslan, M. (2007). Mithridates VI Eupator (Roma’nın büyük düşmanı). İstanbul: Odin Yayıncılık.
Barnes, T.D. (1973). Lactantius and Constantine. The Journal of Roman Studies, 63, 29-46.
Barrett, A. A. (1993). Caligula: the corruption of power. London & New York: Routledge.
Birley, A. (1993). Marcus Aurelius: a biography. New York: Routledge.
Boatwright, M.T., Gargola, D.J., Talbert, R.J.A., Lenski, N. (2022). Romalıların kısa tarihi. İrem Kısacık (çev.). İstanbul: Alfa Yayınları.
Burckhardt, J. (1949). The age of Constantine the Great. (çev. Moses Hadas). Routledge & Kegan Paul PLC.
Cassius Dio, (1914-1927). Rhomaika. E. Carry (translated by). London: Cambridge University Press.
Demircioğlu, H. (1993). Roma tarihi (I. Cilt: Cumhuriyet). Ankara: TTK Basımevi.
Derow, P.S. (2006). Rome the fall of Macedon and the sack of Corinth. A.E. Astin, F.W. Wallbank vd. (eds.). The Cambridge Ancient History VIII içinde (s. 290-323). Cambridge: Cambridge University Press.
Doğancı, K. (2017). I. Constantinus’un Hristiyanlığı meselesi ve ölümü hakkındaki tartışmalar. UÜFEFSB Dergisi, 18 (33), 493-517.
Errington, R.M. (2006a). Rome and Greece to 205 B.C., A.E. Astin, F.W. Wallbank vd. (eds.). The Cambridge Ancient History VIII içinde (s. 81-106). Cambridge: Cambridge University Press.
Errington, R.M. (2006b). Rome against Philip and Antiochus, A.E. Astin, F.W. Wallbank vd. (eds.). The Cambridge Ancient History VIII içinde (s. 244-289). Cambridge: Cambridge University Press.
Eutropius (2016). Breviarium Historiae Romanae. (çev. Ç. Menzilcioğlu). İstanbul: Alfa Yayınları.
Gargola, D.J. (2006). Mediterranean empire (264-134). N. Rosenstein & R. Morstein-Marx (eds.). A Companion to the Roman Republic içinde (s. 147-166). Oxford: Blackwell Publishing.
Grant, M. (1994). Constantine the Great: the man and his times. New York: Maxwell Macmillan International.
Grant, M. (1996). The Severans. the changed Roman Empire. London & New York: Routledge.
Griffin, M.T. (1987). Nero: the end of a dynasty. New York: Routledge.
Herodianus. (1922). Ab Excessu Divi Marci. K. Stavenhagen (ed.). Leipzig: Teubner.
İplikçioğlu, B. (2007). Hellen ve Roma tarihinin anahatları. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Jones, B. W. (1993). The Emperor Domitian. London & New York: Routledge.
Kaçar, T. (2004). Üsküdar savaşları ve Bizans’ın temelleri. Üsküdar Sempozyumu I (Bildiriler), I, İstanbul, 21-28.
Kaya, M.A. (2008). Roma'nın Afrikalı İmparatoru Septimius Severus. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Konrad, C.F. (2006). From the Gracchi to the First Civil War (133–70). N. Rosenstein & R. Morstein-Marx (eds.). A Companion to the Roman Republic içinde (s. 167-189). Oxford: Blackwell Publishing.
Rees, R. (2004). Diocletian and the Tetrarchy. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Salmon, E. T. (2004). A history of the Roman world. London & New York: Routledge.
Scriptores Historiae Augustae (SHA) (1968). (çev. David Magie). London: Harvard University Press.
Shotter, D. (1992). Tiberius Caesar. London & New Tork: Routledge.
Shotter, D. (1994). The fall of the Roman Republic. London & New York: Routledge.
Southern, P. (2001). The Roman Empire from Severus to Constantine. London & New York: Routledge.
Tatum, W. J. (2006). The final crisis. N. Rosenstein & R. Morstein-Marx (eds.). A Companion to the Roman Republic içinde (s. 190-212). Oxford: Blackwell Publishing.
Tekin, O. (2008). Eski Yunan ve Roma tarihine giriş. İstanbul: İletişim Yayınları.
Tekin, O. (2018). Hellen ve Roma tarihi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Wellesley, K. (2000). The year of the four emperors. London & New York: Routledge.
Williams, S. (2000). Diocletian and the Roman recovery. New York & London: Routledge.
Williams, S., Friell, G. (1998). Theodosius. The Empire at bay. London & New York: Routledge.
Referanslar
Akşit, O. (1970). Roma imparatorluk tarihi (M.S. 192-395). İstanbul: İÜ Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Akşit, O. (1976). Roma imparatorluk tarihi (M.Ö. 27-M.S. 192). İstanbul: İÜ Edebiyat Fakültesi Yayınları.
Arslan, M. (2007). Mithridates VI Eupator (Roma’nın büyük düşmanı). İstanbul: Odin Yayıncılık.
Barnes, T.D. (1973). Lactantius and Constantine. The Journal of Roman Studies, 63, 29-46.
Barrett, A. A. (1993). Caligula: the corruption of power. London & New York: Routledge.
Birley, A. (1993). Marcus Aurelius: a biography. New York: Routledge.
Boatwright, M.T., Gargola, D.J., Talbert, R.J.A., Lenski, N. (2022). Romalıların kısa tarihi. İrem Kısacık (çev.). İstanbul: Alfa Yayınları.
Burckhardt, J. (1949). The age of Constantine the Great. (çev. Moses Hadas). Routledge & Kegan Paul PLC.
Cassius Dio, (1914-1927). Rhomaika. E. Carry (translated by). London: Cambridge University Press.
Demircioğlu, H. (1993). Roma tarihi (I. Cilt: Cumhuriyet). Ankara: TTK Basımevi.
Derow, P.S. (2006). Rome the fall of Macedon and the sack of Corinth. A.E. Astin, F.W. Wallbank vd. (eds.). The Cambridge Ancient History VIII içinde (s. 290-323). Cambridge: Cambridge University Press.
Doğancı, K. (2017). I. Constantinus’un Hristiyanlığı meselesi ve ölümü hakkındaki tartışmalar. UÜFEFSB Dergisi, 18 (33), 493-517.
Errington, R.M. (2006a). Rome and Greece to 205 B.C., A.E. Astin, F.W. Wallbank vd. (eds.). The Cambridge Ancient History VIII içinde (s. 81-106). Cambridge: Cambridge University Press.
Errington, R.M. (2006b). Rome against Philip and Antiochus, A.E. Astin, F.W. Wallbank vd. (eds.). The Cambridge Ancient History VIII içinde (s. 244-289). Cambridge: Cambridge University Press.
Eutropius (2016). Breviarium Historiae Romanae. (çev. Ç. Menzilcioğlu). İstanbul: Alfa Yayınları.
Gargola, D.J. (2006). Mediterranean empire (264-134). N. Rosenstein & R. Morstein-Marx (eds.). A Companion to the Roman Republic içinde (s. 147-166). Oxford: Blackwell Publishing.
Grant, M. (1994). Constantine the Great: the man and his times. New York: Maxwell Macmillan International.
Grant, M. (1996). The Severans. the changed Roman Empire. London & New York: Routledge.
Griffin, M.T. (1987). Nero: the end of a dynasty. New York: Routledge.
Herodianus. (1922). Ab Excessu Divi Marci. K. Stavenhagen (ed.). Leipzig: Teubner.
İplikçioğlu, B. (2007). Hellen ve Roma tarihinin anahatları. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Jones, B. W. (1993). The Emperor Domitian. London & New York: Routledge.
Kaçar, T. (2004). Üsküdar savaşları ve Bizans’ın temelleri. Üsküdar Sempozyumu I (Bildiriler), I, İstanbul, 21-28.
Kaya, M.A. (2008). Roma'nın Afrikalı İmparatoru Septimius Severus. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Konrad, C.F. (2006). From the Gracchi to the First Civil War (133–70). N. Rosenstein & R. Morstein-Marx (eds.). A Companion to the Roman Republic içinde (s. 167-189). Oxford: Blackwell Publishing.
Rees, R. (2004). Diocletian and the Tetrarchy. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Salmon, E. T. (2004). A history of the Roman world. London & New York: Routledge.
Scriptores Historiae Augustae (SHA) (1968). (çev. David Magie). London: Harvard University Press.
Shotter, D. (1992). Tiberius Caesar. London & New Tork: Routledge.
Shotter, D. (1994). The fall of the Roman Republic. London & New York: Routledge.
Southern, P. (2001). The Roman Empire from Severus to Constantine. London & New York: Routledge.
Tatum, W. J. (2006). The final crisis. N. Rosenstein & R. Morstein-Marx (eds.). A Companion to the Roman Republic içinde (s. 190-212). Oxford: Blackwell Publishing.
Tekin, O. (2008). Eski Yunan ve Roma tarihine giriş. İstanbul: İletişim Yayınları.
Tekin, O. (2018). Hellen ve Roma tarihi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Wellesley, K. (2000). The year of the four emperors. London & New York: Routledge.
Williams, S. (2000). Diocletian and the Roman recovery. New York & London: Routledge.
Williams, S., Friell, G. (1998). Theodosius. The Empire at bay. London & New York: Routledge.
