Yaşlı Bireylerde El Sanatları Uğraşının Ruh Hali Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi (Amerika Teksas-Denton Brookdale Senior Solution Yaşlı Bakım Evi Örneği)
Özet
Kayıtlı tarihin başlangıcından bu yana, birçok kültürde insanlar, iyileşme sürecinde sanatı ve yaratıcı ifadeyi güçlü bir araç olarak kullanmışlardır. Sanat, yaşananları keşfetmeye, ifade etmeye ve hayat hikayesine entegre etmeye yardımcı olarak anlam kazandırmakta ve rahatlama sağlamaktadır. Yaratıcılık, kişinin özüyle bağlantı kurmasına olanak tanımaktadır.
Sanatın psikolojik ve fizyolojik iyileştirici özellikleri bilim camiası tarafından kabul edilmiş ve buna dayalı olarak sanat terapisi alanı ortaya çıkmıştır. Araştırmalar, sanat ile uğraşmanın refahı artırdığını, üzüntü ve öfkeyi azalttığını, mizah ve umut duygusunu geliştirdiğini göstermektedir.
Yapılan bu çalışma ile, sanatsal faaliyetlere katılımın yaşlı bireyler arasında iyi oluş halinin sağlığa olan etkileri incelenmektedir. Çalışmanın amacı, bireylerin mevcut ruh hallerinden uzaklaşmalarını sağlamak, yaşlılığa bağlı olumsuz düşünceleri ötelemek, ortaya çıkarılan ürünlerin verdiği haz ile özgüvenlerini pekiştirmek ve yaşlı bireyleri sosyalleştirmektir. Bu bağlamda, sanatsal faaliyetler terapi amacı gütmemekte, bireylerin kendilerini sanat yoluyla ifade etmelerini ve farkındalık kazanmalarını sağlamayı hedeflemektedir. Bu çalışma, Amerika Birleşik Devletleri’nin Teksas Eyaleti, Denton şehrinde bulunan Brookdale Senior Living Solutions yaşlı bakım evinde üç farklı sanat etkinliğinin yaşlı bireylerin ruh hali üzerindeki etkilerini inceleyerek gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde, etkinliğe katılan yaşlı bireylerin kendi aralarında sosyalleştiği ve çalışmaları yaparken heyecanlı ve ilgili oldukları, neşe, mutluluk, özgüven, gurur duyma tutum ve davranışları gösterdikleri gözlemlenmiştir.
Referanslar
Artan, T., Arıcı, A., Çiçek, M., Özbek, Y. (2017). Evaluation of the effect of art therapy on elders. Journal of Strategic Research in Social Science, 3(4), 131-146.
Babaoğlu, E. (2024). Klinik ve Evde Bakımda Uygulanabilecek Yaşlı Bakım Modelleri. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 6(1), 76-83.
Bathje, M. (2012). Art in occupational therapy: An introduction to occupation and the artist. The Open Journal of Occupational Therapy, 1(1), 8.
Buchalter, S. (2011). Art therapy and creative coping techniques for older adults. Jessica kingsley publishers.
Bulduk, S., Dinçer, Y., Usta, E., & Bayram, S. (2017). Demanslı yaşlılara uygulanan sanat terapi yönteminin bilişsel durum üzerine etkisinin incelenmesi. Çağdaş Tıp Dergisi, 7(1), 36-41.
Case, C., & Dalley, T. (2014). The handbook of art therapy. Routledge.
Cutler, N. E. (1991). Financial Gerontology-Older Americans Month, 1991: The Value of Diversity. Journal of Financial Service Professionals, 45(3), 20.
Demirci, O. O. (2017). Ergoterapi: Geleceğin mesleği olabilecek bir meslek alanı. Klinik Psikiyatri Dergisi, 20(1), 59-65.
Ercan Doğu, S. (2029). Şizofreni Olan Bireylerde Ergoterapi ve Sosyal Beceri. Eğitiminin Etkinliğinin Karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
Galassi, F., Merizzi, A., D’Amen, B., & Santini, S. (2022). Creativity and art therapies to promote healthy aging: A scoping review. Frontiers in Psychology, 13, 906191.
Harris, E. (2008). The meanings of craft to an occupational therapist. Australian Occupational Therapy Journal, 55(2), 133-142.
Huri, M., Köse, B., & Davutoglu, C. (2020). Examination of Work and Engagement, Activity and Occupation Terms in Occupational Therapy Literature: Turkey Sample/Ergoterapi Literatüründe Is ve Uğraşı, Aktivite ve Okupasyon Terimlerinin Kullanım Surecinin İncelenmesi: Türkiye Örneklemi. Bezmialem Science, 8(4), 444-451.
Hünerel, Z. S., & Er, B. (2012). Halk kültürünün tanitilmasinda el sanatlarinin yeri ve önemi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 179-190.
Kılıç, A. (2022). Seramik Uygulamalar Özelinde Sanat ve Terapi. Ankara: Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Seramik Anasanat Dalı.
Köse, E. (2019). Sanatla Terapi Uygulamalarının Huzurevinde Kalan Yaşlıların Yalnızlık ve Psikolojik İyi OluŞ Düzeyine Etkisi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yakın Doğu Üniversitesi, KKTC, 2019, s.51, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
Mollaoğlu, S. (2020). Sanat Terapisi ve Etkileri. Sanat ve İletişim Araştırmaları (Edt. Doç. Dr. Lokman Zor). Ankara: İksad Publihsing House.
Öz Çelikbaş, E. (2019). Dışavurumcu Sanat Terapisi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1): 20-37.
Özdal, M. A. (2023). Psikolojik danışmada yaratıcı sanatlara genel bir bakış. Lokum Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(2), 133-164.
Pappne Demecs, I., & Miller, E. (2019). Participatory art in residential aged care: A visual and interpretative phenomenological analysis of older residents’ engagement with tapestry weaving. Journal of Occupational Science, 26(1), 99-114.
Shukla, A., Choudhari, S. G., Gaidhane, A. M., & Syed, Z. Q. (2022). Role of art therapy in the promotion of mental health: a critical review. Cureus, 14(8).
Turan, F. G. (2015). Bir iş-uğraş terapisi olarak yemek terapisinin huzurevinde yaşayan kadın yaşlılarda ortaya çıkan depresyon ve anksiyete düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Yücel, H. (2008). Evde ve huzurevindeki yaşlılarda çok amaçlı aktivite eğitiminin etkinliğinin karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/Aktivite%20ve%20U%C4%9Fra%C5%9F%20Terapisi.pdf
Referanslar
Artan, T., Arıcı, A., Çiçek, M., Özbek, Y. (2017). Evaluation of the effect of art therapy on elders. Journal of Strategic Research in Social Science, 3(4), 131-146.
Babaoğlu, E. (2024). Klinik ve Evde Bakımda Uygulanabilecek Yaşlı Bakım Modelleri. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 6(1), 76-83.
Bathje, M. (2012). Art in occupational therapy: An introduction to occupation and the artist. The Open Journal of Occupational Therapy, 1(1), 8.
Buchalter, S. (2011). Art therapy and creative coping techniques for older adults. Jessica kingsley publishers.
Bulduk, S., Dinçer, Y., Usta, E., & Bayram, S. (2017). Demanslı yaşlılara uygulanan sanat terapi yönteminin bilişsel durum üzerine etkisinin incelenmesi. Çağdaş Tıp Dergisi, 7(1), 36-41.
Case, C., & Dalley, T. (2014). The handbook of art therapy. Routledge.
Cutler, N. E. (1991). Financial Gerontology-Older Americans Month, 1991: The Value of Diversity. Journal of Financial Service Professionals, 45(3), 20.
Demirci, O. O. (2017). Ergoterapi: Geleceğin mesleği olabilecek bir meslek alanı. Klinik Psikiyatri Dergisi, 20(1), 59-65.
Ercan Doğu, S. (2029). Şizofreni Olan Bireylerde Ergoterapi ve Sosyal Beceri. Eğitiminin Etkinliğinin Karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
Galassi, F., Merizzi, A., D’Amen, B., & Santini, S. (2022). Creativity and art therapies to promote healthy aging: A scoping review. Frontiers in Psychology, 13, 906191.
Harris, E. (2008). The meanings of craft to an occupational therapist. Australian Occupational Therapy Journal, 55(2), 133-142.
Huri, M., Köse, B., & Davutoglu, C. (2020). Examination of Work and Engagement, Activity and Occupation Terms in Occupational Therapy Literature: Turkey Sample/Ergoterapi Literatüründe Is ve Uğraşı, Aktivite ve Okupasyon Terimlerinin Kullanım Surecinin İncelenmesi: Türkiye Örneklemi. Bezmialem Science, 8(4), 444-451.
Hünerel, Z. S., & Er, B. (2012). Halk kültürünün tanitilmasinda el sanatlarinin yeri ve önemi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 179-190.
Kılıç, A. (2022). Seramik Uygulamalar Özelinde Sanat ve Terapi. Ankara: Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Seramik Anasanat Dalı.
Köse, E. (2019). Sanatla Terapi Uygulamalarının Huzurevinde Kalan Yaşlıların Yalnızlık ve Psikolojik İyi OluŞ Düzeyine Etkisi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yakın Doğu Üniversitesi, KKTC, 2019, s.51, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
Mollaoğlu, S. (2020). Sanat Terapisi ve Etkileri. Sanat ve İletişim Araştırmaları (Edt. Doç. Dr. Lokman Zor). Ankara: İksad Publihsing House.
Öz Çelikbaş, E. (2019). Dışavurumcu Sanat Terapisi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1): 20-37.
Özdal, M. A. (2023). Psikolojik danışmada yaratıcı sanatlara genel bir bakış. Lokum Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(2), 133-164.
Pappne Demecs, I., & Miller, E. (2019). Participatory art in residential aged care: A visual and interpretative phenomenological analysis of older residents’ engagement with tapestry weaving. Journal of Occupational Science, 26(1), 99-114.
Shukla, A., Choudhari, S. G., Gaidhane, A. M., & Syed, Z. Q. (2022). Role of art therapy in the promotion of mental health: a critical review. Cureus, 14(8).
Turan, F. G. (2015). Bir iş-uğraş terapisi olarak yemek terapisinin huzurevinde yaşayan kadın yaşlılarda ortaya çıkan depresyon ve anksiyete düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Yücel, H. (2008). Evde ve huzurevindeki yaşlılarda çok amaçlı aktivite eğitiminin etkinliğinin karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/Aktivite%20ve%20U%C4%9Fra%C5%9F%20Terapisi.pdf
