Basınç Ülserleri
Özet
Basınç ülserleri hastaların tedavi sürecini uzatmakta olup, hastada oluşturduğu fiziksel/psikolojik travmanın yanında sağlık bakım masraflarının artmasına ve bireylerin sorumluluklarını yerine getirmesinde de aksaklıklara neden olan önemli bir sağlık sorunudur. Basınç ülserleri sıklıkla vücudun kemik çıkıntılarının olduğu bölgelerde, uzun süreli ve tekrarlayan basınca maruz kalınması nedeniyle deri ve deri altı dokularda kapillerin tamamen kapanması ve o bölgede dolaşımın olmaması nedeniyle oluşan nekroz ve ülserasyonlardır. Hastanelerin sağlık hizmeti sunulan her biriminde görülmesinin yanı sıra özellikle yoğun bakım ünitelerinde tedavi alan hastaların analjezik, kas gevşetici ve sedatif ilaçların fazlasıyla kullanılması, hastaların fiziksel hareketlerinin kısıtlı olması, solunum cihazlarının sık kullanılması, metabolik problemlerin varlığı, bilinç kaybı, ventilasyon ve dolaşım bozuklukları, inkontinans, malnütrisyon ve hipoalbuminemi gibi basınç ülserleri için risk oluşturacak birçok faktör bulunmaktadır. Bu nedenle yoğun bakım üniteleri basınç ülserlerinin yoğunlukla görüldüğü alanların başında gelmektedir. Basınç ülserleri her yaş grubunda görülmekle beraber yaşlanmayla birlikte bu oranın arttığı da görülmektedir. Basınç ülseri oluşumunu arttıran risk faktörleri morbitide ve mortalite oranlarının artmasına, ayrıca hastada ağrı, enfeksiyon ve depresyon gibi komplikasyonların oluşmasına neden olmaktadır. Bu yüzden sağlık hizmeti sunan hemşireler, basınç ülserlerinin önlenmesinde risk faktörlerinin belirlenmesi, tedavisi ve bakımında kanıta dayalı uygulamalardan yararlanmalıdır.
Pressure ulcers prolong the treatment process of patients and are an important health problem that causes physical/psychological trauma to the patient as well as increased health care costs and disruptions in the fulfillment of individuals' responsibilities. Pressure ulcers are necrosis and ulcerations that occur due to the complete closure of capillaries in the skin and subcutaneous tissues due to prolonged and repetitive exposure to pressure in the areas of the body where there are bony protrusions and the lack of circulation in that area. In addition to being seen in every unit of hospitals where healthcare services are provided, there are many factors that may pose a risk for pressure ulcers such as excessive use of analgesics, muscle relaxants and sedative drugs, limited physical movements of patients, frequent use of respiratory devices, presence of metabolic problems, loss of consciousness, ventilation and circulatory disorders, incontinence, malnutrition and hypoalbuminemia, especially in patients receiving treatment in intensive care units. For this reason, intensive care units are among the most common areas where pressure ulcers are seen. Although pressure ulcers are seen in all age groups, this rate increases with aging. Risk factors that increase pressure ulcer formation lead to increased morbidity and mortality rates, as well as complications such as pain, infection and depression in the patient. Therefore, nurses providing healthcare services should utilize evidence-based practices in the identification, treatment and care of risk factors for the prevention of pressure ulcers.
Referanslar
Tanrıkulu, F., Dikmen, Y., & Tanrıkulu, F. (2017). Yoğun Bakım Hastalarında Basınç Yaraları: Risk Faktörleri ve Önlemler. Journal of Human Rhythm, 3(4), 177-182. https://dergipark.org.tr/tr/pub/johr/issue/33484/373544 E.T:20.06.2024
Caner, M., Karacı, Y., Karasakal, S., Türe Özdağ, N., Meriç, G., & Erciyas Gökgöz, Z. (2022). Yoğun bakım ünitelerinde basınç yaralanması oranlarının retrospektif incelenmesi. Sağlık Ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 4(1), 190–194.
Katran ,B.(2015).Bir cerrahi yoğun bakım ünitesinde bası yarası görülme sıklığı ve bası yarası gelişimini etkileyen risk faktörlerinin irdelenmesi. JAREN;1(1):8-14.
Orhan, B.( 2017).Basınç Yaralarını Önleme Kılavuzu: Kanıta Dayalı Uygulamalar. aktd. Aralık;26(4):427-440. doi:10.17827/aktd.306004
https://www.klimik.org.tr>uploads>2023/11pdf.E.T:15.07.2024
https://gavsispanel.gelisim.edu.tr/Document/nkiskac/20230308162129402_19f7390a-9fa6-4152-8609-9ee0926407f5.pdf E.T:27.06.2024
İlhan,S.(2017).Yara Bakım Hemşireliği.Ankara:Alter Yay.Rek.Org.Tic.Ltd.Şti.
Yankın, S., & Yıldırım, N. (2024). Basınç Ülseri Önlenmesinde Hemşirenin Rolü. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(1), 1-11.
Ateşgöz F, Köse G, Seki Z, Sağlık S, Kulaksızoğlu N, Ülgen N, İnci Ö. Bir Eğitim Ve Araştırma Hastanesindeki Basınç Yarası Prevalansı Ve Risk Faktörlerinin Belirlenmesi: Nokta Prevalans Çalışması. Karya J Health Sci. 2022;3(1):6-12.
Vera Salmerón E., Domínguez Nogueira C., Romero Béjar J.L., Sáez J.A., Mota Romero E. (2022.)Decision Tree Based Approach For Pressure Ulcer Risk Assessment İn Immobilized Patients. International Journal Of Environmental Research And Public Health; 19(18): 11161. https://doi.org/10.3390/ijerph191811161
Kılıç,F.H, G. S. (2017). Basınç Yarası Değerlendirilmesinde Sık Kullanılan Ölçekler. Jaren, 49-54.
Güneş, N. B., & Törüner, E. K. (2014). Çocuk Hastalarda Braden Q Basınç Ülseri Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik Ve Güvenirliği. Anadolu Hemşirelik Ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(1), 6-14.
Sivrikaya, S. K., & Sarıkaya, S. (2020). Yoğun Bakım Hastalarında Bası Ülseri, Önleme Ve Hemşirelik Bakımı. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 24(2), 139-149.
https://www.yoihd.org.tr/ E.T:01.07.2024
Karadağ, A. (2015). Stoma ve yara bakım hemşireliği: tarihsel gelişim süreci, rol ve işlevleri. Turkiye Klinikleri Pediatric Nursing-Special Topics, 1(1), 1-8.
Referanslar
Tanrıkulu, F., Dikmen, Y., & Tanrıkulu, F. (2017). Yoğun Bakım Hastalarında Basınç Yaraları: Risk Faktörleri ve Önlemler. Journal of Human Rhythm, 3(4), 177-182. https://dergipark.org.tr/tr/pub/johr/issue/33484/373544 E.T:20.06.2024
Caner, M., Karacı, Y., Karasakal, S., Türe Özdağ, N., Meriç, G., & Erciyas Gökgöz, Z. (2022). Yoğun bakım ünitelerinde basınç yaralanması oranlarının retrospektif incelenmesi. Sağlık Ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 4(1), 190–194.
Katran ,B.(2015).Bir cerrahi yoğun bakım ünitesinde bası yarası görülme sıklığı ve bası yarası gelişimini etkileyen risk faktörlerinin irdelenmesi. JAREN;1(1):8-14.
Orhan, B.( 2017).Basınç Yaralarını Önleme Kılavuzu: Kanıta Dayalı Uygulamalar. aktd. Aralık;26(4):427-440. doi:10.17827/aktd.306004
https://www.klimik.org.tr>uploads>2023/11pdf.E.T:15.07.2024
https://gavsispanel.gelisim.edu.tr/Document/nkiskac/20230308162129402_19f7390a-9fa6-4152-8609-9ee0926407f5.pdf E.T:27.06.2024
İlhan,S.(2017).Yara Bakım Hemşireliği.Ankara:Alter Yay.Rek.Org.Tic.Ltd.Şti.
Yankın, S., & Yıldırım, N. (2024). Basınç Ülseri Önlenmesinde Hemşirenin Rolü. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(1), 1-11.
Ateşgöz F, Köse G, Seki Z, Sağlık S, Kulaksızoğlu N, Ülgen N, İnci Ö. Bir Eğitim Ve Araştırma Hastanesindeki Basınç Yarası Prevalansı Ve Risk Faktörlerinin Belirlenmesi: Nokta Prevalans Çalışması. Karya J Health Sci. 2022;3(1):6-12.
Vera Salmerón E., Domínguez Nogueira C., Romero Béjar J.L., Sáez J.A., Mota Romero E. (2022.)Decision Tree Based Approach For Pressure Ulcer Risk Assessment İn Immobilized Patients. International Journal Of Environmental Research And Public Health; 19(18): 11161. https://doi.org/10.3390/ijerph191811161
Kılıç,F.H, G. S. (2017). Basınç Yarası Değerlendirilmesinde Sık Kullanılan Ölçekler. Jaren, 49-54.
Güneş, N. B., & Törüner, E. K. (2014). Çocuk Hastalarda Braden Q Basınç Ülseri Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik Ve Güvenirliği. Anadolu Hemşirelik Ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(1), 6-14.
Sivrikaya, S. K., & Sarıkaya, S. (2020). Yoğun Bakım Hastalarında Bası Ülseri, Önleme Ve Hemşirelik Bakımı. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 24(2), 139-149.
https://www.yoihd.org.tr/ E.T:01.07.2024
Karadağ, A. (2015). Stoma ve yara bakım hemşireliği: tarihsel gelişim süreci, rol ve işlevleri. Turkiye Klinikleri Pediatric Nursing-Special Topics, 1(1), 1-8.
