Banksy, Toplumsal Olaylar ve Sanat Olarak Grafiti İlişkisi

Nurşen Sertkaya

doi:10.37609/akya.3206

Yazarlar

Nurşen Sertkaya

https://orcid.org/0009-0009-4481-1343

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3206.c10058

Özet

Grafiti, varlığı insanlık tarihinin başlangıcına kadar uzanan ancak popülerliğini son zamanlarda kazanmış olan bir sanattır. Bulunan ilk mağara resimleri grafitinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir. Başlangıcından bu yana insanların duygularını yansıtma ihtiyacının bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Grafiti, kimileri tarafından eleştirilip, vandalizm olarak nitelendirilirken kimileri içinse takdir edilmiş ve desteklenmiştir. Zaman içindeki gelişimi bu yöndeki politikaları da etkilemiştir. İlk zamanlarda yasaklanan, temizlenmesi için ciddi bütçeler harcanan grafitiler bugün devlet kontrolünde izinli olarak yapılabilmekte ve desteklenmektedir. Günümüzdeki en önemli grafiti temsilcilerinden Banksy ve çalışmalarına yer verilmiştir. Banksy’nin sanatın müzelerde sergilenmesine karşı görüşü ve bu amaçla yapmış olduğu eylemlerin grafitinin günümüzdeki tanınırlığına, toplumda edindiği yere ve destekçilerinin artması üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.

Referanslar

AKDUR, G. (2016). Kamusal Alan ve Kamusallık Kavramı. Beyin Dergisi.

BAĞIŞ, R.C. (2019). Bir alt kültür grubu olarak Denizli grafiti gençliği, Gaziantep University Journal of Social Sciences., 18 (4), 1287-1309.

BAL, B. (2014). Graffiti ve sokak sanatında eser ve akımların tarihsel süreçte değerlendirilmesi ve analizi. Yüksek Lisans Tezi. Haliç Üniversitesi. İstanbul.

BANKSY (2006), Wall and Piece, London: Century.

BEDEL, H. Kuzu, M. vb. (1994: 349).“Protesto”.Yeni Rehber Ansiklopedisi (Cilt:16). İstanbul: İhlas Holding A.Ş.

ÇAKIR, M. S. (2015). Türkiye'de Graffiti Ve Sokak Sanatı. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

ERDOĞAN, G. (2009). Kamusal Mekânda Sokak Sanatı: Grafiti İstanbul, Beyoğlu, Yüksek Kaldırım Sokak İncelemesi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.

ELLSWORTH-JONES, W. (2015). Banksy Duvarın Ardındaki Adam. (Çev. E. Ermert). İstanbul: Hayalperest Yayınevi. Birinci Basım: Ekim,2015.

FİSCHER, E. (2021). Sanatın Gerekliliği. (Çev. C. Çapan). İstanbul: Sözcükler Yayınları. Birinci Basım: Eylül,2012.

GÜNEŞ, Sabri (der.) (2009), Sokak Sanatı, İstanbul: Artes Yayınları

HODGE, S. (2014). 50 sanat fikri. (3. baskı). İstanbul: Domingo.

İNAL, İ. G. (2011). Graffiti Sanatının Belgesel Sinemadaki Yansımaları "Duvarların Sesi". İstanbul: Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.

JÖNTÜRK, 2003, “Sivil İtaatsizliğin Sokaklardaki Haykırışı: Grafiti, Bir Gençlik Çığlığı, Hip Hop Kültürü, Akyüz Grubu, İstanbul.

KAHRAMAN, M. E. (2009). Sokak Çocuklarını Eğitme ve İyileştirme Kurumlarında Grafiti Tekniğinin Yeri ve Önemi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

KARAKİRAZ, D. (2019). Grafiti Sanatında Yer Alan Tasarım Öğelerinin İllüstrasyon, Renk ve Biçim Yönünden İncelenmesi. İstanbul: Haliç Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.

KAYNAR, G. (2021). Eskişehir’deki Grafiti ve Duvar Resmi Örneklerine Yönelik Fenomenolojik Bir İnceleme. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

ÖZKAYA, YUMURTACI, M. (2023). İstanbul’daki Kamusal ve Özel Alanda Yer Alan Grafitilerin Biçim ve İçerik Analizleri. İstanbul: Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.

ÜNLÜ, A.G. (2020). Drama Temelli İntermodel Dışavurumcu Sanat Terapisinin Kaygı Bozukluğu Olgularında Uygulanması ve Değerlendirilmesi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Görsel 1: https://arkeofili.com/wp-content/uploads/2018/02/nean1.jpg, (26.05.2024) 12:33.

Görsel 2: https://www.worldhistory.org/uploads/images/3537.jpg?v=1694790063, (26.05.2024) 12:47.

Görsel 3: https://villanovan.com/8595/culture/graffitis-journey-from-philadelphia-to-new-york-city/#modal-photo, (26.05.2024) 14:08.

Görsel 4: https://banksyunofficial.com/2017/04/17/prank-at-tate-britain-london-october-17-2003/#jp-carousel-1224, (28.06.2024) 10:55.

Görsel 5: https://banksyunofficial.com/2017/04/17/prank-at-tate-britain-london-october-17-2003/#jp-carousel-1225, (28.06.2024) 10:56.

Görsel 6: https://banksyunofficial.com/2017/04/17/prank-at-tate-britain-london-october-17-2003/#jp-carousel-1228, (28.06.2024) 10:57.

Görsel 7: https://banksyunofficial.com/2017/04/17/prank-at-tate-britain-london-october-17-2003/#jp-carousel-1229, (28.06.2024) 10:57.

Görsel 8: https://banksyunofficial.com/2017/04/17/prank-at-tate-britain-london-october-17-2003/#jp-carousel-1226, (28.06.2024) 10:57.

Görsel 9: https://banksyunofficial.com/2017/04/17/prank-at-tate-britain-london-october-17-2003/#jp-carousel-1230, (28.06.2024) 10:58.

Görsel 10: https://dadanizm.com/wp-content/uploads/2020/09/banksy_.jpg, (26.05.2024) 14.52.

Görsel 11: https://img-s2.onedio.com/id-54eeff8f975cb61d4b5069a1/rev-0/w-1200/h-862/f-jpg/s-6bb3a2b6f44bb1997261ba57c7a7b779e29b513c.jpg , (26.05.2024) 15:12.

Görsel 12: https://i.hizliresim.com/b57rl79.jpg, (26.05.2024) 16:08.

Görsel 13: https://streetpins.com/members/TURBO/photos, (26.05.2024) 17:12.