Akciğer Nakil Hastalarında Hemşirelik Yaklaşımı

Emine Cansu Çevik

doi:10.37609/akya.3245

Yazarlar

Emine Cansu Çevik

https://orcid.org/0000-0002-8696-223X

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3245.c11575

Özet

Akciğer nakli; bazı akciğer hastalıklarında, mümkün olan tüm konservatif tedavilere yanıt alınamadığında uygulanan nihai tedavidir. Akciğer nakli yapıldığı endikasyona bağlı olarak, hastanın yaşam kalitesini arttırabilir ya da yaşam süresini uzatabilir. Akciğer naklinin başarısı kanıtlandıktan sonra, uygun hastalarda bir bakım standardı olarak rutin uygulanmaya başlanmıştır. Hastanemizde 2012 yılından itibaren akciğer nakli yapılmaya başlanmış olup 150 akciğer nakli başarıyla gerçekleştirilmiştir. Akciğer naklinin en sık endike olduğu hastalıklar; kronik obstrüktif akciğer hastalığı, α1-antitripsin eksikliği ve interstisyel akciğer hastalığıdır. Bu hastalıklar vakaların %85’ini oluşturmaktadır. Uygun bir donör organın bulunması zaman almakla beraber, uzun bir bekleme sürecini beraberinde getirebilmektedir. Nakil için uygun adayların belirlenen kriterleri karşılaması ve uygunluk durumu, çok faktöre bağlı değişebilmektedir. Komplikasyonlar; enfeksiyon, rejeksiyon, emboli gibi çok yönlü olabilmektedir. İmmünosupresif ilaçlar enfeksiyona sebep olabilmekte ve yan etkileri görülebilmektedir. Nakil sonrasında yaşam şekli değişikliklerine adapte olmakta güçlük çekilebilmektedir. Hasta üzerinde psikolojik etkileri olmakla beraber, depresyon ve anksiyete gibi psikolojik sorunlar yaşanabilmektedir. Bu sebeple akciğer nakli multidisipliner yaklaşımla karar verilmesi gereken çok yönlü süreci beraberinde getirmektedir. Organ bağış protokolü ülkelere göre farklılık göstermektedir. Toplumu bilinçlendirerek organ bağışının üzerinde daha fazla durulması ve ülkemizde bağış protokolü ile ilgili evrakların revize edilmesinin akciğer nakli için elzem olduğu düşünülmektedir.

Lung transplantation is the ultimate treatment applied when all possible conservative treatments fail in some lung diseases. Depending on the indication for which lung transplantation is performed, it can improve the patient's quality of life or prolong their lifespan. After the success of lung transplantation has been proven, it has been routinely implemented as a standard care in appropriate patients. Lung transplantations have been performed at our hospital since 2012, and 150 lung transplantations have been successfully carried out. The most common indications for lung transplantation are chronic obstructive pulmonary disease, α1-antitrypsin deficiency, and interstitial lung disease. These diseases constitute 85% of cases. While finding a suitable donor organ may take time, it can also lead to a long waiting period. The criteria for determining suitable candidates for transplantation and their eligibility status can vary depending on many factors. Complications such as infection, rejection, and emboli can be multifaceted. Immunosuppressive drugs can lead to infections and have potential side effects. Adapting to lifestyle changes after transplantation can be challenging. It may have psychological effects on the patient, leading to issues such as depression and anxiety.
For this reason, lung transplantation entails a multidisciplinary approach and involves a complex decision-making process. Organ donation protocols differ from country to country. It is considered essential to raise awareness in society about organ donation and revise the documentation related to donation protocols in our country with regard to lung transplantation.

Referanslar

Süreyyapaşa Akciğer Transplantasyonu Çalışma Grubu. Silikozis tanısıyla yapılan tek taraflı akciğer nakli: Türkiye’deki ilk başarılı akciğer nakli olgusu. Türk Göğüs Kalp Damar Cer Derg. 2011; 19: 455-62.)

Yeung, J. C., & Keshavjee, S. (2014). Overview of clinical lung transplantation. Cold Spring Harbor perspectives in medicine, 4(1), a015628.

Orens JB, Estenne M, Arcasoy S, Conte JV, Corris P, Egan JJ, et al. International guidelines for the selection of lung transplant candidates: 2006 update--a consensus report from the Pulmonary Scientific Council of the International Society for Heart and Lung Transplantation. J Heart Lung Transplant 2006;25:745-55.

International guidelines for the selection of lung transplant candidates. The American Society for Transplant Physicians (ASTP)/American Thoracic Society (ATS)/European Respiratory Society (ERS)/International Society for Heart and Lung Transplantation (ISHLT). Am J Respir Crit Care Med 1998;158:335-9.

Nathan SD. (2005) Lung transplantation: disease-specific considerations for referral. 2005; 127: 1006.

Çelik MR. (2010). KOAH’da Akciğer Transplantasyonu. Toraks Cerrahisi Bülteni. 2010:2(1):176-81.

Christie JD., Edwards LB, Aurora P, et al. The Registry of the International Society for Heart and Lung Transplantation: Twentysixth Offi cial Adult Lung and Heart-Lung Transplantation Report-2009. J Heart Lung Transplant, 2009; 28: 1031-49.

O'Beirne, S., Counihan, I. P., & Keane, M. P. (2010, April). Interstitial lung disease and lung transplantation. In Seminars in respiratory and critical care medicine, Vol. 31, No. 02, pp. 139-146.

Sulica, R., Teirstein, A., & Padilla, M. L. (2001). Lung transplantation in interstitial lung disease. Current opinion in pulmonary medicine, 7(5), 314-321.

Gottlieb, J. (2013, June). Lung transplantation for interstitial lung diseases and pulmonary hypertension. In Seminars in respiratory and critical care medicine (Vol. 34, No. 03, pp. 281-287.

Kiper, N., & Yalçın, E. (2003). Kistik Fibrozis. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 12(4), 131-133.)

Şahin, M. F., Gökdemir, Y., & Yekeler, E. (2021). Kistik Fibroziste Akciğer Nakli. Turkiye Klinikleri Pediatric Chest Diseases-Special Topics, 2(4), 121-128.

Büyükkale, S., Bakan, N. D., Çıtak, N., İşgörücü, Ö., & Sayar, A. (2016). Akciğer naklinde güncel durum değerlendirmesi. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahi Dergisi, 24(2), 398-407.

Mendeloff, EN, Meyers, BF, Sundt, TM, Guthrie, TJ, Sweet, SC, De La Morena, M., ... ve Patterson, GA (2002). Pulmoner vasküler hastalık için akciğer nakli. Göğüs cerrahisi yıllıkları , 73 (1), 209-219.

Kutiu, C. A. (2010). Pulmoner hipertansiyonda transplantasyon/Transplantation in pulmonary hypertension. The Anatolian Journal of Cardiology, 10(2), S39-S39.

Ersoy, A. ve Köse, M. (2022). Sarkoidoz. Türkiye Klinikleri Çocuk Göğüs Hastalıkları-Özel Konular , 3 (2), 25-29.

Weill D. Lung transplantation: indications and contraindications. J Thorac Dis. 2018 Jul;10(7):4574-4587. doi: 10.21037/jtd.2018.06.141. PMID: 30174910; PMCID: PMC6105990.

Leard, L.E. Evaluation of Candidates for Lung Transplant—A Review of Patient-Specific Risk Factors. Curr Pulmonol Rep 13, 18–25 (2024). https://doi.org/10.1007/s13665-024-00339-y

Taşçı AE. (2018). Akciğer Nakli. Erişim adresi: https://kosuyolueah.saglik.gov.tr/TR,268020/akciger-nakli.html Erişim tarihi: 10.06.2024.

Yeğinsu, A., Çardak, E. Akciğer Alıcısının İntraoperatif ve Postoperatif Yönetimi.

Magalhaes MGPA, Alves LMO, Alcantara LFM, Bezerra SMMS. Mediastinite pós-cirúrgica em um Hospital Cardiológico de Recife: contribuições para a assistência de enfermagem. Rev Esc Enferm USP. 2012;46(4):865-71.

Kim SY, Jeong SJ, Lee JG, Park MS, Paik HC, Na S, Kim J. Critical Care after Lung Transplantation. Acute Crit Care. 2018 Nov;33(4):206-215. doi: 10.4266/acc.2018.00360. Epub 2018 Nov 30. PMID: 31723887; PMCID: PMC6849028.

Di Nardo, M., Tikkanen, J., Husain, S., Singer, L. G., Cypel, M., Ferguson, N. D., ... & Del Sorbo, L. (2022). Postoperative management of lung transplant recipients in the intensive care unit. Anesthesiology, 136(3), 482-499.

Kandilci HB., Gümüşsel B. (2015). Akciğerlerde İskemi-Reperfüzyon Hasarı ve İskemik Önkoşullama. Hacettepe Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi Dergisi. 2015;25(1): 35-49.

Shigemura, N., Sclabassi, R. J., Bhama, J. K., Gries, C. J., Crespo, M. M., Johnson, B., ... & Bermudez, C. A. (2013). Early major neurologic complications after lung transplantation: incidence, risk factors, and outcome. Transplantation, 95(6), 866-871.

Chen C, Bain KB, Iuppa JA, et al. Hyperammonemia Syndrome After Lung Transplantation: A Single Center Experience. Transplantation 2016;100:678-84. 10.1097/TP.0000000000000868