Deliryum ve Demans Tanılı Hastalarda Hemşirelik Yaklaşımı
Özet
Hastanemizde, yaş grubu ve kronik hastalıklar nedeniyle çeşitli hasta profilleri ile karşılaşmaktayız. Kardiyoloji ve Kardiyovasküler cerrahi hemşireliğinde, Deliryum ve demans gibi bilişsel bozukluklar, bu hasta gruplarının bakım süreçlerinde önemli zorluklar teşkil eder. Deliryum, genellikle akut ve geri dönüşümlü bir durum olup, yoğun bakım ünitelerinde sıkça karşılaşılan bir sorundur. Demans ise, daha uzun süreli ve ilerleyici bir seyir gösteren, hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen bir bozukluktur. Deliryum yönetimi, deliryumun önlenmesi ilk sırada olmak üzere; deliryum durumunun tanılanması, altta yatan nedenlerin saptanması ve ortadan kaldırılması, deliryumun tedavi edilmesi ve komplikasyonların önlenmesi gibi basamakları kapsar. Hemşirelik bakımı demans hastalarında ise yaşam kalitesini arttırmak, güvenliklerini sağlamak ve hastalığının ilerleyişini yavaşlatmak için kritik bir rol oynar. Özellikle kişiye özel bakım planları ve hasta ile yakınlarının eğitimi demans hastalarının günlük yaşamlarında bağımsızlıklarını mümkün oldukça korumalarına yardımcı olur. Hemşireler, bu hastaların değerlendirilmesi, izlenmesi, tedavi ve bakımında kritik görevler üstlenir.
In our hospital, we encounter various patient profiles due to age group and chronic diseases. In cardiology and cardiovascular surgery nursing, cognitive disorders such as delirium and dementia pose significant challenges in the care processes of these patient groups. Delirium is usually an acute and reversible condition and is a common problem in intensive care units. Dementia, on the other hand, is a disorder with a longer and progressive course that seriously affects the quality of life of patients. Delirium management includes steps such as diagnosis of delirium, identification and elimination of underlying causes, treatment of delirium and prevention of complications, with prevention of delirium being the first step. Nursing care plays a critical role in dementia patients to improve their quality of life, ensure their safety and slow down the progression of their disease. In particular, personalised care plans and education of patients and their relatives help people with dementia to maintain their independence in their daily lives as much as possible. Nurses undertake critical tasks in the assessment, monitoring, treatment and care of these patients.
Referanslar
Mart MF, Williams Roberson S, Salas B, Pandharipande PP, Ely EW. Prevention and Management of Delirium in the Intensive Care Unit. Semin Respir Crit Care Med. 2021 Feb;42(1):112-126.
Ford AH. Preventing delirium in dementia: Managing risk factors. Maturitas. 2016 Oct; 92:35-40.
Alagiakrishnan K, Wiens CA. An approach to drug induced delirium in the elderly. Postgrad Med J. 2004 Jul;80(945):388-93.
Ramírez Echeverría MDL, Paul M. Delirium. In StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL), StatPearls Publishing, 2021.
ÇU, M. K. K., LU, V. T., Altunel, Ö., & Bez, Y. (2004). Deliryum tanısıyla takip edilen hastaların izlem sonuçları. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 5, 16-21.
Hshieh TT, Yang T, Gartaganis SL, Yue J, Inouye SK. Hospital Elder Life Program: Systematic Review and Meta-analysis of Effectiveness. Am J Geriatr Psychiatry. 2018 Oct;26(10):1015-1033.
Iglseder B, Frühwald T, Jagsch C. Delirium in geriatric patients. Wien Med Wochenschr. 2022 Apr;172(5-6):114-121.
Karadaş, C., & Özdemir, L. (2019). Deliryumun yönetiminde farmakolojik olmayan yaklaşımlar ve hemşirenin sorumlulukları. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 10(2), 137-142.
WHO (2023). Dementia. (28.06.2024 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia adresinden ulaşılmıştır.)
Gorman, L.M. Sultan, D.F. Çeviri Edit; Öz F. Demiralp M (2014). Psikososyal Hemşirelik: Genel Hasta Bakımı İçin. Akademisyen Tıp Kitabevi. 3. Basım. Ankara
Gloria, M. Bulechek, Howard, K. Butcher, Joanne, M. Dochterman ve Cheryl M. Wagner. (2017). Nursing Interventions. Ed: Erdemir F., Kav S., Yılmaz A.A., Hemşirelik Girişimleri Sınıflaması, Altıncı baskı, 128-131.
Referanslar
Mart MF, Williams Roberson S, Salas B, Pandharipande PP, Ely EW. Prevention and Management of Delirium in the Intensive Care Unit. Semin Respir Crit Care Med. 2021 Feb;42(1):112-126.
Ford AH. Preventing delirium in dementia: Managing risk factors. Maturitas. 2016 Oct; 92:35-40.
Alagiakrishnan K, Wiens CA. An approach to drug induced delirium in the elderly. Postgrad Med J. 2004 Jul;80(945):388-93.
Ramírez Echeverría MDL, Paul M. Delirium. In StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL), StatPearls Publishing, 2021.
ÇU, M. K. K., LU, V. T., Altunel, Ö., & Bez, Y. (2004). Deliryum tanısıyla takip edilen hastaların izlem sonuçları. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 5, 16-21.
Hshieh TT, Yang T, Gartaganis SL, Yue J, Inouye SK. Hospital Elder Life Program: Systematic Review and Meta-analysis of Effectiveness. Am J Geriatr Psychiatry. 2018 Oct;26(10):1015-1033.
Iglseder B, Frühwald T, Jagsch C. Delirium in geriatric patients. Wien Med Wochenschr. 2022 Apr;172(5-6):114-121.
Karadaş, C., & Özdemir, L. (2019). Deliryumun yönetiminde farmakolojik olmayan yaklaşımlar ve hemşirenin sorumlulukları. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 10(2), 137-142.
WHO (2023). Dementia. (28.06.2024 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia adresinden ulaşılmıştır.)
Gorman, L.M. Sultan, D.F. Çeviri Edit; Öz F. Demiralp M (2014). Psikososyal Hemşirelik: Genel Hasta Bakımı İçin. Akademisyen Tıp Kitabevi. 3. Basım. Ankara
Gloria, M. Bulechek, Howard, K. Butcher, Joanne, M. Dochterman ve Cheryl M. Wagner. (2017). Nursing Interventions. Ed: Erdemir F., Kav S., Yılmaz A.A., Hemşirelik Girişimleri Sınıflaması, Altıncı baskı, 128-131.
