Koroner Dışı Girişimlerde Hemşirelik Yaklaşımı
Özet
Son yıllar da cerrahi dışında girişimsel yöntemler tercih edilmektedir. Bu girişimlerden başlıcaları TAVI, EVAR ve TEVAR’dır. TAVI, yüksek cerrahi risk taşıyan ileri aort darlığı olan hastalarda tercih edilen bir yöntemdir. İşlem, minimal invaziv olup, hastalar genellikle ertesi gün taburcu olabilme imkânı mevcuttur, ancak dikkatli bir takip gerektirir. EVAR ve TEVAR ise endovasküler yöntemlerle aort anevrizmalarının tedavisinde kullanılır ve cerrahiye göre daha az komplikasyon riski taşır. Ancak; Endoleak gibi bazı komplikasyonlar ortaya çıkabilir ve yakın takip gerektirir. Koroner dışı girişimlerde hemşirelik bakımı, işlem öncesi, sırasında ve sonrasında büyük önem taşır. İşlem öncesi hazırlıklar, hastanın genel durumunun değerlendirilmesini, gerekli testlerin yapılmasını ve özel hazırlıkları içerir. İşlem sırasında, hemşireler steril alanın hazırlanmasından, doktorun asiste edilmesine kadar çeşitli görevleri yerine getirir. İşlem sonrası bakım ise yoğun bakımda, hastanın durumunun yakından izlenmesini ve komplikasyonların hızlı bir şekilde tespit edilmesini içerir. Sonuç olarak, koroner dışı girişimsel işlemlerde hemşirelik bakımı, komplikasyonların önlenmesi ve hastanın sağlıklı bir şekilde iyileşmesi için kritik bir rol oynar. Hemşireler, güncel kılavuzlar doğrultusunda bilgi ve becerilerini sürekli olarak güncellemeli ve geliştirmelidir.
In recent years, interventional methods have been preferred in addition to surgery. The main ones are TAVI, EVAR and TEVAR. TAVI is a preferred method in patients with advanced aortic stenosis who carry a high surgical risk. The procedure is minimally invasive and patients can usually be discharged the next day, but it requires careful follow-up. EVAR and TEVAR are used in the treatment of aortic aneurysms with endovascular methods and have a lower risk of complications compared to surgery. However, some complications such as Endoleak may occur and require close follow-up. Nursing care is of great importance before, during and after the procedure in non-coronary interventions. Pre-procedure preparations include evaluating the patient's general condition, performing the necessary tests and special preparations. During the procedure, nurses perform various tasks from preparing the sterile area to assisting the doctor. Post-procedure care includes close monitoring of the patient's condition in the intensive care unit and rapid detection of complications. As a result, nursing care in non-coronary interventional procedures plays a critical role in preventing complications and ensuring the patient's healthy recovery. Nurses must continually update and develop their knowledge and skills in line with current guidelines.
Referanslar
Vahanian A, Beyersdorf F, Praz F, et al. 2021 ESC/EACTS Guidelines for the management of valvular heart disease: Developed by the Task Force for the management of valvular heart disease of the European Society of Cardiology (ESC) and the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). European Heart Journal, 2022: 43 (7): 561–632.
Brunilda Alushi , Alexander Lauten, Umniye Balaban, et al. TAVI With or Without Predilation: Trends From a Large, Propensity-Score Weighted German Aortic Valve Registry (GARY) Population. J Invasive Cardiol. 2022 Dec;34(12): E841-E849
Kappetein, A. P., Head, S. J., Généreux, P., Piazza, N., Van Mieghem, N. M., Blackstone, E. H., ... & Leon, M. B. (2012). Updated standardized endpoint definitions for transcatheter aortic valve implantation: the Valve Academic Research Consortium-2 consensus document. Journal of the American College of Cardiology, 60(15), 1438-1454.
Akbaba, A., & Mert, H. (2021). Yaşamla ölüm arasındaki son şans: Transkateter aort kapak implantasyonu yapılan hastaların deneyimleri. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 12(29), 163-172.
Bakımı, H., Türen, S., & Atakoğlu, R. (2016). OLGU SUNUMU CASE REPORT. Journal of Cardiovascular Nursing, 7(13), 127-135.
Podlesnikar, T., & Delgado, V. (2016). Transcatheter Aortic Valve Replacement: Advantages and Limitations of Different Cardiac Imaging Techniques. Revista Española de Cardiología (English Edition), 69(3), 310-321.
Kaçar, Ö. (2019). Kardiyak kateterizasyon laboratuvarı hemşirelerinin sorumlulukları ve iş yükü analizi (Master's thesis, Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
Reyhanoğlu, H., & Özcan, K. (2021). Abdominal Aort Anevrizmalarında Endovasküler Stent Greft (EVAR) Deneyimlerimiz–Tek Merkez Verisi. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 28(1), 99-104.
Sormaz, İ. C., & Aksoy, Ş. M. (2018). Vascular Complications of Endovascular Aortic Aneurism Repair: Short and Long Term Follow-Up. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 81(1), 1-10.
Akbulut, M., Aksoy, E., Kara, İ., Çelik, E. C., Rabuş, M. B., Çekmecelioğlu, D., & Köksal, C. (2017). Abdominal aort anevrizma tamirinde açık cerrahi ve endovasküler stent greft onarım yöntemlerinin erken ve orta dönem sonuçlarının karşılaştırılması. Damar Cerrahi Dergisi, 26, 5-11.
Saraç, A., Demirağ, M. K., Akan, H., & Keçeligil, H. T. (2009). Abdominal aorta anevrizmalarında endovasküler tedavi: İki olgu sunumu. Fırat Tıp Dergisi, 14(2), 145-148.
Harun Arbatlı, Naci Yağan, Ergun Demirsoy, Murat Arpaz, Oğuz Yılmaz, Faruk Tükenmez, Deniz Şener, Fürüzan Numan, Bingür Sönmez. Treatment of Descending Thoracic Aortic Aneurysms and Dissections with Endovascular Stent-Grafts. Turk Kardiyol Dern Ars. 2003; 31(9): 489-497
Yavuz, Ş., Özbudak, E., Gümüştaş, S., Kanko, M., Çiftçi, E., & Berki, T. (2013). Abdominal aort anevrizmalarında endovasküler stent greft uygulamaları: Orta ve uzun dönem sonuçlar. Turkish J Thorac Cardiovasc Surg, 21, 333-40.
Dereli, Y., ALTINBAŞ, Ö., Tanyeli, Ö., Taban, V. B., & Görmüş, N. (2020). Travmatik Torakoabdominal Aort Diseksiyonunun Eş Zamanlı Tevar ve Evar İle Endovasküler Tedavisi: Olgu Sunumu. Batı Karadeniz Tıp Dergisi, 4(3), 192-195.
Cebeci, S. P., & Veremci, Ş. (2022). Koroner anjiyografi planlanan hastalara yönelik hemşirelik bakım girişimlerinin değerlendirilmesi. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 45-53.
Soylu, A., & KORKMAZ, M. (2024). Koroner Anjiyografi: İşlem Öncesi, Sırası ve Sonrası Hemşirelik Girişimleri ve Süreç Yönetimi: Koroner Anjiyografi Sürecinde Hemşirelik Bakımı. Advances in Chronic Diseases, 1(1), 28-36.
Derneği, T. K. (2004). Girişimsel kardiyolojide yetkinlik kılavuzu. Türk Kardiyoloji Derneği.
Derneği, T. K. (2017). Perkutan koroner ve valvüler girişimlerde hemşirelik bakım kılavuzu. Türk Kardiyoloji Derneği Kılavuz Yayınları, 2, 13-14.
Bakan, G. (2016). Perkütan Koroner Girişimlerde Kanıta Dayalı Bakım Uygulamaları. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 7(Supp: 1): 26-34
Türen, S., & Enç, N. (2014). Transkatater Aort Kapak İmplantasyonu (TAVİ) ve Hemşirelik Bakımı.
Türen, S., & Atakoğlu, R. (2016). Transkateter Aort Kapak İmplantasyonu (TAVİ) Uygulanan Hastalarda Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu.
Referanslar
Vahanian A, Beyersdorf F, Praz F, et al. 2021 ESC/EACTS Guidelines for the management of valvular heart disease: Developed by the Task Force for the management of valvular heart disease of the European Society of Cardiology (ESC) and the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). European Heart Journal, 2022: 43 (7): 561–632.
Brunilda Alushi , Alexander Lauten, Umniye Balaban, et al. TAVI With or Without Predilation: Trends From a Large, Propensity-Score Weighted German Aortic Valve Registry (GARY) Population. J Invasive Cardiol. 2022 Dec;34(12): E841-E849
Kappetein, A. P., Head, S. J., Généreux, P., Piazza, N., Van Mieghem, N. M., Blackstone, E. H., ... & Leon, M. B. (2012). Updated standardized endpoint definitions for transcatheter aortic valve implantation: the Valve Academic Research Consortium-2 consensus document. Journal of the American College of Cardiology, 60(15), 1438-1454.
Akbaba, A., & Mert, H. (2021). Yaşamla ölüm arasındaki son şans: Transkateter aort kapak implantasyonu yapılan hastaların deneyimleri. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 12(29), 163-172.
Bakımı, H., Türen, S., & Atakoğlu, R. (2016). OLGU SUNUMU CASE REPORT. Journal of Cardiovascular Nursing, 7(13), 127-135.
Podlesnikar, T., & Delgado, V. (2016). Transcatheter Aortic Valve Replacement: Advantages and Limitations of Different Cardiac Imaging Techniques. Revista Española de Cardiología (English Edition), 69(3), 310-321.
Kaçar, Ö. (2019). Kardiyak kateterizasyon laboratuvarı hemşirelerinin sorumlulukları ve iş yükü analizi (Master's thesis, Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
Reyhanoğlu, H., & Özcan, K. (2021). Abdominal Aort Anevrizmalarında Endovasküler Stent Greft (EVAR) Deneyimlerimiz–Tek Merkez Verisi. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 28(1), 99-104.
Sormaz, İ. C., & Aksoy, Ş. M. (2018). Vascular Complications of Endovascular Aortic Aneurism Repair: Short and Long Term Follow-Up. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 81(1), 1-10.
Akbulut, M., Aksoy, E., Kara, İ., Çelik, E. C., Rabuş, M. B., Çekmecelioğlu, D., & Köksal, C. (2017). Abdominal aort anevrizma tamirinde açık cerrahi ve endovasküler stent greft onarım yöntemlerinin erken ve orta dönem sonuçlarının karşılaştırılması. Damar Cerrahi Dergisi, 26, 5-11.
Saraç, A., Demirağ, M. K., Akan, H., & Keçeligil, H. T. (2009). Abdominal aorta anevrizmalarında endovasküler tedavi: İki olgu sunumu. Fırat Tıp Dergisi, 14(2), 145-148.
Harun Arbatlı, Naci Yağan, Ergun Demirsoy, Murat Arpaz, Oğuz Yılmaz, Faruk Tükenmez, Deniz Şener, Fürüzan Numan, Bingür Sönmez. Treatment of Descending Thoracic Aortic Aneurysms and Dissections with Endovascular Stent-Grafts. Turk Kardiyol Dern Ars. 2003; 31(9): 489-497
Yavuz, Ş., Özbudak, E., Gümüştaş, S., Kanko, M., Çiftçi, E., & Berki, T. (2013). Abdominal aort anevrizmalarında endovasküler stent greft uygulamaları: Orta ve uzun dönem sonuçlar. Turkish J Thorac Cardiovasc Surg, 21, 333-40.
Dereli, Y., ALTINBAŞ, Ö., Tanyeli, Ö., Taban, V. B., & Görmüş, N. (2020). Travmatik Torakoabdominal Aort Diseksiyonunun Eş Zamanlı Tevar ve Evar İle Endovasküler Tedavisi: Olgu Sunumu. Batı Karadeniz Tıp Dergisi, 4(3), 192-195.
Cebeci, S. P., & Veremci, Ş. (2022). Koroner anjiyografi planlanan hastalara yönelik hemşirelik bakım girişimlerinin değerlendirilmesi. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 45-53.
Soylu, A., & KORKMAZ, M. (2024). Koroner Anjiyografi: İşlem Öncesi, Sırası ve Sonrası Hemşirelik Girişimleri ve Süreç Yönetimi: Koroner Anjiyografi Sürecinde Hemşirelik Bakımı. Advances in Chronic Diseases, 1(1), 28-36.
Derneği, T. K. (2004). Girişimsel kardiyolojide yetkinlik kılavuzu. Türk Kardiyoloji Derneği.
Derneği, T. K. (2017). Perkutan koroner ve valvüler girişimlerde hemşirelik bakım kılavuzu. Türk Kardiyoloji Derneği Kılavuz Yayınları, 2, 13-14.
Bakan, G. (2016). Perkütan Koroner Girişimlerde Kanıta Dayalı Bakım Uygulamaları. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 7(Supp: 1): 26-34
Türen, S., & Enç, N. (2014). Transkatater Aort Kapak İmplantasyonu (TAVİ) ve Hemşirelik Bakımı.
Türen, S., & Atakoğlu, R. (2016). Transkateter Aort Kapak İmplantasyonu (TAVİ) Uygulanan Hastalarda Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu.
