El Hijyeni
Özet
Sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar hastanede uzamış yatışa, mikroorganizmalarda antimikrobiyal direnç artışına, maliyetin artmasına ve hatta ölüme sebep olmaktadır. Bu tür enfeksiyonların önlenmesi sağlık kuruluşlarının öncelikli amacıdır. El hijyeni Sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar ve dirençli patojenlerin yayılımının önlenmesinde en önemli ve en basit enfeksiyon kontrol önlemidir. El hijyeni uygulamalarında enfeksiyon kontrol hemşiresinin rolü ve sorumlulukları çok geniş kapsamlıdır. Eğitim, el hijyeninde kritik bir öneme sahiptir. Tek seferlik eğitim yerine, tekrar eden eğitimlerin farkındalık oluşturma konusunda daha etkili olduğu görülmüştür. Eğitim faaliyetlerinin planlanması ve sürdürülmesinde enfeksiyon kontrol hemşireleri ön planda yer alır. Sağlık bakım ilişkili enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolü için ulusal ve uluslararası programların uygulanması, çok bileşenli stratejilerin kullanılması ve düzenli olarak sağlık çalışanlarına eğitimlerin sağlanması büyük önem taşır. Her sağlık tesisi, sağlık çalışanlarının takı vb. aksesuar, takma tırnak veya tırnak cilası kullanımıyla ilgili politikalar geliştirmelidir. Bu politikalar, hastalar ve sağlık çalışanları için enfeksiyon bulaşma riskini azaltmaya odaklanmalıdır. El hijyeninin, sağlık bakımıyla ilişkili enfeksiyonların önlenmesinde önemi tartışmasız bir konudur. El hijyenine uyumunun artması ve kurumsal başarının sağlanması için hem ekip çalışmasına hem de bireysel sorumluluğa ihtiyaç olduğu unutulmamalıdır. Güvenli ve etkili bakımın temelini oluşturan el hijyeni uygulamaları, kanıta dayalı çalışmalar ile geliştirilerek enfeksiyonların kontrolünde başarının anahtarı haline gelmiştir.
Healthcare-associated infections can lead to prolonged hospital stays, increased antimicrobial resistance in microorganisms, higher costs, and even death. Preventing such infections is a primary goal of healthcare organizations. Hand hygiene is the most important and simplest infection control measure for preventing the spread of healthcare-associated infections and resistant pathogens. The role and responsibilities of infection control nurses in hand hygiene practices are extensive. Education plays a critical role in hand hygiene. It has been observed that repeated training sessions are more effective in raising awareness than one-time training. Infection control nurses are at the forefront of planning and maintaining educational activities. Implementing national and international programs, using multi-component strategies, and providing regular training to healthcare workers are crucial for the prevention and control of healthcare-associated infections. Each healthcare facility should develop policies regarding the use of accessories such as jewelry, artificial nails, or nail polish by healthcare workers. These policies should focus on reducing the risk of infection transmission for both patients and healthcare workers. The importance of hand hygiene in preventing healthcare-associated infections is unquestionable. Improving compliance with hand hygiene and achieving institutional success require both teamwork and individual responsibility. Hand hygiene practices, which form the foundation of safe and effective care, have become the key to successful infection control through evidence-based approaches.
Referanslar
Türk Hastane İnfeksiyonları ve Kontrolü Derneği(2008). El Hijyeni Kılavuzu, Hastane İnfeksiyonları Dergisi, 2008;12(Ek 1):3-30.
World HealthOrganization(2009). WHO Guidelines on HandHygiene in HealthCare. Geneva, Switzerland, 2009. (22.05.2024 tarihinde https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/44102/9789241597906_eng.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Boyce J.M.,Pittet D.,CentersforDisease Control andPrevention (CDC)(2002). GuidelineforHandHygiene in Health-CareSettings:Recommendation of the Healthcare Infection Control PracticesAdvisoryCommitteeandthe HICPAC/SHEA/APIC/IDSA HandHygieneTask Force. Infection Control &HospitalEpidemiology, 2002;30: S1-S46.
T.C.Sağlık Bakanlığı(2019).Türkiye Sağlık Hizmeti ile İlişkili Enfeksiyonları Önleme ve Kontrol Programı 2019-2024., 1.Baskı.Ankara.2019. (25.05.2024 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/Yayinlarimiz/Programlar/Turkiye_Saglik_Hizmeti_Ile_Iliskili_Enfeksiyonlari_Onleme_ve_Kontrol_Programi.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Safety, W. P., & World HealthOrganization. (2009). A guidetotheimplementation of the WHO multimodal handhygieneimprovementstrategy (No. WHO/IER/PSP/2009/02). World HealthOrganization.
World HealthOrganization(2009). WHO Guidelines on HandHygiene in HealthCare: First Global PatientSafety Challenge. Cleancare is safer care, WHO;2009. (21.06.2024 tarihinde https://www.who.int/publications/i/item/9789241597906 adresinden ulaşılmıştır).
Centers forDisease Control andPrevention (2002).GuidelineforHandHygiene in Healthcare Settings. (21.06.2024 tarihinde https://www.cdc.gov/infection-control/hcp/hand-hygiene/index.html adresinden ulaşılmıştır).
Herbert, V. G., Schlumm, P., Kessler, H. H., &Frings, A. (2013). Knowledge of andadherencetohygieneguidelinesamongmedicalstudents in Austria. Interdisciplinaryperspectives on infectiousdiseases, 2013.
World HealthOrganization (2006). WHO Guidelines on HandHygiene in HealthCare: a Summary, First Global PatientSafety Challenge, CleanCare is Safer Care, WHO Press, Geneva, Switzerland,2006.
Arman D. El Yıkama ve El Dezenfeksiyonu.In:Doğanay M, Ünal S(ed), Çetinkaya Şardan Y. Hastane İnfeksiyonları, 1. Baskı, Bilimsel Tıp Yayınevi Ltd.Şti,Ankara: 2013; 71-89.
Hewlett, A. L.,Hohenberger, H., Murphy, C. N., Helget, L., Hausmann, H., Lyden, E.,Hicks, R. (2018). Evaluation of thebacterialburden of gel nails, standard nail polish, andnaturalnails on thehands of healthcareworkers. AmericanJournal of Infection Control, 46(12), 1356-1359.
Behroozy, A.,&Keegel, T. G. (2014). Wet-workexposure: a main risk factorforoccupationalhanddermatitis. Safetyandhealth at work, 5(4), 175-180.
Hoffman PN et al. Micro-organismsisolatedfrom skin underweddingringswornbyHospitalstaff. BMJ. ClinicalResearch Edition, 1985, 290:206-207.
Jeanes A et al. Nail art: a review of currentinfection Control issues. Journal of HospitalInfection, 2001, 49:139- 142.
Bernthal, E. (1997). Weddingringsandhospital-acquiredinfection. Nursingstandard (RoyalCollege of Nursing (Great Britain): 1987), 11(43), 44-46.
Esen, Ş., Ersöz, G., Gürler, B., Karabay, O., Koçoğlu, E., & Metin, D. (2019). Dezenfeksiyon Antisepsi Sterilizasyon Rehberi. Perçin Renders D, Metin DY, editörler. İstanbul,31-32; 2019.
Hedderwick, S. A., McNeil, S. A., Lyons, M. J., &Kauffman, C. A. (2000). Pathogenicorganismsassociatedwithartificialfingernailswornbyhealthcareworkers. Infection Control &HospitalEpidemiology, 21(8), 505-509.
McGinley, K., Larson, E. L., & Leyden, J. J. (1988). Compositionanddensity of microflora in thesubungualspace of thehand. Journal of clinicalmicrobiology, 26(5), 950-953.
Baumgardner, C. A., Maragos, C. S., Walz, J., & Larson, E. (1993). Effects of nail polish on microbialgrowth of fingernails. Dispellingsacredcows. AORN journal, 58(1), 84-88.
Wynd, C. A., Samstag, D. E., &Lapp, A. M. (1994). Bacterialcarriage on thefingernails of OR nurses. AORN journal, 60(5), 796-805.
Gross, A., Cutright, D. E., &D'Alessandro, S. M. (1979). Effect of surgicalscrub on microbialpopulationunderthefingernails. TheAmericanJournal of Surgery, 138(3), 463-467.
Pottinger, J., Burns, S., &Menske, C. (1989). Bacterialcarriagebyartificialvereusnaturalnails. Americanjournal of infectioncontrol, 17(6), 340-344.
McNeil, S. A., Foster, C. L., Hedderwick, S. A., &Kauffman, C. A. (2001). Effect of handcleansingwithantimicrobialsoaporalcohol-basedgel on microbialcolonization of artificialfingernailswornbyhealthcareworkers. Clinicalinfectiousdiseases, 32(3), 367-372.
Eckmanns, T., Bessert, J., Behnke, M., Gastmeier, P., &Rüden, H. (2006). Compliancewithantiseptichandrubuse in intensivecareunitstheHawthorneeffect. Infection Control &HospitalEpidemiology, 27(9), 931-934.
Pittet, D., Dharan, S., Touveneau, S., Sauvan, V., &Perneger, T. V. (1999). Bacterialcontamination of thehands of hospitalstaffduringroutinepatientcare. Archives of internalmedicine, 159(8), 821-826.
Tenorio, A. R., Badri, S. M., Sahgal, N. B., Hota, B., Matushek, M., Hayden, M. K., ... &Weinstein, R. A. (2001). Effectiveness of gloves in theprevention of handcarriage of vancomycin-resistantenterococcusspeciesbyhealthcareworkersafterpatientcare. ClinicalInfectiousDiseases, 32(5), 826-829.
Sağlıkta Kalite, Akreditasyon Ve Çalışan Hakları Dairesi Başkanlığı,(2020). Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) Hastane Seti (Sürüm 6),S:183-191,2020.
Goldberg, J. L. (2017). Guidelineimplementation: handhygiene. AORN journal, 105(2), 203-212.
Referanslar
Türk Hastane İnfeksiyonları ve Kontrolü Derneği(2008). El Hijyeni Kılavuzu, Hastane İnfeksiyonları Dergisi, 2008;12(Ek 1):3-30.
World HealthOrganization(2009). WHO Guidelines on HandHygiene in HealthCare. Geneva, Switzerland, 2009. (22.05.2024 tarihinde https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/44102/9789241597906_eng.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Boyce J.M.,Pittet D.,CentersforDisease Control andPrevention (CDC)(2002). GuidelineforHandHygiene in Health-CareSettings:Recommendation of the Healthcare Infection Control PracticesAdvisoryCommitteeandthe HICPAC/SHEA/APIC/IDSA HandHygieneTask Force. Infection Control &HospitalEpidemiology, 2002;30: S1-S46.
T.C.Sağlık Bakanlığı(2019).Türkiye Sağlık Hizmeti ile İlişkili Enfeksiyonları Önleme ve Kontrol Programı 2019-2024., 1.Baskı.Ankara.2019. (25.05.2024 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/Yayinlarimiz/Programlar/Turkiye_Saglik_Hizmeti_Ile_Iliskili_Enfeksiyonlari_Onleme_ve_Kontrol_Programi.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Safety, W. P., & World HealthOrganization. (2009). A guidetotheimplementation of the WHO multimodal handhygieneimprovementstrategy (No. WHO/IER/PSP/2009/02). World HealthOrganization.
World HealthOrganization(2009). WHO Guidelines on HandHygiene in HealthCare: First Global PatientSafety Challenge. Cleancare is safer care, WHO;2009. (21.06.2024 tarihinde https://www.who.int/publications/i/item/9789241597906 adresinden ulaşılmıştır).
Centers forDisease Control andPrevention (2002).GuidelineforHandHygiene in Healthcare Settings. (21.06.2024 tarihinde https://www.cdc.gov/infection-control/hcp/hand-hygiene/index.html adresinden ulaşılmıştır).
Herbert, V. G., Schlumm, P., Kessler, H. H., &Frings, A. (2013). Knowledge of andadherencetohygieneguidelinesamongmedicalstudents in Austria. Interdisciplinaryperspectives on infectiousdiseases, 2013.
World HealthOrganization (2006). WHO Guidelines on HandHygiene in HealthCare: a Summary, First Global PatientSafety Challenge, CleanCare is Safer Care, WHO Press, Geneva, Switzerland,2006.
Arman D. El Yıkama ve El Dezenfeksiyonu.In:Doğanay M, Ünal S(ed), Çetinkaya Şardan Y. Hastane İnfeksiyonları, 1. Baskı, Bilimsel Tıp Yayınevi Ltd.Şti,Ankara: 2013; 71-89.
Hewlett, A. L.,Hohenberger, H., Murphy, C. N., Helget, L., Hausmann, H., Lyden, E.,Hicks, R. (2018). Evaluation of thebacterialburden of gel nails, standard nail polish, andnaturalnails on thehands of healthcareworkers. AmericanJournal of Infection Control, 46(12), 1356-1359.
Behroozy, A.,&Keegel, T. G. (2014). Wet-workexposure: a main risk factorforoccupationalhanddermatitis. Safetyandhealth at work, 5(4), 175-180.
Hoffman PN et al. Micro-organismsisolatedfrom skin underweddingringswornbyHospitalstaff. BMJ. ClinicalResearch Edition, 1985, 290:206-207.
Jeanes A et al. Nail art: a review of currentinfection Control issues. Journal of HospitalInfection, 2001, 49:139- 142.
Bernthal, E. (1997). Weddingringsandhospital-acquiredinfection. Nursingstandard (RoyalCollege of Nursing (Great Britain): 1987), 11(43), 44-46.
Esen, Ş., Ersöz, G., Gürler, B., Karabay, O., Koçoğlu, E., & Metin, D. (2019). Dezenfeksiyon Antisepsi Sterilizasyon Rehberi. Perçin Renders D, Metin DY, editörler. İstanbul,31-32; 2019.
Hedderwick, S. A., McNeil, S. A., Lyons, M. J., &Kauffman, C. A. (2000). Pathogenicorganismsassociatedwithartificialfingernailswornbyhealthcareworkers. Infection Control &HospitalEpidemiology, 21(8), 505-509.
McGinley, K., Larson, E. L., & Leyden, J. J. (1988). Compositionanddensity of microflora in thesubungualspace of thehand. Journal of clinicalmicrobiology, 26(5), 950-953.
Baumgardner, C. A., Maragos, C. S., Walz, J., & Larson, E. (1993). Effects of nail polish on microbialgrowth of fingernails. Dispellingsacredcows. AORN journal, 58(1), 84-88.
Wynd, C. A., Samstag, D. E., &Lapp, A. M. (1994). Bacterialcarriage on thefingernails of OR nurses. AORN journal, 60(5), 796-805.
Gross, A., Cutright, D. E., &D'Alessandro, S. M. (1979). Effect of surgicalscrub on microbialpopulationunderthefingernails. TheAmericanJournal of Surgery, 138(3), 463-467.
Pottinger, J., Burns, S., &Menske, C. (1989). Bacterialcarriagebyartificialvereusnaturalnails. Americanjournal of infectioncontrol, 17(6), 340-344.
McNeil, S. A., Foster, C. L., Hedderwick, S. A., &Kauffman, C. A. (2001). Effect of handcleansingwithantimicrobialsoaporalcohol-basedgel on microbialcolonization of artificialfingernailswornbyhealthcareworkers. Clinicalinfectiousdiseases, 32(3), 367-372.
Eckmanns, T., Bessert, J., Behnke, M., Gastmeier, P., &Rüden, H. (2006). Compliancewithantiseptichandrubuse in intensivecareunitstheHawthorneeffect. Infection Control &HospitalEpidemiology, 27(9), 931-934.
Pittet, D., Dharan, S., Touveneau, S., Sauvan, V., &Perneger, T. V. (1999). Bacterialcontamination of thehands of hospitalstaffduringroutinepatientcare. Archives of internalmedicine, 159(8), 821-826.
Tenorio, A. R., Badri, S. M., Sahgal, N. B., Hota, B., Matushek, M., Hayden, M. K., ... &Weinstein, R. A. (2001). Effectiveness of gloves in theprevention of handcarriage of vancomycin-resistantenterococcusspeciesbyhealthcareworkersafterpatientcare. ClinicalInfectiousDiseases, 32(5), 826-829.
Sağlıkta Kalite, Akreditasyon Ve Çalışan Hakları Dairesi Başkanlığı,(2020). Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) Hastane Seti (Sürüm 6),S:183-191,2020.
Goldberg, J. L. (2017). Guidelineimplementation: handhygiene. AORN journal, 105(2), 203-212.