Riskli Gebelikler
Özet
Gebelik, yaşam sürecinde normal bir evre olarak kabul edilmekte ve fizyolojik bir süreçtir. Ancak, gebelik süresince anne vücudunda önemli fizyolojik değişiklikler meydana gelmektedir. Bu değişiklikler, sağlık ve hastalık arasındaki çizginin daralmasına neden olabilmektedir. Dolayısıyla her gebelik, potansiyel bir risk taşımaktadır ve anksiyete ve kaygılarla dolu bir sürece dönüşebilmektedir.
Gebeliği riskli hale getiren fizyolojik sorunlar, gebelik öncesi dönemde kadında var olan sorunlar olabilir. Bunlar arasında yetersiz beslenme, çok sayıda doğum yapma, aşırı kilolu olma, adölesan gebelik, 35 yaş üstü gebelikler, kalp hastalığı ve diyabet gibi durumlar yer almaktadır. Ayrıca, gebeliğe bağlı olarak ortaya çıkan kanamalar, hipertansiyon ve anemi gibi sorunlar da gebeliği riskli hale getirebilmektedir. Olası sorunların erken dönemde saptanabilmesi amacıyla, tüm gebeler gebeliğin erken döneminde risk faktörleri açısından değerlendirilmelidir. Her gebeliğin potansiyel bir risk oluşturması nedeniyle, risk faktörü bulunmayan gebeler de annenin vücut fonksiyonlarında meydana gelecek değişiklikler dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Erken tanı ve müdahale, anne ve fetüsün sağlığını korumak için kritik öneme sahiptir. Gebelik süresince sağlık profesyonellerinin rolü, potansiyel riskleri belirlemek, gerekli önlemleri almak ve anne adayını bilgilendirerek desteklemektir. Bu sayede, hem annenin hem de fetüsün sağlıklı bir gebelik süreci geçirmesi sağlanabilir. Bu nedenle, gebelikte risk faktörleri ve komplikasyonlar dikkatle izlenmeli ve yönetilmelidir. Bu bölümde, gebelikte risk faktörleri, gebelik komplikasyonları ve gebeliği etkileyen riskli durumlar tartışılmıştır.
Referanslar
Arayici S, Şimşek GK, Say B, Uraş N, Dilmen U. Koryoamniyonitin Perinatal ve Neonatal Sonuçlar Üzerine Etkisi. Obstet ve Neonatoloji Tıp Derg. 2015;(7):89–93.
Atowoju I, Dawer P, Asrani M, Panjiyar B. Impact of maternal HIV infection on perinatal outcomes : A systematic review. Int J Gynecol Obs. 2024;(November 2023):1–9.
Bilgin Z, Demirci N. Gebelikte Demir ve Folat Eksikliği Anemisinde Kanıta Dayalı Güncel Yaklaşımlar. ZeynepKami̇l Tıp Bülteni̇. 2019;50(3):167–74.
Correa-De-Araujo R, Yoon SS. Clinical Outcomes in High-Risk Pregnancies Due to Advanced Maternal Age. J Women’s Heal. 2021;30(2):160–7.
Dağlar G, Bilgiç D. Gebelikte teratojen enfeksiyonlara güncel yaklaşım. Zeynep Kamil Tıp Bülteni. 2018;49(1):100–8.
Fıçıcıoğlu C, Özcan P. Obstetri: Normal ve Sorunlu Gebelikler. Güneş Tıp Kitabevleri; 2019.
Glick I, Kadish E, Rottenstreich M. Management of pregnancy in women of advanced maternal age: Improving outcomes for mother and baby. Int J Womens Health. 2021;13:751–9.
Ghassemzadeh, S., Farci, F., & Kang, M. (2023). Hydatidiform Mole. In StatPearls. StatPearls Publishing.
Korkmaz Cokyaman N, Bakir VL, Tekirdag Aİs, Yetkim Yildirim G, Polat İ. Does Maternal ß-Thalassemia Minor Increase the Risk of Fetal Anomaly and Incidence of Complications? The Importance of ß-Thalassemia in Pregnacies with Microcytic Anemia. Jinekoloji Obstet Pediatr ve Pediatr Cerrahi Derg. 2012;4(2):61–8.
Kurt RK, Güngören A, Hakverdi AU, Dolapçıoğlu KS, Silfeler DB, Karapinar OS, et al. Orak Hücre Anemisi Olan Gebelerde Perinatal ve Maternal Sonuçlar Perinataland Maternal Consequences of Pregnancies Complicated with Sickle Cell Anemia Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi , Kadın Hastalıkları ve DoğumAnabilim Dalı , Hatay Giriş Matery. :33–6.
Lindley, K. J., Bairey Merz, C. N., Asgar, A. W., Bello, N. A., Chandra, S., Davis, M. B. ... & American College of Cardiology Cardiovascular Disease in Women Committee and the Cardio-Obstetrics Work Group. Management of women with congenital or inherited cardiovascular disease from pre-conception through pregnancy and postpartum: JACC focus seminar 2/5. J Am Coll Card. 2021;77(14):1778–98.
Mehta LS, Warnes CA, Bradley E, Burton T, Economy K, Mehran R, et al. Cardiovascular Considerations in Caring for Pregnant Patients: A Scientific Statement from the American Heart Association. Circulation. 2020;141(23):e884–903.
Mummert, T., & Gnugnoli, D. M. (2023). Ectopic Pregnancy. In StatPearls. StatPearls Publishing.
Ojo OA, Ibrahim HS, Rotimi DE, Ogunlakin AD, Ojo AB. Diabetes mellitus: From molecular mechanism to pathophysiology and pharmacology. Med Nov Technol Devices [Internet]. 2023;19(February):100247. Available from: https://doi.org/10.1016/j.medntd.2023.100247.
Oyelese, Y., & Smulian, J. C. (2006). Placenta previa, placenta accreta, and vasa previa. Obstetrics & Gynecology, 107(4), 927-941.
Reddi Rani P, Begum J. Screening and diagnosis of gestational diabetes mellitus, where do we stand. J Clin Diagnostic Res. 2016;10(4):QE01–4.
Regitz-Zagrosek V, Roos-Hesselink JW, Bauersachs J, Blomström-Lundqvist C, Cífková R, De Bonis M, et al. 2018 ESC Guidelines for the management of cardiovascular diseases during pregnancy. Eur Heart J. 2018;39(34):3165–241.
Şentürk Erenel A, Vural G. Hemşire ve Ebeler için Perinatal Bakım. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri; 2020.
Taşkın L. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2016.
Vural T, Özcan A, İzmir S, Eğitim T, Hastanesi A, Hastalıkları K, et al. Güncel Bilgiler Işığında Gebelikte Demir Eksikliği Anemisi: Demir Desteği Kime? Ne Zaman? Ne Kadar? Current Information About Iron Deficiency Anemia In Pregnancy: Iron Supplementation For Whom? When? How Much? Van Tıp Derg. 2016;23(4):369–76.
Yıldırım G. Williams Obstetrik. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2016.
Post, R. J., Chang, J., Ziogas, A., Crosland, B. A., Silver, R. M., Haas, D. M., ... & Chung, J. H. (2023). Risk factors and perinatal outcomes for persistent placenta previa in nulliparas. American journal of obstetrics & gynecology MFM, 5(10), 101136.
Lin, D., Hu, B., Xiu, Y., Ji, R., Zeng, H., Chen, H., & Wu, Y. (2024). Risk factors for premature rupture of membranes in pregnant women: a systematic review and meta-analysis. BMJ open, 14(3), e077727.
de Moreuil, C., Hannigsberg, J., Chauvet, J., Remoue, A., Tremouilhac, C., Merviel, P., ... & Marcorelles, P. (2021). Factors associated with poor fetal outcome in placental abruption. Pregnancy Hypertension, 23, 59-65.
Turkuman, N., Almahdi, L., Othman, H., Alsharef, A., Saleh, Z., & Jerbi, R. (2022). Impact of placenta previa on maternal and neonatal outcome. AlQalam Journal of Medical and Applied Sciences, 429-437.
Soper, J. T. (2021). Gestational trophoblastic disease: current evaluation and management. Obstetrics & Gynecology, 137(2), 355-370.
Quinto, L., Ross, M. E., & VanArendonk, S. H. (2022). Overview and management of tubal ectopic pregnancy. Journal of Gynecologic Surgery, 38(3), 180-184.
Demirel G, Sayıner F.D, Evcili F, Can Çağlayan İ.S, Kurt B. Obstetrik Aciller ve Yönetimi. Ankara:Akademisyen Kitabevi; 2022
Jenabi, E., Salehi, A. M., Aghababaei, S., & Khazaei, S. (2024). Pre-Pregnancy Body Mass Index and the Risk of Hyperemesis Gravidarum: A Systematic Review and Meta-Analysis. Clinical and Experimental Obstetrics & Gynecology, 51(4), 82.
Gestational hypertension and preeclampsia: ACOG Practice Bulletin. (2020). Number 222. Obstet Gynecol, 135:e237-60.
Mahendra, I. N. B., Brahmantara, B. N., & Setiawan, W. A. (2022). A Review of Current Management of Gestational Trophoblastic Disease. European Journal of Medical and Health Sciences, 4(5), 7-10.
Referanslar
Arayici S, Şimşek GK, Say B, Uraş N, Dilmen U. Koryoamniyonitin Perinatal ve Neonatal Sonuçlar Üzerine Etkisi. Obstet ve Neonatoloji Tıp Derg. 2015;(7):89–93.
Atowoju I, Dawer P, Asrani M, Panjiyar B. Impact of maternal HIV infection on perinatal outcomes : A systematic review. Int J Gynecol Obs. 2024;(November 2023):1–9.
Bilgin Z, Demirci N. Gebelikte Demir ve Folat Eksikliği Anemisinde Kanıta Dayalı Güncel Yaklaşımlar. ZeynepKami̇l Tıp Bülteni̇. 2019;50(3):167–74.
Correa-De-Araujo R, Yoon SS. Clinical Outcomes in High-Risk Pregnancies Due to Advanced Maternal Age. J Women’s Heal. 2021;30(2):160–7.
Dağlar G, Bilgiç D. Gebelikte teratojen enfeksiyonlara güncel yaklaşım. Zeynep Kamil Tıp Bülteni. 2018;49(1):100–8.
Fıçıcıoğlu C, Özcan P. Obstetri: Normal ve Sorunlu Gebelikler. Güneş Tıp Kitabevleri; 2019.
Glick I, Kadish E, Rottenstreich M. Management of pregnancy in women of advanced maternal age: Improving outcomes for mother and baby. Int J Womens Health. 2021;13:751–9.
Ghassemzadeh, S., Farci, F., & Kang, M. (2023). Hydatidiform Mole. In StatPearls. StatPearls Publishing.
Korkmaz Cokyaman N, Bakir VL, Tekirdag Aİs, Yetkim Yildirim G, Polat İ. Does Maternal ß-Thalassemia Minor Increase the Risk of Fetal Anomaly and Incidence of Complications? The Importance of ß-Thalassemia in Pregnacies with Microcytic Anemia. Jinekoloji Obstet Pediatr ve Pediatr Cerrahi Derg. 2012;4(2):61–8.
Kurt RK, Güngören A, Hakverdi AU, Dolapçıoğlu KS, Silfeler DB, Karapinar OS, et al. Orak Hücre Anemisi Olan Gebelerde Perinatal ve Maternal Sonuçlar Perinataland Maternal Consequences of Pregnancies Complicated with Sickle Cell Anemia Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi , Kadın Hastalıkları ve DoğumAnabilim Dalı , Hatay Giriş Matery. :33–6.
Lindley, K. J., Bairey Merz, C. N., Asgar, A. W., Bello, N. A., Chandra, S., Davis, M. B. ... & American College of Cardiology Cardiovascular Disease in Women Committee and the Cardio-Obstetrics Work Group. Management of women with congenital or inherited cardiovascular disease from pre-conception through pregnancy and postpartum: JACC focus seminar 2/5. J Am Coll Card. 2021;77(14):1778–98.
Mehta LS, Warnes CA, Bradley E, Burton T, Economy K, Mehran R, et al. Cardiovascular Considerations in Caring for Pregnant Patients: A Scientific Statement from the American Heart Association. Circulation. 2020;141(23):e884–903.
Mummert, T., & Gnugnoli, D. M. (2023). Ectopic Pregnancy. In StatPearls. StatPearls Publishing.
Ojo OA, Ibrahim HS, Rotimi DE, Ogunlakin AD, Ojo AB. Diabetes mellitus: From molecular mechanism to pathophysiology and pharmacology. Med Nov Technol Devices [Internet]. 2023;19(February):100247. Available from: https://doi.org/10.1016/j.medntd.2023.100247.
Oyelese, Y., & Smulian, J. C. (2006). Placenta previa, placenta accreta, and vasa previa. Obstetrics & Gynecology, 107(4), 927-941.
Reddi Rani P, Begum J. Screening and diagnosis of gestational diabetes mellitus, where do we stand. J Clin Diagnostic Res. 2016;10(4):QE01–4.
Regitz-Zagrosek V, Roos-Hesselink JW, Bauersachs J, Blomström-Lundqvist C, Cífková R, De Bonis M, et al. 2018 ESC Guidelines for the management of cardiovascular diseases during pregnancy. Eur Heart J. 2018;39(34):3165–241.
Şentürk Erenel A, Vural G. Hemşire ve Ebeler için Perinatal Bakım. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri; 2020.
Taşkın L. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2016.
Vural T, Özcan A, İzmir S, Eğitim T, Hastanesi A, Hastalıkları K, et al. Güncel Bilgiler Işığında Gebelikte Demir Eksikliği Anemisi: Demir Desteği Kime? Ne Zaman? Ne Kadar? Current Information About Iron Deficiency Anemia In Pregnancy: Iron Supplementation For Whom? When? How Much? Van Tıp Derg. 2016;23(4):369–76.
Yıldırım G. Williams Obstetrik. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2016.
Post, R. J., Chang, J., Ziogas, A., Crosland, B. A., Silver, R. M., Haas, D. M., ... & Chung, J. H. (2023). Risk factors and perinatal outcomes for persistent placenta previa in nulliparas. American journal of obstetrics & gynecology MFM, 5(10), 101136.
Lin, D., Hu, B., Xiu, Y., Ji, R., Zeng, H., Chen, H., & Wu, Y. (2024). Risk factors for premature rupture of membranes in pregnant women: a systematic review and meta-analysis. BMJ open, 14(3), e077727.
de Moreuil, C., Hannigsberg, J., Chauvet, J., Remoue, A., Tremouilhac, C., Merviel, P., ... & Marcorelles, P. (2021). Factors associated with poor fetal outcome in placental abruption. Pregnancy Hypertension, 23, 59-65.
Turkuman, N., Almahdi, L., Othman, H., Alsharef, A., Saleh, Z., & Jerbi, R. (2022). Impact of placenta previa on maternal and neonatal outcome. AlQalam Journal of Medical and Applied Sciences, 429-437.
Soper, J. T. (2021). Gestational trophoblastic disease: current evaluation and management. Obstetrics & Gynecology, 137(2), 355-370.
Quinto, L., Ross, M. E., & VanArendonk, S. H. (2022). Overview and management of tubal ectopic pregnancy. Journal of Gynecologic Surgery, 38(3), 180-184.
Demirel G, Sayıner F.D, Evcili F, Can Çağlayan İ.S, Kurt B. Obstetrik Aciller ve Yönetimi. Ankara:Akademisyen Kitabevi; 2022
Jenabi, E., Salehi, A. M., Aghababaei, S., & Khazaei, S. (2024). Pre-Pregnancy Body Mass Index and the Risk of Hyperemesis Gravidarum: A Systematic Review and Meta-Analysis. Clinical and Experimental Obstetrics & Gynecology, 51(4), 82.
Gestational hypertension and preeclampsia: ACOG Practice Bulletin. (2020). Number 222. Obstet Gynecol, 135:e237-60.
Mahendra, I. N. B., Brahmantara, B. N., & Setiawan, W. A. (2022). A Review of Current Management of Gestational Trophoblastic Disease. European Journal of Medical and Health Sciences, 4(5), 7-10.
