Kiraz Budaması
Özet
Kiraz (Prunus avium L.) Güney Kafkasya, Hazar Denizi ve Kuzey Anadolu'ya özgüdür. Türkiye, yıllık 736.791 tonluk üretimiyle dünyanın en büyük tatlı kiraz üreticisidir (FAO, 2023). Kiraz, Türkiye'de çoğunlukla Marmara, Ege, Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde yetiştirilir. Bu bölgelerde kirazın en büyük üretim sezonu, dünyanın üretim sezonuna benzer şekilde Haziran ve Temmuz aylarıdır. Kiraz üretiminde iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine bağlı olarak azalan verim ve kalitenin arttırılması amacıyla yeni çeşit ve anaç geliştirilmesi üzerine yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Bununla birlikte artan bakım ve işçilik maliyetlerini azaltan derimi kolaylaştıran, etkili ilaçlama, gübreleme ve sulamaya imkan veren budama sistemlerinin uygulanması büyük önem taşımaktadır. Budamada ekolojiye göre belirlenecek anaç-çeşit kombinasyonu ve buna uygun budama sisteminin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla kiraz budamasına etki eden faktörler (ekoloji, çeşit ve anaç) dikkate alınarak uygulanabilecek eski ve modern budama sistemlerinin belirlenmesi ve uygulanması açıklanmıştır.
Referanslar
Demirsoy, H., Macit, İ., Demirsoy, L. 2015. Kirazlarda Terbiye Sistemleri. ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25(1), 55-62.
Emeksiz, F. 1999. Orta Toroslarda kiraz üretim ve ihracatını geliştirme olanakları. Ç.Ü.Z.F. Dergisi, 14(4):37-46.
Eroğul, D., 2012. Kiraz Yetiştiriciliğinde Anaçların Kullanımı. Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi; 9(2) : 19 – 24.
Faostat. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL/visualize Erişim tarihi: 03.06.2024
İmrak, B., Küden, A., 2012. Bazı Kiraz Çeşitlerinin Subtropik İklim Koşullarındaki Çoklu Dişi Organ Oluşumu Sorununun Çözümüne İlişkin Araştırmalar. Ç .Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:28-5
İmrak, B., Tamdoğan, T., Küden, A., Küden, A. B. 2016. Kirazlarda (Prunus avium) Budama şiddetinin Karbonhidrat Birikimi ve Meyve Gözü Oluşumuna Etkisi. Alatarım, 15.2.
Kuden, A. B., Imrak, B., Bayazıt, S., Çömlekçıoğlu, S., Kuden, A. (2012). Chilling requirements of cherries grown under subtropical conditions of Adana. Middle East Journal of Scientific Research, 2012, Vol. 12, No. 11, 1497-1501 ref. 17
Kuden, A., Kuden, A.B., Comlekcioglu, S., Imrak, B., Bag, M., 2021. Recent Techniques and Developments on Cherry Growing in Turkey. Submitted: June 18th, 2021 Reviewed: February 28th, 2022 Published: May 6th, 2022 DOI: 10.5772/intecho-pen.104081, In Intechopen Book of Prunus, Recent Developments, Ed.s A.B. Küden and A. Küden.
Küden, A. B., Küden, A. ve Kaşka, N., 1997. Cherry growing in the subtropics. Acta Hortic. 441: 71-74.
Küden, A., Kaşka, N. 1995. Kiraz Çeşit ve Seleksiyon Çalışmaları. Türkiye I. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 3-6 Ekim Ç.Ü. Adana, I. Cilt, 233- 237.
Küden, A.1999. Sweet cherry (Prunus avium L.) selection studies in the Middle Taurus Mountains. Acta Hortic. No. 522.
Küden, A.B., Küden, A. 2004. Cherry growing under subtropic conditions. Acta Hortic. 662: 171-175.
Long L. E., Gregory A. Lang., Clive K. 2021. Sweet cherry pruning fundamentals. DOI: 10.1079/9781786398284.0165
Özbek, S. 1978. Özel Meyvecilik. Ç. Ü. Z. F. Yay. No:m111, Ders Kitabı. 6, Adana.
Soysal, D., 2018. Kirazda Yeni Terbiye Budama Sistemleri Üzerine Araştırmalar, (Doktora Tezi), Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
Vercammen, J., Gomand, A. 2017. Planting systems of sweet cherries in Belgium. Acta Hortic. 1161, 27.
Referanslar
Demirsoy, H., Macit, İ., Demirsoy, L. 2015. Kirazlarda Terbiye Sistemleri. ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25(1), 55-62.
Emeksiz, F. 1999. Orta Toroslarda kiraz üretim ve ihracatını geliştirme olanakları. Ç.Ü.Z.F. Dergisi, 14(4):37-46.
Eroğul, D., 2012. Kiraz Yetiştiriciliğinde Anaçların Kullanımı. Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi; 9(2) : 19 – 24.
Faostat. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL/visualize Erişim tarihi: 03.06.2024
İmrak, B., Küden, A., 2012. Bazı Kiraz Çeşitlerinin Subtropik İklim Koşullarındaki Çoklu Dişi Organ Oluşumu Sorununun Çözümüne İlişkin Araştırmalar. Ç .Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Yıl:2012 Cilt:28-5
İmrak, B., Tamdoğan, T., Küden, A., Küden, A. B. 2016. Kirazlarda (Prunus avium) Budama şiddetinin Karbonhidrat Birikimi ve Meyve Gözü Oluşumuna Etkisi. Alatarım, 15.2.
Kuden, A. B., Imrak, B., Bayazıt, S., Çömlekçıoğlu, S., Kuden, A. (2012). Chilling requirements of cherries grown under subtropical conditions of Adana. Middle East Journal of Scientific Research, 2012, Vol. 12, No. 11, 1497-1501 ref. 17
Kuden, A., Kuden, A.B., Comlekcioglu, S., Imrak, B., Bag, M., 2021. Recent Techniques and Developments on Cherry Growing in Turkey. Submitted: June 18th, 2021 Reviewed: February 28th, 2022 Published: May 6th, 2022 DOI: 10.5772/intecho-pen.104081, In Intechopen Book of Prunus, Recent Developments, Ed.s A.B. Küden and A. Küden.
Küden, A. B., Küden, A. ve Kaşka, N., 1997. Cherry growing in the subtropics. Acta Hortic. 441: 71-74.
Küden, A., Kaşka, N. 1995. Kiraz Çeşit ve Seleksiyon Çalışmaları. Türkiye I. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 3-6 Ekim Ç.Ü. Adana, I. Cilt, 233- 237.
Küden, A.1999. Sweet cherry (Prunus avium L.) selection studies in the Middle Taurus Mountains. Acta Hortic. No. 522.
Küden, A.B., Küden, A. 2004. Cherry growing under subtropic conditions. Acta Hortic. 662: 171-175.
Long L. E., Gregory A. Lang., Clive K. 2021. Sweet cherry pruning fundamentals. DOI: 10.1079/9781786398284.0165
Özbek, S. 1978. Özel Meyvecilik. Ç. Ü. Z. F. Yay. No:m111, Ders Kitabı. 6, Adana.
Soysal, D., 2018. Kirazda Yeni Terbiye Budama Sistemleri Üzerine Araştırmalar, (Doktora Tezi), Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
Vercammen, J., Gomand, A. 2017. Planting systems of sweet cherries in Belgium. Acta Hortic. 1161, 27.
