Ebelikte Biofeedback Teknikler ile Ebeveynliğe Hazırlık Temel Kavramları
Özet
Tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT), uzun yıllardır hastalıkları önlemek, tedavi etmek için kullanılan bir yöntemdir. DSÖ’ne göre TAT; bir ülkenin sahip olduğu sağlık sisteminin içerisinde olmayan, geleneksel tedaviyle kullanılabilen geniş sağlık hizmeti uygulamalardır. Ulusal Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Merkezi, bu tedaviler için beş kategorilik bir sınıflandırma sistemi geliştirmiştir. Alternatif tıp yöntemleri, zihin-beden yöntemleri, biyolojik temelli yöntemler, enerji terapileri, manipülatif ve beden temelli yöntemler yer almaktadır. (1)
Literatürde kadınların, gebelik sürecinde kendilerini doğuma hazırlamak, gebeliğe bağlı oluşabilecek semptomları azaltmak, doğumda aktif, kendi otonomilerini sağlamalarında TAT yöntemlerine başvurdukları gözlemlenmiştir. TAT aktif olarak kullanılması ve profesyonellerce uygulanması konfor alanını artırırken bilime katkı sağlamaktadır.
Referanslar
Çamlıbel, Merve. “Vajinal Doğum Yapan Kadınların Gebelikte ve Doğumda Kullandıkları Tamamlayıcı, Geleneksel ve Manevi Uygulamalar”. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 17 Ocak 2023. https://doi.org/10.31020/mutftd.1187749
İşgören, Y. (2022) “Basketbolcularda Anaerobik Yorgunluk ve Yorgunluk Sonrası Dinlenme Sürelerinde Alpha Beyin Frekanslarının İncelenmesi’’ T.C. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir.
Varlı, M. F. (2014) “Üstün Zekalı ve Yetenekli Bireylerin Hafıza Performansına EEG-Biofeedback Yönetiminin Etkisi”, T.C. İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul
T.C. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Bilim Dalı Üniversite Öğrencilerinde Egzersiz ve Biofeedback Uygulamaların Depresyon, Kaygı ve Stres Üzerine Etkisi Doktora Tezi Nurullah Çelik (2017).
“Biofeedback Kegel Egzersiz Tedavisi (Vajina Kaslarını Güçlendirme Tedavisi) – Doç. Dr. Hakan Peker”. Erişim 02 Mayıs,2023. https://www.drhakanpeker.com/2018/11/06/biofeedback-kegel-egzersiz-tedavisi-vajina-kaslarini-guclendirme-tedavisi/.
“Biofeedback Öfkeye Nasıl Yardımcı Olabilir? Dünya-Of-Psikolojisi-Blog-2023”. Erişim 30 Nisan 2023. https://tr.goodlifestudio.net/class-header-post-title-class-1CF.
Bulut, Ebru ve Birsen Karaca Saydam. “Assessment Of The Effect Of Pelvıc Floor Muscle Exercıses applıed Surıng Pregnancy ın Postoartum Stress ıncontınence And Qualıty Of Lıfe”. Gevher Nessıbe Journal Of Medical & Health Scıences 7, sy 20 (30 Eylül 2022): 71-81. https://doi.org/10.5281/zenodo.7133459.
Nagai, Yoko. “Autonomic Biofeedback Therapy in Epilepsy”. Epilepsy Research 153 (Temmuz 2019): 76-78. https://doi.org/10.1016/j.eplepsyres.2019.02.005
Neslihan Yılmaz Sezer, Gülten Koç, Ankara Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi. Doğum Salonunda Çalışan Ebe ve Hemşirelerin Doğum Ağrısının Yönetiminde Kullanılan Nonfarmakolojik Yöntemleri Bilme ve Kullanma Durumları 2020. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi
Kaplan, E., (2021), Hemşire ve Ebelere Yönelik: Doğum Ağrısında Kullanılan Nonformakolojik Yöntemler, İksad Yayın Evi, Ankara
Özer, N. (2022) “Gebelerin Depresyon, Anksiyete, Stres ve Koronavirüs Korku Durumlarının Belirlenmesi’’ T.C. Biruni Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi
Bilgin, Z., Ceylan, G., (2023) “Non-Farmakolojik Yöntemlerin Doğum Ağrısına ve Doğum Memnuniyetine Etkisi: Sistematik Derleme” Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi (KASHED) 2023; 9(1);12-21
Yeşildağ, B., Gölbaşı, Z., (2018) “Doğum Ağrısının Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Etkinliğini Değerlendiren Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi”, T.C. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Düzce
Karabulutlu, Ö. (2014). Doğum Ağrısı Kontrolünde Kullanılan Nonfarmakolojik Yöntemler, Caucasian Journal of Science, 1(1), 43-50.
Kısa, D. H., Özdemir, M. A., Güren, O., Alaybeyoğlu Soy, A. (2023). El hareketi tahmini için EMG sinyalleri ve uyarlamalı sinirsel bulanık çıkarım sistemine (ANFIS) dayalı bir karar verme mekanizması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi,38(3),1417-1430 https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1025221
Akşit, S. (2023) Otizm Spektrum Bozukluğu Tanısı Konmuş Çocuklarda Fiziksel Gelişim Üzerindeki Etkileri: Bir EEG Çalışması T.C. Pamukkale Üniversitesi Eğitim bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Anabilim Dalı Doktora tezi, Denizli
Vieira S., Pinaya W.H.L., Mechelli A., Using Deep Learning to Investigate the Neuroimaging Correlates of Psychiatric and Neurological Disorders Methods and Applications, Neuroscience& Biobehavioral Reviews, 2017, 74: 58-75.
Gül E., (2018) EEG Sinyallerinin Wavelet Yöntemiyle Dönüştürülerek Yapay Sinir Ağları ile Sınıflandırılması, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Edenberg H.J., Gelernter J., Agrawal A., Genetics of Alcoholism, Current Psychiatry Reports, 2019, 21(26):1-7.
Öksüz, H., & Atilgan, E. (2019). Kronik Boyun Ağrısında Elektromyografi Biofeedback ile Relaksasyon Eğitiminin Ağrı, Disabilite ve Depresyon Üzerindeki Etkisi. Sağlık Akademisi Kastamonu, 4 (2), 98-113. https://doi.org/10.25279/sak.486777
Wang Y. ve Gorenstein C. (2013). Assessment of depression in medical patients : A systematic review of the utility of the Beck Depression Inventory-II. Clinics, 68(9), 1274–1287.
Merletti R, Parker PA. Electromyography-Physiology, Engineering, Noninvasive Applications. New York, USA, Wiley-IEEE Press, 2004.
Küçük, S., & Mayetin, U. (2017). Wirless Control of Mobile Robot with EMG Signals. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 23(5), 497-503. https://doi.org/10.5505/pajes.2016.79735
Tayfun, N. Ö. ve Öçlü, B. (2015). Yeşil pazarlama uygulamasının tüketiciler açısından algılanmasının nöropazarlama tekniği ile araştırılması. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Dergisi, 34(2), 95-113. http://uu245211.uludag.edu.tr/bitstream/11452/18451/1/34_2_5.pdf
Sadedil, S. N. ve Uraltaş, K. N. (2018). Nörobilim araştırmalarında kullanılan görüntüleme yöntemlerinin nöropazarlama alanında kullanılmasına yönelik kavramsal bir çalışma. Sosyal Bilimler Dergisi / Thejournal of Socialscience, 5(20), 257-277. Erişim adresi: https://sobider.com/DergiTamDetay.aspx?ID=4066
Şahin, M. (2019). Korku, Kaygı ve Kaygı (Anksiyete) Bozuklukları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(10), 117-135.
Kafes, A. Y. (2021). Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerine Bir Bakış. Humanistic Perspective, 3(1), 186-194. https://doi.org/10.47793/hp.867111
Psikofarmakoloji Bilimsel Çalışma Birimi (2020, Aralık 25). Depresyon konusunda bilmek istedikleriniz. Türkiye Psikiyatri Derneği. https://www.psikiyatri.org.tr/halkayonelik/24/depresyonkonusundabilmek-istedikleriniz
Wakefield, J. C., Lorenzo-Luaces, L. ve Lee, J, J. (2007). Taking people as they are: evolutionary psychopathology, uncomplicated depression, and distinction between normal and disordered sadness (1. baskı) içinde (s.45-47). Cham: Springer Yayınları.
Çelik, N. (2017). Üniversite öğrencilerinde egzersiz ve biofeedback uygulamalarının depresyon, kaygı ve stres üzerine etkisi, T.C. Sakarya Üniversitesi Eğitim bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Anabilim Dalı Doktora tezi, Sakarya
Bakır, N., Irmak Vural, P., Demir, C., The Determination of Health Practices and The Sexual Qualıty of life During The Prenatal Period. Perinatal J. 2020;28(1):1-6.
Akın, Ö. (2018) Gebelik Stresini Değerlendirme Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Yüksek Lisans Tezi. T.C. Ordu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ordu
Başgöl, Ş., & Kızılkaya Beji, N. (2015). Doğum Eyleminin Birinci Evresinde Sık Yapılan Uygulamalar ve Kanıta Dayalı Yaklaşım. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 32-39.
Tanriverdi, G. (2015). Lohusa Kültürel Özellikleri Tanılama Rehberi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 18 (1). DOI: 10.17049/ahsbd.19391
Referanslar
Çamlıbel, Merve. “Vajinal Doğum Yapan Kadınların Gebelikte ve Doğumda Kullandıkları Tamamlayıcı, Geleneksel ve Manevi Uygulamalar”. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 17 Ocak 2023. https://doi.org/10.31020/mutftd.1187749
İşgören, Y. (2022) “Basketbolcularda Anaerobik Yorgunluk ve Yorgunluk Sonrası Dinlenme Sürelerinde Alpha Beyin Frekanslarının İncelenmesi’’ T.C. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir.
Varlı, M. F. (2014) “Üstün Zekalı ve Yetenekli Bireylerin Hafıza Performansına EEG-Biofeedback Yönetiminin Etkisi”, T.C. İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul
T.C. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Bilim Dalı Üniversite Öğrencilerinde Egzersiz ve Biofeedback Uygulamaların Depresyon, Kaygı ve Stres Üzerine Etkisi Doktora Tezi Nurullah Çelik (2017).
“Biofeedback Kegel Egzersiz Tedavisi (Vajina Kaslarını Güçlendirme Tedavisi) – Doç. Dr. Hakan Peker”. Erişim 02 Mayıs,2023. https://www.drhakanpeker.com/2018/11/06/biofeedback-kegel-egzersiz-tedavisi-vajina-kaslarini-guclendirme-tedavisi/.
“Biofeedback Öfkeye Nasıl Yardımcı Olabilir? Dünya-Of-Psikolojisi-Blog-2023”. Erişim 30 Nisan 2023. https://tr.goodlifestudio.net/class-header-post-title-class-1CF.
Bulut, Ebru ve Birsen Karaca Saydam. “Assessment Of The Effect Of Pelvıc Floor Muscle Exercıses applıed Surıng Pregnancy ın Postoartum Stress ıncontınence And Qualıty Of Lıfe”. Gevher Nessıbe Journal Of Medical & Health Scıences 7, sy 20 (30 Eylül 2022): 71-81. https://doi.org/10.5281/zenodo.7133459.
Nagai, Yoko. “Autonomic Biofeedback Therapy in Epilepsy”. Epilepsy Research 153 (Temmuz 2019): 76-78. https://doi.org/10.1016/j.eplepsyres.2019.02.005
Neslihan Yılmaz Sezer, Gülten Koç, Ankara Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi. Doğum Salonunda Çalışan Ebe ve Hemşirelerin Doğum Ağrısının Yönetiminde Kullanılan Nonfarmakolojik Yöntemleri Bilme ve Kullanma Durumları 2020. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi
Kaplan, E., (2021), Hemşire ve Ebelere Yönelik: Doğum Ağrısında Kullanılan Nonformakolojik Yöntemler, İksad Yayın Evi, Ankara
Özer, N. (2022) “Gebelerin Depresyon, Anksiyete, Stres ve Koronavirüs Korku Durumlarının Belirlenmesi’’ T.C. Biruni Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi
Bilgin, Z., Ceylan, G., (2023) “Non-Farmakolojik Yöntemlerin Doğum Ağrısına ve Doğum Memnuniyetine Etkisi: Sistematik Derleme” Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi (KASHED) 2023; 9(1);12-21
Yeşildağ, B., Gölbaşı, Z., (2018) “Doğum Ağrısının Yönetiminde Nonfarmakolojik Yöntemlerin Etkinliğini Değerlendiren Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi”, T.C. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Düzce
Karabulutlu, Ö. (2014). Doğum Ağrısı Kontrolünde Kullanılan Nonfarmakolojik Yöntemler, Caucasian Journal of Science, 1(1), 43-50.
Kısa, D. H., Özdemir, M. A., Güren, O., Alaybeyoğlu Soy, A. (2023). El hareketi tahmini için EMG sinyalleri ve uyarlamalı sinirsel bulanık çıkarım sistemine (ANFIS) dayalı bir karar verme mekanizması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi,38(3),1417-1430 https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1025221
Akşit, S. (2023) Otizm Spektrum Bozukluğu Tanısı Konmuş Çocuklarda Fiziksel Gelişim Üzerindeki Etkileri: Bir EEG Çalışması T.C. Pamukkale Üniversitesi Eğitim bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Anabilim Dalı Doktora tezi, Denizli
Vieira S., Pinaya W.H.L., Mechelli A., Using Deep Learning to Investigate the Neuroimaging Correlates of Psychiatric and Neurological Disorders Methods and Applications, Neuroscience& Biobehavioral Reviews, 2017, 74: 58-75.
Gül E., (2018) EEG Sinyallerinin Wavelet Yöntemiyle Dönüştürülerek Yapay Sinir Ağları ile Sınıflandırılması, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Edenberg H.J., Gelernter J., Agrawal A., Genetics of Alcoholism, Current Psychiatry Reports, 2019, 21(26):1-7.
Öksüz, H., & Atilgan, E. (2019). Kronik Boyun Ağrısında Elektromyografi Biofeedback ile Relaksasyon Eğitiminin Ağrı, Disabilite ve Depresyon Üzerindeki Etkisi. Sağlık Akademisi Kastamonu, 4 (2), 98-113. https://doi.org/10.25279/sak.486777
Wang Y. ve Gorenstein C. (2013). Assessment of depression in medical patients : A systematic review of the utility of the Beck Depression Inventory-II. Clinics, 68(9), 1274–1287.
Merletti R, Parker PA. Electromyography-Physiology, Engineering, Noninvasive Applications. New York, USA, Wiley-IEEE Press, 2004.
Küçük, S., & Mayetin, U. (2017). Wirless Control of Mobile Robot with EMG Signals. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 23(5), 497-503. https://doi.org/10.5505/pajes.2016.79735
Tayfun, N. Ö. ve Öçlü, B. (2015). Yeşil pazarlama uygulamasının tüketiciler açısından algılanmasının nöropazarlama tekniği ile araştırılması. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Dergisi, 34(2), 95-113. http://uu245211.uludag.edu.tr/bitstream/11452/18451/1/34_2_5.pdf
Sadedil, S. N. ve Uraltaş, K. N. (2018). Nörobilim araştırmalarında kullanılan görüntüleme yöntemlerinin nöropazarlama alanında kullanılmasına yönelik kavramsal bir çalışma. Sosyal Bilimler Dergisi / Thejournal of Socialscience, 5(20), 257-277. Erişim adresi: https://sobider.com/DergiTamDetay.aspx?ID=4066
Şahin, M. (2019). Korku, Kaygı ve Kaygı (Anksiyete) Bozuklukları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(10), 117-135.
Kafes, A. Y. (2021). Depresyon ve Anksiyete Bozuklukları Üzerine Bir Bakış. Humanistic Perspective, 3(1), 186-194. https://doi.org/10.47793/hp.867111
Psikofarmakoloji Bilimsel Çalışma Birimi (2020, Aralık 25). Depresyon konusunda bilmek istedikleriniz. Türkiye Psikiyatri Derneği. https://www.psikiyatri.org.tr/halkayonelik/24/depresyonkonusundabilmek-istedikleriniz
Wakefield, J. C., Lorenzo-Luaces, L. ve Lee, J, J. (2007). Taking people as they are: evolutionary psychopathology, uncomplicated depression, and distinction between normal and disordered sadness (1. baskı) içinde (s.45-47). Cham: Springer Yayınları.
Çelik, N. (2017). Üniversite öğrencilerinde egzersiz ve biofeedback uygulamalarının depresyon, kaygı ve stres üzerine etkisi, T.C. Sakarya Üniversitesi Eğitim bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Anabilim Dalı Doktora tezi, Sakarya
Bakır, N., Irmak Vural, P., Demir, C., The Determination of Health Practices and The Sexual Qualıty of life During The Prenatal Period. Perinatal J. 2020;28(1):1-6.
Akın, Ö. (2018) Gebelik Stresini Değerlendirme Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Yüksek Lisans Tezi. T.C. Ordu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ordu
Başgöl, Ş., & Kızılkaya Beji, N. (2015). Doğum Eyleminin Birinci Evresinde Sık Yapılan Uygulamalar ve Kanıta Dayalı Yaklaşım. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 32-39.
Tanriverdi, G. (2015). Lohusa Kültürel Özellikleri Tanılama Rehberi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 18 (1). DOI: 10.17049/ahsbd.19391
