Basında Uzmanlaşma
Özet
Uzmanlık belli bir alanda bilgisi, becerisi ve deneyimi çok olmak anlamına gelmektedir. Konusunun uzmanı olan kişi, alanın bütün ayrıntılarına hâkim olacağı için mükemmelliğe ve hatasızlığa mümkün olduğunca yaklaşacaktır. Haber değeri taşıyan, toplumun genelini ilgilendiren konuların çeşitliliği göz önünde bulundurulduğunda basında uzmanlaşmanın da gerekli olduğunu ifade etmek mümkündür. Yazılı basının başlangıç yıllarında uzmanlaşmanın yalnızca politika, polis adliye ve ekonomi gibi ana konularda gerçekleşirken içinde bulunduğumuz 21. yüzyılda tarım, enerji, eğitim, edebi gazetecilik, veri gazeteciliği gibi çok daha spesifik alanlarda uzmanlaşmanın hayata geçtiği görülmektedir. Bu çalışmada Başlıca uzmanlaşma alanları hakkında genel bir değerlendirme yapılmaktadır. Ele alınan her bir alanın tarihçesi, başlıca kaynakları ve konuları aktarılmaktadır. Yukarıda da belirtildiği gibi çok daha daraltılmış alanlarda da uzman gazeteciler var olmakla birlikte bu çalışmaya on alan dâhil edilmiştir. Bunlar politika, ekonomi, spor, bilim, sağlık, çevre, savaş, polis adliye, kültür sanat ve magazindir. Konunun Türk basını bağlamında değerlendirilebilmesi için alanında deneyimli ve yetkin gazetecilerin görüşlerine başvurmak da gerekli görülmüştür. Bu kişiler şu şekildedir: Demirören Haber Ajansı Genel Müdürü Celal Korkut, Ekonomi Muhabirleri Derneği (EMD) İzmir Şubesi Başkanı Murat Demircan, Ticaret Gazetesi Yazı İşleri Müdürü-EMD İzmir Şubesi Başkan Yardımcısı Seda Gök, 9 Eylül Gazetesi Muhabiri-EMD İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Mert Yasin Alpdündar, Hürriyet Ege Ekonomi Müdürü-EMD İzmir Şubesi Başkan Yardımcısı Mete Tamer Omur, Nasıl Bir Ekonomi Gazetesi Muhabiri-EMD İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Duygu Göksu ve Yeni Bakış Gazetesi Ekonomi Editörü-EMD İzmir Şubesi Denetim Kurulu Üyesi Murat Ervin. Makalenin sınırlılıkları dahilinde basında uzmanlaşma alanları ve Türkiye’deki durum hakkında genel bir perspektif ortaya konmaya çalışılmıştır.
Referanslar
Bindal, A. (2022). Üniversitelerin Kent Ekonomisine Katkılarını Arttırmada Misyon Farklılaşması ve Uzmanlaşmanın Önemi, T.C. Necmettin Erbakan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Büyükbaykal, C.I.; Büyükbaykal, G. (2019). Kültür ve Sanat Gazeteciliği Eğitiminin Önemi; İletişim Çalışmaları kitabının içinde: Editörler: İşman, A.;Özgür, A.; Eskicumalı, A.; Öztunç, M.; Sakarya Üniversitesi Tojcam Yay. s. 88-99
Gazetecilik Ekonomi Haberciliği (2014), T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara
Dağlı, N. (2012). Türk Basınında Uzmanlaşma ve Çevre Gazeteciliği, T.C. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Çevre Bilimleri Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi
Eser, O. (2015). Bilim Gazeteciliğinde Gerçekliğin Bozumu, T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Genel Gazetecilik Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Işık, M.; Eşitti, Ş. (2014). Türkiye’de Ekonomi Basınının Ortaya Çıkışı, Gelişimi ve Bugünkü Durumu Üzerine Bir İnceleme, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(25), s.109-131
Karabağ, M. (2014). Savaş Muhabirliği; Suriye İç Çatışması Örneği, T.C. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo Televizyon Sinema Anabilim Dalı Radyo Televizyon Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Numanoğlu, H. (2019). Gazeteciliğin Uzmanlık Alanları, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Gazeteciliğe Giriş, kitabı içinde, s. 184-204
Özdemir, Ş.; Koçer, D. (2020). 21. Yüzyılda Türkiye’nin Bilim İletişimi Uygulamaları Üzerine Bir Çalışma, Celal Bayar University Journal of Social Sciences; 18 (Özel Sayı); s. 373-392
Özkan, Ö. (2002). 1980 Sonrası Türk Basınında İhtisaslaşma ve Kültür Sanat Muhabirliği, T.C. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Özsoy, S. (2012). Türkiye’de Bilişim Teknolojisi İle Değişen Spor Gazeteciliği. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (41), s.81-102
Sinav, A. (2010). Futbol İle İlişkili Şiddet Olaylarına Yönelik Haberlerin Gazetecilik Meslek Etiği İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi: Galatasaray-Leeds United, Roma-Galatasaray ve Türkiye-İsviçre Karşılaşmaları Örnek Olaylarına Yönelik Haberlerin Fikir Gazeteleri, Popüler Gazeteler ve Spor Gazetelerindeki Sunumlarının Karşılaştırmalı İçerik Çözümlemesi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Sönmez, G.; Sönmez, M. (2023). İstihbarat/Polis/Adliye Gazeteciliği ve Ötesi, Dijital Çağda Uzman Gazetecilik (Editörler: Bayrakçı, S.; Özay, S.) Kitabı içinde, Çizgi Kitabevi, s. 141-162
Suiçmez, M. (2023). Polis Adliye Haberciliği Bağlamında 3. Sayfa Haberlerinin Gazetelerde Sunumu, Yeni Çağda Dönüşen Gazetecilik Gazetecilikte Yeni Yaklaşımlar (Editörler: Güven, E.; Kılınç, İ.) kitabı içinde, Eğitim Yayınevi, s. 217-242
Tokgöz, O. (1981). Temel Gazetecilik, SBF Basın ve Yayın Yüksekokulu Basımevi, Ankara
Turğuter, E.A. (2023). Bauman ve Habermas Özelinde Modernite ve Postmodernite: Olanaklar ve Sınırlılıklar, VECHE, Cilt/Volume:2 Sayı/Issue:1, s. 15-29
Yıldırım, G.; Kılıç, B. (2019). Basın İlan Kurumunun Yenilenen İmajının Hedef Kitleler Üzerindeki Etkisinin Ölçülmesi, İletişim Çalışmaları Dergisi, Sayı: 5 Yıl: 2 Ekim-(127-162)
Yüksel, E. (1999). Türkiye’de Ekonomi Basını Gündemi ve Siyasal Gündem İlişkisi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi
Anadolu Ajansı resmi internet sitesi: https://www.aa.com.tr/tr/haberakademisi/egitimler/savas-muhabirligi-egitimi/531840
Referanslar
Bindal, A. (2022). Üniversitelerin Kent Ekonomisine Katkılarını Arttırmada Misyon Farklılaşması ve Uzmanlaşmanın Önemi, T.C. Necmettin Erbakan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Büyükbaykal, C.I.; Büyükbaykal, G. (2019). Kültür ve Sanat Gazeteciliği Eğitiminin Önemi; İletişim Çalışmaları kitabının içinde: Editörler: İşman, A.;Özgür, A.; Eskicumalı, A.; Öztunç, M.; Sakarya Üniversitesi Tojcam Yay. s. 88-99
Gazetecilik Ekonomi Haberciliği (2014), T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara
Dağlı, N. (2012). Türk Basınında Uzmanlaşma ve Çevre Gazeteciliği, T.C. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Çevre Bilimleri Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi
Eser, O. (2015). Bilim Gazeteciliğinde Gerçekliğin Bozumu, T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Genel Gazetecilik Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Işık, M.; Eşitti, Ş. (2014). Türkiye’de Ekonomi Basınının Ortaya Çıkışı, Gelişimi ve Bugünkü Durumu Üzerine Bir İnceleme, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(25), s.109-131
Karabağ, M. (2014). Savaş Muhabirliği; Suriye İç Çatışması Örneği, T.C. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo Televizyon Sinema Anabilim Dalı Radyo Televizyon Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Numanoğlu, H. (2019). Gazeteciliğin Uzmanlık Alanları, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Gazeteciliğe Giriş, kitabı içinde, s. 184-204
Özdemir, Ş.; Koçer, D. (2020). 21. Yüzyılda Türkiye’nin Bilim İletişimi Uygulamaları Üzerine Bir Çalışma, Celal Bayar University Journal of Social Sciences; 18 (Özel Sayı); s. 373-392
Özkan, Ö. (2002). 1980 Sonrası Türk Basınında İhtisaslaşma ve Kültür Sanat Muhabirliği, T.C. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Özsoy, S. (2012). Türkiye’de Bilişim Teknolojisi İle Değişen Spor Gazeteciliği. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (41), s.81-102
Sinav, A. (2010). Futbol İle İlişkili Şiddet Olaylarına Yönelik Haberlerin Gazetecilik Meslek Etiği İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi: Galatasaray-Leeds United, Roma-Galatasaray ve Türkiye-İsviçre Karşılaşmaları Örnek Olaylarına Yönelik Haberlerin Fikir Gazeteleri, Popüler Gazeteler ve Spor Gazetelerindeki Sunumlarının Karşılaştırmalı İçerik Çözümlemesi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi
Sönmez, G.; Sönmez, M. (2023). İstihbarat/Polis/Adliye Gazeteciliği ve Ötesi, Dijital Çağda Uzman Gazetecilik (Editörler: Bayrakçı, S.; Özay, S.) Kitabı içinde, Çizgi Kitabevi, s. 141-162
Suiçmez, M. (2023). Polis Adliye Haberciliği Bağlamında 3. Sayfa Haberlerinin Gazetelerde Sunumu, Yeni Çağda Dönüşen Gazetecilik Gazetecilikte Yeni Yaklaşımlar (Editörler: Güven, E.; Kılınç, İ.) kitabı içinde, Eğitim Yayınevi, s. 217-242
Tokgöz, O. (1981). Temel Gazetecilik, SBF Basın ve Yayın Yüksekokulu Basımevi, Ankara
Turğuter, E.A. (2023). Bauman ve Habermas Özelinde Modernite ve Postmodernite: Olanaklar ve Sınırlılıklar, VECHE, Cilt/Volume:2 Sayı/Issue:1, s. 15-29
Yıldırım, G.; Kılıç, B. (2019). Basın İlan Kurumunun Yenilenen İmajının Hedef Kitleler Üzerindeki Etkisinin Ölçülmesi, İletişim Çalışmaları Dergisi, Sayı: 5 Yıl: 2 Ekim-(127-162)
Yüksel, E. (1999). Türkiye’de Ekonomi Basını Gündemi ve Siyasal Gündem İlişkisi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi
Anadolu Ajansı resmi internet sitesi: https://www.aa.com.tr/tr/haberakademisi/egitimler/savas-muhabirligi-egitimi/531840
