Seramik Sanatında Kalıp Yöntemleri; Patlatma Alçı Kalıp Yöntemi
Özet
Seramiğin tarihsel sürecine bakıldığında ilk örnekler elle şekillendirme ile yapılmış daha sonra kilin olanakları göz önüne alınarak kalıp ile şekillendirme sürecine girilmiştir. Kil kalıp ve çömlekçi çarkı ile devam eden seri üretimlere ek olarak, zamanla artan talep sonucunda alçı kalıplar kullanılmaya başlanmıştır. İhtiyaçları karşılamak üzere daha eski dönemlerde kullanılan, ahşap, kemik ve metal gibi malzemelerin yerini alan seramiğin, alçı kalıp ile seri üretime geçmesi dünyada büyük bir üretimin başlatılmasını sağlamıştır. Seramik endüstrisi ve sanatının gelişimiyle farklı üretim yöntemleri ortaya çıkmıştır. Düşük maliyetle yüksek kaliteli malzeme oluşturmak amacıyla artan teknolojik gelişmelerden yararlanılarak birçok üretim ve üretim süreci alçı yöntemi kullanılarak iyileştirilmektedir. Seramik endüstrisinde genellikle kullanılan alçı kalıp, seramik sanatında da sanatçılara kolay ve farklı ifade şekilleri oluşturmalarına olanak sağlamaktadır. Seramik sanatı için baktığımız zaman sadece seri üretim ve sanat eserlerini çoğaltmanın çömlekçi çarkı ve alçı kalıbın dışında farklı alternatiflerinin olması gerekmektedir. Alçı kalıba ek olarak kumaş, ekmek, kâğıt vb. malzemelerin kalıp olarak kullanılması seramik sektörü için alternatif yöntemlerdir. Bu yöntemler kullanılarak sanatçıların elle şekillendirme ve klasik kalıp yöntemlerinin dışına çıkarak farklı ve sanatsal eserler üretebilmeleri mümkündür. Çalışma, alternatif seramik kalıp yöntemleri araştırılarak, örnekler ve yapım aşamaları ile desteklenmiştir.
Referanslar
Arapoğlu, I. (2021) Endüstriyel Üretimde Kullanılan Alçı Kalıpların Seramik Sanatındaki̇ Yeri̇ Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü,
Arapoğlu, İ., & Kahraman, D. (2024) Seramik Sanatında Alternatif Kalıp Yöntemleri. Akademik Sanat, (21), 114-126,
Aran, A. (2007) Döküm Teknolojisi İmal Usulleri Ders Notları İstanbul.
Çorbacı, H. Adıyaman Müzesi Kalıp Yapım Kaseleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi.C. 8, S. 23: 494. 2016.
Olca, Ö. Yüksel İ. (2020) “Seramik Sanatında Endüstriyel Kalıplama Yöntemlerinin Kullanılması”. Kalemişi 17 s. 219–232.
Yılmazer, Y. (2008) Alçı Şekillendirme Model Kalıp ve Seramik Döküm Teknikleri. İstanbul: Türkiye Seramik Federasyonu,
https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Pano%20Teksir%20Kal%C4%B1b%C4%B1.pdf
Görsel kaynak 1: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-271/ishtar/
Görsel kaynak 2: Olca, Özcan ve Yüksel İsmet. “Seramik Sanatında Endüstriyel Kalıplama Yöntemlerinin Kullanılması”. Kalemişi 17 (2020 Güz): s. 219–232. doi: 10.7816/kalemisi-08-17-05
Görsel kaynak 3: Anadolu Medeniyetleri Müzesi, İlyas Arapoğlu.
Görsel kaynak 4: https://www.ceyrekmuhendis.com/alci-kaliba-dokum/
Görsel kaynak 5: https://tr.pinterest.com/pin/392657661256726347/
Görsel kaynak 6: gt2p — Daha az: N°1. Katener Çömlekçilik Yazıcısı (we-heart.com)
Görsel kaynak 7: https://virginiadecolombani.wordpress.com/2013/11/16/alternative-ceramics-part-1/
Görsel kaynak 8: https://virginiadecolombani.wordpress.com/2013/11/16/alternative-ceramics-part-1/
Görsel kaynak 9:https://www.instagram.com/p/B_ARG8-D4M5/?img_index=1
Görsel kaynak 10-11-12: Nurettin Gülaçtı, 2018.
Referanslar
Arapoğlu, I. (2021) Endüstriyel Üretimde Kullanılan Alçı Kalıpların Seramik Sanatındaki̇ Yeri̇ Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü,
Arapoğlu, İ., & Kahraman, D. (2024) Seramik Sanatında Alternatif Kalıp Yöntemleri. Akademik Sanat, (21), 114-126,
Aran, A. (2007) Döküm Teknolojisi İmal Usulleri Ders Notları İstanbul.
Çorbacı, H. Adıyaman Müzesi Kalıp Yapım Kaseleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi.C. 8, S. 23: 494. 2016.
Olca, Ö. Yüksel İ. (2020) “Seramik Sanatında Endüstriyel Kalıplama Yöntemlerinin Kullanılması”. Kalemişi 17 s. 219–232.
Yılmazer, Y. (2008) Alçı Şekillendirme Model Kalıp ve Seramik Döküm Teknikleri. İstanbul: Türkiye Seramik Federasyonu,
https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Pano%20Teksir%20Kal%C4%B1b%C4%B1.pdf
Görsel kaynak 1: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-271/ishtar/
Görsel kaynak 2: Olca, Özcan ve Yüksel İsmet. “Seramik Sanatında Endüstriyel Kalıplama Yöntemlerinin Kullanılması”. Kalemişi 17 (2020 Güz): s. 219–232. doi: 10.7816/kalemisi-08-17-05
Görsel kaynak 3: Anadolu Medeniyetleri Müzesi, İlyas Arapoğlu.
Görsel kaynak 4: https://www.ceyrekmuhendis.com/alci-kaliba-dokum/
Görsel kaynak 5: https://tr.pinterest.com/pin/392657661256726347/
Görsel kaynak 6: gt2p — Daha az: N°1. Katener Çömlekçilik Yazıcısı (we-heart.com)
Görsel kaynak 7: https://virginiadecolombani.wordpress.com/2013/11/16/alternative-ceramics-part-1/
Görsel kaynak 8: https://virginiadecolombani.wordpress.com/2013/11/16/alternative-ceramics-part-1/
Görsel kaynak 9:https://www.instagram.com/p/B_ARG8-D4M5/?img_index=1
Görsel kaynak 10-11-12: Nurettin Gülaçtı, 2018.
