Çok Yönlü Geriatrik Değerlendirme

Sema Üstündağ

doi:10.37609/akya.3215

Yazarlar

Sema Üstündağ

https://orcid.org/0000-0001-5010-1756

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3215.c12464

Özet

Çok yönlü geriatrik değerlendirme, yaşlı bireyleri merkeze alan ve onların sağlık durumlarını kapsamlı bir şekilde ele alan bütüncül bir yaklaşımdır. Bu süreç, yaşlı bireylerin tıbbi durumları, mental sağlık durumları, fonksiyonel kapasiteleri ve sosyal koşulları gibi çeşitli alanları detaylı bir şekilde değerlendirir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, çok disiplinli bir sağlık ekibi tarafından entegre bir bakım ve tedavi süreci yürütülür. Bu kapsamda, yaşlı bireylerin sağlık durumları sürekli olarak izlenmeli, bakım planları etkin bir biçimde uygulanmalı ve gerektiğinde güncellenmelidir.

Multidimensional geriatric assessment represents a holistic approach that centers on the elderly, comprehensively addressing their health conditions. This process involves a detailed evaluation of various aspects, including the individual's medical status, mental health, functional capacities, and social circumstances. Based on these evaluations, an integrated care and treatment plan can be provided by a multidisciplinary health team. In this context, continuous monitoring of the elderly's health status is essential, as well as the effective implementation and, when necessary, updating of care plans.

Referanslar

World HealthOrganization. Ageingandhealth 2021. (10/07/2024 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-healthadresinden ulaşılmıştır).

Eurostat.Populationstructureandageing 2023. (10/07/2024 tarihinde https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Population_structure_and_ageing adresinden ulaşılmıştır).

TÜİK. İstatistiklerle Yaşlılar 2023. (10/07/2024 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710 adresinden ulaşılmıştır).

Kanadlı K, Sazak Y, Tosun N. Çok yönlü geriatrik değerlendirmede multidisipliner ekip yaklaşımı ve hemşirenin rolü. Geriatrik Bilimler Dergisi. 2021;4(1):15–22.

Yavuzer H, Cengiz M. Çok yönlü geriatrik değerlendirme. Turkiye Klinikleri Journal of InternalMedicine. 2016;1(1):17–23.

Veronese N, Custodero C, Demurtas J, et al. Comprehensivegeriatricassessment in olderpeople: an umbrellareview of healthoutcomes. Age andAgeing. 2022;51(5):104.

Volpato S, Guralnik JM. Thedifferentdomains of thecomprehensivegeriatricassessment. ComprehensiveGeriatricAssessment. 2018;11–25.

Spirgiene L, Brent L. Comprehensivegeriatricassessmentfrom a nursingperspective. In: FragilityFractureNursing: HolisticCareand Management of theOrthogeriatricPatient. 2018. p. 41–52.

Savaş S, Akçiçek F. Kapsamlı geriatrik değerlendirme. Ege Tıp Dergisi. 2010;49(3):19–30.

Aslan FE (Ed.). Sağlığın değerlendirilmesi ve klinik karar verme. Akademisyen Tıp Kitabevi; 2017.

Erdinest N, London N, Lavy I, Morad Y, Levinger N. Visionthroughhealthyagingeyes. Vision. 2021;5(4):46.

Lv H, Gao Z, Wang Y, et al. Global characteristicsandtrends of presbycusisresearchfrom 2002 to 2021: a bibliometricstudy. Am J TranslRes. 2023 Apr 15;15(4):2407–2425.

Aksoy S, Aslan F, Köse A, Alpar R. İşitme engeli ölçeği-yaşli geçerlik ve güvenirlik: Türk popülasyonunda tarama ve uzun formlarının kullanımı. KBB-Forum. 2019;18(4).

Salive ME. Multimorbidity in olderadults. EpidemiologicReviews. 2013;35(1):75–83.

Bektaş H, Kalav S. Kapsamlı geriatrik değerlendirme. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi. 2017;11:201–231.

Kitiş Y, Terzi H. Beers Kriterleri: yaşlı bireylerde uygunsuz ilaç kullanımının önlenmesinde bir rehber. Turkiye Klinikleri Journal of NursingSciences. 2016;8(2):162–175.

O'Mahony D, O'Sullivan D, Byrne S, et al. STOPP/START criteriaforpotentiallyinappropriateprescribing in olderpeople: version 2. Age Ageing. 2014;44:213–218.

Detsky AS, McLaughlin JR, Baker JP, et al. What is subjectiveglobalassessment of nutritionalstatus? JPEN J ParenterEnteralNutr. 1987;11(1):8–13.

Akgül A, Tarakçı E, Arman N, et al. Yaşlılarda denge, mobilite ve düşmenin değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri. Tip Bilimleri Dergisi. 2018;38(1):94–98.

Arık G, Varan HD, Yavuz BB, et al. Validation of Katzindex of independence in activities of dailyliving in Turkisholderadults. Archives of GerontologyandGeriatrics. 2015;61(3):344–350. DOI: 10.1016/j.archger.2015.08.019

Küçükdeveci AA, Yavuzer G, Tennant A, et al. Adaptation of theModifiedBarthel Index foruse in physicalmedicineandrehabilitation in Turkey. ScandinavianJournal of RehabilitationMedicine. 2000;32(2):87–92.

Güzel A, Uçan Yamaç S, Turan S, Üner S. Turkishvalidityandreliability of theLawtoninstrumentalactivities of dailylivingscale. TurkishJournal of PublicHealth. 2024;22(1):59–71.

Singh VK, Tiwari SC. Epidemiology of neurocognitivedisorders in elderlyanditsmanagementwithspecialreferencetodementia: An overview. Journal of GeriatricMentalHealth. 2016;3(1):6–9.

Stähelin HB, Monsch AU, Spiegel R. Earlydiagnosis of dementiavia a two-step screeninganddiagnosticprocedure. IntPsychogeriatr. 1997;9(1):123–130.

Özdilek B, Kenangil G. Validation of theTurkishversion of the Montreal CognitiveAssessmentScale (MoCA-TR) in patientswithParkinson’sdisease. TheClinicalNeuropsychologist. 2014;28(2):333–343. doi: 10.1080/13854046.2014.881554

Yesavage JA, Brink TL, Rose TL, et al. Development andvalidation of a geriatricdepressionscreeningscale: a preliminaryreport. J PsychiatrRes. 1982–1983;17(1):37–49.

Akdemir A, Türkçapar MH, Örsel SD, et al. Reliabilityandvalidity of theTurkishversion of the Hamilton DepressionRatingScale. ComprehensivePsychiatry. 2001;42(2):161–165.

Karahan FS, Hamarta E, Karahan AY. TheTurkishadaptationandpsychometricproperties of theGeriatricAnxietyScale. MentalIllness. 2018;10(1).