Örgütsel İntikam (Organizational Revenge)
Özet
Bu kitap bölümünde, çalışma hayatının insan yaşamında ne kadar önemli olduğu vurgulanmaktadır. Bunun yanı sıra çalışanın, işveren ve çalışma arkadaşları ile olan ilişkileri ve etkileşiminin çalışan hayatını olumlu ya da olumsuz etkileyebileceği, işverenin çalışanlara adaletsiz yaklaşımı durumunda öfke, üzüntü, kin tutma, öç alma gibi duygulara kapılabileceğinden bahsedilmektedir.
Çalışanların günlük yaşamlarının önemli bir bölümünü oluşturan iş hayatında en çok görülen intikam davranışları; çalışan hırsızlığı, üretkenlik karşıtı davranışlar, sabotaj, dedikodu ve geri çekilme olarak sıralanmaktadır. İntikam duygusu hem çalışanda hem de örgütte önemli etkilere yol açabilmektedir. Çalışanın sağlığında ciddi değişimler meydana gelebilmektedir. İntikam duygusu yaşayan bireyde düşmanlık, öfke ve nefret benzeri durumlar kalp ile ilgili bozukluklara, bağışıklık sistemi rahatsızlığına ve kişilik bozukluklarına ve hatta en nihayetinde ölüme neden olabilir. İntikam duygusunun yer aldığı örgütlerde ise verimlilik düşer maliyet artar.
Bu bölümde aynı zamanda, intikam yerine kullanılan kelimeler, çalışanları örgütsel intikama yönelten nedenler ve örgütsel intikam davranışı biçimleri, örgütsel intikamın birey ve örgüt açısından sonuçları, örgütsel intikam duygusunun belirleyicileri üzerinde durulmuştur.
This book chapter emphasizes how important working life is in human life. In addition, it is mentioned that the employee's relationships and interactions with the employer and colleagues can affect the employee's life positively or negatively, and that in case of an unfair approach of the employer to the employees, the employee may feel emotions such as anger, sadness, holding grudges and revenge.
The most common revenge behaviors in business life, which form an important part of employees' daily lives, are Counterproductive behaviors are listed as employee theft, sabotage, gossip, and withdrawal. The feeling of revenge can have significant effects on both the employee and the organization. Serious changes may occur in the employee's health. Hostility, anger, and hatred-like situations in an individual experiencing a feeling of revenge can lead to heart-related disorders, immune system disorders, personality disorders and eventually even death. In organizations where there is a sense of revenge, productivity decreases and costs increase.
This chapter also focuses on the words used instead of revenge, the reasons that lead employees to organizational revenge and the forms of organizational revenge behavior, the consequences of organizational revenge for the individual and the organization, and the determinants of the feeling of organizational revenge.
Referanslar
Tatarlar CD, Cangarli BG. Madalyonun iki yüzü: örgütsel intikam davranışlarında yöneten ve yönetilen. 22. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 2014, 1-7
Şener E. Örgütsel intikam. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım; 2015.
Elshout M, Nelissen R, vanBeest I. A prototype analysis of vengeance. PersonalRelatsh;2015; 22(3):502–23
Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlük, 2023. (27 Ocak 2021 tarihinde web: https://sozluk.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
Nayir KF. Developingorganizationalrevenge scale and examiningteachers’ opinionsaboutorganizationalrevenge. International Online Journal Of EducationalSciences; 2016; 8(3):1-15
Chester DS, DeWall CN. Combatingthesting of rejection with thepleasure of revenge: a newlook at how emotionshapesaggressionJournal of personality and social psychology;2017; 112(3):413–30
Gollwitzer M, Bushman BJ. Do victims of injusticepunishtoimprovetheirmood? SocialPsychological and PersonalityScience; 2012; 3(5):572–80
Güllü S,Şahin S. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin örgütsel adalet algısı ile örgütsel intikam (öç alma) eğilimi arasındaki ilişki.Journal of Human Sciences ;2017;14(4): 3729-3740
Moreno-Jiménez B, Rodríguez-Muñoz A, Pastor JC,Sanz-Vergel A I, Garrosa E. Themoderatingeffects of psychologicaldetachment and thoughts of revenge in workplacebullying.PersonalityAnd IndividualDifferences; 2009;46(3), 359-364
Waters CN, Zalasiewicz J, Summerhayes C, Barnosky AD, Poirier C, et al. TheAnthropocene is functionally and stratigraphicallydistinctfromtheHolocene. Science; 2016; 351(6269):aad2622
Jackson JC, Choi VK, Gelfand MJ. Revenge: a multilevelreview and synthesis. AnnualReview of Psychology; 2018;70, 319-345
McCullough ME, Kurzban R, Tabak BA. Cognitivesystemsforrevenge and forgiveness. Behavioral and Brain Sciences; 2013; 36(1):1–15
Işkın HE. Örgütsel adaletin örgütsel vatandaşlık, örgütsel sinizm ve örgütsel intikam üzerine etkisi: sivas cumhuriyet üniversitesi sağlık hizmetleri uygulama ve araştırma hastanesinde bir araştırma. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Sivas -Türkiye; 2018.
Akın M, Özdevecioğlu M, Ünlü O. Örgütlerde intikam niyeti ve affetme eğiliminin çalışanların ruh sağlığı ile ilişkisi. Amme İdaresi Dergisi;2012;45(1): 79-92
Demir M. Örgütsel sapma davranışının kontrolünde duygusal zekânın rolü: konaklama işletmelerinde bir araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi;2010; (26), 196-207.
Altıntaş FÇ. Kişiliğin algılanan örgütsel sabotaj davranışları üzerindeki etkisi. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi;2009; 27(1); 95-111.
Ambrose M, Mark S, Marshall S. Sabotage in theworkplace: the role of organizationalınjustice. OrganizationalBehavior and Human DecisionProcesses;2002;89; 947–965.
Bedi A, Schat ACH. Employeerevengeagainstuncivilcustomers.Journal of Services Marketing; 2017;31(6); 636-649. https://doi.org/10.1108/JSM-01-2016-0003
Sezici E. Üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerinde kişilik özelliklerinin rolü. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi; 2015;14, 1-22.
Demirel Y. Örgütsel bağlılık ve üretkenlik karşıtı davranışlar arasındaki ilişkiye kavramsal yaklaşım. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi; 2009;8(15):115-132.
Roy JL, Bastounis M, Poussard JM. Interactionaljustice and counterproductiveworkbehaviors: themediating role of negativeemotions. SocialBehavior And Personality An International Journal;2012;40: 1341-1356.
Yıldırım MH. Algılanan mağduriyet, örgütsel intikam niyeti ve affetme eğilimi üzerine kavramsal bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi;2019; 54: 514-530.
Akbaş Tuna A. Algılanan örgütsel destek ve işe ilişkin duyuşsal iyi oluş halinin üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerine etkileri: hizmet sektöründe bir araştırma. Ankara Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Eğitimi Anabilim Dalı. Doktora Tezi. Ankara -Türkiye; 2015
Hafer JC, Gresham G. Managers’ and seniorexecutives’ perceptions of frequency and type of employee-perpetrated information sabotage and their attitudes toward it-the results of a pilot study. Journal of Behavioral and Applied Management; 2012;13(3); 151-167
Yılmaz ÖD. Algılanan mağduriyetin affetme eğilimi ve intikam niyeti üzerindeki etkisi: konaklama işletmeleri çalışanlarına yönelik bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi;2014;16(1); 87-105.
Restubog SLD, Zagenczyk TJ, Bordia P, Bordia S, Chapman GJ. Ifyouwrong us, shall we not revenge? Moderating roles of self-control and perceived aggressive work culture in predicting responses to psychological contract breach. Journal of Management;2015;41(4):1132–54
Müezzinoğlu M. Örgütsel intikamın örgütsel bağlılığa etkisi: bir özel sektör işletmesinde araştırma. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Kütahya-Türkiye; 2019
Crawshaw JR, Cropanzano R, Bell CM, Nadisic T. Organizationaljustice: New insights from behavioural ethics. Human relations;2013;66(7), 885-904.
Şahin R. örgütsel adaletin örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin belirlenmesinde öğretmenlere yönelik bir araştırma: Bayat örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi;2016;7(14): 119-140.
Fehr R, Gelfand MJ, Nag M. Theroadtoforgiveness: a meta-analytic synthesis of its situational and dispositional correlates. PsychologicalBulletin; 2010;136(5):894–914
Yoshimura SM, Boon SD. Exploringrevenge as a feature of family life. Journal of FamilyTheory&Review; 2014;6(3):222–40
Şener E, Çetinkaya F. Bir liderlik özelliği olarak affetme ve örgütsel düzeyde etkileri üzerine bir inceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi; 2015;7(4): 24-42.
Şantaş G, Akbolat M, Sağlam H. Sağlık çalışanlarında örgütsel affetme, örgütsel dedikodu ve intikam niyeti arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi; 2019; (36), 131-148.
Kaya ŞD, Parlak Ş. Sağlık çalışanlarında intikam davranışlarına eğilim. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi; 2020; 23(1);12-22
KhabazShirvan M, Zeinabadi H, Jafarinia S, Hassanpour A. Factorsinfluencingtheorganizationalrevengeamongnurses: a qualitativestudy.QuarterlyJournal of Nursing Management; 2020;9(1), 55-65
Referanslar
Tatarlar CD, Cangarli BG. Madalyonun iki yüzü: örgütsel intikam davranışlarında yöneten ve yönetilen. 22. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 2014, 1-7
Şener E. Örgütsel intikam. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım; 2015.
Elshout M, Nelissen R, vanBeest I. A prototype analysis of vengeance. PersonalRelatsh;2015; 22(3):502–23
Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlük, 2023. (27 Ocak 2021 tarihinde web: https://sozluk.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
Nayir KF. Developingorganizationalrevenge scale and examiningteachers’ opinionsaboutorganizationalrevenge. International Online Journal Of EducationalSciences; 2016; 8(3):1-15
Chester DS, DeWall CN. Combatingthesting of rejection with thepleasure of revenge: a newlook at how emotionshapesaggressionJournal of personality and social psychology;2017; 112(3):413–30
Gollwitzer M, Bushman BJ. Do victims of injusticepunishtoimprovetheirmood? SocialPsychological and PersonalityScience; 2012; 3(5):572–80
Güllü S,Şahin S. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin örgütsel adalet algısı ile örgütsel intikam (öç alma) eğilimi arasındaki ilişki.Journal of Human Sciences ;2017;14(4): 3729-3740
Moreno-Jiménez B, Rodríguez-Muñoz A, Pastor JC,Sanz-Vergel A I, Garrosa E. Themoderatingeffects of psychologicaldetachment and thoughts of revenge in workplacebullying.PersonalityAnd IndividualDifferences; 2009;46(3), 359-364
Waters CN, Zalasiewicz J, Summerhayes C, Barnosky AD, Poirier C, et al. TheAnthropocene is functionally and stratigraphicallydistinctfromtheHolocene. Science; 2016; 351(6269):aad2622
Jackson JC, Choi VK, Gelfand MJ. Revenge: a multilevelreview and synthesis. AnnualReview of Psychology; 2018;70, 319-345
McCullough ME, Kurzban R, Tabak BA. Cognitivesystemsforrevenge and forgiveness. Behavioral and Brain Sciences; 2013; 36(1):1–15
Işkın HE. Örgütsel adaletin örgütsel vatandaşlık, örgütsel sinizm ve örgütsel intikam üzerine etkisi: sivas cumhuriyet üniversitesi sağlık hizmetleri uygulama ve araştırma hastanesinde bir araştırma. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Sivas -Türkiye; 2018.
Akın M, Özdevecioğlu M, Ünlü O. Örgütlerde intikam niyeti ve affetme eğiliminin çalışanların ruh sağlığı ile ilişkisi. Amme İdaresi Dergisi;2012;45(1): 79-92
Demir M. Örgütsel sapma davranışının kontrolünde duygusal zekânın rolü: konaklama işletmelerinde bir araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi;2010; (26), 196-207.
Altıntaş FÇ. Kişiliğin algılanan örgütsel sabotaj davranışları üzerindeki etkisi. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi;2009; 27(1); 95-111.
Ambrose M, Mark S, Marshall S. Sabotage in theworkplace: the role of organizationalınjustice. OrganizationalBehavior and Human DecisionProcesses;2002;89; 947–965.
Bedi A, Schat ACH. Employeerevengeagainstuncivilcustomers.Journal of Services Marketing; 2017;31(6); 636-649. https://doi.org/10.1108/JSM-01-2016-0003
Sezici E. Üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerinde kişilik özelliklerinin rolü. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi; 2015;14, 1-22.
Demirel Y. Örgütsel bağlılık ve üretkenlik karşıtı davranışlar arasındaki ilişkiye kavramsal yaklaşım. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi; 2009;8(15):115-132.
Roy JL, Bastounis M, Poussard JM. Interactionaljustice and counterproductiveworkbehaviors: themediating role of negativeemotions. SocialBehavior And Personality An International Journal;2012;40: 1341-1356.
Yıldırım MH. Algılanan mağduriyet, örgütsel intikam niyeti ve affetme eğilimi üzerine kavramsal bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi;2019; 54: 514-530.
Akbaş Tuna A. Algılanan örgütsel destek ve işe ilişkin duyuşsal iyi oluş halinin üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerine etkileri: hizmet sektöründe bir araştırma. Ankara Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Eğitimi Anabilim Dalı. Doktora Tezi. Ankara -Türkiye; 2015
Hafer JC, Gresham G. Managers’ and seniorexecutives’ perceptions of frequency and type of employee-perpetrated information sabotage and their attitudes toward it-the results of a pilot study. Journal of Behavioral and Applied Management; 2012;13(3); 151-167
Yılmaz ÖD. Algılanan mağduriyetin affetme eğilimi ve intikam niyeti üzerindeki etkisi: konaklama işletmeleri çalışanlarına yönelik bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi;2014;16(1); 87-105.
Restubog SLD, Zagenczyk TJ, Bordia P, Bordia S, Chapman GJ. Ifyouwrong us, shall we not revenge? Moderating roles of self-control and perceived aggressive work culture in predicting responses to psychological contract breach. Journal of Management;2015;41(4):1132–54
Müezzinoğlu M. Örgütsel intikamın örgütsel bağlılığa etkisi: bir özel sektör işletmesinde araştırma. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Kütahya-Türkiye; 2019
Crawshaw JR, Cropanzano R, Bell CM, Nadisic T. Organizationaljustice: New insights from behavioural ethics. Human relations;2013;66(7), 885-904.
Şahin R. örgütsel adaletin örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin belirlenmesinde öğretmenlere yönelik bir araştırma: Bayat örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi;2016;7(14): 119-140.
Fehr R, Gelfand MJ, Nag M. Theroadtoforgiveness: a meta-analytic synthesis of its situational and dispositional correlates. PsychologicalBulletin; 2010;136(5):894–914
Yoshimura SM, Boon SD. Exploringrevenge as a feature of family life. Journal of FamilyTheory&Review; 2014;6(3):222–40
Şener E, Çetinkaya F. Bir liderlik özelliği olarak affetme ve örgütsel düzeyde etkileri üzerine bir inceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi; 2015;7(4): 24-42.
Şantaş G, Akbolat M, Sağlam H. Sağlık çalışanlarında örgütsel affetme, örgütsel dedikodu ve intikam niyeti arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi; 2019; (36), 131-148.
Kaya ŞD, Parlak Ş. Sağlık çalışanlarında intikam davranışlarına eğilim. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi; 2020; 23(1);12-22
KhabazShirvan M, Zeinabadi H, Jafarinia S, Hassanpour A. Factorsinfluencingtheorganizationalrevengeamongnurses: a qualitativestudy.QuarterlyJournal of Nursing Management; 2020;9(1), 55-65
