Sanat Terapilerinde Travmatik Yaşantılar ile Çalışmak
Özet
Sanat terapisi ile travmatik yaşantılar üzerinde çalışmak için, travma ile ilgili bilgi ve deneyim sahibi olmak önemlidir. Travmatik yaşantılar sıradan ve günlük talihsizliklerden farklı olarak, travmayı yaşayan kişilerin bedensel ve ruhsal yönden yaralanmalara yol açan olaylardır. Travmatik yaşantılarda sanat terapisi çalışması, güvenliği sağlama, hatırlama ve yeniden bağlantı kurmayı amaçlayan üç evreden oluşmaktadır. İyileşme evreler halinde olduğu için sanat terapi uygulamaları da evrelere uygun olmalıdır. Ayrıca sanat terapi uygulamaları iyileşme evresinin biyolojik pskolojik ve sosyal öğelerine hitap etmelidir.
Referanslar
Acar S. Ş. ve Düzakın C. S. (2017). Sanatla Terapi ve Yaratıcılık Bir Eğitim Modeli Olabilir mi? (1. Baskı). Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
Adrian, H. (1945). Art versus illness: a story of art therapy.
American Dance Therapy Association. General questions: What is dance movement therapy? 11/01/19: https://adta.org/faqs/
Arslan Özkan, H., & Bilgin, Z. (2016). Hemşireliğin Felsefi Özü İyileştirici Bakım. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 3(3), 191-200. https://doi.org/10.17681/hsp.49209
Bayram, S., Duman, R. N., ve Demirtaş, B. Üç İnsan, Bir Olay, Üç Farklı Travmatik Deneyim Süreci. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 1(1), 165-182.
Becker E. (2013). Ölümü İnkâr. Çev. A. Tüfekçi. İstanbul 2013.
Bostancıoğlu, B., & Kahraman, M. E. (2017). Sanat terapisi yönteminin ve tekniklerinin sağlık–iyileştirme gücü üzerindeki etkisi. Beykoz Akademi Dergisi, 5(2), 150-162.
Botton A, Armstrong A. Art as a Therapy, The school of Life: Phadion Press Limited, New York. 2008. p.8-63.
Capacchione, L. Recovery of Your İnner Child:1st ed. New York: Simon & Schuster; 1991.p.35
Demir, V (2022). Sanat Terapisi, Temel Psikoloji Kuramları ile Dışavurumcu Sanatın Bütünleştirilmesi. Uygulamaya Yönelik Müdahaleler. 2. Basım. Nobel Yayınevi. Ankara.
Demir, V. ve Yıldırım, B. (2017). Sanatla Terapi Programının Üniversite Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Depresyon, Anksiyete ve Stres Belirti Düzeylerine Etkililiği. Ege Eğitim Dergisi (18)1, 311-344.
Demir, V., & Hızlı, G. (2024). Şizofreni Hastalarında Sanat Terapisi Programının Hastalık Belirti Düzeylerine Etkisi. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, 11(1), 52-72. https://doi.org/10.31682/ayna.1101134
Demir, V., Demir, A., Algedik, P., & Ataseven, E. (2019). Travma sonrası bilişleri azaltmaya yönelik sanatla terapi programının etkisi. International Journal of Social Science, 2(1), 74-89.
Doğan, R. (2017). Meme kanserli hastalarda ameliyat sonrası resim sanatının umutsuzluk ve yorgunluk üzerine etkisi.
Eren, N. (2015). Psikiyatride Bakım İçin Sanatın ve Sanat Terapisinin Yeri. Turkiye Klinikleri Psychiatric Nursing-Special Topics, 1(1), 95-104.
Filiz, Ş. (2016). Sanat terapisinin felsefi boyutları. Akdeniz İnsa ni Bilimler Dergisi, 6(1), 169-183.
Gombrich EH. Sanatın Öyküsü. Çev. Cömert B. İstanbul: Remzi Kitabevi; 1986. p.40- 614
Göktepe K. A. (2015). Sanat Terapi. İstanbul: Nesil Yayınevi.
Güney SS, Lundmark DS, Eren N. Mültecilerle psiko-sosyal destek çalışmaları: Dans/hareket terapi ve müzik terapi. Eren N, editör. Ruhsal Bozuklukların Tedavi ve Rehabilitasyonunda Yaratıcı Sanat Psikoterapileri. 1. Baskı. Ankara:Türkiye Klinikleri; 2019. p.72-6.
Harris DA. Dance/movement therapy Approaches to fostering resilience and recovery among African adolescent torture survivors. Torture. 2007;17(2):134-55.
Herman J. (2017). Travvma ve İyileşme. Şiddetin Sonuçları.Ev içi İstismardan siyasi teröre. Çev: Tosun T. Beşinci basım. Literatür Yayınları. İstanbul.
Karadağ, E., & Özlem, U. Ğ. U. R. (2015). Kanserli hastalarda çok konuşulmayan bir uygulama: Sanat terapisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(2), 142-144.
Killick K, Schaverien J. Sanat, Psikoterapi ve Psikoz (Çev. B Büyükkal), Ġstanbul: Yelkovan Yayıncılık, 2003, s.14.
Lefevre, M. (2004). Finding the Key: Containing and Processing Traumatic Sexual Abuse. The Arts in Psychotherapy, 31, 137-152.
Levine, P.A. (2015). Travmave Anı. Zihin ve Bedende Yaşayan Geçmişin İzini Sürmek. İstanbul Maatbacılık. İstanbul.
Mussenbrock A. (2013). Felsefeyle Terapi. Çev. N. Ermiş. İstanbul 2013.
Oster, I., Magnusson, E., Thyme, K.E., Lindh, J., & Aström, S. (2007). Art therapy for women with breast cancer: the therapeutic consequences of boundary strengthening. The Arts in Psychotherapy, 34, 277-288.
Öz Çelikbaş, E. (2019). Dışavurumcu sanat terapisi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 20-37.
Öz, E. (2015). Sanat Terapisine Genel Bir Bakış. Sosyal ve Beşerî Bilimlere Küresel Yaklaşımlar. (Edt. Cem Can, Abdurrahman Kilimci). Ankara: Detay Yayıncılık.
Patterson S. Arts therapies for people with schizophre-nia: an emerging evidence base.Evid Based Mental Health 2007; 10:69-70.
Rubin J. A. (2010). Introduction to Art Therapy. NY 2010.
Sarandöl, A., Akkaya, C., Eracar, N., & Kırlı, S. (2013). Şizofreni hastaları ve yakınlarıyla yapılan sanatla terapinin hastalık belirtileri, bireysel ve toplumsal beceriler üzerine etkisi. Anadolu Psikiyatri Derg, 14(4), 333-9.
Schaverien J. Transference and transactional objects in the treatment of psychosis. In: Killick K, Schaverien J eds. Art, Psychotherapy and Psychosis, London: Routledge; 1997. p.13-38.
Smith M.C., Parker M.E., (2015) Nursing Theoris & Nursing Practice, Chapter 1: Nursing Theory and the Disiplince of Nursing, 4.edt. Copyright by F.A. Davis Company, Phliadelphia P:3-19.
Spaniol, S. (2001). “Art and Mental İllness: Where is the Link? The Arts in Psychotherapy”,28, p. 221-232.
The American Art Therapy Association. Art Therapy Bibliography: Select Studies, Articles, and Publications. 2012.
Tükel, R. (2001). Yalnızlık üzerine notlar. Psikanaliz Yazıları, 3, 39-43.
Yalom I. (2015). Schopenhaur Tedavisi Bugünü Yaşama Arzusu. Çev. Z. Babayiğit. İstanbul 2015.
Referanslar
Acar S. Ş. ve Düzakın C. S. (2017). Sanatla Terapi ve Yaratıcılık Bir Eğitim Modeli Olabilir mi? (1. Baskı). Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
Adrian, H. (1945). Art versus illness: a story of art therapy.
American Dance Therapy Association. General questions: What is dance movement therapy? 11/01/19: https://adta.org/faqs/
Arslan Özkan, H., & Bilgin, Z. (2016). Hemşireliğin Felsefi Özü İyileştirici Bakım. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 3(3), 191-200. https://doi.org/10.17681/hsp.49209
Bayram, S., Duman, R. N., ve Demirtaş, B. Üç İnsan, Bir Olay, Üç Farklı Travmatik Deneyim Süreci. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 1(1), 165-182.
Becker E. (2013). Ölümü İnkâr. Çev. A. Tüfekçi. İstanbul 2013.
Bostancıoğlu, B., & Kahraman, M. E. (2017). Sanat terapisi yönteminin ve tekniklerinin sağlık–iyileştirme gücü üzerindeki etkisi. Beykoz Akademi Dergisi, 5(2), 150-162.
Botton A, Armstrong A. Art as a Therapy, The school of Life: Phadion Press Limited, New York. 2008. p.8-63.
Capacchione, L. Recovery of Your İnner Child:1st ed. New York: Simon & Schuster; 1991.p.35
Demir, V (2022). Sanat Terapisi, Temel Psikoloji Kuramları ile Dışavurumcu Sanatın Bütünleştirilmesi. Uygulamaya Yönelik Müdahaleler. 2. Basım. Nobel Yayınevi. Ankara.
Demir, V. ve Yıldırım, B. (2017). Sanatla Terapi Programının Üniversite Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Depresyon, Anksiyete ve Stres Belirti Düzeylerine Etkililiği. Ege Eğitim Dergisi (18)1, 311-344.
Demir, V., & Hızlı, G. (2024). Şizofreni Hastalarında Sanat Terapisi Programının Hastalık Belirti Düzeylerine Etkisi. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, 11(1), 52-72. https://doi.org/10.31682/ayna.1101134
Demir, V., Demir, A., Algedik, P., & Ataseven, E. (2019). Travma sonrası bilişleri azaltmaya yönelik sanatla terapi programının etkisi. International Journal of Social Science, 2(1), 74-89.
Doğan, R. (2017). Meme kanserli hastalarda ameliyat sonrası resim sanatının umutsuzluk ve yorgunluk üzerine etkisi.
Eren, N. (2015). Psikiyatride Bakım İçin Sanatın ve Sanat Terapisinin Yeri. Turkiye Klinikleri Psychiatric Nursing-Special Topics, 1(1), 95-104.
Filiz, Ş. (2016). Sanat terapisinin felsefi boyutları. Akdeniz İnsa ni Bilimler Dergisi, 6(1), 169-183.
Gombrich EH. Sanatın Öyküsü. Çev. Cömert B. İstanbul: Remzi Kitabevi; 1986. p.40- 614
Göktepe K. A. (2015). Sanat Terapi. İstanbul: Nesil Yayınevi.
Güney SS, Lundmark DS, Eren N. Mültecilerle psiko-sosyal destek çalışmaları: Dans/hareket terapi ve müzik terapi. Eren N, editör. Ruhsal Bozuklukların Tedavi ve Rehabilitasyonunda Yaratıcı Sanat Psikoterapileri. 1. Baskı. Ankara:Türkiye Klinikleri; 2019. p.72-6.
Harris DA. Dance/movement therapy Approaches to fostering resilience and recovery among African adolescent torture survivors. Torture. 2007;17(2):134-55.
Herman J. (2017). Travvma ve İyileşme. Şiddetin Sonuçları.Ev içi İstismardan siyasi teröre. Çev: Tosun T. Beşinci basım. Literatür Yayınları. İstanbul.
Karadağ, E., & Özlem, U. Ğ. U. R. (2015). Kanserli hastalarda çok konuşulmayan bir uygulama: Sanat terapisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(2), 142-144.
Killick K, Schaverien J. Sanat, Psikoterapi ve Psikoz (Çev. B Büyükkal), Ġstanbul: Yelkovan Yayıncılık, 2003, s.14.
Lefevre, M. (2004). Finding the Key: Containing and Processing Traumatic Sexual Abuse. The Arts in Psychotherapy, 31, 137-152.
Levine, P.A. (2015). Travmave Anı. Zihin ve Bedende Yaşayan Geçmişin İzini Sürmek. İstanbul Maatbacılık. İstanbul.
Mussenbrock A. (2013). Felsefeyle Terapi. Çev. N. Ermiş. İstanbul 2013.
Oster, I., Magnusson, E., Thyme, K.E., Lindh, J., & Aström, S. (2007). Art therapy for women with breast cancer: the therapeutic consequences of boundary strengthening. The Arts in Psychotherapy, 34, 277-288.
Öz Çelikbaş, E. (2019). Dışavurumcu sanat terapisi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 20-37.
Öz, E. (2015). Sanat Terapisine Genel Bir Bakış. Sosyal ve Beşerî Bilimlere Küresel Yaklaşımlar. (Edt. Cem Can, Abdurrahman Kilimci). Ankara: Detay Yayıncılık.
Patterson S. Arts therapies for people with schizophre-nia: an emerging evidence base.Evid Based Mental Health 2007; 10:69-70.
Rubin J. A. (2010). Introduction to Art Therapy. NY 2010.
Sarandöl, A., Akkaya, C., Eracar, N., & Kırlı, S. (2013). Şizofreni hastaları ve yakınlarıyla yapılan sanatla terapinin hastalık belirtileri, bireysel ve toplumsal beceriler üzerine etkisi. Anadolu Psikiyatri Derg, 14(4), 333-9.
Schaverien J. Transference and transactional objects in the treatment of psychosis. In: Killick K, Schaverien J eds. Art, Psychotherapy and Psychosis, London: Routledge; 1997. p.13-38.
Smith M.C., Parker M.E., (2015) Nursing Theoris & Nursing Practice, Chapter 1: Nursing Theory and the Disiplince of Nursing, 4.edt. Copyright by F.A. Davis Company, Phliadelphia P:3-19.
Spaniol, S. (2001). “Art and Mental İllness: Where is the Link? The Arts in Psychotherapy”,28, p. 221-232.
The American Art Therapy Association. Art Therapy Bibliography: Select Studies, Articles, and Publications. 2012.
Tükel, R. (2001). Yalnızlık üzerine notlar. Psikanaliz Yazıları, 3, 39-43.
Yalom I. (2015). Schopenhaur Tedavisi Bugünü Yaşama Arzusu. Çev. Z. Babayiğit. İstanbul 2015.
