Türkiye Yüzyılında Emekliler: Türkiye’de Sosyal Güvenlik Sistemi ve Yaşlılar
Özet
Dünyada ve Türkiye’de ortalama yaşam beklentisi uzarken yaşlıların sayısı ve toplam nüfus içindeki oranı da gün geçtikçe artmaktadır. Gelişmiş ülkeler nüfusun yaşlanması olgusunu erken bir tarihte ve zamana yayılmış bir şekilde deneyimlerken gelişmekte olan ülkeler daha kısa sürede yoğun bir şekilde deneyimlemektedir. Bu durum ülkelerin çeşitli sorunlarla karşılaşmasına yol açabileceği gibi yaşlıların yaşam kalitesi üzerinde de belirleyici olmaktadır. Nüfusun yaşlanması sağlıktan aile hayatına, istihdamdan sosyal güvenliğe kadar birçok alanda etkisini göstermektedir. Bu alanlar arasında en çok tartışılanların başında sosyal koruma ve bilhassa emeklilik sistemi gelmektedir. Ülkeler bu kapsamda farklı düzenlemeler yürütmektedir. Çeşitli uluslararası organizasyonlar ise ülkelere emeklilik sistemlerini, dağıtım modeline dayalı tek ayaklı sistemden bireysel katkıyı da dahil eden üç ayaklı sisteme geçirmelerini ve sosyal harcamaları kısmalarını önermektedir. Benzer bir süreci yaşayan ülkelerden birisi olarak Türkiye’de de sosyal güvenlik sisteminde çeşitli reformlar gerçekleştirilmiştir. Sosyal güvenlik kapsamında yapılan reformlar emeklilik sistemiyle ilgili önemli düzenlemeleri içermektedir. Sosyal sigortaların parçalı yapısının tek çatı altında birleştirilmesi, kamu sosyal sigorta sisteminin tamamlayıcısı olarak bireysel emeklilik sistemlerinin hayata geçirilmesi, emeklilik yaşının yükseltilmesi ve prim ödeme gün sayısının arttırılması bu düzenlemelerden bazılarıdır. Bu düzenlemeler ile sosyal güvenlik kurumlarının birleştirilmesi ve sistemin mali sürdürülebilirliğinin sağlanması amaçlanmıştır. Ancak diğer taraftan yaşlılıkta karşılaşılabilecek risklerin telafisinde sosyal koruma anlayışı yerine bireysel sorumluluğun öne çıkarılması, primli sistem dışında kalanlara yönelik kapsayıcı ve yeterli sosyal korumanın sağlanması yerine sosyal yardımların gittikçe küçülmesi ve bunun sonucunda yaşlı yoksulluğunun artması gibi mevcut sistemin taşıdığı risklerin tartışılmasına ihtiyaç vardır. Sosyal güvenlik sistemlerinin kapsayıcılığı ve yeterliliği üzerine daha iyi çalışmalar yürütülebilmesi için sosyal korumaya hak temelli bir merkezden bakılması ve yaşlıların karşılaştığı eşitsizliklerin yaşlanma süreci perspektifiyle değerlendirilmesi önerilmektedir.
Referanslar
Aalbers, M. B. (2013). Neoliberalism is dead... long live neoliberalism! International Journal of Urban and Regional Research, 37(3), 1083-1090.
Ahmad, F. (2015). Modern Türkiye'nin oluşumu (14. b.). İstanbul: Kaynak Yay.
Albo, G. (2002). Neoliberalism, the state and the left: A Canadian perspective. Monthly Review, 54(1), 46-55.
Alper, Y. (2017). Sosyal güvenlik reformu (2008-2016): kapsamla ilgili gelişmeler. Sosyal Siyaset Konferansları, 68, 1-23.
Altınörs, G. (2017). The role of international monetary fund as an apparatus of hegemonic world order: a Gramscian/Coxian approach to the neoliberal transformation of Turkey. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(2), 493-514.
Altıntaş, K. M. (2009). Belirlenmiş katkı esaslı emeklilik planlarında finansal eğitimin önemi: katılımcıların finansal okur yazarlığı çerçevesinde alternatif bir yatırım eğitimi modeli. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9), 151-176.
Altıok, M. (2009). Keynes ve Keynesçi kuramda kriz ve iktisat politikası tartışmaları. Toplum ve Demokrasi, 3(6-7), 75-102.
Arun, Ö. (2018a). A Sociological examination of ageing process. N. Suğur (Dü.) içinde, Social Sctructure of Turkey (s. 124-147). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Arun, Ö. (2018b). Türkiye'de yaşlanmak bir armağan ya da lanet? Ö. Arun (Dü.) içinde, Yaşlanmayı Aşmak (s. 23-52). Ankara: Phoenix.
Atagenç, İ. Ö. (2017). İzmir İktisat Kongresi'nin Türk dış politikasının inşasındaki rolü. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(5), 91-101.
Behrendt, C., & vd. (2022). Social protection & cooperatives spotlight. Geneva: International Labour Organization.
Boratav, K. (2006). Türkiye'de devletçilik (2. b.). Ankara: İmge Kitabevi.
Bozkır Serdar, A. (2017). Sosyal politika kavramı, tarihsel gelişimi ve Türkiye'de sosyal politika. A. Tokol, & Y. Alper (Dü) içinde, Sosyal Politika (s. 1-24). Dora Basım Yayın: Bursa.
Branco, M. C. (2009). Economics versus human rights. Oxon: Routledge.
BSB, B. S. (2008). 2008 kavşağında Türkiye: Siyaset, iktisat ve toplum. İstanbul: Yordam Kitap.
Budd, A. (2013). Class, states and international relations. NY: Routledge.
Buğra, A. (2018). Kapitalizm, yoksulluk ve Türkiye'de sosyal politika (9. b.). İstanbul: İletişim Yayınları.
Buğra, A., & Adar, S. (2007). An Analysis of social protection expenditures in Turkey in a comparative perspective. İstanbul: Social Policy Forum.
Comaroff, J. (2011). The end of neoliberalism? What is left of the left. The Annals of the American Academy(637). doi:10.1177/0002716211406846
Çetinkaya, E. (2011). Türkiye İş Kurumu ve hizmetlerinin dönüşümü konusunda sosyal tarafların görüşleri. Sosyal Siyaset Konferansları, 61(2), 39-61.
Davies, W. (2021). The revenge of sovereignty on government? The release of neoliberal politics from economics post-2008. Theory, Culture & Society, 95-118. doi:doi.org/10.1177/0263276421999455
Demir, G. (2011). Post neoliberalizm? kriz ve sonrası üzerine. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi(1), 1-20.
Duménil, G., & Lévy, D. (2011). The crisis of neoliberalism. Cambridge: Harvard University Press.
Elinder, M., & vd. (2022). Who lacks pension knowledge, why and does it matter? evidence from Swedish retirement savers. Public Finance Review, 50(4), 379-435.
Elveren, A. Y. (2008). Social security reform in Turkey: a critical perspective. Review of Radical Political Economics, 40(2), 212-232.
Esping-Andersen, G. (1990). The three worlds of welfare capitalism. Princeton: Princeton University Press.
Freeman, M. (2015). Neoliberal policies and human rights. D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(2), 141-164.
Garland, D. (2016). The welfare state: A very short introduction. Oxford: Oxford Academic.
Goodin, R. E., & Le Grand, J. (Dü). (1987). Not only the poor. London: Routledge.
Gökbayrak, Ş. (2022). Zor zamanlarda sosyal güvenliği yeniden düşünmek: sosyal güvenlik ve gelirin yeniden dağılımı. Çalışma ve Toplum, (1,72), 107-142. doi.org/10.54752/ct.1060783
Gölçek, A. G. (2023). Cumhuriyet'ten bugüne Türkiye'de yoksulluğun 100 yıllık görünümü: kamu maliyesi bağlamında bir değerlendirme. Akademik Hassasiyetler, 10(Cumhuriyet Özel), 118-151.
Guttal, S. (2007). Globalisation. Development in Practice, 17(4-5), 523-531. doi:https://doi.org/10.1080/09614520701469492
Güler, H. (2011). Türkiye'nin erken dönem sanayileşme serüveni. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 63-87.
Gümüş, İ. (2018). Tarihsel perspektifte refah devleti: doğuş, yükseliş ve yeniden yapılanma süreci. Journal of Political Administrative and Local Studies, 1(1), 33-66.
Güngör, B., & Aksöz, F. (2021). 1929 Dünya iktisadi krizi, otoriterleşen devletler ve Türkiye'ye yansımaları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 25(1), 33-52.
Hanlein, A., & Hekimler, A. (2006). Gerhard Kessler: Türkiye’de sürgün bir Alman sosyal politikacı. Çalışma ve Toplum(2), 31-47.
Harvey, D. (2015). Neoliberalizmin kısa tarihi (4. b.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
Huwart, J.-Y., & Verdier, L. (2013). Economic globalisation: Origins and consequences. OECD Publishing. doi:dx.doi.org/10.1787/9789264111899-en
ILO (2001). Facts on Social Security. URL: wcms_067588%20 (Erişim Tarihi: 01.07.2024)
İnci, İ. (2022). Tarihsel süreç içinde Türkiye'de tarımsal makine ve ekipmanların modernizasyonu 1948-1960. MECMUA Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 142-154.
İstanbul Planlama Ajansı (2024), “Kent Gündemine Bakış: Enflasyon ve Kronikleşen Yoksulluğun Gölgesinde Geçim Mücadelesi: Emekliler”, Kültür A.Ş., İstanbul. URL: https://ipa.istanbul/yayinlarimiz/genel/enflasyon-ve-kroniklesen-yoksullugun-golgesinde-gecim-mucadelesi-emekliler/ (Erişim Tarihi: 14.07.2024)
Jessop, B. (1999). The Changing governance of welfare: Recent trends in its primary functions, scale, and modes of coordination. CORE, 33(4), 348-359. doi:10.1111/1467-9515.00157
Karaman, S., & Yavuz, C. F. (2016). Marshall Planı Türkiye tarımının gelişmesinde nasıl rol oynamıştır? Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, XXXV(1), 1-14.
Kaufmann, F.-X. (2012). European foundations of the welfare state. Oxford: Berghahn Books.
Kaymaz, Y. S. (2022). Analysis of welfare state concept: a comparative approach. Journal of Economics and Political Sciences, 2(2), 179-187.
Keskin, M., & Koçak, H. (2023). Türkiye'de nüfusun yaşlanması üzerine bir SWOT analizi. Sosyolojik Düşün, 8(2), 275-303.
Kolko, G. (1990). The politics of war: The world and United States foreign policy, 1943-1945. New York: Pantheon.
Koray, M. (2008). Sosyal politika. Ankara: İmge Kitabevi.
Koray, M. (2015). AKP Dönemi: neo-liberalizm, neo-muhafazakarlık, neo-popülizm beşiğinde sallanan sosyal devlet ve sosyal politika. M. Koray, & A. Çelik (Dü) içinde, Himmet, Fıtrat, Piyasa: AKP Döneminde Sosyal Politika (s. 11-54). İstanbul: İletişim Yayınları.
Krieger, J. (1986). Reagan, Thatcher and the politics of decline. Oxford: Oxford University Press.
Kuhnle, S., & Sander, A. (2010). Welfare state. H. K. Anheier, & S. Toepler (Dü) içinde, International Encyclopedia of Civil Society (s. 1639-1643). USA: Springer.
Longino, C. F., & Powell, J. L. (2009). Toward a phenomenology of aging. V. L. Bengston, N. M. D. Gans, & M. Silverstein (Dü) içinde, Handbook of Theories of Aging (2. b., s. 375-387). New York: Springer.
McLuhan, M. (1964). Understanding media: The extensions of man. New York: McGraww Hill.
Mendes, P. (2000). Globalisation and the welfare state: From the local to the international. Policy, Organization & Society, 19(1), 117-138.
Meral, H., & Arıcan, E. (2020). Bireysel emeklilik sistemine otomatik katılım: Türkiye için bir uygulama. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12(22), 190-212.
Middlemas, K. (1979). Politics in industrial society. London: Rowman & Littlefield Publishers.
Mix, A. (2022). When did neoliberalism end? American Review of Political Economy, 17(1). doi:https://doi.org/10.38024/arpe.252
Mkandawire, T. (2006). UNRISD Research and Policy Brief 5: Transformative social policy: lessons from UNRISD Research. Geneva: UNRISD.
Nichols, T., & Suğur, N. (2005). Global işletme, yerel Emek: Türkiye'de işçiler ve modern fabrika. İstanbul: İletişim Yayınları.
Okumuş, B., & Öztürk, M. (2020). Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminde yaşlılık sigortasının yeniden gelir dağılımı açısından analizi. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 61-82.
Okutan, A. (2022). Türkiye'de dünya kapitalizmiyle eklemlenme sürecinde devletçiliğin tasfiyesi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(21), 70-93.
Pierson, C. (2004). Origins and development of the welfare state, 1880-1975. N. Deakin, C. Jones-Finer, & B. Matthews (Dü) içinde, Welfare and the State: Critical Concepts in Political Science (Cilt Ii, s. 47-86). Oxon: Routledge.
Sarıtaş Oran, S. (2017). Sermayeyi beslemek: Bireysel emeklilik sistemi ve emekliliğin finansallaşması. İstanbul: Notabene Yayınları.
Scholte, J. A. (2005). The sources of neoliberal globalization. Geneva: United Nations Research Institute for Social Development.
Sennett, R. (2017). Yeni kapitalizm kültürü (4. b.). (A. Onacak, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
SGK (2012). MATRA Projesi: İkinci Sütun Emeklilik Sisteminin Türkiye’de Uygulanabilirliği
Şişman, Y. (2017). Türkiye'de sosyal politikanın dünü, bugünü: hayırseverliğin kurumsallaşması mı? gelişim mi? Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 1-22.
Takım, A. (2012). Demokrat Parti döneminde uygulanan ekonomi politikaları ve sonuçları. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 67(2), 157-187.
Taş, H. Y. (2016). Avrupa Birliği ve Türkiye'de işsizlik sigortasının sosyo-ekonomik açıdan karşılaştırması. Emek ve Toplum, 5(11), 26-55.
Taşçı, F. (2013). Avrupa Birliği sosyal güvenlik sistemi ve Türkiye: Harcamalar üzerinden karşılaştırma. İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 13(1), 59-101.
Tokol, A., & vd. (2017). Sosyal Politika (8. b.). (A. Tokol, & Y. Alper, Dü) Bursa: Dora Basım-yayın.
Whiteside, N. (2022). Beveridge on idleness. Social Policy Adm.(56), 245-257. doi: 10.1111/spol.12740
Williamson, J. B., & Williams, M. (2005). Notional defined contribution accounts: neoliberal ideology and the political economy of pension reform. The American Journal of Economics and Sociology, 64(2), 485-506.
World Bank (1994). Averting the Old Age Crisis: policies to protect the old and promote growth. URL: https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/973571468174557899/averting-the-old-age-crisis-policies-to-protect-the-old-and-promote-growth (Erişim Tarihi: 15.07.2024)
Zengin, M. (2023). Marshall Planı yardımlarının Türkiye'deki balıkçılık sektörünün yapısal ve iktisadi gelişimi üzerine etkileri. Karadeniz Araştırmaları Estitüsü Dergisi, 9(17), 113-134.
www.aa.com.tr
www.ansiklopedi.tubitak.gov.tr
www.emeklileryili.gov.tr
www.ilo.org
www.sgk.gov.tr
www.tuik.gov.tr
www.worldbank.org
Referanslar
Aalbers, M. B. (2013). Neoliberalism is dead... long live neoliberalism! International Journal of Urban and Regional Research, 37(3), 1083-1090.
Ahmad, F. (2015). Modern Türkiye'nin oluşumu (14. b.). İstanbul: Kaynak Yay.
Albo, G. (2002). Neoliberalism, the state and the left: A Canadian perspective. Monthly Review, 54(1), 46-55.
Alper, Y. (2017). Sosyal güvenlik reformu (2008-2016): kapsamla ilgili gelişmeler. Sosyal Siyaset Konferansları, 68, 1-23.
Altınörs, G. (2017). The role of international monetary fund as an apparatus of hegemonic world order: a Gramscian/Coxian approach to the neoliberal transformation of Turkey. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(2), 493-514.
Altıntaş, K. M. (2009). Belirlenmiş katkı esaslı emeklilik planlarında finansal eğitimin önemi: katılımcıların finansal okur yazarlığı çerçevesinde alternatif bir yatırım eğitimi modeli. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9), 151-176.
Altıok, M. (2009). Keynes ve Keynesçi kuramda kriz ve iktisat politikası tartışmaları. Toplum ve Demokrasi, 3(6-7), 75-102.
Arun, Ö. (2018a). A Sociological examination of ageing process. N. Suğur (Dü.) içinde, Social Sctructure of Turkey (s. 124-147). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Arun, Ö. (2018b). Türkiye'de yaşlanmak bir armağan ya da lanet? Ö. Arun (Dü.) içinde, Yaşlanmayı Aşmak (s. 23-52). Ankara: Phoenix.
Atagenç, İ. Ö. (2017). İzmir İktisat Kongresi'nin Türk dış politikasının inşasındaki rolü. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(5), 91-101.
Behrendt, C., & vd. (2022). Social protection & cooperatives spotlight. Geneva: International Labour Organization.
Boratav, K. (2006). Türkiye'de devletçilik (2. b.). Ankara: İmge Kitabevi.
Bozkır Serdar, A. (2017). Sosyal politika kavramı, tarihsel gelişimi ve Türkiye'de sosyal politika. A. Tokol, & Y. Alper (Dü) içinde, Sosyal Politika (s. 1-24). Dora Basım Yayın: Bursa.
Branco, M. C. (2009). Economics versus human rights. Oxon: Routledge.
BSB, B. S. (2008). 2008 kavşağında Türkiye: Siyaset, iktisat ve toplum. İstanbul: Yordam Kitap.
Budd, A. (2013). Class, states and international relations. NY: Routledge.
Buğra, A. (2018). Kapitalizm, yoksulluk ve Türkiye'de sosyal politika (9. b.). İstanbul: İletişim Yayınları.
Buğra, A., & Adar, S. (2007). An Analysis of social protection expenditures in Turkey in a comparative perspective. İstanbul: Social Policy Forum.
Comaroff, J. (2011). The end of neoliberalism? What is left of the left. The Annals of the American Academy(637). doi:10.1177/0002716211406846
Çetinkaya, E. (2011). Türkiye İş Kurumu ve hizmetlerinin dönüşümü konusunda sosyal tarafların görüşleri. Sosyal Siyaset Konferansları, 61(2), 39-61.
Davies, W. (2021). The revenge of sovereignty on government? The release of neoliberal politics from economics post-2008. Theory, Culture & Society, 95-118. doi:doi.org/10.1177/0263276421999455
Demir, G. (2011). Post neoliberalizm? kriz ve sonrası üzerine. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi(1), 1-20.
Duménil, G., & Lévy, D. (2011). The crisis of neoliberalism. Cambridge: Harvard University Press.
Elinder, M., & vd. (2022). Who lacks pension knowledge, why and does it matter? evidence from Swedish retirement savers. Public Finance Review, 50(4), 379-435.
Elveren, A. Y. (2008). Social security reform in Turkey: a critical perspective. Review of Radical Political Economics, 40(2), 212-232.
Esping-Andersen, G. (1990). The three worlds of welfare capitalism. Princeton: Princeton University Press.
Freeman, M. (2015). Neoliberal policies and human rights. D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(2), 141-164.
Garland, D. (2016). The welfare state: A very short introduction. Oxford: Oxford Academic.
Goodin, R. E., & Le Grand, J. (Dü). (1987). Not only the poor. London: Routledge.
Gökbayrak, Ş. (2022). Zor zamanlarda sosyal güvenliği yeniden düşünmek: sosyal güvenlik ve gelirin yeniden dağılımı. Çalışma ve Toplum, (1,72), 107-142. doi.org/10.54752/ct.1060783
Gölçek, A. G. (2023). Cumhuriyet'ten bugüne Türkiye'de yoksulluğun 100 yıllık görünümü: kamu maliyesi bağlamında bir değerlendirme. Akademik Hassasiyetler, 10(Cumhuriyet Özel), 118-151.
Guttal, S. (2007). Globalisation. Development in Practice, 17(4-5), 523-531. doi:https://doi.org/10.1080/09614520701469492
Güler, H. (2011). Türkiye'nin erken dönem sanayileşme serüveni. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 63-87.
Gümüş, İ. (2018). Tarihsel perspektifte refah devleti: doğuş, yükseliş ve yeniden yapılanma süreci. Journal of Political Administrative and Local Studies, 1(1), 33-66.
Güngör, B., & Aksöz, F. (2021). 1929 Dünya iktisadi krizi, otoriterleşen devletler ve Türkiye'ye yansımaları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 25(1), 33-52.
Hanlein, A., & Hekimler, A. (2006). Gerhard Kessler: Türkiye’de sürgün bir Alman sosyal politikacı. Çalışma ve Toplum(2), 31-47.
Harvey, D. (2015). Neoliberalizmin kısa tarihi (4. b.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
Huwart, J.-Y., & Verdier, L. (2013). Economic globalisation: Origins and consequences. OECD Publishing. doi:dx.doi.org/10.1787/9789264111899-en
ILO (2001). Facts on Social Security. URL: wcms_067588%20 (Erişim Tarihi: 01.07.2024)
İnci, İ. (2022). Tarihsel süreç içinde Türkiye'de tarımsal makine ve ekipmanların modernizasyonu 1948-1960. MECMUA Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 142-154.
İstanbul Planlama Ajansı (2024), “Kent Gündemine Bakış: Enflasyon ve Kronikleşen Yoksulluğun Gölgesinde Geçim Mücadelesi: Emekliler”, Kültür A.Ş., İstanbul. URL: https://ipa.istanbul/yayinlarimiz/genel/enflasyon-ve-kroniklesen-yoksullugun-golgesinde-gecim-mucadelesi-emekliler/ (Erişim Tarihi: 14.07.2024)
Jessop, B. (1999). The Changing governance of welfare: Recent trends in its primary functions, scale, and modes of coordination. CORE, 33(4), 348-359. doi:10.1111/1467-9515.00157
Karaman, S., & Yavuz, C. F. (2016). Marshall Planı Türkiye tarımının gelişmesinde nasıl rol oynamıştır? Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, XXXV(1), 1-14.
Kaufmann, F.-X. (2012). European foundations of the welfare state. Oxford: Berghahn Books.
Kaymaz, Y. S. (2022). Analysis of welfare state concept: a comparative approach. Journal of Economics and Political Sciences, 2(2), 179-187.
Keskin, M., & Koçak, H. (2023). Türkiye'de nüfusun yaşlanması üzerine bir SWOT analizi. Sosyolojik Düşün, 8(2), 275-303.
Kolko, G. (1990). The politics of war: The world and United States foreign policy, 1943-1945. New York: Pantheon.
Koray, M. (2008). Sosyal politika. Ankara: İmge Kitabevi.
Koray, M. (2015). AKP Dönemi: neo-liberalizm, neo-muhafazakarlık, neo-popülizm beşiğinde sallanan sosyal devlet ve sosyal politika. M. Koray, & A. Çelik (Dü) içinde, Himmet, Fıtrat, Piyasa: AKP Döneminde Sosyal Politika (s. 11-54). İstanbul: İletişim Yayınları.
Krieger, J. (1986). Reagan, Thatcher and the politics of decline. Oxford: Oxford University Press.
Kuhnle, S., & Sander, A. (2010). Welfare state. H. K. Anheier, & S. Toepler (Dü) içinde, International Encyclopedia of Civil Society (s. 1639-1643). USA: Springer.
Longino, C. F., & Powell, J. L. (2009). Toward a phenomenology of aging. V. L. Bengston, N. M. D. Gans, & M. Silverstein (Dü) içinde, Handbook of Theories of Aging (2. b., s. 375-387). New York: Springer.
McLuhan, M. (1964). Understanding media: The extensions of man. New York: McGraww Hill.
Mendes, P. (2000). Globalisation and the welfare state: From the local to the international. Policy, Organization & Society, 19(1), 117-138.
Meral, H., & Arıcan, E. (2020). Bireysel emeklilik sistemine otomatik katılım: Türkiye için bir uygulama. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12(22), 190-212.
Middlemas, K. (1979). Politics in industrial society. London: Rowman & Littlefield Publishers.
Mix, A. (2022). When did neoliberalism end? American Review of Political Economy, 17(1). doi:https://doi.org/10.38024/arpe.252
Mkandawire, T. (2006). UNRISD Research and Policy Brief 5: Transformative social policy: lessons from UNRISD Research. Geneva: UNRISD.
Nichols, T., & Suğur, N. (2005). Global işletme, yerel Emek: Türkiye'de işçiler ve modern fabrika. İstanbul: İletişim Yayınları.
Okumuş, B., & Öztürk, M. (2020). Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminde yaşlılık sigortasının yeniden gelir dağılımı açısından analizi. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 61-82.
Okutan, A. (2022). Türkiye'de dünya kapitalizmiyle eklemlenme sürecinde devletçiliğin tasfiyesi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(21), 70-93.
Pierson, C. (2004). Origins and development of the welfare state, 1880-1975. N. Deakin, C. Jones-Finer, & B. Matthews (Dü) içinde, Welfare and the State: Critical Concepts in Political Science (Cilt Ii, s. 47-86). Oxon: Routledge.
Sarıtaş Oran, S. (2017). Sermayeyi beslemek: Bireysel emeklilik sistemi ve emekliliğin finansallaşması. İstanbul: Notabene Yayınları.
Scholte, J. A. (2005). The sources of neoliberal globalization. Geneva: United Nations Research Institute for Social Development.
Sennett, R. (2017). Yeni kapitalizm kültürü (4. b.). (A. Onacak, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
SGK (2012). MATRA Projesi: İkinci Sütun Emeklilik Sisteminin Türkiye’de Uygulanabilirliği
Şişman, Y. (2017). Türkiye'de sosyal politikanın dünü, bugünü: hayırseverliğin kurumsallaşması mı? gelişim mi? Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 1-22.
Takım, A. (2012). Demokrat Parti döneminde uygulanan ekonomi politikaları ve sonuçları. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 67(2), 157-187.
Taş, H. Y. (2016). Avrupa Birliği ve Türkiye'de işsizlik sigortasının sosyo-ekonomik açıdan karşılaştırması. Emek ve Toplum, 5(11), 26-55.
Taşçı, F. (2013). Avrupa Birliği sosyal güvenlik sistemi ve Türkiye: Harcamalar üzerinden karşılaştırma. İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 13(1), 59-101.
Tokol, A., & vd. (2017). Sosyal Politika (8. b.). (A. Tokol, & Y. Alper, Dü) Bursa: Dora Basım-yayın.
Whiteside, N. (2022). Beveridge on idleness. Social Policy Adm.(56), 245-257. doi: 10.1111/spol.12740
Williamson, J. B., & Williams, M. (2005). Notional defined contribution accounts: neoliberal ideology and the political economy of pension reform. The American Journal of Economics and Sociology, 64(2), 485-506.
World Bank (1994). Averting the Old Age Crisis: policies to protect the old and promote growth. URL: https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/973571468174557899/averting-the-old-age-crisis-policies-to-protect-the-old-and-promote-growth (Erişim Tarihi: 15.07.2024)
Zengin, M. (2023). Marshall Planı yardımlarının Türkiye'deki balıkçılık sektörünün yapısal ve iktisadi gelişimi üzerine etkileri. Karadeniz Araştırmaları Estitüsü Dergisi, 9(17), 113-134.
www.aa.com.tr
www.ansiklopedi.tubitak.gov.tr
www.emeklileryili.gov.tr
www.ilo.org
www.sgk.gov.tr
www.tuik.gov.tr
www.worldbank.org
