Üreme Sistemi Anatomisi
Özet
Kadın üreme sistemi pelvis boşluğunda yer alan ve pelvik taban tarafından desteklenen iç üreme organları ile perinede bulunan dış üreme organlarından oluşmaktadır. Kadında iç ve dış üreme organları, over hormonları olan östrojen ve progesteronun etkisi ile gelişir ve olgunlaşır. Hormonların etkisi ile anne karnında başlayan gelişme, puberte ve kadının doğurganlık çağı boyunca devam eder. Kadında iç üreme organları; dıştan içe doğru vajina, uterus, tuba uterinalar ve overlerden oluşmaktadır. Dış üreme organları ise mons pubis, labia majör ve minör, klitoris ve vestibulden oluşur. Dış üreme organlarının büyüklüğü, şekli ve rengi ırk, yaş, heredite ve doğurganlık durumuna göre farklılaşabilir. Kadın üreme sistemini destekleyen yapılar kemik pelvis, pelvik ligamentler, pelvis tabanı-perineum, pelvik taban kasları ve pelvik fasyadır. Pelvis tabanı pelvik organları destekler. Üretra, vajina ve rektum açıklığının bulunduğu pelvis tabanı, üriner ve anal sfinkterlerin kasılmasını sağlar. Aynı zamanda pelvis tabanı cinsel ilişki ve doğum eyleminde de önemlidir. Pelvis tabanı fetüsün pelvisten çıkabilmesi için gevşer. Erkek üreme sistemi de kadında olduğu gibi iç ve dış üreme organlarından oluşur. Testisler, epididimis, ejekülasyon kanalı, duktus deferens, prostat, vesicula seminalis ve bulboüretral bezi iç üreme organlarını oluşturur. Penis ve skrotum ise dış üreme organlarını oluşturur.
Referanslar
Atasü T, Şahmay S. Kadın genital sisteminin anatomisi. Jinekoloji. 3th ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevi, 2001.
Barut Ç. Kadın genital sistem anatomisi. In: Çiçek MN, Kahyaoğlu İ. (eds). Jinekolojik Endokrinoloji ve İnfertilite El Kitabı. 2. Baskı. Modern Tıp Kitapevi, 2018.
Cumhur M. Kadın üreme organları anatomisi. In: Ayhan A, Durukan T, Günalp S, Gürcan T, Önderoğlu LS, Yaralı H, Yüce K. (eds). Temel Kadın Hastalıkları ve Doğum Bilgisi. 2th ed. Ankara: Güneş Tıp Kitapevi, 2008.
Cumhur M. Pelvis, vulva ve vajina anatomisi. In: Beksaç MS, Demir N, Tuncer ZS, Hassa H, Tıraş MB, Yaralı H, Ayhan A, Kösebay D, Yüce K. (eds). Üreme Endokrinolojisi & İnfertilite, Jinekolojik Onkoloji. Ankara: Medical Network, 2006.
Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, Hauth JC, Rouse DJ, Spong CY. Maternal and fetal anatomy and physıology. ğğğyWilliams Obstetrics. 23rd ed. UK: McGraw-Hill Publ. Comp., 2009.
Çoşkun A. Üreme sistemi yapı ve fonksiyonu. Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği El Kitabı. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2012.
Gangar E. Anatomy and physiology of the female reproductive system. In: Gangar E, Allanach V. (eds). Gynaecological Nursing: A Practical Guide. 1st ed. London: Churchill Livingstone, 2001.
Kırants EK. Kadın reproduktif sistem anatomisi. In: Tıraş B. (ed). Güncel obstetrik ve jinekoloji tanı ve tedavi. 10th ed. İstanbul: Güneş Tıp Kitapevi; 2010.
Köker İ, Güzel B, Ünal E. Kadın genital sistemi ve gonadların gelişmesi. In: Köker İ. (ed). Kadın Hastalıkları ve Doğum Temel Bilgileri. 1th ed. Adana: Nobel Tıp Kitapevi, 2006.
Lowdermilk DL, Perry SE, Bobak IM. Assesment and Health Promotion. Maternity & Women’s Health Care. 10th ed. St. Louise: Mosby Comp, 2012, s.60-93.
McKinney ES, Ashwill JW, Murray SS, James SR, Gorrie TM, Droske SC. Maternal-Child Nursing. 1th ed. UK: W.B. Saunders Company, 2000.
McKinney ES, James SR, Murray SS, Ashwill JW. Reproductive Anatomy and Physiology. Maternal Child Nursing. 2th ed. St. Louise: Elsevier Saunders, 2005.
Murray SS, McKinney ES. Reproductive Anatomy and Physiology. Foundations of Maternal-Newborn and Women’s Health Nursing. 5th ed. Canada: Elseiver Comp, 2010, s.53-66.
Süzen B. Genital organlar ve üreme fizyolojisi. İnsan anatomisine ve fizyolojisine giriş. İstanbul: Bayder Yayıncılık; 2008.
Unur E, Ülger H, Ekinci N. Üreme sistemi. 4th ed. Ankara: Bizim Büro Basımevi, 2012.
Referanslar
Atasü T, Şahmay S. Kadın genital sisteminin anatomisi. Jinekoloji. 3th ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevi, 2001.
Barut Ç. Kadın genital sistem anatomisi. In: Çiçek MN, Kahyaoğlu İ. (eds). Jinekolojik Endokrinoloji ve İnfertilite El Kitabı. 2. Baskı. Modern Tıp Kitapevi, 2018.
Cumhur M. Kadın üreme organları anatomisi. In: Ayhan A, Durukan T, Günalp S, Gürcan T, Önderoğlu LS, Yaralı H, Yüce K. (eds). Temel Kadın Hastalıkları ve Doğum Bilgisi. 2th ed. Ankara: Güneş Tıp Kitapevi, 2008.
Cumhur M. Pelvis, vulva ve vajina anatomisi. In: Beksaç MS, Demir N, Tuncer ZS, Hassa H, Tıraş MB, Yaralı H, Ayhan A, Kösebay D, Yüce K. (eds). Üreme Endokrinolojisi & İnfertilite, Jinekolojik Onkoloji. Ankara: Medical Network, 2006.
Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, Hauth JC, Rouse DJ, Spong CY. Maternal and fetal anatomy and physıology. ğğğyWilliams Obstetrics. 23rd ed. UK: McGraw-Hill Publ. Comp., 2009.
Çoşkun A. Üreme sistemi yapı ve fonksiyonu. Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği El Kitabı. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2012.
Gangar E. Anatomy and physiology of the female reproductive system. In: Gangar E, Allanach V. (eds). Gynaecological Nursing: A Practical Guide. 1st ed. London: Churchill Livingstone, 2001.
Kırants EK. Kadın reproduktif sistem anatomisi. In: Tıraş B. (ed). Güncel obstetrik ve jinekoloji tanı ve tedavi. 10th ed. İstanbul: Güneş Tıp Kitapevi; 2010.
Köker İ, Güzel B, Ünal E. Kadın genital sistemi ve gonadların gelişmesi. In: Köker İ. (ed). Kadın Hastalıkları ve Doğum Temel Bilgileri. 1th ed. Adana: Nobel Tıp Kitapevi, 2006.
Lowdermilk DL, Perry SE, Bobak IM. Assesment and Health Promotion. Maternity & Women’s Health Care. 10th ed. St. Louise: Mosby Comp, 2012, s.60-93.
McKinney ES, Ashwill JW, Murray SS, James SR, Gorrie TM, Droske SC. Maternal-Child Nursing. 1th ed. UK: W.B. Saunders Company, 2000.
McKinney ES, James SR, Murray SS, Ashwill JW. Reproductive Anatomy and Physiology. Maternal Child Nursing. 2th ed. St. Louise: Elsevier Saunders, 2005.
Murray SS, McKinney ES. Reproductive Anatomy and Physiology. Foundations of Maternal-Newborn and Women’s Health Nursing. 5th ed. Canada: Elseiver Comp, 2010, s.53-66.
Süzen B. Genital organlar ve üreme fizyolojisi. İnsan anatomisine ve fizyolojisine giriş. İstanbul: Bayder Yayıncılık; 2008.
Unur E, Ülger H, Ekinci N. Üreme sistemi. 4th ed. Ankara: Bizim Büro Basımevi, 2012.
