Duygu Düzenlemede Sanat Terapisinin Etkisi
Özet
Sanat, tarih boyunca insanın sezgileriyle var ettiği ve üretim yaptığı önemli araçlardan biri olmuştur. İnsanın sanatla kurduğu ilişki aynı zamanda dünya ile kurduğu ilişkidir. İnsan ortaya koyduğu eserler üzerinden varlık felsefesini gerçekleştirir ve iz bırakma ihtiyacını giderir. Sanat eylemi içerisinde kendi duygularını ve düşüncelerini dizginsiz bir şekilde serbest bırakır. Böylece duygularını somut bir varlığa dönüştürüp inceleme imkânı bulur. Duygularını sanat aracılığıyla dışa vurma eylemi; stresi, gerilimi rahatlatır ve ruhu şifalandırır. Sanat terapisi, sanatın iyileştirici gücünü kullanarak danışanın ortaya koyduğu gerçekliği analiz eder ve sağaltım olanağı sunar. Uzman sanat terapisti kişiye sanatsal bir yönelim vermez, sanatı öğretmez, aksine danışandan benliğini özgür bırakarak müdahalesiz bir şekilde sanat eylemini/uygulamayı gerçekleştirmesini ister. Terapistin eylem alanı, danışanın ortaya koyduğu sanat eserini bilinç dışı sembolleri irdeleyecek şekilde değerlendirmektir. Kişi bu yöntemle duygularını tanır, duygusal tepkilerini inceler ve kabullenir. Sanat terapisi, duygu düzenleme konusunda parlak sonuç veren en etkili araçlardan biridir. Duygu düzenleme becerisine sahip olan, bunu geliştiren ve koruyabilen bir birey toplum içerisinde sağlıkla ve tatmin dolu yaşar. Yenilenen her kuşakla birlikte yeni ilişki türleri ve çatışma biçimleri doğar. Sanat terapisinin yaratıcı şifasıyla duygularını dengeleyen kişi kendi jenerasyonunu vizyoner bir şekilde temsil eder ve diğer kuşaklarla barış içinde yaşar.
Referanslar
Akhan, L. U. (2012). Psikopatolojik Sanat ve Psikiyatrik Tedavide Sanatın Kullanılışı. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 133.
Bryson, D. J. (2018). Bütün-Beyinli Çocuk. Koridor Yayıncılık.
Burns, D. D. (2006). İyi Hissetmek. Psikonet Yayınları.
Costa, R. M. (1991, 4 2). Adding Leibe und Arbeit: The full five factor. Personality and Social Psychology Bulletin, s. 227-232.
Çalık, M. (2023). Sanat Terapisi Odaklı Grupla Psikolojik Danışmanın Çocukların Sosyal Duygusal Becerilerine Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı Doktora Tezi, Ankara, s. 47-48.
Damasio, A. R. (1994). Descartes'ın Yanılgısı - Duygu, Akıl ve İnsan Beyni .
Demir, V., & Yıldırım, B. (2017). Sanatla Terapi Programının Üniversite Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Depresyon, Anksiyete ve Stres Belirti Düzeylerine Etkililiği. Ege Eğitim Dergisi, s. 314.
Deniz, D. C. (2021). Cesur Sorular. Hayat Yayınları.
Dökmen, Ü. (2000). Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek ve Uzlaşmak. Sistem Yayıncılık.
Eracar, N. (2013). Sözden Öte (s. 11). 3P Yayıncılık.
Geçen, F. & Yakın, G. “Sanat ve Terapi”. Sanat Alanları ile A’dan Z’ye Sanat. ed. Fahrettin G. & Ahmet A. 639-655. Ankara: Gece Kitaplığı, 1.. Basım, 2021.
Geçtan, E. (2002). İnsan Olmak. Metis Yayınları.
Gençel, Ö. (2006). Müzikle Tedavi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 697-706.
Goleman, D. (2000). Duygusal Zeka.
Gombrich, E. (1950). Sanatın Öyküsü.
Görünmez, M. (2006). Bağlanma Stilleri ve Duygusal Zeka. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Gross, J. (1999). Duygu Düzenleme: Geçmiş, Bugün, Gelecek. s. 551-573.
Güner, O., & Dinçer, N. (2021). Sanat Terapisine Kısa Bir Bakış, Dışavurumcu Sanat Terapisi (s. 3). Yenikapı.
Güner, O., & Dinçer, N. (2023). Sanat Terapisi Nasıl İyileştiriyor, Dışavurumcu Sanat Terapisi (s. 16-17). Yenikapı.
Habif, V. (2008). Antik Yunan'da Oyunculuk ve Çağdaş Uygulamalar. İstanbul Üniversitesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Yüksek Lisans Tezi, s. 15.
Harman, H. (2022, Eylül ). Depresyonda Görsel Sanat Terapisinin Benlik Saygısı Ve Geleceğe Dair Umutsuzluk Düzeyleri Üzerindeki Etkisi. İstanbul Okan Üniversitesi Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi , s. 41.
Kuçuradi, İ. (1971). İnsan ve Değerleri.
Kuran, E. (2022, 3 22). Bir Kuşağı Anlamak Bir Dönemi Anlamaktır. (H. Ç. Kurtkal, Röportaj Yapan)
Malcolm L. West, & Sheldon-Keller, A. E. (1994). Patterns Of Relating: An Adult Attachment Perspective. New York: Guilford Press.
May, R. (2013). Delphi Kahini: Bir Terapist. R. May, Yaratma Cesareti.
Osho. (2010). Yaratıcılık.
Öner, U. (2007). Bibliyoterapi. Çankaya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sayı 7.
Öpöz, T. (2017). Spor Veya Sanatla Uğraşan Ergenlerin Duygu Düzenleme Becerileri, Sosyal Kaygı Ve Öfke Düzeyleri Arasındaki İlişki.
Parsıl, Ü. (2012). Sanatta Yaratıcılık, An Yayınları.
Runkel, H. E. (2017). Bağırmayan Anne Baba Olmak. Aganta Yayınları.
Salderay, B. (2010). Görsel Sanatlar ve Tedavi (Terapi). Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, s. 133-145.
Samuel, J. (2022). Her Ailenin Bir Hikâyesi Vardır
Tarhan, N. (2006). Duyguların Psikolojisi. Timaş.
Tarhan, N. (2015). Duygusal Zekanın Doğuşu. Duyguların Psikolojisi (s. 19).
Thompson, R. (1991). Duygusal Düzenleme ve Duygusal Gelişim. s. 269-307.
Yıldırım, M. (2021). Müzikle Tedavi: Tarihi, Gelişimi, Bağımlılıklarda Uygulanışı Ve Türkiye’deki Müzik Terapi Uygulamaları.
Yıldızhan, E. (2016). Bağlanma Teorisi ve Bağlanma Bozukluklarına Genel Bir Bakış. Anadolu Kliniği , 67.
Yorulmaz, P. B. (2022). Duygu Düzenlemeye Güncel Bir Bakış: Bağlamsal Faktörler. DergiPark, 196.
Referanslar
Akhan, L. U. (2012). Psikopatolojik Sanat ve Psikiyatrik Tedavide Sanatın Kullanılışı. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 133.
Bryson, D. J. (2018). Bütün-Beyinli Çocuk. Koridor Yayıncılık.
Burns, D. D. (2006). İyi Hissetmek. Psikonet Yayınları.
Costa, R. M. (1991, 4 2). Adding Leibe und Arbeit: The full five factor. Personality and Social Psychology Bulletin, s. 227-232.
Çalık, M. (2023). Sanat Terapisi Odaklı Grupla Psikolojik Danışmanın Çocukların Sosyal Duygusal Becerilerine Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı Doktora Tezi, Ankara, s. 47-48.
Damasio, A. R. (1994). Descartes'ın Yanılgısı - Duygu, Akıl ve İnsan Beyni .
Demir, V., & Yıldırım, B. (2017). Sanatla Terapi Programının Üniversite Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Depresyon, Anksiyete ve Stres Belirti Düzeylerine Etkililiği. Ege Eğitim Dergisi, s. 314.
Deniz, D. C. (2021). Cesur Sorular. Hayat Yayınları.
Dökmen, Ü. (2000). Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek ve Uzlaşmak. Sistem Yayıncılık.
Eracar, N. (2013). Sözden Öte (s. 11). 3P Yayıncılık.
Geçen, F. & Yakın, G. “Sanat ve Terapi”. Sanat Alanları ile A’dan Z’ye Sanat. ed. Fahrettin G. & Ahmet A. 639-655. Ankara: Gece Kitaplığı, 1.. Basım, 2021.
Geçtan, E. (2002). İnsan Olmak. Metis Yayınları.
Gençel, Ö. (2006). Müzikle Tedavi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 697-706.
Goleman, D. (2000). Duygusal Zeka.
Gombrich, E. (1950). Sanatın Öyküsü.
Görünmez, M. (2006). Bağlanma Stilleri ve Duygusal Zeka. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Gross, J. (1999). Duygu Düzenleme: Geçmiş, Bugün, Gelecek. s. 551-573.
Güner, O., & Dinçer, N. (2021). Sanat Terapisine Kısa Bir Bakış, Dışavurumcu Sanat Terapisi (s. 3). Yenikapı.
Güner, O., & Dinçer, N. (2023). Sanat Terapisi Nasıl İyileştiriyor, Dışavurumcu Sanat Terapisi (s. 16-17). Yenikapı.
Habif, V. (2008). Antik Yunan'da Oyunculuk ve Çağdaş Uygulamalar. İstanbul Üniversitesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Yüksek Lisans Tezi, s. 15.
Harman, H. (2022, Eylül ). Depresyonda Görsel Sanat Terapisinin Benlik Saygısı Ve Geleceğe Dair Umutsuzluk Düzeyleri Üzerindeki Etkisi. İstanbul Okan Üniversitesi Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi , s. 41.
Kuçuradi, İ. (1971). İnsan ve Değerleri.
Kuran, E. (2022, 3 22). Bir Kuşağı Anlamak Bir Dönemi Anlamaktır. (H. Ç. Kurtkal, Röportaj Yapan)
Malcolm L. West, & Sheldon-Keller, A. E. (1994). Patterns Of Relating: An Adult Attachment Perspective. New York: Guilford Press.
May, R. (2013). Delphi Kahini: Bir Terapist. R. May, Yaratma Cesareti.
Osho. (2010). Yaratıcılık.
Öner, U. (2007). Bibliyoterapi. Çankaya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sayı 7.
Öpöz, T. (2017). Spor Veya Sanatla Uğraşan Ergenlerin Duygu Düzenleme Becerileri, Sosyal Kaygı Ve Öfke Düzeyleri Arasındaki İlişki.
Parsıl, Ü. (2012). Sanatta Yaratıcılık, An Yayınları.
Runkel, H. E. (2017). Bağırmayan Anne Baba Olmak. Aganta Yayınları.
Salderay, B. (2010). Görsel Sanatlar ve Tedavi (Terapi). Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, s. 133-145.
Samuel, J. (2022). Her Ailenin Bir Hikâyesi Vardır
Tarhan, N. (2006). Duyguların Psikolojisi. Timaş.
Tarhan, N. (2015). Duygusal Zekanın Doğuşu. Duyguların Psikolojisi (s. 19).
Thompson, R. (1991). Duygusal Düzenleme ve Duygusal Gelişim. s. 269-307.
Yıldırım, M. (2021). Müzikle Tedavi: Tarihi, Gelişimi, Bağımlılıklarda Uygulanışı Ve Türkiye’deki Müzik Terapi Uygulamaları.
Yıldızhan, E. (2016). Bağlanma Teorisi ve Bağlanma Bozukluklarına Genel Bir Bakış. Anadolu Kliniği , 67.
Yorulmaz, P. B. (2022). Duygu Düzenlemeye Güncel Bir Bakış: Bağlamsal Faktörler. DergiPark, 196.
