Hakikat Sonrası Çağı Bağlamında Sanatta Söylemin Yapısal Değişimi ve Seramik Sanatına Yansımaları
Özet
Hakikat Sonrası Çağı, günümüz dünyasında bilgi ve gerçeklik anlayışındaki değişimi ifade eden bir kavram olarak öne çıkmaktadır. Bu kavram büyük oranda ‘’Büyük Anlatılar’ın’’ geçerliğini yitirmesi ve atalarımızın mutlak zaman düşüncelerinin yerine Isaac Newton’un göreceli gerçekliğinin geçmesi ile ilişkilidir. Hakikat sonrası tanımı, ilk kez Sırp asıllı Amerikalı oyun yazarı Steve Tesich tarafından 1992 tarihli ‘’Yalanların Rejimi’’ makalesinde dile gelmiştir. 2004 yılında ise Ralph Keyes’in ‘’Hakikat Sonrası Dönem’’, isimli kitabının başlığında yeniden görülür. Oxford Sözlüğü ise ilgili terminolojiyi 2016 tarihinde yılın kelimesi olarak ilan etmiştir. Hakikat Sonrası Çağı, post modern dönemin bir çıktısı olarak gündeme gelir ve argümanlarını oluşturur. Bu çağ, birçok alanı etkisi altına alması dolayısıyla sanatın üretim ve tüketim biçimlerine de etkisi olmuştur. Dolayısıyla bu durum sanatta değer yargıların yeniden sorgulanmasına neden olmuştur. Sanat bu değişimi yansıtan bir alan olarak post modernitenin dinamiklerini, toplumsal ve kültürel dönüşümlerini sorgulayan bir ortam sunmuştur. Bu çağda sanat, genellikle bilgi ve gerçeklik arasındaki sınırları bulanıklaştıran, izleyiciyi aktif bir katılımcı haline getiren ve dönemin etkilerini sorgulayan bir biçim almıştır. Sanatçılar, geleneksel anlatı biçimleri yerine çoklu perspektifleri ve aynı koşullar altında alternatif gerçeklikleri ele alan ve sorgulayan eserler üretmiştir. Bilgi ve gerçeklik anlayışındaki köklü değişimlerin yaşandığı bir dönem olarak bu çağda, sanat hem bilgi üretiminde hem de gerçeklik algısında önemli bir rol oynar. Çağa özgü seramik sanat çalışmalarında da bu türden etkilerin yoğun bir şekilde yansıdığı ve yaşandığı görülmektedir. Bu doğrultuda Alman filozof Hans George Gadamer’in ‘’Erlebnis, Erfahrung ve ‘’Einfühlung’’ kavramları, sanatta yaşanan bu dönüşümleri yorumlama ve anlamada çok önemli bir çerçeve sunar.
Bu araştırmada hakikat sonrası döneme özgü olgular, Hans G. Gadamer’in ilgili kavramları özelinde ele alınmış, hakikat sonrası üretilen sanat ve çağdaş seramik uygulamalar üzerinden niceliksel ve niteliksel olarak neye karşılık geldiği açıklanmaya çalışılmıştır.
Referanslar
Artdog. (2014). Ai Weiwei, Han Dynasty Urn with Coca-Cola Logo, 2014. https://artdogistanbul.com/ai-wei-wei-konustu/
Aydemir, G. (2020). “Einfühlung: Estetiğin Zengin ve Muammalı Kavramı” İdil Sanat ve Dil Dergisi, Sayı 66
Beete, P. (2017). Art Talk with Ceramicist Steven Young Lee
https://www.arts.gov/stories/blog/2017/art-talk-ceramicist-steven-young-lee
British Council, (2024). Grayson Perry Hakkındahttps://www.britishcouncil.org.tr/graysonperry/about
Cargo C. (2018). Joao Ferro Martines, ‘’London Bricks’’, Tuğla ve Anten, 2011. https://cargocollective.com/joaoferromartins
Çüçen, A. K. (2013). Bilim Felsefesine Giriş, Sentez Felsefe Kitapları:18 Referanslar Dizisi:8, 2. Basım, Sentez Yayıncılık, Ankara
Elsaesser, T. (2009). Between Erlebnis and Erfahrung Cinema Experience with Benjamin https://www.researchgate.net/publication/241888578_Between_Erlebnis_and_Erfahru ng_Cinema_Experience_with_Benjamin
Etymonline (2024). Aletheia https://www.etymonline.com/word/alethea
Etymonline (2024). Post https://www.etymonline.com/word/post
Fontcuberta, J. (2019-2021). Prosopagnosia Projesi. https://prosopagnosia.es
Gadamer, H.G. (2008). Hakikat ve Yöntem, Wahrheit und Methode – Truth and Method (1960), Paradigma Yayıncılık, 1. Cilt, 1. Baskı, İstanbul
Heidegger M. (2011). Sanat Eserinin Kökeni, De Ki Basım Yayın Ltd. Şti, Ankara.
James Cohan Gallery, (2024). Kathy Butterly, ‘’Mother Melt’’, 2021. https://website-jamescohan.artlogic.net/content/feature/1589/artworks-27106-kathy-butterly-mother-melt-2021/
Keyes, R. (2021). Hakikat Sonrası Çağ, Günümüz Dünyasında Yalancılık ve Aldatma, (çev: D. Özçetin). Tudem yay. İzmir.
Kreitner, R. (2016). Post-Truth and Its Consequences: What a 25-Year-Old Essay Tells Us About the Current Moment https://www.thenation.com/article/archive/post-truth-and-its-consequences-what-a-25-year-old-essay-tells-us-about-the-current-moment/
Kulak, C. Y. (2020). Seramiğin Kavramsal Sanatta Kullanımı ve Bir Uygulama Projesi,
Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik ve Cam Tasarımı Anasanat Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
Kuspit, D. (2010). Sanatın Sonu, Metis Yayınları, 3. Baskı, İstanbul
McLaren, K. (2013). Einfühlung and Empathy: What do they mean? https://karlamclaren.com/einfuhlung-and-empathy/
Ontology.co. (2020). Martin Heidegger on Aletheia (Truth) as Unconcealment https://www.ontology.co/heidegger-aletheia.htm
Oxford Dictionary, (2016). “Word of the Year 2016,” 2016, https://en.oxforddictionaries.com/word-of-the-year/word-of-the-year-2016.
Oxford Living Dictionaries. (2024). “Post-truth”. https:// en.oxforddictionaries.com/definition/post-truth
Ruthie, V. (2022). Grayson Perry’s Pottery. https://www.seattleartistleague.com/2022/05/27/grayson-perrys-pottery/
Rodgers, B. (2014). Karin Lehmann, ‘’Sediment Sampling’’, 2014
https://cfileonline.org/exhibition-karin-lehmann-sediment-sampling/
Sanat Sözlüğü. (2012). Einfühlung https://sanatsozlugum.blogspot.com/2012/11/einfuhlung.html
Tesich, S. (1992). “A Government of Lies,” The Nation.
Tunalı, İ. (1979). Estetik, Cem Yayınevi, İstanbul
Worringer, W. (1985). Soyutlama ve Özdeşleyim, Remzi Kitabevi, İstanbul
Artdog, (2014). Ai Weiwei, Han Dynasty Urn with Coca-Cola Logo, 2014.
https://artdogistanbul.com/ai-wei-wei-konustu/
Beete, P. (2017). Steven Young Lee, Jar with Landscape and Gold Butterflies, 2015. https://www.arts.gov/stories/blog/2017/art-talk-ceramicist-steven-young-lee
Cargo C. (2018). Joao Ferro Martines, ‘’London Bricks’’, Tuğla ve Anten, 2011. https://cargocollective.com/joaoferromartins
Fontcuberta, J. (2019-2021). Joan Fontcuberta, ‘’Prosopagnosia Projesi’’, 2019-2021. https://prosopagnosia.es
James Cohan Gallery, (2024). Kathy Butterly, ‘’Mother Melt’’, 2021. https://www.jamescohan.com/artists/kathy-butterly
Rodgers, B. (2014). Karin Lehmann, ‘’Sediment Sampling’’, 2014. https://cfileonline.org/exhibition-karin-lehmann-sediment-sampling/
Ruthie, V. (2022). Grayson Perry, We Shall Catch it on the Beaches, 2020. https://www.seattleartistleague.com/2022/05/27/grayson-perrys-pottery/
Referanslar
Artdog. (2014). Ai Weiwei, Han Dynasty Urn with Coca-Cola Logo, 2014. https://artdogistanbul.com/ai-wei-wei-konustu/
Aydemir, G. (2020). “Einfühlung: Estetiğin Zengin ve Muammalı Kavramı” İdil Sanat ve Dil Dergisi, Sayı 66
Beete, P. (2017). Art Talk with Ceramicist Steven Young Lee
https://www.arts.gov/stories/blog/2017/art-talk-ceramicist-steven-young-lee
British Council, (2024). Grayson Perry Hakkındahttps://www.britishcouncil.org.tr/graysonperry/about
Cargo C. (2018). Joao Ferro Martines, ‘’London Bricks’’, Tuğla ve Anten, 2011. https://cargocollective.com/joaoferromartins
Çüçen, A. K. (2013). Bilim Felsefesine Giriş, Sentez Felsefe Kitapları:18 Referanslar Dizisi:8, 2. Basım, Sentez Yayıncılık, Ankara
Elsaesser, T. (2009). Between Erlebnis and Erfahrung Cinema Experience with Benjamin https://www.researchgate.net/publication/241888578_Between_Erlebnis_and_Erfahru ng_Cinema_Experience_with_Benjamin
Etymonline (2024). Aletheia https://www.etymonline.com/word/alethea
Etymonline (2024). Post https://www.etymonline.com/word/post
Fontcuberta, J. (2019-2021). Prosopagnosia Projesi. https://prosopagnosia.es
Gadamer, H.G. (2008). Hakikat ve Yöntem, Wahrheit und Methode – Truth and Method (1960), Paradigma Yayıncılık, 1. Cilt, 1. Baskı, İstanbul
Heidegger M. (2011). Sanat Eserinin Kökeni, De Ki Basım Yayın Ltd. Şti, Ankara.
James Cohan Gallery, (2024). Kathy Butterly, ‘’Mother Melt’’, 2021. https://website-jamescohan.artlogic.net/content/feature/1589/artworks-27106-kathy-butterly-mother-melt-2021/
Keyes, R. (2021). Hakikat Sonrası Çağ, Günümüz Dünyasında Yalancılık ve Aldatma, (çev: D. Özçetin). Tudem yay. İzmir.
Kreitner, R. (2016). Post-Truth and Its Consequences: What a 25-Year-Old Essay Tells Us About the Current Moment https://www.thenation.com/article/archive/post-truth-and-its-consequences-what-a-25-year-old-essay-tells-us-about-the-current-moment/
Kulak, C. Y. (2020). Seramiğin Kavramsal Sanatta Kullanımı ve Bir Uygulama Projesi,
Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik ve Cam Tasarımı Anasanat Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
Kuspit, D. (2010). Sanatın Sonu, Metis Yayınları, 3. Baskı, İstanbul
McLaren, K. (2013). Einfühlung and Empathy: What do they mean? https://karlamclaren.com/einfuhlung-and-empathy/
Ontology.co. (2020). Martin Heidegger on Aletheia (Truth) as Unconcealment https://www.ontology.co/heidegger-aletheia.htm
Oxford Dictionary, (2016). “Word of the Year 2016,” 2016, https://en.oxforddictionaries.com/word-of-the-year/word-of-the-year-2016.
Oxford Living Dictionaries. (2024). “Post-truth”. https:// en.oxforddictionaries.com/definition/post-truth
Ruthie, V. (2022). Grayson Perry’s Pottery. https://www.seattleartistleague.com/2022/05/27/grayson-perrys-pottery/
Rodgers, B. (2014). Karin Lehmann, ‘’Sediment Sampling’’, 2014
https://cfileonline.org/exhibition-karin-lehmann-sediment-sampling/
Sanat Sözlüğü. (2012). Einfühlung https://sanatsozlugum.blogspot.com/2012/11/einfuhlung.html
Tesich, S. (1992). “A Government of Lies,” The Nation.
Tunalı, İ. (1979). Estetik, Cem Yayınevi, İstanbul
Worringer, W. (1985). Soyutlama ve Özdeşleyim, Remzi Kitabevi, İstanbul
Artdog, (2014). Ai Weiwei, Han Dynasty Urn with Coca-Cola Logo, 2014.
https://artdogistanbul.com/ai-wei-wei-konustu/
Beete, P. (2017). Steven Young Lee, Jar with Landscape and Gold Butterflies, 2015. https://www.arts.gov/stories/blog/2017/art-talk-ceramicist-steven-young-lee
Cargo C. (2018). Joao Ferro Martines, ‘’London Bricks’’, Tuğla ve Anten, 2011. https://cargocollective.com/joaoferromartins
Fontcuberta, J. (2019-2021). Joan Fontcuberta, ‘’Prosopagnosia Projesi’’, 2019-2021. https://prosopagnosia.es
James Cohan Gallery, (2024). Kathy Butterly, ‘’Mother Melt’’, 2021. https://www.jamescohan.com/artists/kathy-butterly
Rodgers, B. (2014). Karin Lehmann, ‘’Sediment Sampling’’, 2014. https://cfileonline.org/exhibition-karin-lehmann-sediment-sampling/
Ruthie, V. (2022). Grayson Perry, We Shall Catch it on the Beaches, 2020. https://www.seattleartistleague.com/2022/05/27/grayson-perrys-pottery/
