Sağlıkta İnsan Merkezli Yaklaşım: Terminal Dönem Bakımına Yönelik Tercihlere Etki Eden Faktörler ve Süreç İyileştirme Önerileri
Özet
Referanslar
Abel, E. K. (2017). Living in death’s shadow: family experiences of terminal care and irreplaceable loss. JHU Press.
Akbay, M. Ö., Özlem, O. R. U. Ç., Tunçay, E., Hörmet, M., Akyüz, K., Yıldız, E., ... & Karakurt, Z. (2022). Akciğer Kanserli Hastaların Ölüm Yerleri ve Palyatif Bakım. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 24(3), 460-463.
Alp, C. (2022). Sağlık Hukuku Açısından Palyatif Bakım, İstanbul Medipol Üniversitesi, Yayınlanmış Doktora Tezi.
Alper, J. (Ed.). (2016). Health literacy: Past, present, and future: Workshop summary. National Academies Press.
Aslan, Y. (2020). Türkiye’de ve Dünya’da palyatif bakım modellerine genel bakış. Anadolu Güncel Tıp Dergisi, 2(1), 19-27.
Atagün, M. İ., Balaban, Ö. D., Atagün, Z., Elagöz, M., & Özpolat, A. Y. (2011). Kronik hastalıklarda bakım veren yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(3), 513-552.
Aydın, G. Ç., & Aytaç, S. (2019). Evde Yaşlı ve Hasta Bakım Hizmetlerinin Toplumsal Etkinliği Üzerine Bir İnceleme. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 5(2), 263-289.
Başol, E. (2015). Gelişmekte olan ülkelerde strateji: Sağlik sisteminde sevk zinciri. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 4(8), 128-140.
Çapuk, H. (2023). Dünyada ve Türkiye'de Hospis Bakım. Perspectives in Palliative & Home Care, 2(2 (3)), 149-155.
Çivi, S., Kutlu, R., & Çelik, H. H. (2011). Kanserli hasta yakınlarında depresyon ve yaşam kalitesini etkileyen faktörler. Gulhane Medical Journal, 53(4).
Demirsoy, N. (2017). An example of Istanbul sharia court records (Ser’iyye Sicilleri) a start date for Home Care: A document date 1766. Turkish Journal of Family Practice, 21(2), 66-73.
Işıkhan, V. (2008). Terminal dönemdeki kanser hastalarının ölüm yeri tercihleri. Türk Onkoloji Dergisi, 23(1), 34-44.
Karabuğa-Yakar, H., & Pınar, R. (2013). Kanserli hastalara bakım veren aile üyelerinin yaşam kalitesi ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 15(2), 1-16.
Karaören, G., Akbaş, S., Serin Ocak, S., Balta, M., Köksal, G., İkizceli, İ., & Öz, H. (2016). Hospice Units as a requirement for terminal stage patients in need of intensive care in Turkey. International Journal Of Clinical And Experimental Medicine.
Loewy, E. E. (2007). The ethics of terminal care: Orchestrating the end of life. Springer Science & Business Media.
Polat, Ü., & Atamer, B. (2020). Palyatif Bakım Alan Kanser Hastalarına Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Etkileyen Faktörler ve Karşılanmamış Gereksinimleri. Gazi sağlık bilimleri dergisi, 5(2), 38-47.
Stevens, A., & Raftery, J. (2016). Palliative and terminal care: health care needs assessment. The Epidemiology-Based Needs Assessment Reviews. Second series. CRC Press, Taylor & Francis Group. Boca Raton, London, New York. ISBN-13: 978-1-85775-206-9.
Şentürk, S., Bıçak, D., & Derya, Akça (2018). Kanserli hasta yakınlarının yaşadıkları sorunlar ve hemşirelik yaklaşımı. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 5(1), 35-39.
Tiryaki, E., & Tüfekçi, F. G. (2023). Türkiye'de Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve İlgili Düzenlemeler. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 5(3), 312-320.
Turgut, T., Genç, M. A., Uğur, F. U. D., & Bahşi, R. (2023). Bir Palyatif Merkezdeki Genç ve Yaşlı Hastaların Klinik Özelliklerinin Karşılaştırılması: Bir Yıllık Deneyim. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 17(1), 62-67.
WEB_1 WHO, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/palliative-care, Son erişim 6.Nisan.2024.
WEB_2 WHO, https://www.who.int/health-topics/palliative-care, Son erişim 4 Nisan 2024.
WEB_3, TUİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Elderly-Statistics-2023-53710#:~:text=T%C3%9C%C4%B0K%20Kurumsal&text=Ya%C5%9Fl%C4%B1%20n%C3%BCfus%20olarak%20kabul%20edilen,10%2C2'ye%20y%C3%BCkseldi, Son erişim 4 Nisan 2024.
WEB_4, TUİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Elderly-Statistics-2022-49667&dil=2, Son erişim 5 Nisan 2024.
WEB_5, TUİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2022-49667, Son erişim 5 Nisan 2024.
WEB_6, TUİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=49676&dil=2#:~:text=Health%20expenditure%20per%20capita%20reached,thousand%20206%20TRY%20in%202021.&text=The%20ratio%20of%20total%20health,it%20was%204.9%25%20in%202021, Son erişim 5 Nisan 2024.
WEB_7, OECD, TURKEY, Health at a Glance 2023 Country Note, https://www.oecd.org/turkiye/health-at-a-glance-T%C3%BCrkiye-EN.pdf, Son erişim 6 Nisan 2024.
WEB_8_ OECD, ENGLAND, Health at a Glance 2023 Country Note, https://www.oecd.org/unitedkingdom/health-at-a-glance-United-Kingdom-EN.pdf
WEB_9_ OECD, GERMANY, Health at a Glance 2023 Country Note, https://www.oecd.org/germany/health-at-a-glance-Germany-EN.pdf, Son erişim 6 Nisan 2024.
WEB_10_ OECD, NETHERLAND, Health at a Glance 2023 Country Note, https://www.oecd.org/netherlands/health-at-a-glance-Netherlands-EN.pdf, Son erişim 6 Nisan 2024.
WEB_10, TUİK, https://www.tuik.gov.tr/media/announcements/istatistiklerle_turkiye.pdf, En son erişim 7.Nisan.2024.
WEB_11, ASHB_faaliyet-raporu-2023, https://www.aile.gov.tr/media/160427/faaliyet-raporu-2023.pdf, En son erişim 7.Nisan.2024.
Worpole, K. (2023). Modern Hospice Design: The Architecture of Palliative and Social Care. Taylor & Francis.
Watson, M., Campbell, R., Vallath, N., Ward, S., & Wells, J. (Eds.). (2019). Oxford Handbook of Palliative Care. Oxford University Press, USA.
Yildiz, E., Dedeli, Ö., & Pakyüz, S. Ç. (2016). Kanser hastalarına bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 13(3), 216-225.
Yilmaz, M., & Şara, E. (2014). Yaşlılık ve evde sağlık hizmetinde finansman. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 1(2), 117-127.
Referanslar
Abel, E. K. (2017). Living in death’s shadow: family experiences of terminal care and irreplaceable loss. JHU Press.
Akbay, M. Ö., Özlem, O. R. U. Ç., Tunçay, E., Hörmet, M., Akyüz, K., Yıldız, E., ... & Karakurt, Z. (2022). Akciğer Kanserli Hastaların Ölüm Yerleri ve Palyatif Bakım. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 24(3), 460-463.
Alp, C. (2022). Sağlık Hukuku Açısından Palyatif Bakım, İstanbul Medipol Üniversitesi, Yayınlanmış Doktora Tezi.
Alper, J. (Ed.). (2016). Health literacy: Past, present, and future: Workshop summary. National Academies Press.
Aslan, Y. (2020). Türkiye’de ve Dünya’da palyatif bakım modellerine genel bakış. Anadolu Güncel Tıp Dergisi, 2(1), 19-27.
Atagün, M. İ., Balaban, Ö. D., Atagün, Z., Elagöz, M., & Özpolat, A. Y. (2011). Kronik hastalıklarda bakım veren yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(3), 513-552.
Aydın, G. Ç., & Aytaç, S. (2019). Evde Yaşlı ve Hasta Bakım Hizmetlerinin Toplumsal Etkinliği Üzerine Bir İnceleme. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 5(2), 263-289.
Başol, E. (2015). Gelişmekte olan ülkelerde strateji: Sağlik sisteminde sevk zinciri. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 4(8), 128-140.
Çapuk, H. (2023). Dünyada ve Türkiye'de Hospis Bakım. Perspectives in Palliative & Home Care, 2(2 (3)), 149-155.
Çivi, S., Kutlu, R., & Çelik, H. H. (2011). Kanserli hasta yakınlarında depresyon ve yaşam kalitesini etkileyen faktörler. Gulhane Medical Journal, 53(4).
Demirsoy, N. (2017). An example of Istanbul sharia court records (Ser’iyye Sicilleri) a start date for Home Care: A document date 1766. Turkish Journal of Family Practice, 21(2), 66-73.
Işıkhan, V. (2008). Terminal dönemdeki kanser hastalarının ölüm yeri tercihleri. Türk Onkoloji Dergisi, 23(1), 34-44.
Karabuğa-Yakar, H., & Pınar, R. (2013). Kanserli hastalara bakım veren aile üyelerinin yaşam kalitesi ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 15(2), 1-16.
Karaören, G., Akbaş, S., Serin Ocak, S., Balta, M., Köksal, G., İkizceli, İ., & Öz, H. (2016). Hospice Units as a requirement for terminal stage patients in need of intensive care in Turkey. International Journal Of Clinical And Experimental Medicine.
Loewy, E. E. (2007). The ethics of terminal care: Orchestrating the end of life. Springer Science & Business Media.
Polat, Ü., & Atamer, B. (2020). Palyatif Bakım Alan Kanser Hastalarına Bakım Verenlerin Bakım Yükü, Etkileyen Faktörler ve Karşılanmamış Gereksinimleri. Gazi sağlık bilimleri dergisi, 5(2), 38-47.
Stevens, A., & Raftery, J. (2016). Palliative and terminal care: health care needs assessment. The Epidemiology-Based Needs Assessment Reviews. Second series. CRC Press, Taylor & Francis Group. Boca Raton, London, New York. ISBN-13: 978-1-85775-206-9.
Şentürk, S., Bıçak, D., & Derya, Akça (2018). Kanserli hasta yakınlarının yaşadıkları sorunlar ve hemşirelik yaklaşımı. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 5(1), 35-39.
Tiryaki, E., & Tüfekçi, F. G. (2023). Türkiye'de Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve İlgili Düzenlemeler. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 5(3), 312-320.
Turgut, T., Genç, M. A., Uğur, F. U. D., & Bahşi, R. (2023). Bir Palyatif Merkezdeki Genç ve Yaşlı Hastaların Klinik Özelliklerinin Karşılaştırılması: Bir Yıllık Deneyim. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 17(1), 62-67.
WEB_1 WHO, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/palliative-care, Son erişim 6.Nisan.2024.
WEB_2 WHO, https://www.who.int/health-topics/palliative-care, Son erişim 4 Nisan 2024.
WEB_3, TUİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Elderly-Statistics-2023-53710#:~:text=T%C3%9C%C4%B0K%20Kurumsal&text=Ya%C5%9Fl%C4%B1%20n%C3%BCfus%20olarak%20kabul%20edilen,10%2C2'ye%20y%C3%BCkseldi, Son erişim 4 Nisan 2024.
WEB_4, TUİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Elderly-Statistics-2022-49667&dil=2, Son erişim 5 Nisan 2024.
WEB_5, TUİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2022-49667, Son erişim 5 Nisan 2024.
WEB_6, TUİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=49676&dil=2#:~:text=Health%20expenditure%20per%20capita%20reached,thousand%20206%20TRY%20in%202021.&text=The%20ratio%20of%20total%20health,it%20was%204.9%25%20in%202021, Son erişim 5 Nisan 2024.
WEB_7, OECD, TURKEY, Health at a Glance 2023 Country Note, https://www.oecd.org/turkiye/health-at-a-glance-T%C3%BCrkiye-EN.pdf, Son erişim 6 Nisan 2024.
WEB_8_ OECD, ENGLAND, Health at a Glance 2023 Country Note, https://www.oecd.org/unitedkingdom/health-at-a-glance-United-Kingdom-EN.pdf
WEB_9_ OECD, GERMANY, Health at a Glance 2023 Country Note, https://www.oecd.org/germany/health-at-a-glance-Germany-EN.pdf, Son erişim 6 Nisan 2024.
WEB_10_ OECD, NETHERLAND, Health at a Glance 2023 Country Note, https://www.oecd.org/netherlands/health-at-a-glance-Netherlands-EN.pdf, Son erişim 6 Nisan 2024.
WEB_10, TUİK, https://www.tuik.gov.tr/media/announcements/istatistiklerle_turkiye.pdf, En son erişim 7.Nisan.2024.
WEB_11, ASHB_faaliyet-raporu-2023, https://www.aile.gov.tr/media/160427/faaliyet-raporu-2023.pdf, En son erişim 7.Nisan.2024.
Worpole, K. (2023). Modern Hospice Design: The Architecture of Palliative and Social Care. Taylor & Francis.
Watson, M., Campbell, R., Vallath, N., Ward, S., & Wells, J. (Eds.). (2019). Oxford Handbook of Palliative Care. Oxford University Press, USA.
Yildiz, E., Dedeli, Ö., & Pakyüz, S. Ç. (2016). Kanser hastalarına bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 13(3), 216-225.
Yilmaz, M., & Şara, E. (2014). Yaşlılık ve evde sağlık hizmetinde finansman. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 1(2), 117-127.