Psikoanaliz ve Freud Kesişiminde Salvador Dali Resimleri
Özet
Psikanaliz, Sigmund Freud'un farkında olmadan geliştirdiği ve sanatçıların bireylerin iç dünyasını analiz etmelerine yardımcı olan önemli bir teoridir. Freud'un psikanalitik kuramı, sanatçıların kendi iç dünyalarına daldıkları, onları analiz ettikleri ve entelektüel çalışmalarında dile getirdikleri bir dönemi yansıtır. Psikanalitik kuramların sanatçıların evde bir şekilde sanat eserleri yaratmasında önemli bir rol oynadığı görülüyor. 20.Y.y en önemli teorilerinden biri olan psikanaliz, sanat psikanalizi sigmund freud un bilinçdışı geliştirdiği bireyin iç dünyasında çözümlenmesinde sanatçıları etkilemiştir. Freud'un, sanat eserlerinin üretim sürecinin ilk gününden itibaren bireyin iç dünyasında hakim olan zaman dinamikleri çerçevesinde birbiriyle ilişkili olduğunu savunan bir sanat teorisi geliştirdiği görülmüştür. Bu teoriler, sanatçıların kendi iç dünyalarına her zamankinden daha fazla daldığı ve kendi kendini analiz ettiği bir dönemde ortaya çıkan entelektüel süreçleri eserlerinde dile getiriyor. Psikanalizin kurucusu olan Freud Antik Yunan`ın mit dünyasından faydalanırken teorisinin önemli kavramlarından Oedipus kompleksini açıklar. Freud`un günlük olay ve arzuların da rüyaları etkileyebileceğini ifade etmesi ile çocukluğunda yaşadığı mazileri bir tür araç olarak rüyaların kaynağı olduğunu belirtir. Rüyanın nevroz tedavisindeki algı önemini belirtem freud bilinç döneminde örtülen düşünceleri rüya ile algıya dönüştürür. Rüya ve sanat eserinin hamuru Freud a göre ortaktır. Freud rüya yorumunu açıklarken rüyanın bir sanat eseri olduğunu ve hiçbir zaman dışarıdan göründüğü gibi kendini apaçık göstermeyeceğini ifade etmiştir. Freud'un serbest çağrışım dediği yöntemi kullanarak, rüyayı görene sorular sorarak rüyanın kökenine inebilirsiniz. Deneysel rüya yorumu yöntemini kullanan Freud, rüyaların çeşitli nedenlerle düzenlendiğini belirtir. Rüyaların duygusal anlamını ortaya çıkarmak için rüya görenlerden serbest çağrışım yoluyla rüyaları hakkında konuşmalarını istemeye başladı. Freud'un yorumu, bilinçdışında bulunan düşüncelerin değiştirildiğini veya bozulduğunu kabul eder.
Referanslar
Akot, B. (2010). Freud'un Rüyâ Yorum Metodu. Dinbilimleri akademik araştırma dergisi,213,235.
Aliçavuşoğlu, E. (2012) psikanaliz, freud ve sanat. Sanat tarihi yıllığı (20),1-16.
Altuner, H. (2020). Sürreal resimde kadın imgesi. Ekev akademi dergisi (82), 151-172.
Ayas, K. (1949). Dinde İlimde Rüyâ ve Rüyâ Tabirleri, Raşit Bütün Matbaası,II. Baskı,İst., s.20.
Çelebi, İ. (1996), İslâm İnancında Ğayb Problemi, MÜİFV.Yay., İst. s.14.
Çetindaş, D. (2021). Psikanaliz, Rüya ve Roman. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(4), 2859- 2915. https://doi.org/10.34083/akaded.102279
Demirarslan, D., & Demirarslan, O. (2021). Salvador Dali, Sürrealizm ve Mobilya. Mimarlık ve Yaşam, 6 (2), 735-766. https://doi.org/10.26835/my.949465
Descharnes, Robert Gilles Néret, Dali, London, Taschen, 1997, s. 153.
Erhat, A. (2012). Mitoloji sözlüğü. Remzi Yayınları.
Evran, A. (2018). Bir düşünme biçimi olarak psikanaliz. ViraVerita E-Dergi, (7), 56-76.
Freud, S. (1978) Rüyalar ve Yanılgılar Psikolojisi, çev. Ali Seden Altın Yay., İst., s.180.
Freud, S. (2016). Bastırma ve bastırılanın geri dönüşü. (Kasap, O. Çev.), Telos Yayınları.
Holland, N. N. (2002). Psikanaliz ve Shakespeare, (Karaçam, Ö. Çev.) Gendaş Yayınları
Henri, B, (1989) Zihin Kudreti, çev. Miraç Katırcıoğlu, MEB Yay., İst., s.134.
Lynton, Norbert, (1991) Modern Sanatın Öyküsü, İstanbul, Remzi Kitapevi, s. 189.
Özen, Ö. (2020). Psikanaliz ve Edebiyat: İki Terapötik Yoldaş. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 6 (1), Yaz, s.9-16.
Richard, Lionel, (1984) Ekspresyonizm Sanat Ansiklopedisi, İstanbul, Remzi Kitabevi, s. 270.
Passeron, Rene, (1996) Sürrealizm Sanat Ansiklopedisi, İstanbul, Remzi Kitabevi, s.169.
Sigmund Freud-Gustave Jung-Alfred Adler, (1981) Psikanaliz Açısından Edebiyat, çev.: Selahattin Hilav, Dost Kitabevi Yay., II. Baskı, Ankara, ,s.77.
Sigmund Freud, (2020) Beş Konferans ve Psikanalize Toplu Bakış, İstanbul (3) s.1-142.
Somuncu, S. (2009). “Rüyadan inşa edilen kurmaca”, Hece Öykü, S. 36.
Görsel 1: https://www.pivada.com/salvador-dali-antropomorfik-dolap-1936
Görse 2: https://tr.pinterest.com/pin/66217056991111342/
Görse 3: https://www.pivada.com/salvador-dali-yanan-zurafa-1937
Görse 4: https://tr.painting-planet.com/buyuk-masturbator-salvador-dali/
Görse 5: https://belongcinema.wordpress.com/2009/08/01/zoomsalvador-dali/
Görse 6: https://www.papgift.com/bellegin-azmi-tablosu-ve-hikayesi/
Görse 8: https://www.nouvart.net/salvador-dalinin-en-unlu-10-eseri/
Referanslar
Akot, B. (2010). Freud'un Rüyâ Yorum Metodu. Dinbilimleri akademik araştırma dergisi,213,235.
Aliçavuşoğlu, E. (2012) psikanaliz, freud ve sanat. Sanat tarihi yıllığı (20),1-16.
Altuner, H. (2020). Sürreal resimde kadın imgesi. Ekev akademi dergisi (82), 151-172.
Ayas, K. (1949). Dinde İlimde Rüyâ ve Rüyâ Tabirleri, Raşit Bütün Matbaası,II. Baskı,İst., s.20.
Çelebi, İ. (1996), İslâm İnancında Ğayb Problemi, MÜİFV.Yay., İst. s.14.
Çetindaş, D. (2021). Psikanaliz, Rüya ve Roman. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(4), 2859- 2915. https://doi.org/10.34083/akaded.102279
Demirarslan, D., & Demirarslan, O. (2021). Salvador Dali, Sürrealizm ve Mobilya. Mimarlık ve Yaşam, 6 (2), 735-766. https://doi.org/10.26835/my.949465
Descharnes, Robert Gilles Néret, Dali, London, Taschen, 1997, s. 153.
Erhat, A. (2012). Mitoloji sözlüğü. Remzi Yayınları.
Evran, A. (2018). Bir düşünme biçimi olarak psikanaliz. ViraVerita E-Dergi, (7), 56-76.
Freud, S. (1978) Rüyalar ve Yanılgılar Psikolojisi, çev. Ali Seden Altın Yay., İst., s.180.
Freud, S. (2016). Bastırma ve bastırılanın geri dönüşü. (Kasap, O. Çev.), Telos Yayınları.
Holland, N. N. (2002). Psikanaliz ve Shakespeare, (Karaçam, Ö. Çev.) Gendaş Yayınları
Henri, B, (1989) Zihin Kudreti, çev. Miraç Katırcıoğlu, MEB Yay., İst., s.134.
Lynton, Norbert, (1991) Modern Sanatın Öyküsü, İstanbul, Remzi Kitapevi, s. 189.
Özen, Ö. (2020). Psikanaliz ve Edebiyat: İki Terapötik Yoldaş. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 6 (1), Yaz, s.9-16.
Richard, Lionel, (1984) Ekspresyonizm Sanat Ansiklopedisi, İstanbul, Remzi Kitabevi, s. 270.
Passeron, Rene, (1996) Sürrealizm Sanat Ansiklopedisi, İstanbul, Remzi Kitabevi, s.169.
Sigmund Freud-Gustave Jung-Alfred Adler, (1981) Psikanaliz Açısından Edebiyat, çev.: Selahattin Hilav, Dost Kitabevi Yay., II. Baskı, Ankara, ,s.77.
Sigmund Freud, (2020) Beş Konferans ve Psikanalize Toplu Bakış, İstanbul (3) s.1-142.
Somuncu, S. (2009). “Rüyadan inşa edilen kurmaca”, Hece Öykü, S. 36.
Görsel 1: https://www.pivada.com/salvador-dali-antropomorfik-dolap-1936
Görse 2: https://tr.pinterest.com/pin/66217056991111342/
Görse 3: https://www.pivada.com/salvador-dali-yanan-zurafa-1937
Görse 4: https://tr.painting-planet.com/buyuk-masturbator-salvador-dali/
Görse 5: https://belongcinema.wordpress.com/2009/08/01/zoomsalvador-dali/
Görse 6: https://www.papgift.com/bellegin-azmi-tablosu-ve-hikayesi/
Görse 8: https://www.nouvart.net/salvador-dalinin-en-unlu-10-eseri/
