Göstergelere Henri Cartier-Bresson Çerçevesinden Bakmak
Özet
Henri Cartier Bresson, toplumsal ve kültürel temalar üzerinden belge niteliğine ulaşmış fotoğraflarıyla, 20. yüzyılın en önemli fotoğrafçılarından biri olarak kabul edilmektedir. Önemli bir fotoğraf ajansı olan Magnum Photos’un kurucularından olan fotoğrafçı, bu bağlamda da uluslararası bir tanınırlığa kavuşmuş, 2004 yılında ise aramızdan ayrılmıştır. Cartier Bresson fotoğrafları, sadece belge olma açısından ya da estetik açıdan değil, aynı zamanda fotoğraf disiplini üzerinden gerçekleştirilecek göstergebilimsel bir inceleme için de zengin bir çalışma alanı sunmaktadır.
Bu çalışmanın amacı Cartier Bresson fotoğrafları üzerine göstergebilimsel bir inceleme yapmaktır. Bu bağlamda fotoğraflar göstergebilim açısından genel olarak; karar anı, doğallık, mekân, konumlandırma, kültürel göstergeler, toplumsal normlar ve bunlara bağlı olarak anlam yaratma üzerinden değerlendirmiş, bazı kavramlar üzerinde durulmuştur. Çalışmanın kavramsal çerçevesi; genel olarak göstergebilim ve görüntüsel gösterge açıklamaları ile, özelde ise Henri Cartier Bresson ve fotoğraflarıyla ilgili kavram çalışmalarıyla oluşturulmuştur. Çalışmanın başlığında da yer verilen “göstergeler” üzerinden bir çalışma gerçekleştirmek, öncelikle göstergebilime değinmeyi gerekli hale getirmiştir. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde fotoğraf disiplini ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde fotoğraf alanından örnekler ile ilgili göstergebilimsel kavram çalışmalarına yer verilmiştir. Literatür tarama yönteminden ve göstergebilimden yararlanılmış olan çalışmanın görsel örneklemini, Türkçeye çevrilmiş adlandırmaları ile; “Saint-Lazare Garı’nın Arkasında”, “Belirleyici an”, “Silifke-Türkiye” ve “Dar Güneşli Sokaklarda İki Çocuk” fotoğrafları oluşturmuştur. Görsel literatürde yazma üzerine teşvik eden fotoğraflar çok fazladır. Dolayısıyla çalışma, Henri Cartier Bresson’ın öne çıkan bazı fotoğraflarının incelenmesi ile sınırlandırılmıştır.
Referanslar
Cartier-Bresson, H., Chéroux, C., & Jones, J. (2017). Henri Cartier-Bresson: interviews and conversations, 1951-1998.
Günay, V. D. (2016). Göstergebilim ve Fotoğrafta Anlam. Kontrast Fotoğraf Dergisi, Sayı: 50.
Erkman, F. (1987). Göstergebilime Giriş. Ankara: Alan Yayıncılık.
Erciyeş Tosun E. A. (2016). Fotoğrafta Göstergebilimsel Çözümleme “Postmodern Okuma”. Kontrast Fotoğraf Dergisi, Sayı: 50.
Gottdıener, M. (2005). Postmodern Göstergeler (Çev. Erdal Cengiz). 1. Baskı, Ankara: İmge Kitabevi,.
Guiraud, P. (1994). Göstergebilim (Çev. Mehmet Yalçın). 2. Baskı, İstanbul: İmge Kitabevi,.
Günay, V. D., & Parsa, A. F. (2012). Görsel göstergebilim: İmgenin anlamlandırılması. Es yayınları.
Mutlu, E. (2004). İletişim Sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Önder, U. (2018). Temel Sanat Eğitiminde İçerik Tasarımı. Anadolu Universitesi Doktora Tezi.
Özmakas, U. (2009). Charles Sanders Peirce’in Gösterge Kavramı. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 32-45.
Parayre B. (2014). Henrı Cartıer-Bresson Retrospektif kataloğu-Direktörlük
Rifat, M. (2007). Homo Semioticus ve Genel Göstergebilim Sorunları. İstanbul: YKY.
Rifat, M. (2009). Göstergebilimin ABC’si, 3. Baskı, İstanbul: Say Yayınları.
Robins, K. (2013). İmaj. (Çev. Nurçay Türkoğlu). 2. Basım. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Sonesson, G. (1989). Semiotics of photography. Lund University.
Short, M. (2015). Yaratıcı Fotoğrafçılıkta Bağlam ve Anlatı. (Çev. B. Berkman Padar).İstanbul: Literatür Yayınları. (Eserin orijinali 2011’de yayımlandı).
Sontag, S. (1993). Fotoğraf Üzerine, çev. Reha Akçakaya, (İstanbul: Altıkırkbeş Yayın, 1999).
Taburoğlu, Ö. (2013). Resim, söz ve yazı imge yaratmanın ve bozmanın Yolları (1. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Turan, P. A. (2019). Ara Güler ve Henri Cartier-Bresson Fotoğrafları Üzerinden İstanbul ve Paris Kentlerinin Modernite İncelemesi (Master tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Tükel, U. (2005). Resmin Dili: İkonografiden Göstergebilime. İstanbul: Homer Kitabevi.
https://www.magnumphotos.com Erişim tarihi: 01.04.2024, 04.04.2024.
Referanslar
Cartier-Bresson, H., Chéroux, C., & Jones, J. (2017). Henri Cartier-Bresson: interviews and conversations, 1951-1998.
Günay, V. D. (2016). Göstergebilim ve Fotoğrafta Anlam. Kontrast Fotoğraf Dergisi, Sayı: 50.
Erkman, F. (1987). Göstergebilime Giriş. Ankara: Alan Yayıncılık.
Erciyeş Tosun E. A. (2016). Fotoğrafta Göstergebilimsel Çözümleme “Postmodern Okuma”. Kontrast Fotoğraf Dergisi, Sayı: 50.
Gottdıener, M. (2005). Postmodern Göstergeler (Çev. Erdal Cengiz). 1. Baskı, Ankara: İmge Kitabevi,.
Guiraud, P. (1994). Göstergebilim (Çev. Mehmet Yalçın). 2. Baskı, İstanbul: İmge Kitabevi,.
Günay, V. D., & Parsa, A. F. (2012). Görsel göstergebilim: İmgenin anlamlandırılması. Es yayınları.
Mutlu, E. (2004). İletişim Sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Önder, U. (2018). Temel Sanat Eğitiminde İçerik Tasarımı. Anadolu Universitesi Doktora Tezi.
Özmakas, U. (2009). Charles Sanders Peirce’in Gösterge Kavramı. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 32-45.
Parayre B. (2014). Henrı Cartıer-Bresson Retrospektif kataloğu-Direktörlük
Rifat, M. (2007). Homo Semioticus ve Genel Göstergebilim Sorunları. İstanbul: YKY.
Rifat, M. (2009). Göstergebilimin ABC’si, 3. Baskı, İstanbul: Say Yayınları.
Robins, K. (2013). İmaj. (Çev. Nurçay Türkoğlu). 2. Basım. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Sonesson, G. (1989). Semiotics of photography. Lund University.
Short, M. (2015). Yaratıcı Fotoğrafçılıkta Bağlam ve Anlatı. (Çev. B. Berkman Padar).İstanbul: Literatür Yayınları. (Eserin orijinali 2011’de yayımlandı).
Sontag, S. (1993). Fotoğraf Üzerine, çev. Reha Akçakaya, (İstanbul: Altıkırkbeş Yayın, 1999).
Taburoğlu, Ö. (2013). Resim, söz ve yazı imge yaratmanın ve bozmanın Yolları (1. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Turan, P. A. (2019). Ara Güler ve Henri Cartier-Bresson Fotoğrafları Üzerinden İstanbul ve Paris Kentlerinin Modernite İncelemesi (Master tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Tükel, U. (2005). Resmin Dili: İkonografiden Göstergebilime. İstanbul: Homer Kitabevi.
https://www.magnumphotos.com Erişim tarihi: 01.04.2024, 04.04.2024.
