Psikolojik Dayanıklılık (Psychological Resilience)
Özet
Bu kitap bölümünde, psikolojik dayanıklılık kavramı ve hemşirelik mesleğindeki yeri ele alınmaktadır. Aynı zamanda yönetici hemşirelerin psikolojik dayanıklılığı artırma stratejileri de tartışılmaktadır. Psikolojik dayanıklılık, bireylerin problemlerle baş edebilme düzeyi ile yakından ilişkili bir kavramdır. Bireysel olarak psikolojik dayanıklılık düzeyi yüksek olan kişiler, zorluklarla baş edebilen, stresini yönetebilen, çatışmaları çözebilen, mutlu ve başarılı bireylerdir. Psikolojik dayanıklılık; kendini adama, kontrol ve güçlük boyutları ile karşımıza çıkmaktadır. Bu kavram bireysel olarak açıklanabildiği gibi mesleki olarak da önemli bir paydaya sahiptir. Hemşirelerin fiziksel ve ruhsal olarak kendilerini koruyamadıkları ortamlarda psikolojik dayanıklılıkları azalacak ve tıbbi hatalar, hasta güvenliği sorunları, hasta memnuniyetinde azalma gibi olumsuz hasta sonuçlarının yanı sıra performans düşüklüğü, iş doyumunda azalma, tükenmede artma, işten ayrılma ve ayrılma niyetinde artma gibi olumsuz hemşire sonuçlarına neden olabilecektir. Bu olumsuz sonuçların ortadan kaldırılabilmesi için bireysel ve kurumsal pek çok stratejiden yararlanmak oldukça önemlidir. Özellikle kurumsal stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanmasında yönetici hemşirelerin anahtar rolü bulunmaktadır. Sonuç olarak sağlık bakım ortamlarında gerek hemşire gerekse yönetici olarak her düzeyde sorumluluk almak gerekmektedir.
In this book chapter, the concept of psychological resilience and its place in the nursing profession are discussed. Strategies to increase psychological resilience of nurse managers are also discussed. Psychological resilience is a concept closely related to the ability of individuals to cope with problems. Individuals with high levels of psychological resilience are happy and successful individuals who can cope with difficulties, manage stress, resolve conflicts. Psychological resilience: it appears with the dimensions of commitment, control and challenge. While this concept can be explained individually, it also has an important denominator professionally. In environments where nurses cannot protect themselves physically and mentally, their psychological resilience will decrease and negative patient outcomes such as medical errors, patient safety problems, decrease in patient satisfaction, as well as negative nurse outcomes such as poor performance, decrease in job satisfaction, increase in burnout, increased turnover, leave job and intention to leave may be observed. In order to eliminate these negative outcomes, it is very important to benefit from many individual and institutional strategies. Nurse managers have a key role, especially in the development and implementation of institutional strategies. As a result, it is necessary to take responsibility at all levels in health care environments, both as nurses and managers.
Referanslar
Doğan T. Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçegi'nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness and Well- Being. 2015;3(1): 93-102.
Alikaşifoğlu M, Ercan O. Ergenlerde riskli davranışlar. Türk Pediatri Arşivi. 2009; 44, 1-6.
Kaba İ, Keklik İ. Öğrencilerin üniversite yaşamına uyumlarında psikolojik dayanıklılık ve psikolojik belirtiler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Araştırmaları Dergisi. 2016;2(2): 98-111.
Larrabee JH, Wu Y, Persily CA, Simoni PS, et al. Influence of stress resiliency on RN job satisfaction and intent to stay. Western Journal of Nursing Research. 2010;32:81-102. doi: 10.1177/0193945909343293
Kavi E, Karakale B. Çalışan psikolojisi açısından psikolojik dayanıklılık. Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi. 2018;7(17): 55-77.
Gizir C. Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 2007; 3(28): 113-128.
Kim M, Windsor C. Resilience and Work-life Balance in First-line Nurse Manager. Asian Nursing Research. 2015; 9: 21e27. doi: dx.doi.org/10.1016/j.anr.2014.09.003
Kester K, Wei H. Building nurse resilience. Journal of Nursing Management. 2018; 42-45. doi: 0.1097/01.NUMA.0000533768.28005.36
McCann CM, Beddoe E, McCormick K, et al. Resilience in the health professions: A review of recent literature. International Journal of Wellbeing, 2013; 3(1):60-81. doi: 10.5502/ijw.v3i1.4
Hart PL, Brannan JD, De Chesnay M. Resilience in nurses: An integrative review. Journal of Nursing Management. 2014; 22(6): 720-734. doi: 10.1111/j.1365-2834.2012.01485.x.
Watson AG, Saggar V, MacDowell C, et al. Self-reported modifying effects of resilience factors on perceptions of workload, patient outcomes, and burnout in physician-attendees of an international emergency medicine conference. Psychology, Health& Medicine. 2019;24(10):1220-1234. doi:10.1080/13548506.2019.1619785.
Walpita YN, Arambepola C. High resilience leads to better work performance in nurses: evidence from South Asia. Journal of Nursing Management. 2020;28(2):342-350. doi:10.1111/jonm.12930
Jose S, Dhandapani M, Cyriac MC. Burnout and resiliance among frontlne nurses during COVID-19 pandemic: a cross-sectional study in the emergency department of a tertiary care enter, North India. Indian Journal of Critical Care Medicine. 2020;24(11):1081-1088. doi:10.5005/jp-journals-10071-23667
Basım HN, Çetin F. Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeğinin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 2011; 22(2): 104-114.
Gürgan U. Yılmazlık Ölçeği (YÖ): Ölçek geliştirme, güvenirlik ve geçerlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2010; 11: 47-62.
Karaırmak Ö, Güloğlu B. Deprem deneyimi yaşamış yetişkinlerde bağlanma modeline göre psikolojik sağlamlığın açıklanması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2014; 43(2): 1-18.
Atan T, Ünver Ş. Spor bilimleri fakültesi ve ilahiyat fakültesi öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin karşılaştırılması. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. 2019;14(20): 207-222.
Çetin F, Şeşen H, Basım, HN. Örgütsel psikolojik sermayenin tükenmişlik sürecine etkileri: Kamu sektöründe bir araştırma. Anadolu University Journal of Social Sciences.2013; 13(3):95-107.
Sincilair RR, Tetrick LE. Implications of item wording for hardiness structure, relation with neuroticism, and stress buffering. Journal of Research in Personality. 2000; 34:1-25. doi: 10.1006/jrpe.1999.2265
Karaırmak Ö. Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 2006; 26: 129–142.
Sezgin F. İlköğretim okulu öğretmenlerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2012; 20(2): 489-502.
Maddi SR, Harvey RH, Khoshaba DM, et al. The personality construct of hardiness, III: Relationships with repression, innovativeness, authoritarianism, and performance. Journal of Personality. 2006;74(2):575-597. doi: 10.1111/j.1467-6494.2006.00385.x
Işık Ş. Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being. 2016;4(2): 165-182.
Tümlü ÜG, Recepoğlu E. Üniversite akademik personelinin psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2013; (3): 205-213.
Masten AS, Reed MGJ. Resilience in development. In: Snyder CR.&Lopez SJ. (Eds). Handbook of positive psychology. Oxford University Press; 2002. p. 74–88.
Lu J, Xu P, Ge J, et al. Analysis of factors affecting psychological resilience of emergency room nurses under public health emergencies. INQUIRY: The Journal of Health Care Organization, Provision, and Financing. 2023;60: 1-13. doi: 10.1177/00469580231155296
Shahrbabaki PM, Abolghaseminejad P, Ahmadi lari L, et al. The relationship between nurses’ psychological resilience and job satisfaction during the COVID-19 pandemic: a descriptive-analytical cross-sectional study in Iran. BMC Nursing. 2023;22:137. doi: 10.1186/s12912-023-01310-z
McDonald G, Jackson D, Wilkes L, et al. A work-based educational intervention to support the development of personal resilience in nurses and midwives. Nurse Education Today. 2012;32(4): 378-384. doi: 10.1016/j.nedt.2011.04.012
Tarantino B, Earley M, Audia D, et al. Qualitative and quantitative evaluation of a pilot integrative coping and resiliency program for healthcare professionals. Explore. 2013;9(1): 44-47. doi: 10.1016/j.explore.2012.10.002
Güngörmüş K, Okanlı A, Kocabeyoğlu T. Hemşirelik öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2015;6(1): 9-14.
Cuadra DS, Famadico F. Male nursing students’ emotional intelligence, caring behavior and resilience. International Journal of Arts & Science. 2013;6(3): 243-260.
American Psycihological Association-APA. 2020. Building your resilience. Available from: https://www.apa.org/topics/resilience (Accessed 22th December 2021).
Albayrak G. A significant concept in positive psychology: Psychological resilience. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi. 2018; 9(34): 2492-2505.
Çam O, Büyükbayram A. Hemşirelerde psikolojik dayanıklılık ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2017;8(2): 118-126.
Cusack L, Smith M, Hegney D, et al. Exploring environmental factors in nursing workplaces that promote psychological resilience: Constructing a unified theoretical model. Frontiers in Psychology. 2016;7: 600. doi: 10.3389/fpsyg.2016.00600
Kornhaber RA, Wilson A. Building resilience in burns nurses: A descriptive phenomenological inquiry. Journal of Burn Care & Research. 2011;32(4): 481-488. doi: 10.1097/BCR.0b013e3182223c89
Seo KS, Kim M, Park J. Effects of resilience and job satisfaction on organizational commitment in Korean-American registered nurses. Journal of Korean Academy of Nursing Administration. 2014;20(1): 48-58. doi: 10.11111/jkana.2014.20.1.48
Wei H, Roberts P, Strickler J, et al. Nurse leaders’ strategies to foster nurse resilience. Journal of Nursing Management. 2019;27(4): 681-687. doi: 10.1111/jonm.12736
Boitshwarelo T, Koen MP, Rakhudu MA. Strengths employed by resilient nurse managers in dealing with workplace stressors in public hospitals. International Journal of Africa Nursing Sciences. 2020;13:100252. doi:10.1016/j.ijans.2020.100252
Türkkan T, Bülbül K, Odacı H. Psikolojik sağlamlığı değerlendirme ölçeği: Türkçe versiyonuna ilişkin ilk psikometrik bulgular. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science. 2022; 12(2): 255-263. doi:10.5961/higheredusci.897574
Referanslar
Doğan T. Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçegi'nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness and Well- Being. 2015;3(1): 93-102.
Alikaşifoğlu M, Ercan O. Ergenlerde riskli davranışlar. Türk Pediatri Arşivi. 2009; 44, 1-6.
Kaba İ, Keklik İ. Öğrencilerin üniversite yaşamına uyumlarında psikolojik dayanıklılık ve psikolojik belirtiler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Araştırmaları Dergisi. 2016;2(2): 98-111.
Larrabee JH, Wu Y, Persily CA, Simoni PS, et al. Influence of stress resiliency on RN job satisfaction and intent to stay. Western Journal of Nursing Research. 2010;32:81-102. doi: 10.1177/0193945909343293
Kavi E, Karakale B. Çalışan psikolojisi açısından psikolojik dayanıklılık. Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi. 2018;7(17): 55-77.
Gizir C. Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 2007; 3(28): 113-128.
Kim M, Windsor C. Resilience and Work-life Balance in First-line Nurse Manager. Asian Nursing Research. 2015; 9: 21e27. doi: dx.doi.org/10.1016/j.anr.2014.09.003
Kester K, Wei H. Building nurse resilience. Journal of Nursing Management. 2018; 42-45. doi: 0.1097/01.NUMA.0000533768.28005.36
McCann CM, Beddoe E, McCormick K, et al. Resilience in the health professions: A review of recent literature. International Journal of Wellbeing, 2013; 3(1):60-81. doi: 10.5502/ijw.v3i1.4
Hart PL, Brannan JD, De Chesnay M. Resilience in nurses: An integrative review. Journal of Nursing Management. 2014; 22(6): 720-734. doi: 10.1111/j.1365-2834.2012.01485.x.
Watson AG, Saggar V, MacDowell C, et al. Self-reported modifying effects of resilience factors on perceptions of workload, patient outcomes, and burnout in physician-attendees of an international emergency medicine conference. Psychology, Health& Medicine. 2019;24(10):1220-1234. doi:10.1080/13548506.2019.1619785.
Walpita YN, Arambepola C. High resilience leads to better work performance in nurses: evidence from South Asia. Journal of Nursing Management. 2020;28(2):342-350. doi:10.1111/jonm.12930
Jose S, Dhandapani M, Cyriac MC. Burnout and resiliance among frontlne nurses during COVID-19 pandemic: a cross-sectional study in the emergency department of a tertiary care enter, North India. Indian Journal of Critical Care Medicine. 2020;24(11):1081-1088. doi:10.5005/jp-journals-10071-23667
Basım HN, Çetin F. Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeğinin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 2011; 22(2): 104-114.
Gürgan U. Yılmazlık Ölçeği (YÖ): Ölçek geliştirme, güvenirlik ve geçerlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2010; 11: 47-62.
Karaırmak Ö, Güloğlu B. Deprem deneyimi yaşamış yetişkinlerde bağlanma modeline göre psikolojik sağlamlığın açıklanması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2014; 43(2): 1-18.
Atan T, Ünver Ş. Spor bilimleri fakültesi ve ilahiyat fakültesi öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin karşılaştırılması. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. 2019;14(20): 207-222.
Çetin F, Şeşen H, Basım, HN. Örgütsel psikolojik sermayenin tükenmişlik sürecine etkileri: Kamu sektöründe bir araştırma. Anadolu University Journal of Social Sciences.2013; 13(3):95-107.
Sincilair RR, Tetrick LE. Implications of item wording for hardiness structure, relation with neuroticism, and stress buffering. Journal of Research in Personality. 2000; 34:1-25. doi: 10.1006/jrpe.1999.2265
Karaırmak Ö. Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 2006; 26: 129–142.
Sezgin F. İlköğretim okulu öğretmenlerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2012; 20(2): 489-502.
Maddi SR, Harvey RH, Khoshaba DM, et al. The personality construct of hardiness, III: Relationships with repression, innovativeness, authoritarianism, and performance. Journal of Personality. 2006;74(2):575-597. doi: 10.1111/j.1467-6494.2006.00385.x
Işık Ş. Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being. 2016;4(2): 165-182.
Tümlü ÜG, Recepoğlu E. Üniversite akademik personelinin psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2013; (3): 205-213.
Masten AS, Reed MGJ. Resilience in development. In: Snyder CR.&Lopez SJ. (Eds). Handbook of positive psychology. Oxford University Press; 2002. p. 74–88.
Lu J, Xu P, Ge J, et al. Analysis of factors affecting psychological resilience of emergency room nurses under public health emergencies. INQUIRY: The Journal of Health Care Organization, Provision, and Financing. 2023;60: 1-13. doi: 10.1177/00469580231155296
Shahrbabaki PM, Abolghaseminejad P, Ahmadi lari L, et al. The relationship between nurses’ psychological resilience and job satisfaction during the COVID-19 pandemic: a descriptive-analytical cross-sectional study in Iran. BMC Nursing. 2023;22:137. doi: 10.1186/s12912-023-01310-z
McDonald G, Jackson D, Wilkes L, et al. A work-based educational intervention to support the development of personal resilience in nurses and midwives. Nurse Education Today. 2012;32(4): 378-384. doi: 10.1016/j.nedt.2011.04.012
Tarantino B, Earley M, Audia D, et al. Qualitative and quantitative evaluation of a pilot integrative coping and resiliency program for healthcare professionals. Explore. 2013;9(1): 44-47. doi: 10.1016/j.explore.2012.10.002
Güngörmüş K, Okanlı A, Kocabeyoğlu T. Hemşirelik öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2015;6(1): 9-14.
Cuadra DS, Famadico F. Male nursing students’ emotional intelligence, caring behavior and resilience. International Journal of Arts & Science. 2013;6(3): 243-260.
American Psycihological Association-APA. 2020. Building your resilience. Available from: https://www.apa.org/topics/resilience (Accessed 22th December 2021).
Albayrak G. A significant concept in positive psychology: Psychological resilience. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi. 2018; 9(34): 2492-2505.
Çam O, Büyükbayram A. Hemşirelerde psikolojik dayanıklılık ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2017;8(2): 118-126.
Cusack L, Smith M, Hegney D, et al. Exploring environmental factors in nursing workplaces that promote psychological resilience: Constructing a unified theoretical model. Frontiers in Psychology. 2016;7: 600. doi: 10.3389/fpsyg.2016.00600
Kornhaber RA, Wilson A. Building resilience in burns nurses: A descriptive phenomenological inquiry. Journal of Burn Care & Research. 2011;32(4): 481-488. doi: 10.1097/BCR.0b013e3182223c89
Seo KS, Kim M, Park J. Effects of resilience and job satisfaction on organizational commitment in Korean-American registered nurses. Journal of Korean Academy of Nursing Administration. 2014;20(1): 48-58. doi: 10.11111/jkana.2014.20.1.48
Wei H, Roberts P, Strickler J, et al. Nurse leaders’ strategies to foster nurse resilience. Journal of Nursing Management. 2019;27(4): 681-687. doi: 10.1111/jonm.12736
Boitshwarelo T, Koen MP, Rakhudu MA. Strengths employed by resilient nurse managers in dealing with workplace stressors in public hospitals. International Journal of Africa Nursing Sciences. 2020;13:100252. doi:10.1016/j.ijans.2020.100252
Türkkan T, Bülbül K, Odacı H. Psikolojik sağlamlığı değerlendirme ölçeği: Türkçe versiyonuna ilişkin ilk psikometrik bulgular. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science. 2022; 12(2): 255-263. doi:10.5961/higheredusci.897574
