Yapay Zekanın Seramik Sanatındaki Katılımcı Rolü
Özet
Günümüzde teknoloji ve internetin hızlı gelişimi ile artık parçası haline geldiğimiz dijital kültür, dijitale ait tüm argümanların hayatımıza yansımasını temsil etmektedir. Dijitalleşen dünyada, yeni gerçeklik sistemleri ve Web 4.0 ile makine insan arasındaki iletişim de yeni bir boyuta taşınmıştır. Kendini dijital iletişim ile var eden dijital kültür sistemi, gündelik pratiklerin de dijital araç ve platformlar üzerinden ilerlemesine olanak sağlamaktadır.
Dijital kültür bağlamında, yeni nesil bilgi iletişim teknolojileri hızla artarken, Yapay Zeka son yılların en ilgi çekici konularından biri haline gelmiştir. Basit bir şekilde, insanın ussal etkinliğinin yapay olarak gerçekleştirilmesi üzerine kurulu olan mühendislik projesi olarak tanımlanmaktadır. Yapay Zeka ile ilgili teknolojiler, birçok alanda olduğu gibi sanat ve tasarımın yaratıcı pratikleri üzerinde de etkili olmaktadır. Bilgisayarların sanata dahil olduğu alana her ne kadar aşina olsak da, yaratıcı insandan yaratıcı makineye hangi noktada geçtiğimiz ya da geçip geçemeyeceğimiz soruları yapay zeka ve sanatın kesişme konularının araştırma alanlarını oluşturmaktadır. Yapay Zeka; sanatın öznel, insana özgü yönlerini ortadan kaldırma ihtimaliyle farklı bir çelişki yaratsa da; sanat, tasarım ve uygulama süreçlerini farklı bir boyuta taşıyarak daha verimli hale getirmektedir.
İnsan yaşamının her aşamasında devrime yol açabilecek Yapay Zeka kavramının, sanat ve sanatın alt pratiklerinde yepyeni bir vizyon yaratacağı kuşkusuzdur. Özellikle günümüzde seramik üretim sistemlerinin giderek daha karmaşık, dinamik ve bağlantılı hale gelmesiyle tasarım üretim, sergileme, dijital pazarlama süreçlerinde dikkate alınması gereken çok fazla faktör olduğundan, yoğun bir enerji ve zaman gerektirmektedir. Yapay zeka birçok farklı program ve teknoloji aracılığıyla seramik tasarım ve üretim sürecine dahil olabilmektedir. 3B tasarım programları, makine öğrenimi, veri analiz araçları, sanal ve artırılmış gerçeklik ve robotik teknolojiler aracılığıyla yapay zekanın ürün geliştirme ve uygulamadaki rolü üzerine deneysel araştırmalar yürütülmektedir.
Bu çalışmada, seramik alanında yapay zeka kullanılarak oluşturulan uygulamalar araştırılmış, seramikte üretim problemlerine yönelik son teknolojiler incelenmiştir. Araştırmalar sonucu yayınlanan literatür ve uygulama örnekleri değerlendirilmiştir. Özellikle çalışmadaki kilit argüman; varolan örnekler haricinde seramik sanatında yapay zekanın gelecekteki potansiyeline vurgu yapmaktır.
Referanslar
(2019). Ai-Da: https://www.ai-darobot.com/ adresinden alındı
Acar, E. (2007). Ölümlülük, Ölümsüzlük ve Yapay Zekâ. . İstanbul: Altkitap Yayınevi.
AI Artists. (2023). Ben Snell: https://aiartists.org/ben-snell adresinden alındı
Alpaydın, E. (2020). Yapay Öğrenme. İstanbul: Tellekt.
Artut, S. (2019). Yapay Zeka Olgusunun Güncel Sanat Çalışmalarındaki Açılımları. İnsan ve İnsan, 6(22), 767-783.
Aslan, E. (2019). Yapay Zekâ Resimleri ve Sanatın Başkalaşan Mecrası Üzerine. 231-242.
Au, D. P. (2022, July). DALL-E 2 Alien Vases. Derek Au: https://www.derekau.net/this-vessel-does-not-exist/2022/7/15/alien-vases adresinden alındı
Ben Snell. (2018). http://bensnell.io/dio/ adresinden alındı
Bickler, S. H. (2018). Machine learning identification and classification of historic ceramics. Archaeology, 20, 20-32.
Burnett, R. (2007). İmgeler Nasıl Düşünür? İstanbul: Metis Yayınları.
Cetinic, E., & She, J. (2022). Understanding and Creating Art with AI: Review and Outlook. ACM Transactions on Multimedia Computing, Communications, and Applications (TOMM), 1-22.
Epp, C. (2022). ai ceramic experiments. Carole Epp: https://www.caroleepp.com/projects-7 adresinden alındı
Gere, C. (2019). Dijital Kültür. İstanbul: Salon Yayınları.
Grrenemeier, L. (2021). Deep Blue'dan 20 Yıl Sonra: Yapay Zeka, Satrancı Fethettikten Beri Nasıl Gelişti? Evrim Ağacı: https://evrimagaci.org/deep-bluedan-20-yil-sonra-yapay-zeka-satranci-fethettikten-beri-nasil-gelisti-9939 adresinden alındı
Gu, Z. (2023). Research About the Influence of Artificial Intelligence Technology on the Development of Ceramic Industry. Art and Society, 2(1), 73-76.
Guljajeva, V. &. (2023). AI-Aided Ceramic Sculptures: Bridging Deep Learning with Materiality . In International Conference on Computational Intelligence in Music, Sound, Art and Design (Part of EvoStar) , 357-371.
Kapır, B. (2020). Yapay Zekâ Eksenli Gelişen Algoritmik Toplum. F. Zengin, & B. Kapır içinde, Yapay Zeka ve Medya (s. 59-103). İstanbul: Doruk Yayınları.
Kutlusoy, Z. (2019). Felsefe Açısından Yapay Zeka. E. G. Telli içinde, Yapay Zeka ve Gelecek (s. 25-43). İstanbul: Doğu Kitapevi.
Manovich, L. (2021). Yapay Zeka Sanatının Tanımı: Üç Öneri. B. K. Ferhat Zengin içinde, Yapay Zeka ve Medya (s. 301-311). İstanbul: Doruk Yayınları.
Marian Mazzone, A. E. (2021). Sanat, Yaratıcılık ve Yapay Zekanın Potansiyeli. B. K. Ferhat Zengin içinde, Yapay Zeka ve Medya (s. 311-329). İstanbul: Doruk Yayınları.
Mayor, A. (2020). Gods And Robots. Noema Magazinne, https://www.noemamag.com/gods-and-robots/.
Metz, C. (2022). Meet DALL-E, the A.I. That Draws Anything at Your Command. New York Times: https://www.nytimes.com/2022/04/06/technology/openai-images-dall-e.html adresinden alındı
Navarro, P. C.-J. (2022). Reconstruction of Iberian ceramic potteries using generative adversarial networks. Scientific Reports, 12(1). Scientific Reports, 12(1), 10644., https://www.nature.com/srep/.
Özgen, B. A. (2023). Yapay Zeka Teknolojisiyle Yeni Koleksiyon . Dünya Gazetesi: https://www.dunya.com/ekonomi/yapay-zeka-destegiyle-yeni-koleksiyon-uretti-haberi-691188 adresinden alındı
Öztemel, E. (2020). Dijital Dönüşümü İyi Anlamak ve Türkiye'nin Dönüşümü. İstanbul: SEKAM.
Pawlowicz, L. M. (2021). Applications of deep learning to decorated ceramic typology and classification: A case study using Tusayan White Ware from Northeast Arizona. Journal of Archaeological Science, 130, 105375, http://www.elsevier.com/locate/jas .
Pearson, A. (2022). Archive dreaming. Digiart: http://www.digiart21 adresinden alındı
Rasheed, N. A. (2020). Classification and reconstruction algorithms for the archaeological fragments. Journal of King Saud University-Computer and Information Sciences, 32(8), 883-894.
Reese, B. (2022). Yapay Zeka Çağı. İstanbul: Say Yayınları.
Roose, K. (2022, September 2). An A.I.-Generated Picture Won an Art Prize. Artists Aren’t Happy. The New York Times: https://www.nytimes.com/2022/09/02/technology/ai-artificial-intelligence-artists.html adresinden alındı
SAY, C. (2021). 50 Soruda Yapay Zekâ. İstanbul: Bilim ve Gelecek Kitaplığı.
Scientist, N. (2021). Düşünen Makineler. İstanbul: Say Yayınları.
Thaeyne ai art. (2023). wood fired ceramics: https://thaeyne.com/wiki/wood-fired-ceramics/ adresinden alındı
Vass, K. (2018). HAROLD COHEN: ‘ONCE UPON A TIME THERE WAS AN ENTITY NAMED AARON’. Kate Vass Galerie: https://www.katevassgalerie.com/blog/harold-cohen-aaron-computer-art adresinden alındı
Wooldridge, M. (2022). Bilinçli Makinelere Giden Yol. İstanbul: Metis Yayınları.
Yılmaz, A. (2021). Derin Öğrenme. İstanbul: KODLAB YAYIN DAĞITIM YAZILIM LTD. ŞTİ.
Yılmaz, E. (2016). Dijital Kültürün Okuma Alışkanlığına Etkisi. Hece Dergisi D 234: 235-236., 355-366.
Referanslar
(2019). Ai-Da: https://www.ai-darobot.com/ adresinden alındı
Acar, E. (2007). Ölümlülük, Ölümsüzlük ve Yapay Zekâ. . İstanbul: Altkitap Yayınevi.
AI Artists. (2023). Ben Snell: https://aiartists.org/ben-snell adresinden alındı
Alpaydın, E. (2020). Yapay Öğrenme. İstanbul: Tellekt.
Artut, S. (2019). Yapay Zeka Olgusunun Güncel Sanat Çalışmalarındaki Açılımları. İnsan ve İnsan, 6(22), 767-783.
Aslan, E. (2019). Yapay Zekâ Resimleri ve Sanatın Başkalaşan Mecrası Üzerine. 231-242.
Au, D. P. (2022, July). DALL-E 2 Alien Vases. Derek Au: https://www.derekau.net/this-vessel-does-not-exist/2022/7/15/alien-vases adresinden alındı
Ben Snell. (2018). http://bensnell.io/dio/ adresinden alındı
Bickler, S. H. (2018). Machine learning identification and classification of historic ceramics. Archaeology, 20, 20-32.
Burnett, R. (2007). İmgeler Nasıl Düşünür? İstanbul: Metis Yayınları.
Cetinic, E., & She, J. (2022). Understanding and Creating Art with AI: Review and Outlook. ACM Transactions on Multimedia Computing, Communications, and Applications (TOMM), 1-22.
Epp, C. (2022). ai ceramic experiments. Carole Epp: https://www.caroleepp.com/projects-7 adresinden alındı
Gere, C. (2019). Dijital Kültür. İstanbul: Salon Yayınları.
Grrenemeier, L. (2021). Deep Blue'dan 20 Yıl Sonra: Yapay Zeka, Satrancı Fethettikten Beri Nasıl Gelişti? Evrim Ağacı: https://evrimagaci.org/deep-bluedan-20-yil-sonra-yapay-zeka-satranci-fethettikten-beri-nasil-gelisti-9939 adresinden alındı
Gu, Z. (2023). Research About the Influence of Artificial Intelligence Technology on the Development of Ceramic Industry. Art and Society, 2(1), 73-76.
Guljajeva, V. &. (2023). AI-Aided Ceramic Sculptures: Bridging Deep Learning with Materiality . In International Conference on Computational Intelligence in Music, Sound, Art and Design (Part of EvoStar) , 357-371.
Kapır, B. (2020). Yapay Zekâ Eksenli Gelişen Algoritmik Toplum. F. Zengin, & B. Kapır içinde, Yapay Zeka ve Medya (s. 59-103). İstanbul: Doruk Yayınları.
Kutlusoy, Z. (2019). Felsefe Açısından Yapay Zeka. E. G. Telli içinde, Yapay Zeka ve Gelecek (s. 25-43). İstanbul: Doğu Kitapevi.
Manovich, L. (2021). Yapay Zeka Sanatının Tanımı: Üç Öneri. B. K. Ferhat Zengin içinde, Yapay Zeka ve Medya (s. 301-311). İstanbul: Doruk Yayınları.
Marian Mazzone, A. E. (2021). Sanat, Yaratıcılık ve Yapay Zekanın Potansiyeli. B. K. Ferhat Zengin içinde, Yapay Zeka ve Medya (s. 311-329). İstanbul: Doruk Yayınları.
Mayor, A. (2020). Gods And Robots. Noema Magazinne, https://www.noemamag.com/gods-and-robots/.
Metz, C. (2022). Meet DALL-E, the A.I. That Draws Anything at Your Command. New York Times: https://www.nytimes.com/2022/04/06/technology/openai-images-dall-e.html adresinden alındı
Navarro, P. C.-J. (2022). Reconstruction of Iberian ceramic potteries using generative adversarial networks. Scientific Reports, 12(1). Scientific Reports, 12(1), 10644., https://www.nature.com/srep/.
Özgen, B. A. (2023). Yapay Zeka Teknolojisiyle Yeni Koleksiyon . Dünya Gazetesi: https://www.dunya.com/ekonomi/yapay-zeka-destegiyle-yeni-koleksiyon-uretti-haberi-691188 adresinden alındı
Öztemel, E. (2020). Dijital Dönüşümü İyi Anlamak ve Türkiye'nin Dönüşümü. İstanbul: SEKAM.
Pawlowicz, L. M. (2021). Applications of deep learning to decorated ceramic typology and classification: A case study using Tusayan White Ware from Northeast Arizona. Journal of Archaeological Science, 130, 105375, http://www.elsevier.com/locate/jas .
Pearson, A. (2022). Archive dreaming. Digiart: http://www.digiart21 adresinden alındı
Rasheed, N. A. (2020). Classification and reconstruction algorithms for the archaeological fragments. Journal of King Saud University-Computer and Information Sciences, 32(8), 883-894.
Reese, B. (2022). Yapay Zeka Çağı. İstanbul: Say Yayınları.
Roose, K. (2022, September 2). An A.I.-Generated Picture Won an Art Prize. Artists Aren’t Happy. The New York Times: https://www.nytimes.com/2022/09/02/technology/ai-artificial-intelligence-artists.html adresinden alındı
SAY, C. (2021). 50 Soruda Yapay Zekâ. İstanbul: Bilim ve Gelecek Kitaplığı.
Scientist, N. (2021). Düşünen Makineler. İstanbul: Say Yayınları.
Thaeyne ai art. (2023). wood fired ceramics: https://thaeyne.com/wiki/wood-fired-ceramics/ adresinden alındı
Vass, K. (2018). HAROLD COHEN: ‘ONCE UPON A TIME THERE WAS AN ENTITY NAMED AARON’. Kate Vass Galerie: https://www.katevassgalerie.com/blog/harold-cohen-aaron-computer-art adresinden alındı
Wooldridge, M. (2022). Bilinçli Makinelere Giden Yol. İstanbul: Metis Yayınları.
Yılmaz, A. (2021). Derin Öğrenme. İstanbul: KODLAB YAYIN DAĞITIM YAZILIM LTD. ŞTİ.
Yılmaz, E. (2016). Dijital Kültürün Okuma Alışkanlığına Etkisi. Hece Dergisi D 234: 235-236., 355-366.
