Sıvı ve Elektrolit Dengesi Bozukluklarında Hemşirelik Yaklaşımı

Meltem Tabakçıoğlu

doi:10.37609/akya.3245

Yazarlar

Meltem Tabakçıoğlu

https://orcid.org/0000-0002-6998-8163

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3245.c11564

Özet

Sıvı ve elektrolit dengesi bozuklukları, yoğun bakım ünitelerinde en sık karşılaşılan sorunlar arasında yer alır ve bu dengenin sağlanması, hastaların yaşam fonksiyonlarının sürdürülebilmesi için kritik bir öneme sahiptir. Travma, cerrahi işlemler, ilaç tedavileri ve çeşitli hastalıklar, yoğun bakım hastalarında bu dengeyi bozarak kardiyovasküler, renal ve nörolojik sistemler üzerinde ciddi etkiler yaratabilir. Hipovolemi ve hipervolemi gibi sıvı dengesizlikleri, kalp fonksiyonlarını olumsuz etkileyerek kardiyovasküler sistem üzerinde önemli sonuçlara yol açabilir. Elektrolit dengesizlikleri ise sodyum, potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi minerallerin düzeylerindeki değişikliklerle ortaya çıkar ve kas fonksiyonları, kalp ritmi ve genel metabolik süreçleri doğrudan etkileyebilir. Hiponatremi ve hiperkalemi gibi durumlar, yaşamı tehdit eden sonuçlara neden olabilir. Hemşirelerin, sıvı ve elektrolit dengesi yönetiminde multidisipliner bir ekiple koordineli bir şekilde çalışarak hasta takibini yapmaları, tedavi sürecine müdahaleleri ve olası komplikasyonları önlemeleri büyük önem taşır. Hastaların düzenli olarak monitörize edilmesi, sıvı aldığı çıkardığı dengelerinin izlenmesi ve gerekli tedavi düzenlemelerinin yapılması hemşirelik bakımının temel unsurları arasında yer alır. Bu yaklaşım, yoğun bakım ünitelerinde hastaların iyileşme sürecini hızlandırır, olası komplikasyonların önler ve hastanın yaşam kalitesini artırır.

Fluid and electrolyte imbalances are among the most commonly encountered issues in intensive care units, and maintaining this balance is critical for sustaining patients' vital functions. Trauma, surgical procedures, medication treatments, and various diseases can disrupt this balance in intensive care patients, leading to serious effects on the cardiovascular, renal, and neurological systems.Conditions such as hypovolemia and hypervolemia can negatively impact heart functions and result in significant consequences for the cardiovascular system. Electrolyte imbalances arise from changes in the levels of minerals such as sodium, potassium, calcium, and magnesium, which can directly affect muscle functions, heart rhythm, and overall metabolic processes. Conditions like hyponatremia and hyperkalemia can have life-threatening consequences. It is crucial for nurses to work collaboratively with a multidisciplinary team to monitor patients, intervene in the treatment process, and prevent potential complications regarding the management of fluid and electrolyte balance. Regular monitoring of patients, tracking fluid intake and output, and implementing necessary treatment adjustments are fundamental components of nursing care. This approach accelerates the healing process in intensive care units, prevents potential complications, and enhances the patient's quality of life.

Referanslar

Ören, B. (2016). Yoğun bakımda sıvı dengesi takibi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 20(2), 98-102.

Aykac, Z. Z., & Kemal Arslantaş, M. (2017). Sıvı tedavisi ve yönetimi. GKDA Dergisi, 23(2), 35-42.

Oğuz Erdem, G. (2023). Fluid electrolyte imbalances and nursing care. In P. Karakurt & M. Fırat (Eds.), Health sciences research: Nursing & midwifery–IV (pp. 123-145). Özgür Publications. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub385.c1627

Er, Z. C. (2022). Kalp cerrahisi sonrası elektrolit ve sıvı dengesi yönetimi. In Proceedings of the VI-International European Conference on Interdisciplinary Scientific Research (pp. 95-106). Bükreş, Romanya.

Toraman, F. (2013). Kalp cerrahisinde sıvı elektrolit tedavisi. Göğüs-Kalp-Damar Anestezi ve Yoğun Bakım Derneği Dergisi, 2013(2), 53-66.

Çipil, H., & Demircioğlu, S. (2016). Hiponatremi ve uygunsuz ADH sendromu. Türkiye Klinikleri Hematology-Special Topics, 9(3), 16-20.

Karahan, İ., Alp, Ç., & Çifci, A. (2018). Güncel kılavuzlar ışığında hiponatremi yönetimi. Ortadoğu Tıp Dergisi, 10(1), 68-72.

Muhsin, S. A., & Mount, D. B. (2016). Diagnosis and treatment of hypernatremia. Best Practice & Research: Clinical Endocrinology & Metabolism, 30(2), 189-203. https://doi.org/10.1016/j.beem.2016.02.010

Yun, G., Baek, S. H., & Kim, S. (2023). Evaluation and management of hypernatremia in adults: Clinical perspectives. The Korean Journal of Internal Medicine, 38(3), 290-301. https://doi.org/10.3904/kjim.2022.321

Demirel, I., Atalan, K., & Cakar, N. (2006). Fluid-electrolyte and acid-base balance in intensive care unit. Türkiye Klinikleri Journal of Internal Medical Sciences, 2, 45-61.

Çelik, S., & Öztürk, Ç. (2016). Hipoglisemi ve hipokalemi. Türkiye Klinikleri Journal of Hematology-Special Topics, 9(3), 11-15.

Viera, A. J., & Wouk, N. (2015). Potassium disorders: Hypokalemia and hyperkalemia. American Family Physician, 92(6), 487-495.

Palmer, B. F., Carrero, J. J., Clegg, D. J., Colbert, G. B., Emmett, M., Fishbane, S., ... & Weir, M. R. (2021, March). Clinical management of hyperkalemia. Mayo Clinic Proceedings, 96(3), 744-762. https://doi.org/10.1016/j.mayocp.2020.12.011

Palmer, B. F., & Clegg, D. J. (2024). Hyperkalemia treatment standard. Nephrology Dialysis Transplantation. Advance online publication. https://doi.org/10.1093/ndt/gfae056

Hancı, V., & Özbilgin, Ş. (2018). Kalsiyum dengesi bozuklukları: Hipokalsemi-hiperkalsemi. Yoğun Bakım Dergisi, 12(1), 43-58.

Melchers, M., & van Zanten, A. R. H. (2023). Management of hypocalcaemia in the critically ill. Current Opinion in Critical Care, 29(4), 330-338. https://doi.org/10.1097/MCC.0000000000000941

Tonon, C. R., Silva, T. A. A. L., Pereira, F. W. L., Queiroz, D. A. R., Junior, E. L. F., Martins, D., ... & Polegato, B. F. (2022). A review of current clinical concepts in the pathophysiology, etiology, diagnosis, and management of hypercalcemia. Medical Science Monitor: International Medical Journal of Experimental and Clinical Research, 28, e935821-1. https://doi.org/10.12659/MSM.935821

Turner, J. J. (2017). Hypercalcaemia: Presentation and management. Clinical Medicine, 17(3), 270-273. https://doi.org/10.7861/clinmedicine.17-3-270

Rosner, M. H., Ha, N., Palmer, B. F., & Perazella, M. A. (2023, April). Acquired disorders of hypomagnesemia. Mayo Clinic Proceedings, 98(4), 581-596. https://doi.org/10.1016/j.mayocp.2022.12.011

Salinas, M., López-Garrigós, M., Flores, E., & Leiva-Salinas, C. (2024). Improving diagnosis and treatment of hypomagnesemia. Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (CCLM), 62(2), 234-248. https://doi.org/10.1515/cclm-2023-0721

Kuzu, F., İlikhan, S. U., & Bayraktaroğlu, T. (2014, December). Hipermagnezemi. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi Medi ForuM, 1(3), 18-32.

Aal-Hamad, A. H., Al-Alawi, A. M., Kashoub, M. S., & Falhammar, H. (2023). Hypermagnesemia in clinical practice. Medicina, 59(7), 1190. https://doi.org/10.3390/medicina59071190

Geerse, D. A., Bindels, A. J., Kuiper, M. A., Roos, A. N., Spronk, P. E., & Schultz, M. J. (2010). Treatment of hypophosphatemia in the intensive care unit: A review. Critical Care, 14, 1-8. https://doi.org/10.1186/cc8850

Askar, A. M. (2015). Hyperphosphatemia: The hidden killer in chronic kidney disease. Saudi Medical Journal, 36(1), 13-19.

Zhou, C., Shi, Z., Ouyang, N., & Ruan, X. (2021). Hyperphosphatemia and cardiovascular disease. Frontiers in Cell and Developmental Biology, 9, 644363. https://doi.org/10.3389/fcell.2021.644363

Özen, A. T., & Enç, N. (2013). Kritik hastalıklarda sıvı elektrolit dengesi değişikliklerinde hemşirenin rolü. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 4(5), 9-13.